<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/1503/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Mon, 05 Oct 2026 12:54:51 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=13676</guid>

            <pubDate>Sun, 02 Aug 2020 08:07:45 +0000</pubDate>

            <title>Ճի՞շտ է արդյոք, որ կանաչ գույնի արյուն է լինում</title>

            <description><![CDATA[<p>Կանաչ արյուն ունի Կամբոջայում հայտնաբերված գորտի տեսակներից մեկը: Բայց կան մարդիկ, ովքեր նույնպես կանաչ արյուն ունեն:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/08/photo_2020-08-02_11-27-44.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ճի՞շտ է արդյոք, որ կանաչ գույնի արյուն է լինում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Արյան կարմիր գույնը նրա բաղադրությունում առկա հեմոգլոբինով է պայմանավորված, որը թթվածինը տեղափոխող նյութն է: Սակայն բազմաթիվ անողնաշարավորներ թթվածնի տեղափոխության համար հեմոգլոբին չեն օգտագործում, այլ՝ այնպիսի նյութեր, որոնց «գործառնական մասը» կազմում են տարբեր մետաղների իոնները: Մասնավորապես, բազմաթիվ կակղամորթների, հատվածոտանիների և որոշ այլ կենդանիների արյունը պարունակում է պղնձի իոններից բաղկացած նյութ՝ հեմոցիանին:



Այն հաճախ արյանը կապույտ գույն է հաղորդում, իսկ երբեմն (օրինակ՝ սիպելների մոտ)՝ կապտականաչ: Կանաչ արյուն ունի Կամբոջայում հայտնաբերված գորտի տեսակներից մեկը: Նրա մոտ արյան գույնը պայմանավորված է բիլիվերդին նյութով, որը ձևավորվում է լյարդում (նաև՝ մարդու մոտ), որպես հեմոգլոբինի անկման միջանկյալ արտադրանք, և հենց նա էլ լեղիին կանաչ գույն է հաղորդում: Սակայն, ի տարբերություն մեզ, գորտի մոտ այն լեղիի հետ դուրս չի գալիս աղիներ, այլ վերադառնում է արյան մեջ:



Կամբոջական Chiromantis samkosensis տեսակի գորտի մաշկը թափանցիկ է, ինչի շնորհիվ պարզ երևում է մարմնով հոսող կանաչ արյունը: Այս առավելությունը նրան հնարավորություն է տալիս աննկատ մնալ արևադարձային թփուտներում:



Կանաչ արյուն մարդու մոտ էլ է լինում: Դա հազվադեպ է պատահում, երբ արյան մեջ ծծմբային միացությունների գերավելցուկ է առաջանում (օրինակ՝ այդ նյութը պարունակող դեղորայքի չարաշահման դեպքում): Ծծումբը հեշտությամբ միաձուլվում է հեմոգլոբինի հետ: Ստացված միացությունը՝ սուլֆոհեմոգլոբինը, արյանը հաղորդում է մուգ կանաչ գույն, ինչպես, օրինակ, ավոկադոյի կեղևն է: Սովորաբար կանաչ գույնի արյուն ունեցողներին այդ հանգամանքը չի անհանգստացնում:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/faq/kanach-guyni</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=10126</guid>

            <pubDate>Thu, 09 Apr 2020 19:16:11 +0000</pubDate>

            <title>Չինացի հետազոտողները բացատրել են SARS-CoV-2-ի բացասական ազդեցության մեխանիզմը և նրա հետ կապված 2 դեղամիջոցների արդյունավետությունը</title>

