<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/1633/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Tue, 22 Sep 2026 08:47:41 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=12646</guid>

            <pubDate>Fri, 26 Jun 2020 16:20:49 +0000</pubDate>

            <title>Պարզվել է՝ խեցգետիններն ու արբանյակային հեռուստատեսությունն ընդհանրություններ ունեն</title>

            <description><![CDATA[<p>Մեր տեսողությունը հիմնվում է ընդամենը 3 գույների ընկալիչների աշխատանքի վրա, իսկ խեցգետինների մոտ դրանք կարող են հասնել մինչև 12-ի: Հատուկ զտիչների օգնությամբ նրանք կարող են տարբերել նաև լույսի շրջանաձև բևեռացումը: Բևեռացված են նաև հեռահաղորդակցության ռադիոազդանշանները:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/06/1396169176_ppts18d.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Պարզվել է՝ խեցգետիններն ու արբանյակային հեռուստատեսությունն ընդհանրություններ ունեն]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Մարդիկ իրավամբ հպարտանում են իրենց աչքի կառուցվածքով, թեև դրա համար առավել շատ հիմքեր ունեն աղոթարար խեցգետինները: Մեր տեսողությունը հիմնվում է ընդամենը երեք գույների ընկալիչների աշխատանքի վրա, իսկ խեցգետինների մոտ դրանք կարող են հասնել մինչև 12-ի՝ մասամբ որսալով ինֆրակարմիր ու ուլտրամանուշակագույն ալիքները: Հատուկ զտիչների օգնությամբ նրանք կարող են տարբերել նաև լույսի շրջանաձև բևեռացումը:



Լույսն էլեկտրամագնիսական ալիք է: Նրա էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի լարման վեկտորները տատանվում են տարածման ուղղությանն ուղղահայաց՝ եզրերը ձվածիր պատկերելով: Բևեռացված լույսի ձվածիրը (էլիպս) վերածվում է գծի կամ համահարթ մակերեսի: Արևային սպիտակ լույսը պարունակում է ալիքների խառնուրդ, որոնք տատանվում են «անհամերաշխ», սակայն, անցնելով մթնոլորտով անցնելով և մակերեսներից անդրադառնալով, հաճախ բևեռացվում է:



Խեցգետիններն ու արբանյակային հեռուստատեսությունն ընդհանրություններ ունեն / © popmech



Բևեռացված են նաև հեռահաղորդակցության ռադիոազդանշանները: Արբանյակային հեռուստատեսության եվրոպական համակարգերում ավանդաբար կիրառվում է գծային բևեռացումը, իսկ ռուսական չափանիշը շրջանաձև բևեռացմամբ հեռաազդանշանն է: Հաղորդվում է, որ այդ տարբերությունները պայմանավորված են կապի խորհրդային առաջին արբանյակների՝ «Մոլնիայի» աշխատանքի առանձնահատկություններով: Դրանք շարժվում են գերձվածրաձև ուղեծրով՝ հեռանալով Հյուսիսային կիսագնդի աշխարհագրական բարձր լայնություններից:



Եթե նրանց ազդանշանը գծային լիներ, ապա ընդունող ալեհավաքը պետք է մշտապես վերակողմնորոշել արբանյակի նոր ուղղությանը համապատասխան: Սակայն շրջանաձև բևեռացմամբ ռադիոալիքները հնարավոր է կիրառել առանց այդ դժվարությունների: Պարաբոլային ալեհավաքից ազդանշանը տեղափոխվում է փոխարկիչ, այստեղ շրջանաձև բևեռացմամբ ալիքները վերածվում են գծային բևեռացվածների, այնուհետև՝ էլեկտրական ազդանշանների: Սա հնարավորություն է տալիս զգալ մեզ խեցգետնի նման՝ գոնե մի փոքր:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/yndhanrutyunner-unen</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=11483</guid>

            <pubDate>Fri, 22 May 2020 15:47:44 +0000</pubDate>

            <title>Գիտնականները բիոնիկական աչք են ստեղծել. այն իրականի նման է աշխատում</title>

            <description><![CDATA[<p>Ապագայում սարքավորումը կարող է աշխատել արևային մարտկոցով, ապահովել մարդու աչքից ավելի լավ տեսողություն, ինչպես նաև մթության մեջ տեսնելու հնարավորություն շնորհել տիրոջը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/05/bioniceye.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Գիտնականները բիոնիկական աչք են ստեղծել. այն իրականի նման է աշխատում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Հոնկոնգի Գիտության և տեխնոլոգիաների համալսարանի հետազոտողները ռոբոտացված աչք են ստեղծել, որը կրկնում է մարդու բնական աչքի կառուցվածքը և կարողանում է տեսնել:



Հետազոտողների խումբը, հիմք ընդունելով իրական աչքի կառուցվածքը, կրկնել է այն՝ համապատասխանեցնելով մեխանիկայի հնարավորություններին: Չափն իրականին գրեթե հավասար է՝ շուրջ 2 սանտիմետր տրամագծով: Ներսում հեղուկ էլեկտրալուծույթ (էլեկտրոլիտ) է, ցանցաթաղանթը պատրաստված է նանոլարերից, դե իսկ արհեստական ոսպնյակն արդեն սովորական երևույթ է. նման ինտրաօկուլյար լինզաներ շատ տարեց մարդկանց մոտ են առկա՝ վիրահատությամբ տեղադրված սեփականի մթագնման պատճառով:



Իրական աչքում լույսը, բեկվելով ոսպնյակին, ցանցաթաղանթով հասնում է ֆոտոռեցեպտորներին, իսկ նրանք ֆոտոնները վերաձևում են ազդանշանների, որոնք նյարդային ուղիներով փոխանցվում են ուղեղի տեսողական բաժիններ: Հենց սա էլ արդյունավետ գործող արհեստական աչքի ստեղծման հիմնաքարն է: Այդ աչքերը կարող են օգնել տեսողությունը կորցրած մարդկանց:



Սպիտապատյանի տեղում գտնվող արհեստական «ցանցաթաղանթի» մեմբրանն ալյումինի օքսիդից է՝ պերովքսիտի մանր ընդունիչներով (հիբրիդային լուսազգայուն նյութ, որն օգտագործվում է արևային տարրերում): Նանոլարերը, որոնք գլխուղեղի տեսողական կեղևն են ներկայացնում, ընդունիչների հավաքած տեսողական տեղեկատվությունն են փոխանցում համակարգչին, որտեղ էլ դրանք մշակվում են:



Բիոնիկական աչքն այսպիսի կառուցվածք ունի / © Gu et al., Nature, 2020



Գիտնականները փորձարկել են բիոնիկական աչքի ունակությունները: Այն հաջողությամբ տարբերել է I, E և Y տառերը՝ առանց շփոթելու: Ներկայումս այդպիսի ռոբոաչքը կարող է ստեղծել շատ «բիրտ» պատկերներ. եթե իրական աչքի դեպքում պատկերը 120-140 մեգապիքսել է, ապա արհեստականի դեպքում՝ 100 պիքսել: Առայժմ տարբերությունն արհեստականի կողմում չէ, սակայն կարևոր է, որ սկզբունքը գործի: Ապագայում պատկերը հնարավոր կլինի «բարելավել», իսկ հիմնական խնդիրն առայժմ մարդու ուղեղի ու մեխանիկական աչքի «ամրակցումն» է. տեսողական նյարդային գոտում միացումը: Այդ ուղղությամբ բավականին աշխատելու տեղ կա, հատկապես եթե սարքավորումը մշտական կիրառմանը համապատասխանեցնելու կարիք լինի: Փորձագետների կարծիքով՝ այն կարող է տևել մինչև 10 տարի:



Այդ ամենից բացի՝ սարքավորումը նաև հոսանքի աղբյուրի կարիք ունի. ենթադրվում է, որ այն կապահովվի արևայի լույսով: Ընդհանուր առմամբ՝ գիտնականները դրականորեն են տրամադրված. այդպիսի աչքը սեփականի բացակայության պարագայում կարող է «հենակ» հանդիսանալ: Աշխատության հեղինակները պնդում են, որ կառուցվածքի առանձնահատկությունները հավելյալ հնարավորություններ կընձեռնեն: Նանոլարերն այնքան զգայուն են, որ կարող են գերազանցել մարդկային աչքի ալիքների երկարության օպտիկական տիրույթը՝ նրան հնարավորություն տալով արձագանքել մոտ 800 նանոմետր երկարությանը (տեսողական լույսի և ինֆրակարմիր տիրույթում ճառագայթման միջև շեմի մակարդակը):



Գիտնականները մեկնաբանում են, որ դա այդ աչքին տալիս է մթության մեջ (այն դեպքում, երբ մարդու աչքն արդեն անզոր է) պարագաները տարբերելու ընդունակություն: Բացի այդ՝ հետազոտողները հաստատում են, որ բիոնիկական աչքը կարող է լույսի փոփոխությանն ավելի արձագանքել, քան մարդկայինը, ինչի շնորհիվ կարող է փոփոխվող պայմաններին ավելի հեշտությամբ վարժվել: Պատկերի որակը ժամանակի ընթացքում կարող է գերազանցել մարդու տեսողությամբ ստացվող պատկերի որակին:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/bionikakan-achq</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>