<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/1424/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Fri, 13 Nov 2026 04:05:29 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20576</guid>

            <pubDate>Fri, 23 Oct 2026 15:23:18 +0000</pubDate>

            <title>Մարդու բջիջներում ստեղծել են գեների ակտիվությունը գրանցող «սև արկղ»</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականները մարդու բջիջներում ստեղծել են արհեստական օրգանոիդ, որը պահպանում է կարճատև գենային ակտիվության հետքերը։ «Ռեկորդանել» կոչվող մոլեկուլային պահոցը հավաքում և քայքայումից պաշտպանում է տեղեկատվական ՌՆԹ-ն՝ թույլ տալով օրեր անց վերականգնել բջջի արձագանքը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/recordanelle-cell.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Մարդու բջիջներում ստեղծել են գեների ակտիվությունը գրանցող «սև արկղ»]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ցյուրիխի շվեյցարական բարձրագույն տեխնիկական դպրոցի՝ ETH Zurich-ի հետազոտողները նոր մեթոդը ներկայացրել են հոկտեմբերի 21-ին Nature Biotechnology-ում հրապարակված աշխատանքում։ Այն փորձարկել են մարդու HEK293T բջջային գծի վրա։ Հեղինակների նպատակն է պահպանել այնպիսի անցողիկ փոփոխություններ, որոնք սովորական վերլուծության պահին արդեն կարող են անհետացած լինել։



Երբ գենն ակտիվանում է, բջջում կարող են առաջանալ տեղեկատվական ՌՆԹ-ի նոր մոլեկուլներ՝ սպիտակուցի սինթեզի հրահանգներ։ Սակայն այդ մոլեկուլները ժամանակի ընթացքում քայքայվում են։ ՌՆԹ-ի սովորական սեքվենավորումը հիմնականում ցույց է տալիս նմուշառման պահի պատկերը և կարող է բաց թողնել ավելի վաղ տեղի ունեցած կարճատև արձագանքը։



Նոր պահոցը կառուցված է միաձուլված սպիտակուցից, որն ունի երեք գործառութային մաս։ Դրանցից մեկը կառույցն ամրացնում է միտոքոնդրիայի արտաքին թաղանթին, մյուսն օգնում է ձևավորել խտացված մոլեկուլային միջավայր, իսկ երրորդը կապում է ՌՆԹ-ն։ Այդպես մոլեկուլների մի մասը հայտնվում է պաշտպանված միջավայրում և պահպանվում ավելի երկար։



Լաբորատորիան հայտնում է, որ փորձարկված տարբերակները կարող են նմուշառել բջջում արտահայտվող գեների մինչև 90 տոկոսի ՌՆԹ-ները։ Սա չի նշանակում բջջի ամբողջ ՌՆԹ-ի 90 տոկոսի պահպանում․ խոսքը ներկայացված գեների բազմազանության մասին է։ Արխիվը հավաքում է դրանցից առաջացած մոլեկուլների միայն մի մասը։



Փորձերից մեկում բջիջները կարճ ժամանակով ենթարկել են իմունային ազդանշանային սպիտակուցի՝ ինտերֆերոն-բետայի ազդեցությանը։ Երկու օր անց վերահսկիչ բջիջներում ակտիվացած գեների մեծ մասի արձագանքն այլևս չէր հայտնաբերվում, մինչդեռ օպտիմալացված ռեկորդանելներում հետքերը պահպանվել էին։ Դրանք հնարավոր էր կարդալ նաև առանձին բջիջների մակարդակով։



Առանց բջջային կուլտուրայի վերացանքի ազդանշանը հայտնաբերել են մինչև հինգ օր անց։ Վերացանքի և հետագա աճի պայմաններում այն պահպանվել է ավելի կարճ՝ երեքից չորս օր։ Հեղինակները դա կապում են բջիջների բազմացման ընթացքում նախկինում հավաքված տեղեկատվության նոսրացման հետ։



Փորձարկված պայմաններում լավագույն տարբերակը էականորեն չի փոխել բջիջների կենսունակությունն ու միտոքոնդրիաների աշխատանքը։ Այդուհանդերձ, հեղինակները շեշտում են, որ նման գրանցիչն ինքնին միջամտություն է բջջին, և հնարավոր ազդեցությունները դեռ պետք է ուսումնասիրել այլ պայմաններում։ Մեթոդն առայժմ բջջային գործընթացներն ուսումնասիրելու լաբորատոր գործիք է, որի կիրառելիությունը այլ բջիջներում և կենդանի օրգանիզմներում դեռ պետք է գնահատել։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/recordanelle-rna</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20534</guid>

