<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/1760/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Tue, 29 Sep 2026 08:05:46 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=14947</guid>

            <pubDate>Fri, 18 Sep 2020 15:46:09 +0000</pubDate>

            <title>«Տիտանիկի» կործանմանը կարող էր նպաստել հյուսիսափայլը</title>

            <description><![CDATA[<p>Կատարված հետազոտության համաձայն՝ հյուսիսափայլի պատճառով շոգենավը, հնարավոր է, շեղվել է երթուղուց, բայց ուղևորների մի մասը նաև դրա շնորհիվ են փրկվել:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/09/1p4FE7h-NasBfPwywjHT-vnPQY1VYBJrQ1CuYlUQvSw.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[«Տիտանիկի» կործանմանը կարող էր նպաստել հյուսիսափայլը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
1912թ. ապրիլի 5-ի չարաբաստիկ գիշերը բրիտանական՝ անխորտակելի թվացող տրանսատլանտյան «Տիտանիկ» շոգենավը բախվեց այսբերգին և մի քանի ժամ անց խորտակվեց՝ հազարից ավելի մարդու մահվան պատճառ դառնալով:



Ավելի քան մեկ հարյուրամյակ անց նոր հետազոտությունը ենթադրել է, որ Տիտանիկը կարող էր այդ գիշերը նկատելի հյուսիսափայլի պատճառով շեղվել երթուղուց:



Գաղափարի հեղինակ, օդերևութաբան Միլա Զինկովան իր պնդումը հիմնավորում է ականատեսների պատմություններով ու համարում է, որ այդ գիշեր գեոմագնիսական փոթորիկը կարող էր բավականին ուժգին լինել՝ ազդելու «Տիտանիկի» տեղորոշման համակարգի վրա՝ ոչ մեծ, բայց բավարար մակարդակի, որպեսզի կարողանար փոքր-ինչ շեղել ուղուց: Նրա խոսքով՝ եթե նույնիսկ կողմնացույցի սլաքը մեկ աստիճանով տեղաշարժվեր, ապա դա արդեն մեծ նշանակություն կարող էր ունենալ:



Սակայն, Զինկովայի խոսքով, տեղորոշման սխալներն շատերին օգնել են փրկվել, քանի որ աղետի վայրից 93 կմ հեռավորության վրա գտնվող «Կարպատիա» շոգենավը, ստանալով խորտակվող նավի գտնվելու վայրի վերաբերյալ սխալ տեղեկություններ, այդուհանդերձ՝ հայտնվել է անհրաժեշտ վայրում՝ փրկարար նավակներով օգնելով խորտակվողներին:



Բացի այդ, ըստ Զինկովայի, «Տիտանիկի» SOS ազդանշանը հարևանությամբ անցնող ոչ բոլոր նավերն են որսացել: Դրանում նույնպես մեղավորն արևային փոթորիկը կարող էր լինել: Ողբերգության գիշերը SS La Provence շոգենավն ազդանշան է ստացել այլ նավերից, բայց «Տիտանիկից» այդպես էլ չի ստացել: SS Mount Temple նավն օգնության ազդանշան ստացել է, սակայն խորտակվող նավն այդպես էլ պատասխան չի ստացել:



Զինկովան հիշեցրել է, որ ողջ մնացածներից մեկը՝ Լոուրենս Բիզլին, այդ գիշեր աջ կողմում երկնքի թույլ փայլատակում է նկատել, սակայն մտածել է, թե մոտեցող լուսաբացն է:



Նույն կերպ նաև «Կարպատիայի» երկրորդ սպա Ջեյմս Բիսեթը, մեկնելով օգնության, նշել է, որ այսբերգին «Տիտանիկի» հարվածից մեկ ժամ առաջ հյուսիսափայլ է նկատել:



Բիսեթն ընդգծել է, որ եղանակը խաղաղ էր, ծովը՝ հարթ ու հանդարտ, աստղերը՝ պարզ, բայց լուսինը չի երևացել. նկատելի է եղել միայն հյուսիսափայլը, որը սպան նմանեցրել է հյուսիսային հորիզոնի կողմից լուսնային ճառագայթների:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/npastel-hyusisapayly</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=13822</guid>

            <pubDate>Fri, 07 Aug 2020 20:12:18 +0000</pubDate>

            <title>Հնդկաստանում ինքնաթիռը վայրէջք կատարելիս երկու կես է եղել. կան զոհեր և վիրավորներ</title>

            <description><![CDATA[<p>Ինքնաթիռում գտնվել է 184 ուղևոր և անձնակազմի 7 անդամ: Մահացել է նաև հրամանատարը, իսկ երկրորդ օդաչուն վիրավորվել է:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/08/Kerala-Plane-Crash-759.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Հնդկաստանում ինքնաթիռը վայրէջք կատարելիս երկու կես է եղել. կան զոհեր և վիրավորներ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Air India ավիաընկերության ինքնաթիռը հնդկական Կերալա նահանգի Կարիպուր քաղաքում դուրս է եկել Կոժիկոդե օդանավակայանի թռիչքավայրէջքային ուղուց և կործանվել:




https://twitter.com/ANI/statuses/1291753982608601095





https://twitter.com/ANI/statuses/1291761161927405569




IX-1344 չվերթի ինքնաթիռում գտնվել է 184 ուղևոր, որոնցից 10-ը՝ մանկահասակ երեխաներ, և անձնակազմի 7 անդամներ՝ այդ թվում՝ 2 օդաչուները: Դուբայից թռչող օդանավը փորձել է վայրէջք կատարել Կարիպուր քաղաքի Կոժիկոդե օդանավակայանում՝ տեղի ժամանակով 19:45-ին: Վայրէջքի պահին ինքնաթիռը երկու մասի է բաժանվել:




https://twitter.com/ANI/statuses/1291763069358493696




Հաղորդվել է, որ առնվազն 17 մարդ է մահացել, 123-ը վիրավորվել են: Վերջիններից 15-ը ծանր վիճակում են: Մահացածների թվում է նաև անձնակազմի հրամանատարը, երկրորդ օդաչուն վնասվածքներ է ստացել:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/kan-zoher</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=13743</guid>

            <pubDate>Tue, 04 Aug 2020 19:47:20 +0000</pubDate>

            <title>«Ազգային աղետ». Բեյրութի պայթյունի հետևանքները՝ մի քանի լուսանկարներում</title>

            <description><![CDATA[<p>Վերջին տվյալներով՝ զոհվել է առնվազն 50 մարդ, վիրավորների թիվն անցել է 2700-ից: Իշխանությունները տեղի ունեցածը համեմատել են Հիրոսիմայի և Նագասակիի ատոմային ռմբահարումների հետ:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/08/22.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[«Ազգային աղետ». Բեյրութի պայթյունի հետևանքները՝ մի քանի լուսանկարներում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Օգոստոսի 4-ին Բեյրութում հզոր պայթյուն է որոտացել: Զոհվել է առնվազն 50 մարդ, հարյուրավոր վիրավորների մասին տեղեկություններ են հաղորդվում: Բեյրութի ղեկավար Մարվան Աբուդը տեղի ունեցածը համեմատել է Հիրոսիմայի և Նագասակիի ատոմային ռմբահարումների հետ: Նրա խոսքով՝ կյանքում առաջին անգամ է այդպիսի մասշտաբների ավերածություններ տեսնում: Աբուդը տեղի ունեցածն անվանել է ազգային աղետ:



Բեյրութ / © STR/AFP



Բեյրութը՝ պայթյուններից հետո / © AFP / Scanpix / LETA



Բեյրութը՝ պայթյուններից հետո / © Wadel Hamzeh / EPA / Scanpix / LETA



Բեյրութը՝ պայթյուններից հետո / © Mohamed Azakir / Reuters / Scanpix / LETA



Բեյրութը՝ պայթյուններից հետո / © Hussein Malla / AP&nbsp;/ Scanpix / LETA



Բեյրութը՝ պայթյուններից հետո / © Anwar Amro / AFP / Scanpix / LETA



Բեյրութը՝ պայթյուններից հետո / © Hassan Ammar / AP&nbsp;/ Scanpix / LETA



Բեյրութը՝ պայթյուններից հետո / © AFP / Scanpix / LETA



Բեյրութը՝ պայթյուններից հետո / © Hassan Ammar / AP&nbsp;/ Scanpix / LETA



Բեյրութ / © STR/AFP



Բեյրութ / © Hassan Ammar/AP



Լիբանանի Ներքին գործերի նախարարի խոսքով՝ պայթյունի պատճառը եղել է առգրավված և նավահանգստի տարածքում պահեստավորված մի քանի տոննա ամոնիումի նիտատը: 
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/photo/beyruti-paytyun</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=13354</guid>

            <pubDate>Wed, 22 Jul 2020 13:59:27 +0000</pubDate>

            <title>Արիզոնայում սև մրի ծխացող գետ է հոսել</title>

            <description><![CDATA[<p>Աղբի, ածխացած ծառերի, մրի և ջրի սելավային հոսքն առաջացել է անտառային հրդեհներից հետո տեղացած անձրևներից: Մասնագետները նշում են, որ այսպիսի հեղեղները կործանարար հետևանքներ են ունենում բուսական ու կենդանական աշխարհի համար:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/07/arizona-tucson.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Արիզոնայում սև մրի ծխացող գետ է հոսել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
ԱՄՆ-ի Աշխարհագրական ծառայությունը զեկույց է ներկայացրել, ըստ որի՝ ինտենսիվ անձրևների կողմից տեղաշարժվող, աղբի կործանարար հոսքը հետհրդեհային ամենավտանգավոր երևույթներից է: Աղբի այդպիսի հոսքը վտանգավոր է հատկապես նրանով, որ առաջանում են առանց նախազգուշացման:



Հենց այդպիսի երևույթ է արձանագրվել Արիզոնայում, որտեղ Թուսոնի ջրահավաք գլխավոր ավազանով հոսել է աղբի, ծառերի ածխացած կտորների, մրի ու ջրի հսկայական զանգված:




https://twitter.com/pimaarizona/status/1283863569314930689?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1283863569314930689%7Ctwgr%5E&amp;ref_url=https%3A%2F%2Fnat-geo.ru%2Fnature%2Fdymyashayasya-reka-chernoj-sazhi-proshlas-po-arizone-video%2F




Պիմա շրջանի ներկայացուցիչները մեկնաբանել են, որ անտառային հրդեհները հողը դարձնում են ածխացած, անբերրի և չեն կարողանում ջուրը կլանել: Նույնիսկ քիչ քանակությամբ տեղումները կարող են ավերիչ հեղեղներ առաջացնել:



Հրդեհը փոխում է հողի կառուցվածքը՝ հանքայնացնելով օրգանական նյութերը և առանձնացնելով սննդարար նյութերը, մետաղներն ու տոքսինները, որոնք սովորաբար կարող են լվացվել ջրով: Հողի նոր կառուցվածքն այդ պատճառով կարող է չընդունել ջուրը: Ջրի վերաբերյալ գիտության կալիֆորնիական կենտրոնում նշել են, որ այրված ավազաններից աղբի հոսք առաջացնելու համար պահանջվում են ավելի քիչ տեղումներ, քան չթրծված վայրերից: Հարավային Կալիֆորնիայում ընդամենը 7 մմ տեղումները 30 րոպեի ընթացքում սելավային հոսք են առաջացրել:



Հայտնվելով ջրամբաներում՝ այդպիսի հոսքերն արտակարգ ավերիչ հետևանքներ են առաջացնում նրանցում: Ջրում նվազում է լուծված թթվածնի մակարդակը, իսկ սննդարար նյութերի պարունակության աճը հանգեցնում է կապտականաչ ջրիմուռների (ցիանոբակտերիաների) ակտիվ ծաղկմանը, որոնք նույնպես մեծ քանակությամբ թթվածին են կլանում:



Դա իր հերթին անմիջապես վնասում է ջրավազանների բնակիչներին, որոնք կարող են մահանալ սովից, քանի որ խավարած ջուրը կարող է վատացնել տեսանելիությունը և խոչընդոտել սնունդ որոնելիս: Ջրային բույսերը զրկվում են լույսից, որն անհրաժեշտ է ֆոտոսինթեզի համար:



Էկոլոգ Լի Բաումգարտների կարծիքով՝ նմանատիպ երևույթներից հետո ձկների պոպուլյացիայի վերականգնումը ջրային համակարգերում կարող է տասնամյակներ տևել: Նա որպես օրինակ է բերել 1939թ. կործանարար անտառային հրդեհները, որոնք ոչնչացրել են ձկների պոպուլյացիան Ավստրալիայի Լաքլան գետում:



Արիզոնայում և ԱՄՆ-ի արևմտյան մյուս նահանգներում անտառային հրդեհները սկսվել են հունիսի սկզբից: Սելավային հոսքն առաջացել է The Bighorn Fire անունը ստացած հրդեհի հետևանքով, որն այրել է Թուսոնից հյուսիս ընկած Սանտա Կատալինա լեռների շուրջ 48 հազար հեկտար անտառ:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/cxacox-get-e-hosel</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=12916</guid>

            <pubDate>Mon, 06 Jul 2020 13:50:04 +0000</pubDate>

            <title>Ինչո՞ւ է ցունամիից առաջ ջուրը հեռանում ափից</title>

            <description><![CDATA[<p>Ցունամին ալիք է, որն առաջանում է տեկտոնական գործընթացների հետևանքով: Սովորաբար այն օվկիանոսային կեղևի ուղղահայաց ցնցում է, որը ջրի հսկայական շերտին շարժում է հաղորդում:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/07/106988546_3058751614202047_7323863548224601858_o.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ինչո՞ւ է ցունամիից առաջ ջուրը հեռանում ափից]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ձևավորվում է ալիք, որը տարբերվում է սովորական քամուց առաջացած ալիքից, մասնավորապես՝ վիթխարի երկայնքով: Եթե սովորական ալիքներն ունենում շուրջ 100-200 մետր երկարություն, ապա ցունամիի դեպքում դրանք կարող են հասնել տասնյակ և հարյուրավոր կիլոմետրերի:



Ամենակարևոր վերափոխությունը ցունամիի ալիքների հետ տեղի ունենում, երբ այն «բախվում» է ափամերձ ծանծաղուտին: Նրա արագությունը, որը բաց օվկիանոսում հավասար է ռեակտիվ օդանավի արագությանը (800կմ/ժ), անկում է, բայց կտրուկ աճում է բարձրությունը: Սակայն չպետք է մոռանալ, որ դեպի ափը շարժվող ալիքի բարձր հատվածից բացի առկա է նաև «հիմքը»՝ ամենացածր կետը, որը հանդարտ ջրից ներքև է ընկնում:



Եթե «հիմքն» առաջինն է հարվածում ափին, ապա ափամերձ ջրի մակարդակն իջնում է՝ մերկացնելով մի քանի մետրից մինչև մի քանի կիլոմետր հատվածը: Սակայն դա տևական բնույթ չի կրում. դրան անմիջապես հաջորդում է աղետաբեր ալիքը: Այդ նախանշանը ճանաչողները կարող են փրկվել ուժգին ալիքի հարվածից:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/heranum-apic</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>