<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/1802/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Mon, 21 Sep 2026 11:07:00 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=13316</guid>

            <pubDate>Mon, 20 Jul 2020 18:32:53 +0000</pubDate>

            <title>Նոր օվկիանոսն Աֆրիկայում ի հայտ կգա հինգ միլիոն տարի անց</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականների հաղորդմամբ՝ Արևելյան Աֆրիկայի տարածքում տեկտոնական աղյուսներն աստիճանաբար առանձնանում են: Նշանակում է՝ ապագայում մայրցամաքը կբաժանվի մասերի, և հինգ միլիոն տարի անց նրա տեղում կառաջանա նոր օվկիանոս:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/07/afan.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Նոր օվկիանոսն Աֆրիկայում ի հայտ կգա հինգ միլիոն տարի անց]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Եթովպիայի Աֆար տարածաշրջանը գտնվում է Սոմալիական, Արաբական և Նուբիական տեկտոնական աղյուսների հատման կետում: Նրանք միմյանցից հեռանում են տարեկան մեկուկես սանտիմետր արագությամբ, ինչի հետևանքով մայրցամաքը մասնատվում է երկու մասի: Այդ մասին է վկայում արդեն իսկ գոյություն ունեցող մոտ 56 կմ երկարությամբ բացվածքը:



Աֆրիկյան մայրցամաքի տեկտոնիկան ուսումնասիրվում է արդեն տասնամյակներ շարունակ: Արբանյակային նոր չափումները գիտնականներին օգնում են առավել հստակ դիտարկումներ կատարել և հետազոտել նոր օվկիանոսի առաջացման գործընթացը: Լիդսի համալսարանի Երկրի և շրջակա միջավայրի դպրոցի աշխատակից, նշված տարածաշրջանի ուսումնասիրությամբ զբաղվող Քրիստոֆեր Մուրը նշել է, որ սա Երկրի վրա միակ տարածքն է, որտեղ հնարավոր է ուսումնասիրել, թե ինչպես է մայրցամաքային բացվածքը վերածվում օվկիանոսայինի:



30 մլն տարվա ընթացքում Սոմալիական աղյուսն առանձնացել է Աֆրիկայի մյուս մասից: Առաջացել է ռիֆտային (ճեղք) տարածք, որը սկսվում է Եթովպիայից ու Էրիթրեայից և առանձնանում է «քենիական գմբեթի» շուրջը՝ մինչև Մալավիական ռիֆտը: Միևնույն ժամանակ՝ Արաբական աղյուսն անջատվում է Աֆրիկայից, ինչը հանգեցրել է Կարմիր ծովի և Ադենի ծոցի առաջացմանը: Ապագայում այն բախվելու է Եվրասիական աղյուսին՝ ներկայիս Իրանի տարածքում՝ փակելով Պարսից ծոցը և դառնալով Եվրասիայի մի մասը:



Բացվածք՝ Ադարի շրջանում / © Ռոչեստերի համալսարան



Սակայն Աֆարը գտնվում է մայրցամաքային ռիֆտից օվկիանոսային տարածվող լեռնաշղթայի անցման գործընթացում: Գիտնականները հաստատում են դա՝ հետազոտելով տարածաշրջանի կեղևը: Մայրցամաքային կեղևի՝ 35 կմ հաստության փոխարեն այստեղ 20 կմ-ից քիչ է: Եվ դա՝ հրաբխային բազալտը հաշվի առնելով, որն այս տարածքում ձևավորվել է միլիոնավոր տարիների ընթացքում:



Այս հատվածում նոր օվկիանոսի առաջացման մասին խոսում է նաև Էրտա Ալե հրաբխի վիճակը: Այն աշխարհում ամենաակտիվներից է և այն հրաբուխներից է, որոնցում առկա են լավային ակտիվ լճեր: Քրիստոֆեր Մուրի կարծիքով՝ Էրտա Ալեն դրսևորում է միջօվկիանոսային լեռնաշղթայի հատկանիշներ, որի, տարբեր գնահատականներով, կվերածվի 5-10 մլն տարի հետո:



Դեռևս հայտնի չէ, ինչն է մայրցամաքին ստիպում մասնատվել: Ոմանք ենթադրում են, թե շարժող ուժը կարող է լինել ջերմացած ապարները: Արբանյակային դիտարկումները և դաշտային հետազոտությունները կարող են գիտնականներին օգնել՝ Աֆարի ընդերքում կատարվողի մասին տեղեկատվություն հավաքելու համար:



Նոր Օռլեանի Թուլեյնի համալսարանի գեոֆիզիկոս Սինթիա Էբինգերը համարել է, որ բարձրացող մագմայի ահագնացող ճնշումը կարող է հանգեցնել պայթյունային երևույթների, որոնք դիտարկվում են տարածաշրջանում: Նա համեմատել է այդ երևույթը փչած փուչիկի հետ, երբ նրա արտաքին մակերեսի վրա ճնշումն այնքան մեծ է, որ մեծ ջանք չի պահանջվում այն պայթեցնելու համար:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/nor-ovkianosn-afrikayum</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>