            <pubDate>Sun, 18 Oct 2026 12:11:58 +0000</pubDate>

            <title>Տարեց մկների մոտ SRSF1-ի ակտիվացումը դանդաղեցրել է տկարացումը</title>

            <description><![CDATA[<p>ՌՆԹ-ի մշակումը կարգավորող SRSF1 սպիտակուցի արտադրությունն ավելացնելը փոքր փորձարկման ընթացքում կապված է եղել տարեց մկների ավելի երկար կյանքի հետ։ Մեդիանական տևողությունն աճել է 14%-ով, սակայն յուրաքանչյուր խմբում եղել է ընդամենը 9–10 կենդանի։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/srsf1-mouse-cover-20261018.webp"
                                            type="image/webp"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Տարեց մկների մոտ SRSF1-ի ակտիվացումը դանդաղեցրել է տկարացումը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[Հարվարդի համալսարանի Վայսի ինստիտուտի և իսպանական CIC bioGUNE կենտրոնի հետազոտողները ծերացման վրա ազդող գեների որոնման նոր հարթակ են ներկայացրել։ Հոկտեմբերի 14-ին Nature Aging ամսագրում հրապարակված աշխատանքում նրանք բջջային փորձերը համադրել են կենդանիների վրա ստացված արդյունքների հետ։

Թիմը նախ մեքենայական ուսուցման մոդել է կառուցել, որը մարդու մաշկի ֆիբրոբլաստների տարիքը գնահատում է գեների ակտիվության պատկերով։ Այսպես կոչված տրանսկրիպտոմային տարիքը հաշվարկային ցուցանիշ է. դրա նվազումը ինքնին չի նշանակում, որ մարդու կամ ամբողջ օրգանիզմի կենսաբանական տարիքը նույն չափով հետ է գնացել։

Այնուհետև գիտնականները ստուգել են, թե առանձին գեների ակտիվացումն ինչպես է փոխում այդ ցուցանիշը։ Առավել խոստումնալից թեկնածուն SRSF1-ն էր։ Դրա կոդավորած սպիտակուցը մասնակցում է ՌՆԹ-ի սփլայսինգին՝ գործընթացի, որի ընթացքում ՌՆԹ-ի հատվածները մշակվում և միացվում են՝ հասուն տեղեկատվական ՌՆԹ ձևավորելու համար։

Մարդու տարեց դոնորներից ստացված ֆիբրոբլաստներում SRSF1-ի ակտիվացումը նվազեցրել է բջջային ծերացման, սպիտակուցների բնականոն հավասարակշռության խախտման և բորբոքային ազդանշանների մի շարք նշաններ։ Միաժամանակ բջիջները պահպանել են ֆիբրոբլաստներին բնորոշ հատկանիշները՝ չակտիվացնելով բազմունակ բջիջների առաջացմանը բնորոշ գենային ծրագրերը։

Մկների փորձերում SRSF1-ի գենը փոխանցվել է լյարդը հիմնականում թիրախավորող ադենոասոցացված վիրուսային վեկտորով։ Հեղինակները տկարացման առաջընթացի 44% նվազում և կյանքի մեդիանական տևողության 14% աճ են արձանագրել։ Մեդիանը այն տարիքն է, որին կենդանիների կեսը դեռ կենդանի է. այն միջին կամ առավելագույն կյանքի տևողությունը չէ։

Սրանք նախակլինիկական արդյունքներ են՝ փոքր թվով կենդանիների մասնակցությամբ, ոչ թե մարդկանց համար հաստատված հակածերացման բուժում։ Հեղինակները նշում են, որ հետագա աշխատանքի համար դեռ պետք է լուծել գենի նպատակային փոխանցման ու դեղաչափի խնդիրները և հասկանալ, թե ինչպես են ՌՆԹ-ի մշակման փոփոխություններն ազդում տարբեր հյուսվածքների վրա։

