<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/1504/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Fri, 25 Sep 2026 19:43:09 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=10166</guid>

            <pubDate>Fri, 10 Apr 2020 18:22:26 +0000</pubDate>

            <title>Մեմբրանային սպիտակուցի բարձր էքսպրեսիան ծխողներին կորոնավիրուսի դեպքում առավել խոցելի է դարձնում</title>

            <description><![CDATA[<p>Կանադացի գիտնականները հայտնաբերել են, որ ծխողների և թոքերի խրոնիկ օբստրուկտիվ հիվանդությամբ տառապող մարդկանց էպիթելերին ավելի շատ են էքսպրեսավորվում այն սպիտակուցները, որոնք SARS-CoV-2-ն օգտագործում է բջջի մեջ սողոսկելու համար:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/04/https___specials-images.forbesimg.com_imageserve_1207376705_0x0.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Մեմբրանային սպիտակուցի բարձր էքսպրեսիան ծխողներին կորոնավիրուսի դեպքում առավել խոցելի է դարձնում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Թոքերի խրոնիկ ընդդիմագործական (օբստրուկտիվ) հիվանդությամբ (ԹԽՕՀ) տառապող մարդիկ, ինչպես նաև ակտիվ ծխողները կարող են խոցելի լինել SARS-CoV-2 վիրուսի համար: Կատարված հետազոտության համաձայն՝ ACE-2 սպիտակուցի էքսպրեսիայի մակարդակն այդ մարդկանց մոտ բարձր է: Այդ թեմայով նախորդ ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ կորոնավիրուսը ACE-2-ն օգտագործում է բջջի մեջ սողոսկելիս:



Հետազոտությունն իրականացրել է Կանադայի Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանից Ջենիս Լեյունգի ղեկավարած խումբը: Գիտնականներն ուսումնասիրել են 42 մարդուց վերցված թոքային էպիթելերի նմուշները. մարդկանց մի մասն ունեցել է ԹԽՕՀ, մյուսներն առողջ են եղել: Փորձարկվողների 24%-ը ծնողներ են եղել: Հյուսվածքների նմուշներում գիտնականները չափել են ACE-2-ի մակարդակը: ԹԽՕՀ-ով պացիենտների և ծխողների մոտ հետազոտվող սպիտակուցն էականորեն բարձր է եղել:



Ստացված տվյալները համեմատել են երկու այլ հետազոտությունների տվյալների հետ. դրանք ներառել են տեղեկություններ՝ ընդհանուր առմամբ 249 մարդու մասին. ներկա և նախկին ծխողներ, երբեմն չծխողներ: Պարզվել է, որ ծխելը շարունակողների մոտ էպիթելերի վրա ACE-2-ներն ավելի ինտենսիվորեն են էքսպրեսավորվել, քան նրանց, ովքեր երբեք չեն ծխել կամ թողել են:



Ջենիս Լեյունգի խոսքով` Covid-19 պանդեմիայի պայմաններում ԹԽՕՀ-ով տառապողները և ծխողները պետք է առավելագույնս խստորեն պահպանեն սոցիալական հեռավորությունը և ձեռքերի հիգիենան: Այն փաստը, որ նախկին ծխողների մոտ անգիոտենզին փոխակերպող ֆերմենտների (ԱՓՖ) մակարդակն էականորեն ցածր է, քան՝ ներկայումս ծխողների, Լեյունգի մեկնաբանմամբ՝ ծխելը թողնելու համար ամենալավ ժամանակն է՝ Covid-19-ից պաշտպանվելու համար:



Հետազոտությանը մասնակցող պրոֆեսոր, կորոնավիրուսի հարցերով գերմանական ուղղությամբ աշխատանքային խմբի կոորդինատոր Թոբիաս Վելտեն նշել է, որ ուսումնասիրությունը որոշակի հետաքրքրությամբ ներկայացնում է, թե ինչու են որոշ մարդիկ Covid-19-ի ախտանշանների առումով ավելի մեծ ռիսկի ենթարկվում, քան մյուսները: Գիտնականը հնարավոր է համարել, որ հենց մեմբրանային սպիտակուցների քանակն է պատճառը, որ ծխողների և ԹԽՕՀ-ով տառապողների մոտ Covid-19-ի ժամանակ անցանկալի ելքի վտանգն ավելի մեծ է:



Գիտնականի կարծիքով՝ հետազոտությունների համար հաջորդ կարևոր հարցն այն է, թե որքանո՞վ է հնարավոր փոխել ռիսկային խմբի պացիենտների մոտ ACE-2-ի էքսպրեսիայի մակարդակը՝ վարակվելու վտանգը նվազեցնելու համար:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/xocelie-dardznum</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=10126</guid>

            <pubDate>Thu, 09 Apr 2020 19:16:11 +0000</pubDate>

            <title>Չինացի հետազոտողները բացատրել են SARS-CoV-2-ի բացասական ազդեցության մեխանիզմը և նրա հետ կապված 2 դեղամիջոցների արդյունավետությունը</title>

            <description><![CDATA[<p>Կորոնավիրուսի հարուցիչ SARS-CoV-2-ը ոչ կառուցվածքային սպիտակուցների օգնությամբ վնասում է հեմոգլոբինը: Այն հանգեցնում է բորբոքային գործընթացների ուժգնացմանը և թոքերում «անթափանց ապակու» առաջացմանը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/04/Korona-gemoglobin.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Չինացի հետազոտողները բացատրել են SARS-CoV-2-ի բացասական ազդեցության մեխանիզմը և նրա հետ կապված 2 դեղամիջոցների արդյունավետությունը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Սիչուանի համալսարանից Վենչժուն Լյուի և Իբինյան համալսարանից Հուալան Լիի կողմից կատարված հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ SARS-CoV-2 վիրուսը կարող է հարձակում գործել մարդու էրիթրոցիտների վրա՝ կապվելով հեմոգլոբինի մոլեկուլների հետ: Դա հանգեցնում է արյունատարով թթվածնի տեղափոխման խախտմանը:



Գեմոգլոբինը մետաղ պարունակող բարդ սպիտակուց է, որն ունակ է հետադարձությամբ կապվել թթվածնի հետ: Հեմոգլոբինի յուրաքանչյուր մոլեկուլի կենտրոնում հեմն է (արյուն) կամ պորֆիրինային միջուկը, որը պարունակում է երկվալենտ երկաթի ատոմ. այն ունակ է ամրակապելու 4 հատ O2 մոլեկուլների: Թոքերում հավաքելով թթվածին՝ էրիթրոցիտները հեմոգլոբինի օգնությամբ այն տեղափոխում են մարմնի տարբեր մասեր ու օրգաններ:



SARS-CoV-2-ի վիրուսային մասնիկներն էրիթրոցիտների հետ անմիջապես չեն փոխազդվում: Դրա համար պատասխանատու են մի շարք ոչ կառուցվածքային (վիրուսային կապսիդի մաս չհանդիսացող) սպիտակուցներ, որոնք կոդավորում են վիրուսային ՌՆԹ-ն: Նման պրոտեինները հեշտացնում են տիրոջ օրգանիզմում վիրուսի ամրացման և կրկնապատկման գործը՝ արգելափակելով բջջային մեխանիզմները և կենսաքիմիական ուղիները:



Չինացի գիտնականները պարզել են, որ այդ ոչ կառուցվածքային վիրուսային սպիտակուցներից որոշները մուտք են գործում էրիթրոցիտների մեջ և պորֆիրինային միջուկներից երկաթը դուրս են բերում: Դա արյունային կարմիր մասնիկներին զրկում է թթվածի մատակարարման հնարավորությունից: Հետազոտողներին հաջողվել է նույնականացնել 3 այդպիսի պրոտեինների՝ orf1ab, ORF10 և ORF3a, որոնց կապը հեմոգլոբինի մոլեկուլի բետա շղթայի հետ հանգեցնում է երկաթի տարրաբաժանմանը: Հեմի հետ կապվելուն կարող են մասնակցել վիրուսի մակերեսային գլիկոպրոտեինը և ORF8 սպիտակուցը:



Հեմոգլոբինի մոլեկուլի պորֆիրինային միջուկի քիմիական կառուցվածքը / © Chemed



Նման փոխազդեցությունը հանգեցնում է թոքերում բորբոքային գործընթացների ուժգնացմանը, թերթթվածնարյունությանը (հիպօքսեմիա), սուր շնչառական դիսթրես-համախտանիշի (ՍՇԴՀ) ախտանշանների զարգացմանը և բազմաօրգանային թթվածնային անբավարարությանը: Վիրուսային սպիտակուցների ամրակցումը հեմի հետ բացատրում է նաև կորոնավիրուսով առանց ախտանշանների հիվանդացածների մոտ այսպես կոչված անթափանց ապակու ախտանշանի ի հայտ գալը. այն արտահայտվում է թոքային հյուսվածքի թափանցիկության նվազմամբ՝ պայմանավորված թոքաբշտիկների օդայնության նվազմամբ և թոքաբշտիկներում հեմոգլոբինի կուտակմամբ: Պորֆիրինային միջուկի վրա վիրուսի ազդեցության անուղղակի նշան է նաև որոշ հիվանդների արյան մեջ երկաթ պարունակող ֆերիտին սպիտակուցների շատացումը:



Նոր բացահայտումը բացատրում է հիդրոքսիքլորոքինի և ֆավիպիրավիրի արդյունավետությունը Covid-19-ի բուժման համար: Վերջերս ֆրանսիացի գիտնական Դիդյե Ռաուլը հայտարարել էր, որ մալարիան բուժող հիդրոքսիքլորոքինի միջոցով ավելի քան 1000 մարդ բուժվել է կորոնավիրուսից: Լյուի և Լիի հաստատման համաձայն` քլորոքինն ունակ է արգելափակելու orf1ab, ORF3a և ORF10 սպիտակուցների հարձակումը, ինչպես նաև կանխարգելել հեմոգլոբինի հետ ORF8-ի միացումը: Դա թույլ է տալիս նվազեցնել վիրուսային վարակի բացասական ազդեցությունը թոքերի վրա և օրգանիզմի վրա՝ ընդհանրապես:



Ինչ վերաբերում է ֆավիպիրավիրին, ապա այն հակավիրուսային դեղամիջոց է՝ հաջողված բազմաթիվ ՌՆԹ վիրուսների դեմ պայքարում: Այն առավել ուղղորդված գործողություն է ցուցաբերում SARS-CoV-2-ի դեմ, արգելափակում է մակերեսային գլիկոպրոտեինները և ORF7a վիրուսային սպիտակուցները՝ վիրուսին թույլ չտալով ներթափանցել բջջի մեջ, իսկ նրա սպիտակուցին՝ ձևափոխել հեմոգլոբինի մոլեկուլները:



Լիի և Լյուի կողմից ներկայացված՝ վիրուսային սպիտակուցները միացնող մեխանիզմը կարող է հիմք հանդիսանալ այն ֆենոմենի, որ երեխաները հաճախ թեթև են տանում կորոնավիրուսային վարակը: Ինչպես վերը նշվել է, վիրուսային սպիտակուցները երկաթը տարրալուծում են՝ փոխազդվելով հեմոգլոբինի բետա շղթայի հետ: Վերջինս հանդիսանում է HbA-յի՝ հասուն մարդու նորմալ հեմոգլոբինի կառուցվածքային մասը: Երեխաների արյան մեջ գերակշռում է այսպես կոչված ֆետալային HbF հեմոգլոբինը, որը բետա շղթաներ չունի և, հավանաբար, խոցելի չէ վիրուսային սպիտակուցների համար:



Հնարավոր է՝ հեմոգլոբինի կառուցվածքի նման առանձնահատկությունը պայմանավորում է Աֆրիկայի որոշ երկրներում վարակվածության ոչ բարձր մակարդակը: Այն շրջաններում, որտեղ մալարիան տարածված է, շատ են թալասեմիայով հիվանդները: Այն գենետիկ հիվանդություն է, որի կրողի մոտ սինթեզվում է մուտանտային հեմոգլոբին՝ առանց բետա շղթաների:



Հետազոտողների եզրակացությունները կարող են հանգեցնել Covid-19-ով ծանր հիվանդների բուժման մարտավարության վերանայմանը: Հավանաբար՝ թոքերի օդափոխման ընդունված մեթոդը և ՍՇԴՀ-ի դեպքում շնչառական աջակցությունը կարող են վնասել կորոնավիրուսային թոքաբորբով հիվանդին՝ վնասելով թոքերը: Եթե ներկայացված եզրակացությունները ճիշտ են, ապա ավելի օգտակար կարող են լինել արյան փոխներարկումը և պացիենտների հիպերբարիկ օքսիգենացիան:



Չինացի գիտնականների աշխատանքը սպասում է գրախոսությանը, և եզրակացությունների ճշմարտացիությունը պետք է հաստատվի այլ հետազոտություններով: Աշխատության հեղինակները նաև պնդում են, որ պետք չէ ինքնուրույն սկսել ֆավիպիրավիրով և հիդրոքսիքլորոքինով բուժումը. խորհուրդ են տալիս դրանք օգտագործել միայն բժշկի ցուցումով:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/chinaci-hetazotoxnery</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>