            <description><![CDATA[<p>Կորոնավիրուսի հարուցիչ SARS-CoV-2-ը ոչ կառուցվածքային սպիտակուցների օգնությամբ վնասում է հեմոգլոբինը: Այն հանգեցնում է բորբոքային գործընթացների ուժգնացմանը և թոքերում «անթափանց ապակու» առաջացմանը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/04/Korona-gemoglobin.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Չինացի հետազոտողները բացատրել են SARS-CoV-2-ի բացասական ազդեցության մեխանիզմը և նրա հետ կապված 2 դեղամիջոցների արդյունավետությունը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Սիչուանի համալսարանից Վենչժուն Լյուի և Իբինյան համալսարանից Հուալան Լիի կողմից կատարված հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ SARS-CoV-2 վիրուսը կարող է հարձակում գործել մարդու էրիթրոցիտների վրա՝ կապվելով հեմոգլոբինի մոլեկուլների հետ: Դա հանգեցնում է արյունատարով թթվածնի տեղափոխման խախտմանը:



Գեմոգլոբինը մետաղ պարունակող բարդ սպիտակուց է, որն ունակ է հետադարձությամբ կապվել թթվածնի հետ: Հեմոգլոբինի յուրաքանչյուր մոլեկուլի կենտրոնում հեմն է (արյուն) կամ պորֆիրինային միջուկը, որը պարունակում է երկվալենտ երկաթի ատոմ. այն ունակ է ամրակապելու 4 հատ O2 մոլեկուլների: Թոքերում հավաքելով թթվածին՝ էրիթրոցիտները հեմոգլոբինի օգնությամբ այն տեղափոխում են մարմնի տարբեր մասեր ու օրգաններ:



SARS-CoV-2-ի վիրուսային մասնիկներն էրիթրոցիտների հետ անմիջապես չեն փոխազդվում: Դրա համար պատասխանատու են մի շարք ոչ կառուցվածքային (վիրուսային կապսիդի մաս չհանդիսացող) սպիտակուցներ, որոնք կոդավորում են վիրուսային ՌՆԹ-ն: Նման պրոտեինները հեշտացնում են տիրոջ օրգանիզմում վիրուսի ամրացման և կրկնապատկման գործը՝ արգելափակելով բջջային մեխանիզմները և կենսաքիմիական ուղիները:



Չինացի գիտնականները պարզել են, որ այդ ոչ կառուցվածքային վիրուսային սպիտակուցներից որոշները մուտք են գործում էրիթրոցիտների մեջ և պորֆիրինային միջուկներից երկաթը դուրս են բերում: Դա արյունային կարմիր մասնիկներին զրկում է թթվածի մատակարարման հնարավորությունից: Հետազոտողներին հաջողվել է նույնականացնել 3 այդպիսի պրոտեինների՝ orf1ab, ORF10 և ORF3a, որոնց կապը հեմոգլոբինի մոլեկուլի բետա շղթայի հետ հանգեցնում է երկաթի տարրաբաժանմանը: Հեմի հետ կապվելուն կարող են մասնակցել վիրուսի մակերեսային գլիկոպրոտեինը և ORF8 սպիտակուցը:



Հեմոգլոբինի մոլեկուլի պորֆիրինային միջուկի քիմիական կառուցվածքը / © Chemed



Նման փոխազդեցությունը հանգեցնում է թոքերում բորբոքային գործընթացների ուժգնացմանը, թերթթվածնարյունությանը (հիպօքսեմիա), սուր շնչառական դիսթրես-համախտանիշի (ՍՇԴՀ) ախտանշանների զարգացմանը և բազմաօրգանային թթվածնային անբավարարությանը: Վիրուսային սպիտակուցների ամրակցումը հեմի հետ բացատրում է նաև կորոնավիրուսով առանց ախտանշանների հիվանդացածների մոտ այսպես կոչված անթափանց ապակու ախտանշանի ի հայտ գալը. այն արտահայտվում է թոքային հյուսվածքի թափանցիկության նվազմամբ՝ պայմանավորված թոքաբշտիկների օդայնության նվազմամբ և թոքաբշտիկներում հեմոգլոբինի կուտակմամբ: Պորֆիրինային միջուկի վրա վիրուսի ազդեցության անուղղակի նշան է նաև որոշ հիվանդների արյան մեջ երկաթ պարունակող ֆերիտին սպիտակուցների շատացումը:



Նոր բացահայտումը բացատրում է հիդրոքսիքլորոքինի և ֆավիպիրավիրի արդյունավետությունը Covid-19-ի բուժման համար: Վերջերս ֆրանսիացի գիտնական Դիդյե Ռաուլը հայտարարել էր, որ մալարիան բուժող հիդրոքսիքլորոքինի միջոցով ավելի քան 1000 մարդ բուժվել է կորոնավիրուսից: Լյուի և Լիի հաստատման համաձայն` քլորոքինն ունակ է արգելափակելու orf1ab, ORF3a և ORF10 սպիտակուցների հարձակումը, ինչպես նաև կանխարգելել հեմոգլոբինի հետ ORF8-ի միացումը: Դա թույլ է տալիս նվազեցնել վիրուսային վարակի բացասական ազդեցությունը թոքերի վրա և օրգանիզմի վրա՝ ընդհանրապես:



Ինչ վերաբերում է ֆավիպիրավիրին, ապա այն հակավիրուսային դեղամիջոց է՝ հաջողված բազմաթիվ ՌՆԹ վիրուսների դեմ պայքարում: Այն առավել ուղղորդված գործողություն է ցուցաբերում SARS-CoV-2-ի դեմ, արգելափակում է մակերեսային գլիկոպրոտեինները և ORF7a վիրուսային սպիտակուցները՝ վիրուսին թույլ չտալով ներթափանցել բջջի մեջ, իսկ նրա սպիտակուցին՝ ձևափոխել հեմոգլոբինի մոլեկուլները:



Լիի և Լյուի կողմից ներկայացված՝ վիրուսային սպիտակուցները միացնող մեխանիզմը կարող է հիմք հանդիսանալ այն ֆենոմենի, որ երեխաները հաճախ թեթև են տանում կորոնավիրուսային վարակը: Ինչպես վերը նշվել է, վիրուսային սպիտակուցները երկաթը տարրալուծում են՝ փոխազդվելով հեմոգլոբինի բետա շղթայի հետ: Վերջինս հանդիսանում է HbA-յի՝ հասուն մարդու նորմալ հեմոգլոբինի կառուցվածքային մասը: Երեխաների արյան մեջ գերակշռում է այսպես կոչված ֆետալային HbF հեմոգլոբինը, որը բետա շղթաներ չունի և, հավանաբար, խոցելի չէ վիրուսային սպիտակուցների համար:



Հնարավոր է՝ հեմոգլոբինի կառուցվածքի նման առանձնահատկությունը պայմանավորում է Աֆրիկայի որոշ երկրներում վարակվածության ոչ բարձր մակարդակը: Այն շրջաններում, որտեղ մալարիան տարածված է, շատ են թալասեմիայով հիվանդները: Այն գենետիկ հիվանդություն է, որի կրողի մոտ սինթեզվում է մուտանտային հեմոգլոբին՝ առանց բետա շղթաների:



Հետազոտողների եզրակացությունները կարող են հանգեցնել Covid-19-ով ծանր հիվանդների բուժման մարտավարության վերանայմանը: Հավանաբար՝ թոքերի օդափոխման ընդունված մեթոդը և ՍՇԴՀ-ի դեպքում շնչառական աջակցությունը կարող են վնասել կորոնավիրուսային թոքաբորբով հիվանդին՝ վնասելով թոքերը: Եթե ներկայացված եզրակացությունները ճիշտ են, ապա ավելի օգտակար կարող են լինել արյան փոխներարկումը և պացիենտների հիպերբարիկ օքսիգենացիան:



Չինացի գիտնականների աշխատանքը սպասում է գրախոսությանը, և եզրակացությունների ճշմարտացիությունը պետք է հաստատվի այլ հետազոտություններով: Աշխատության հեղինակները նաև պնդում են, որ պետք չէ ինքնուրույն սկսել ֆավիպիրավիրով և հիդրոքսիքլորոքինով բուժումը. խորհուրդ են տալիս դրանք օգտագործել միայն բժշկի ցուցումով:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/chinaci-hetazotoxnery</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>