Հարվարդի բժշկական դպրոցի հայտնած տվյալներով՝ հեղինակներից մի քանիսը նշված են SRSF1-ի օգտագործմանն առնչվող արտոնագրային հայտում։ Ալեքսանդրու Պլեշան և Ջորջ Չերչը նաև տարիքային հիվանդությունների բուժման միջոցներ մշակող RegulaBio ընկերության համահիմնադիրներ են և բաժնեմաս ունեն այդ ընկերությունում։]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/srsf1-aging-mice</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=10567</guid>

            <pubDate>Thu, 23 Apr 2020 18:32:42 +0000</pubDate>

            <title>Գիտնականները Covid-19-ի՝ սեռական ճանապարհով փոխանցման ապացույցներ չեն գտել</title>

            <description><![CDATA[<p>Կորոնավիրուսային հիվանդությունը թեթև և միջին ծանրությամբ տարած տղամարդկանց սերմնահեղուկում և ձվարաններում պաթոգենի առկայության հետքեր չեն հայտնաբերվել:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/04/94419618_2875513419192535_6081600522073145344_o.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Գիտնականները Covid-19-ի՝ սեռական ճանապարհով փոխանցման ապացույցներ չեն գտել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Յուտա նահանգի համալսարանի հետազոտողները կորոնավիրուսային վարակակակիր տղամարդու սերմնահեղուկում SARS-CoV-2 վիրուս չեն հայտնաբերել:



Հետազոտությունն ամբողջությամբ չի բացառում սեռական ճանապարհով կորոնավիրուսի փոխանցումը, սակայն ուսումնասիրությունների արդյունքներն ապացուցում են, որ նման երևույթի վտանգները չնչին են:



Հետազոտության առաջատար հեղինակ, ուռոլոգիայի և տղամարդկային պտղաբերության մասնագետ Ջեյմս Մ. Հոտալինգը նշել է, որ եթե Covid-19-ի նման հիվանդությունը փոխանցվեր սեռական ճանապարհով, ապա այն լուրջ հետևանքներ կունենար հիվանդությունների կանխարգելման համար և կարող էր անդրադառնալ մարդու տևական վերականգնողական առողջության վրա: Նրա խոսքով՝ այն փաստը, որ այդ ոչ մեծ հետազոտությունում ցույց չի տրվել, որ Covid-19-ի վիրուսը չի գտնվել սերմում կամ ձվարաններում, խիստ կարևոր բացահայտում է:



Հետազոտությունը սկսվել է՝ ստուգելու ենթադրությունը, թե SARS-CoV-2-ը կարող է ընդհանրություն ունենալ Էբոլա և Զիկա տենդի վիրուսների հետ և, առաջին հերթին, մարդկանց միջև փոխանցման շրջանակներում: Փորձարկումների ժամանակ գիտնականները հավաքել են երկու ամիս առաջ թեթև և միջին ծանրությամբ կորոնավիրուսով հիվանդությունից առողջացած 34 չինացիների սերմնահեղուկը:



Սակայն վիրուսի բացակայությունը սերմնահեղուկում չի երաշխավորել, որ SARS-CoV-2-ը չի կարող հայտնվել ձվարաններում, որտեղ ձևավորվում են տղամարդկային սեռական բջիջները: Այս պարագայում պաթոգենն ունակ չէ փոխանցվելու սեռական ճանապարհով, սակայն կարող է վնասել վերականգնողական գործառույթին:



Ձվարաններում վիրուսի հայտնվելու ունակությունը ստուգելու համար աշխատության հեղինակներն ուսումնասիրել են ոչ անմիջականորեն կորոնավիրուսային վարակի հետ կապված զույգ գեների էքսպրեսիան: Խոսքը անգիոթենզին փոխակերպող ACE2 սպիտակուցի և տրանսմեմբրանային TMPRSS22 սերինային պրոթեազի մասին է: Այդ մոլեկուլներն կորոնավիրուսին ծառայում են բջջի մեջ սողոսկելիս:



Հետազոտելով սերմնահեղուկի առողջ դոնորների մՌՆԹ-ի միաբջիջ ատլասից ստացված մատրիցային ՌՆԹ-ի տվյալները՝ գիտնականները պարզել են, որ գեների այդ զույգն առկա է ձվարանի 6500 բջիջներից միայն 4-ում: Դա թույլ է տալիս ենթադրել, որ SARS-CoV-2-ը դժվար թե մուտք գործի մարդու ձվարան:



Չնայած արդյունքներին՝ հետազոտողները խոստովանում են, որ իրենց աշխատանքն ունի որոշակի կարևոր սահմանափակումներ, ներառյալ ընտրության ոչ մեծ ծավալը և այն փաստը, որ դոնորներից ոչ ոք կորոնավիրուսային հիվանդությունը ծանր չի տարել: Հոտալինգը նշել է, որ Covid-19-ով վարակված և ծայրահեղ վիճակում գտնվող մարդու մոտ կարող է լինել վիրուսային առավել բարձր ծանրաբեռնվածություն, ինչը մեծ հավանականություն կարող է հաղորդել սերմի վարակմանը: Սակայն գիտնականներն այդ հարցին դեռ պատասխան չունեն. նրա խոսքով՝ մյուս դեպքերում վիրուսի ակտիվություն չհայտնաբերելն, ամեն դեպքում, հուսադրող է:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/serakan-janaparhov</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=10513</guid>

            <pubDate>Wed, 22 Apr 2020 15:09:11 +0000</pubDate>

            <title>Գերմանիան սկսում է կորոնավիրուսի դեմ իր առաջին ՌՆԹ պատվաստանյութի փորձարկումները մարդկանց վրա</title>

            <description><![CDATA[<p>Դեղամիջոցը նախատեսվում է փորձարկել 18-55 տարեկան 200 առողջ կամավորների վրա: Պատվաստանյութը ստեղծողների հաշվարկներով՝ այն վերջնականապես պատրաստ կլինի 2021թ. գարնանը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/04/ows_15874837437803.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Գերմանիան սկսում է կորոնավիրուսի դեմ իր առաջին ՌՆԹ պատվաստանյութի փորձարկումները մարդկանց վրա]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Գերմանական Biontech ընկերությունը (Մայնց) Covid-19-ի դեմ պատվաստանյութի կլինիկական առաջին փորձարկումների թույլտվությունն է ստացել Գերմանիայում:



Հաղորդվում է, որ կենսատեխնոլոգիական Biontech ընկերության ներկայացրած պատվաստանյութն իրենից ներկայացնում է ՌՆԹ պատվաստանյութ, որը պարունակում է գենետիկ տեղեկատվություն SARS-CoV-2-ի սպիտակուց-շիպի (սպիտակուցը կապվում է տիրոջ բջջի հետ՝ նրա շնորհիվ մուտք գործելով օրգանիզմ) կամ նրա ՌՆԹ կառուցվածքայի մասի վերակառուցման համար:



Կլինիկական փորձարկումների առաջին փուլի շրջանակներում 18-55 տարեկան 200 առողջ կամավորներ կստանան դեղամիջոցի մի քանի փոքր-ինչ մոդիֆիկացված նախատիպերից մեկը, ինչից հետո նրանց հսկողության ներքո են պահելու: Այնուհետև մեկնարկելու է թեստի երկրորդ փուլը. հենց այս փուլում են ներգրավելու կորոնավիրուսի առումով վտանգավոր խմբում գտնվող մարդիկ:



Գիտնականները պատմել են, որ ՌՆԹ պատվաստման դեպքում անվնաս պաթոգեն բաղադրիչի ստեղծման համար գենետիկ տեղեկատվությունը ներարկվում է, օրինակ, մկանային տարբերակով: Օրգանիզմի այդ բջիջները ՌՆԹ-ի գենետիկ տեղեկատվությունն օգտագործում են հարուցիչի վերակառուցման համար: Պաթոգենի բաղադրիչները, որոնք ստեղծվում են պատվաստված մարդկանց մոտ, վարակային չեն հանդիսանում և որևէ հիվանդություն չեն առաջացնում: Մեր իմունային համակարգը ճանաչում է օտար պաթոգեն բաղադրիչը որպես, ենթադրաբար, վարակային: Օրգանիզմը պաշտպանիչ իմունային պատասխան է ստեղծում ընդդեմ պաթոգենի, որը վարակման դեպքում կանխում է կամ մեղմացնում է հիվանդությունը:



Շեշտվում է, որ սա կանխարգելիչ առանձնահատուկ պատվաստանյութի՝ աշխարհում 4-րդ թույլատրված կլինիկական փորձարկումն է՝ ընդդեմ կորոնավիրուսի: Ինստիտուտի ներկայացուցիչները նշել են, որ, պանդեմիայի լուրջ հետևանքները հաշվի առնելով, սա կարևոր քայլ է Գերմանիայում արդյունավետ և անվտանգ պատվաստանյութի արագ մշակման և ամբողջ աշխարհի (որտեղ հնարավոր է) պացիենտներին դրանով ապահովման ճանապարհին:



ԱՀԿ-ի ներկայացուցիչները նշել են, որ գիտնականներն արդեն պատվաստանյութի 67 նախատիպ են մշակել: Մարտի կեսերին մարդկանց վրա Covid-19-ի դեմ պատվաստանյութի փորձարկումների մեկնարկի մասին հաղորդել են ԱՄՆ-ի մասնագետները, իսկ Պիտսբուրգի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի աշխատակիցներն ստեղծել են PittCoVacc պատվաստանյութը. դեղամիջոցը օրգանիզմ է հասնում մի խումբ միկրոասեղների փոքր ծեփոնի օգնությամբ:



Վերջին տվյալներով՝ Covid-19-ով աշխարհում վարակվել է ավելի քան 2,56 մլն մարդ 185 երկրներում, ավելի քան 177 հազարը մահացել են:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/arajin-rnt-patvastanyuti</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=10276</guid>

            <pubDate>Tue, 14 Apr 2020 19:56:12 +0000</pubDate>

            <title>Կանադացի գիտնականները հաղորդել են, որ ռեմդեսիվիրն արդյունավետ կերպով կասեցնում է SARS-CoV-2 վիրուսի բազմացումը</title>

            <description><![CDATA[<p>Դեռևս 2015թ. ստեղծված հակավիրուսային դեղամիջոցը «խաբում է» վիրուսային պոլիմերազին և ստիպում է դադարեցնել ՌՆԹ-ի սինթեզը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/04/virus-outbreak-antiviral-drug.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Կանադացի գիտնականները հաղորդել են, որ ռեմդեսիվիրն արդյունավետ կերպով կասեցնում է SARS-CoV-2 վիրուսի բազմացումը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ալբերտայի համալսարանի հետազոտողներն աշխատություն են հրապարակել` հաստատելով, որ հակավիրուսային ռեմդեսիվիր դեղամիջոցն արդյունավետ կերպով կասեցնում է կորոնավիրուսի կրկնօրինակումը (ռեպլիկացիա): Նույն գիտնականներն ավելի վաղ հայտնել էին, որ դեղամիջոցը լավ է գործում MERS-CoV-ի` մերձավորարևելյան շնչառական համախտանիշի դեմ:



Ռեմդեսիվիրը զսպող ՌՆԹ-կախյալ ՌՆԹ-պոլիմերազներ դասի հակավիրուսային դեղամիջոց է (այդտեսակ պոլիմերազներից է օգտվում SARS-CoV-2 վիրուսը): Այն մշակվել է 2015թ. ԱՄՆ-ի բանակի վարակային հիվանդությունների հետազոտական ինստիտուտի մասնագետների կողմից: Ռեմդիսիվիրը լայնորեն կիրառվել է Էբոլայի տենդի համաճարակի ժամանակ՝ 2018թ., և ճանաչվել է անվտանգ, թեև քիչ արդյունավետությամբ, քան մոնոկլոնային հակամարմինները:



Նոր հետազոտությունը մանրամասն նկարագրում է դեղամիջոցի աշխատանքի մեխանիզմները: Գիտնականների խոսքով՝ ռեմդիսիվիրը խաբում է վիրուսներին՝ նմանակելով կառուցողական սպիտակուցների: Աշխատանքի հեղինակներից Մաթիաս Գետեն կորոնավիրուսի ֆերմենտները նկարագրելիս նշել է, որ կորոնավիրուսային պոլիմերազները շատ անփույթ են և նրանց մոլորեցնելը հեշտ է: Ուստի զսպումը (ինհիբիտոր) միանում է (ռեպլիկացիայի փուլում) շատ անգամ, և վիրուսն այլևս ի վիճակի չէ բազմանալու:



Ռեմդիսիվիրի մոլեկուլի կառուցվածքը / © Wikipedia



Հետազոտությունն իրականացվել է SARS-CoV-2-ի մաքրված ՌՆԹ-պոլիմերազի վրա: Ֆերմենտն ակտիվորեն միացրել է ռեմդեսիվիրը (ավելի հստակ՝ նրա եռաֆոսֆատային կառուցվածքը)՝ այն տեղադրելով ՌՆԹ-ում՝ նուկլեոտիդներից մեկի փոխարեն: Դա իր հերթին հանգեցրել է նրան, որ 3 նուկլեոտի հետո ներդրված ռեմդեսիվիրի պատճառով ՌՆԹ-պոլիմերազն արդեն չի կարողացել առաջ շարժվել սինթեզավորվող շղթայով, և ՌՆԹ-ի սինթեզն արգելափակվել է:



Ռեմդեսիվիրի առանցքային առանձնահատկությունն բարձր ընտրողականությունն է (կենսաքիմիական ընտրողականություն): Այստեղ այն ավելի արդյունավետ է, քան այդպիսի հակավիրուսային դեղամիջոցի եռաֆոսֆատային կառուցվածքները, ինչպես սոֆոսբուվիրը, ֆավիպիրավիրը և ռիբավիրինը:



Հետազոտության հեղինակների կարծիքով՝ նրանց արդյունքները, որոնք ամրակցվել են ավելի վաղ մոդելային կենդանիների և բջջային մշակումների վրա արված աշխատանքների տվյալներին, վկայում այն մասին, որ ռեմդեսիվիրը կարելի է դասակարգել որպես «անմիջական գործողության հակավիրուսային միջոց»: Այդ փաստը գիտնականներին վստահություն է հաղորդում կլինիկական փորձարկումների համար, որոնք ներկայումս իրականացվում են աշխարհի միաժամանակ մի քանի երկրներում, այդ թվում՝ Ռուսաստանում:



Գիտնականը նախազգուշացնում է, որ լաբորատորիայում ստացված դրական արդյունքները չեն կարող ծառայել մարդկանց դեպքում կանխատեսման համար: Նրա խոսքով՝ պետք է համբերությամբ լցվել և սպասել մարդկանց վրա պատահական ընտրությամբ արված կլինիկական հետազոտությունների ավարտին:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/remdesivirn-ardyunavet</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=9289</guid>

            <pubDate>Fri, 20 Mar 2020 10:58:30 +0000</pubDate>

            <title>Հետազոտողները հաստատել են, որ կորոնավիրուսի պանդեմիան բնական պատճառներ ունի</title>

            <description><![CDATA[<p>Covid-19-ի պանդեմիայի պատճառ դարձած վիրուսն առաջացել է էվոլյուցիոն գործընթացների արդյունքում և լաբորատոր մանիպուլյացիա չի հանդիսանում:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/03/49565892377_9c39c499f9_b.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Հետազոտողները հաստատել են, որ կորոնավիրուսի պանդեմիան բնական պատճառներ ունի]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ամբողջ աշխարհում պանդեմիաի պատճառ դարձած SARS-CoV-2 վիրուսի ծագման վերաբերյալ բազմաթիվ վարկածներ են առաջ քաշվել: Մասնավորապես, տարբերակ կա, որ այն արհեստածին է և ստեղծվել է լաբորատորիայում: Սակայն ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ այս վիրուսը բնական էվոլյուցիայի արդյունք է:



Գիտնականների միջազգային խումբը SARS-CoV-2-ի և նրա «հարազատ» վիրուսների գենոմի հաջորդականության համեմատական հետազոտություն է անցկացրել: Հետազոտողները ոչ մի նշան չեն հայտնաբերել այն բանի, որ վտանգավոր պաթոգենը կարող է սինթետիկ ծագում ունենալ: Կալիֆորնիայի Սկրիպսի գիտահետազոտական ինստիտուտի աշխատակից, ուսումնասիրության հեղինակներից Քրիստիան Անդերսենը նշել է, որ կարելի է պնդել՝ SARS-CoV-2-ն առաջացել է բնական գործընթացների արդյունքում:



