<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/1458/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Mon, 12 Oct 2026 22:10:33 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=13891</guid>

            <pubDate>Tue, 11 Aug 2020 16:34:22 +0000</pubDate>

            <title>Հնդկաստանում երկգլխանի շղթայաձև իժ է հայտնաբերվել</title>

            <description><![CDATA[<p>Սա գենետիկական հազվադեպ անոմալիա է: Նրան տեղափոխել են օձերի պահման վայր, քանի որ վայրի բնությունում այս արարածները երկար չեն ապրում:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/08/hydra-seek-this-553179.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Հնդկաստանում երկգլխանի շղթայաձև իժ է հայտնաբերվել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Հնդկաստանի Մահարաշտրա նահանգում նկատել են երկգլխանի օձի՝ հազվադեպ, մահաբեր շղթայաձև իժի (Ռասելի իժ, Daboia russelii): Սողունի գլուխներից յուրաքանչյուրի երկարությունը կազմել է 2 սանտիմետր: Երկգլխանի իժին տեղափոխել են օձերի բուծման վայր: Հաղորդվում է, որ օձին իր տան հարևանությամբ հայտնաբերել է տեղի բնակչուհի Դիմփլ Շահը:



Երկգլխանի օձեր հաճախ չեն հանդիպում: Բացի այդ՝ վայրի բնությունում դրանք երկար չեն ապրում: Հազվադեպ գենետիկական անոմալիան կարող է օձին խոչնդոտել որս անելիս: Երկգլխանի օձերը զարգանում են այնպես, ինչպես և սիամական երկվորյակները, երբ էմբրիոնն անհրաժեշտ կերպով չի բաժանվում երկու մասի:



Երկգլխանի իժ / © SWNS



Ռասելի իժն Ասիայի ամենավտանգավոր օձերից է, որի խայթոցից տարեկան հազարավոր մարդիկ են մահանում: Խայթոցից հետո զոհը բազմաթիվ ախտանշաններ է ունենում՝ ցավից ու սրտխառնոցից մինչև գլխապտույտ ու երիկամային անբավարարություն:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/shxtayadzev-ij</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=10454</guid>

            <pubDate>Mon, 20 Apr 2020 15:23:17 +0000</pubDate>

            <title>Իժերի նոր տեսակն անվանել են «Հարի Փոթերից» հայտնի մութ մոգի պատվին</title>

            <description><![CDATA[<p>Հնդկաստանի հյուսիսում հայտնաբերվել է շառաչուն օձի՝ նախկինում անհայտ տեսակ, որին տրվել է «օձերենին» տիրապետող Մեծն Սալազար Սլիզերինի անունը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/04/t.-salazar.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Իժերի նոր տեսակն անվանել են «Հարի Փոթերից» հայտնի մութ մոգի պատվին]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
2019թ. հունիս-օգոստոս ամիսներին հնդկացի սողունաբանների խումբը, Հարավային Գուջարաթի համալսարանից Հարշիլ Պատելի գլխավորությամբ, Հնդկաստանի հյուսիս-արևելքում գտնվող Արունաչալ-Պրադեշ նահանգում գիտարշավ է իրականացրել և իժերի նոր տեսակ է հայտնաբերել:



Գիտնականներն օձին դասակարգել են շառաչող (փոսիկագլխավոր) օձերի (Crotalinae) ենթաընտանիքին և նիզակագլխավորների ցեղին (Trimeresurus), իսկ տեսակային անվանումը դրանք ստացել են Հարի Փոթերի մասին գրքի նշանավոր բացասական հերոսներից մեկի պատվին՝ Trimeresurus salazar՝ ի պատիվ Սալազար Սլիզերինի, ում անունով էլ կոչվել է Հոգվարդսի կախարդական դպրոցի ֆակուլտետը: Գտածոյի հեղինակներից Զեշան Միրզան նշել է, որ նա կարողանում էր խոսել օձերի լեզվով, և իրենք նրա երկրպագուներն են:



«Սալազարի շառաչող օձը» թունավոր է: Այն պատված է վառ կանաչավուն թեփուկներով՝ տեղի թավ խոտի պայմաններում ապրելուն հարմար, իսկ արուների մոտ հորիզոնական նարնջակարմիր գծեր են՝ քթից մինչև ծոծրակը՝ աչքի ստորին մակարդակին: Մոտ հարազատներից տարբերվում է ատամների մեծ քանակով ու կոպուլյատիվ օրգանների կառուցվածքով: Տեսակի առանձնացումը հաստատել է նաև այդ օձի միտոքոնդրային ԴՆԹ-ի հետազոտությունը:



Գիտնականներն ընդգծում են, որ Հնդկաստանի օձերի աշխարհը յուրահատուկ բազմազան է և մինչ օրս քիչ ուսումնասիրված: Այսպես, երկրի տարածքում բնակվում են շուրջ 50 տեսակի շառաչող օձերից 15-ը, 7-ը՝ Արունաչալ-Պրադեշ նահանգում: Սակայն այդ գնահատականը կարող է ցածր լինել. բազմաթիվ հետազոտություններ վերաբերում են դեռևս բրիտանական գաղութային տիրապետության շրջանին: Բացի այդ՝ այս խմբի կենդանիներն ավելի քիչ արտաքին տարբերություններ ունեն, թաքնվող են, ինչը դժվարացնում է նրանց որոնումները, հետազոտությունն ու նույնականացումը:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/mogi-patvin</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=9588</guid>

            <pubDate>Fri, 27 Mar 2020 12:09:35 +0000</pubDate>

            <title>Օձերն ինքնապաշտպանության համար չեն թունավոր դարձել</title>

            <description><![CDATA[<p>Թունավոր օձերի խայթոցից առաջացած ցավային զգացողությունների համեմատությունը ցույց է տվել, որ նրանք թույնը սովորել են արտադրել ոչ թե պաշտպանության, այլ՝ հարձակման համար:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/03/sind-krait.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Օձերն ինքնապաշտպանության համար չեն թունավոր դարձել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ամեն տարի թունավոր օձերի խայթոցից մահանում&nbsp;է 100 հազարից ավել մարդ: Գոյություն ունի թունավոր օձերի 700-ից ավելի տեսակ, և նրանցից ոչ մեկը չի հարձակվում մարդկանց վրա միայն ինքնապաշտպանության համար: Նման&nbsp;միջոցը շատ արդյունավետ է և թե՛ մեզ, թե՛ բազմաթիվ խոշոր կենդանիների ստիպում է հեռու մնալ օձերից:&nbsp;Զուր չէ, որ կենսաբանները մինչ օրս չեն կարողացել պարզել, թե հատկապես ինչի համար&nbsp;են օձերն ի սկզբանե սկսել օգտագործել թույնը՝ հարձակմա՞ն, թե՞ պաշտպանության:



Հանելուկի պատասխանը, կարծես, գտել է Սուոնսիի բրիտանական համալսարանից Վոլֆգանգ Վյուստերի թիմը: Գիտնականները նշել են, որ ցանկացած «պաշտպանական» թույնի առանցքային հատկանիշը պետք է լինի ցավային շոկի առաջացման մեծ արագությունը. միայն այդ դեպքում գիշատիչն իսկույն կդադարեցնի հարձակումը և օձին հանգիստ կթողնի: Սակայն եթե թույնն աստիճանաբար է գործում՝ ոչ&nbsp;անմիջապես ցավ առաջացնելով, ապա այն քիչ&nbsp;օգտակար կլինի այսրոպեական պաշտպանության համար:



Այդ ժամանակ Վյուստերը համահեղինակների հետ միասին առցանց հարցում է անցկացրել մասնագետ-հերպետոլոգների, այն մարդկաց, ովքեր կենդանի բնության մեջ աշխատում են թունավոր օձերի հետ, ինչպես նաև սողուններին սիրողական պահող մարդկանց շրջանում: Ընդհանուր առմամբ հարցմանը մասնակցել է շուրջ 400 մարդ՝ տարբեր երկրներից:



Գիտնականները ստացել են թունավոր օձերի մոտ 600 խայթման և ցավային զգացումների զարգացումների մասին: Ինչպես պարզվել է, որ նրանցից շատ քչերի մոտ է բավարար չափով ցավը միանգամից զգացվել: Օրինակ, հնդկական վտանգավոր բունգարուսը (կրայթ) նույնիսկ անցավ է խայթում, որ չի էլ զգացվում՝ հաճախ շփոթելով անվնասի հետ. իսկ հետո արդեն ուշ է լինում:



Ավելին, դիտարկելով նման հետևանքի հանգեցնող այդ խմբի էվոլյուցիոն տիրույթում օձերի դիրքը՝ կենսաբանները նկատել են, որ եթե մի տեսակի խայթոցն ուժգին ցավ է առաջացնում, ապա նրա «նախնիների» մոտ այդ հատկանիշն արագ թուլանում է:



Հետազոտության հեղինակներից Կևին Էրբաքլը նշել է, որ արդյունքները ցույց են տալիս, որ թունավոր օձերի էվոլյուցիայում այդ գործառույթն էական դերակատարում չի ունեցել, թեև կան հետաքրքիր բացառություններ, ինչպիսին թքող կոբրան է: Նրան երկրորդել է Վոլֆգանգ Վյուստերը՝ նշելով, որ կարող է թվալ, թե սեփական կյանքի փրկությունը կարող է ուտելիք հայթայթելուց ավելի կարևոր լինել, սակայն, ինչպես երևում է, հենց սննդակարգն էլ պայմանավորել է թույնի էվոլյուցիան օձերի մոտ:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/tunavor-dardzel</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>