Իրենց աշխատանքի ընթացքում գիտնականներն ուսումնասիրել են վիրուսային թաղանթի փշանման սպիտակուցների գեներում ՌՆԹ-ի մասերը: Դա վիրուսի հիմնական մակերեսային պրոտեիններն են, որոնք անհրաժեշտ են բջջի հետ կապվելու և նրա մեջ սողոսկելու համար: Հետազոտողներին առաջին հերթին հետաքրքրել է նուկլեինաթթվի հաջորդականությունը, որոնք կոդավորում են փշանման սպիտակուցների (RBD) ռեցեպտոր-ամրակցող դոմենը, ինչպես նաև հաջորդականությունը, որը համապատասխանում է ճեղքման կայքերին. «պահածոյի մոլեկուլյար դանակներ», որոնց օգնությամբ վիրուսը ոչնչացնում է բջջի թաղանթը:



Պարզվել է, որ վիրուսային սպիտակուցների RBD դոմենը էվուլյուցիացրել է այնպես, որ առավելագույնս արդյունավետ կերպով փոխազդվի ACE2 ռեցեպտորների հետ` տիրոջ բջիջների մակերեսին: Բնական էվոլյուցիայի ապացույցը ստացվել է SARS-CoV-2-ի ընդհանուր մոլեկուլյար կառուցվածքից: Եթե ենթադրյալ «կենսաահաբեկիչները» փորձեին հնարել մարդասպան վիրուս, նրանք դա կանեին արդեն հայտնի պաթոգենի հիման վրա՝ ապացուցված վարակունակությամբ:



Սակայն գիտնականները հաստատում են, որ SARS-CoV-2-ի «մոլեկուլյար հիմքը» նշանակալիորեն տարբերվում է մարդու նմանատիպ վիրուսների մեծ մասից: Այն հիմնականում հիշեցնում է այն հարազատ վիրուսներին, որոնք հայտնաբերվել են չղջիկների և սողունների մոտ: Անդերսենը նշել է, որ վիրուսի նման առանձնահատկությունները բացառում են լաբորատոր մանիպուլյացիաները, ինչպես SARS-CoV-2-ի հնարավոր ծագում:



Վիրուսի առաջացման առավել հավանական տարբերակ է համարվում երկու հնարավոր վարկածներից մեկը: Առաջինի համաձայն` վիրուսն աստիճանաբար փոփոխվել է նախորդ տիրոջ (ամենայն հավանականությամբ՝ չղջիկի) օրգանիզմում՝ ձեռք բերելով բարձր պաթոգենություն, ինչից հետո փոխանցվել է մարդուն: Այդպես են առաջացել նաև նախորդ խոշոր բռնկումները, օրինակ՝ SARS-CoV-ը (ատիպիկ թոքաբորբ) մարդիկ ստացել են վիվերներից, իսկ MERS-CoV-ը՝ ուղտերից:



Մյուս դիպաշարով` վիրուսը մարդկային պոպուլյացիայում է հայտնել ոչ պաթոգեն վիճակում և նրանում արդեն էվոլյուցիայի ենթարկվել: Այդ հիպոթեզի հաստատումը գիտնականները հայտնաբերել են թեփամորթների մոտ. որոշ կորոնավիրուսների RBD-դոմենները, որոնք տարածվում են այդ կենդանիների մոտ, նման են SARS-CoV-2-ի սպիտակուցների նույնատիպ մասերին: Հնարավոր է՝ թեփամորթներից վիրուսը մարդկանց է փոխանցվել միջանկյալ տերերից, իսկ նրա վերաձևման կայքերը փշանման սպիտակուցները մուտացրել են ավելի ուշ:



Եթե SARS-CoV-2-ը մարդու օրգանիզմում հայտնվել է արդեն իր ներկայիս պաթոգեն կառուցվածքով, ապա դա ապագա բռնկումների հավանականությունը մեծացնում է, քանի որ վիրուսի՝ հիվանդությունն առաջացնող շտամմը դեռ կարող է շրջապտույտ գործել կենդանական ամբարներում: Հավանականությունը, որ ոչ պաթոգենային կորոնավիրուսը մարդկային պոպուլյացիա է մուտք գործել և ձեռք բերել SARS-CoV-2-ին բնորոշ հատկանիշներ, էականորեն փոքր է: Սակայն դեռևս հետազոտողները պատրաստ չեն հայտնելու, թե երկու դիպաշարերից որն է տեղի ունեցել:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/bnakan-patjarner</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>