<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/1826/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Tue, 22 Sep 2026 08:47:41 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=14848</guid>

            <pubDate>Tue, 15 Sep 2020 08:47:16 +0000</pubDate>

            <title>Վեներայի մթնոլորտում ֆոսֆին են հայտնաբերել. այն կարող է վկայել կյանքի գոյության մասին</title>

            <description><![CDATA[<p>Գազի առկայությունը դեռևս մոլորակի վրա կյանքի գոյության ապացույց չէ, սակայն հետազոտողներն արդեն նրա առաջացման որոշ հնարավոր պատճառներ են նշել: Գիտնականներն այժմ հույս ունեն Վեներայի մթնոլորտի վերին շերտերում գտնել բակտերիաներ, որոնք կարող էին արտադրել այդ գազը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/09/2-hintsoflifeo.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Վեներայի մթնոլորտում ֆոսֆին են հայտնաբերել. այն կարող է վկայել կյանքի գոյության մասին]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
ԱՄՆ-ի Մասաչուսեթսի համալսարանի և Ուելսի Քարդիֆի համալսարանի գիտնականները 2017 և 2019 թվականներին հետազոտել են Վեներայի մթնոլորտը: Վերին շերտերում (53-61 կմ) նրանք հայտնաբերել են ֆոսֆինի քիմիական նշաններ, ինչպես նաև նրա հետքերը 10-ից մինչև 1 մմ-անոց ռադիոալիքների տիրույթում:



Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ ֆոսֆինի պարունակությունը մթնոլորտում 20 մոլեկուլ/միլիարդ հարաբերակցությամբ է: Գազի առաջացումը մեծ էներգիա է խլում, և այն հեշտությամբ փլուզվում է արեգակնային լույսից ու ծծմբաթթվից, որն առկա է Վեներայի մթնոլորտում: Այդ պատճառով, եթե այն վաղուց հայտնված լիներ, գտնելն անհնար կլիներ:



Դա գիտնականներին թույլ է տվել ենթադրել, որ ֆոսֆինը մշտապես արտադրվում է ինչ-որ աղբյուրի կողմից: Քարդիֆի համալսարանից աստղագետ Ջեյն Գրիվզը նշել է, որ դեռևս չեն կարող դա կյանքի գոյություն համարել: Նրա խոսքով՝ եթե հետազոտություններն այլ բացատրություն չգտնեն, ապա Վեներան կարող է առաջին մոլորակը դառնալ, որտեղ կհայտնաբերեն ոչ երկրային կյանքի նշաններ:




https://youtu.be/00hUbT6pbYY
Վեներան՝ ամպերի վերին շերտերում հայտնաբերված ֆոսֆինի մոլեկուլների ներդրված պատկերով / © ESO / M. Kornmesser / L. Calçada &amp; NASA / JPL / Caltech



Հետազոտական խումբը ստուգել է ֆոսֆինի առաջացման բոլոր հնարավոր ուղիները, որոնք կյանքի հետ կապ չունեն. Վեներայի մթնոլորտում, գրունտում և խոռոչներում քիմիական գործընթացներ, հրաբխային և տեկտոնական ակտիվություն, երկնաքարերի անկում, ամպրոպներ և արևային քամի: Ապա գիտնականները մոդելավորել են, թե այդ երևույթների կողմից ի հայտ եկող ֆոսֆինն ինչպես կարող է կուտակվել Վեներայի մթնոլորտի վերին շերտերում:



Դիտարկված բոլոր դիպաշարերում գազի բաղադրակազմը շատ ավելի քիչ է եղել, քան այն, որը ներկայումս դիտարկում են աստղագետները: Կան նաև մի քանի այլ տարբերակներ, բայց դրանք, Գրիվզի խոսքով, ֆանտաստիկ են թվում: Նրանցից մեկը պլաստիկայինն է: Գիտնականի կարծիքով՝ լողացող պլաստմասե արտադրամասն ամենահարմար բացատրությունը չէ:



Բազմաթիվ աստղագետներ Վեներայի վրա կյանքի որոնման գաղափարը չեն դիտարկում. պատճառը բարձր ջերմաստիճանն է՝ 460 աստիճան Ցելսիուս, և ճնշումը՝ Երկրից 92 անգամ բարձր: Սակայն մթնոլորտի վերին շերտերում այդ ցուցանիշներն էականորեն տարբերվում են մակերեսից՝ մոտ լինելով երկրային պայմաններին, այդ պատճառով այդ շերտերում կյանքի գոյության հավանականությունը մեծ է:



Հետազոտության հեղինակները, սակայն, ենթադրել են, որ մոլորակի վրա կարող են բնակվել անաէրոբային բակտերիաներ, և մտադիր են շարունակել ուսումնասիրությունները՝ գտնելու կյանքի այլ նշաններ: Կորոնավիրուսի համավարակի պատճառով 2020թ. գարնանը նախատեսված դիտարկումները հետաձգել են և այժմ սպասում են նպաստավոր իրավիճակի՝ դրանք վերսկսելու համար: Բացի այդ՝ տիեզերական առաքելությունները դեպի Վեներա կկարողանային ամպերից նմուշներ վերցնել և ավելի շատ տվյալներ տրամադրել:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/vkayel-kyanqi</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=13572</guid>

            <pubDate>Thu, 30 Jul 2020 10:13:27 +0000</pubDate>

            <title>NASA-յի կողմից անցկացվող «վեներագնացների» բաց մրցույթի հաղթողները հայտնի են</title>

            <description><![CDATA[<p>Վեներայի հետազոտության համար սարքերի մրցույթում հաղթող է ճանաչվել եգիպտացի Յուզեֆ Ղալին: Նրա «վեներագնացն» աշխատելու է քամու էներգիայով:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/07/15bbd720-c50d-11ea-98df-fa8fa772b883.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[NASA-յի կողմից անցկացվող «վեներագնացների» բաց մրցույթի հաղթողները հայտնի են]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Վեներայի խիտ, շիկացած, փոթորկոտ ու թունավոր մթնոլորտն այդ մոլորակի վրա ցանկացած սարքավորման վայրէջքն անհավատալի բարդ է դարձնում: Բավական է հիշել, որ մարսագնացները Կարմիր մոլորակում տարիներով արդյունավետ աշխատում են, սակայն Վեներայի համար «գոյատևման« ռեկորդն ընդամենը 56 րոպե է: Այդքան է նրա մակերեսին աշխատել խորհրդային «Վեգա-2» վայրէջքային զոնդը:



Վեներայի հետազոտությունների համար սարքավորման ստեղծումը պահանջում է արտասովոր կառուցվածքային լուծումներ: NASA-ն օգնության խնդրանքով դիմել է լայն հանրությանը: 2020թ. փետրվարին գործակալությունը հայտարարել է «Ուսումնասիրելով թույնը» (Exploring Hell) բաց մրցույթը, որի մասնակիցներին առաջարկվել է նախագծել «էքստրեմային պայմանների ինքնաշխատ մեքենա» (Automaton Rover for Extreme Environments, AREE), որն ունակ կլինի գոյատևել Վեներայի վրա:




https://youtu.be/lHNq7KklkB4
Մրցույթը հաղթած նախագիծը / © Youssef Ghali, HeroX, NASA Tournament Lab



Կազմակերպիչներն աշխարհի 82 երկրից ստացել են ավելի քան 750 առաջարկություն, իսկ օրերս NASA-յի Tournament Lab-ի ինժեներները և մրցույթի գլխավոր հովանավոր HeroX կրաուդսորսինգային հարթակը հայտարարել են հաղթողների անունները: Գլխավոր մրցանակը, այդ թվում և՝ 15 հազար դոլար պարգևը, բաժին են հասել Եգիպտոսից ճարտարապետ և արդյունաբերական դիզայներ Յուզեֆ Ղալիին: Նրա կողմից առաջարկված սարքավորումն օգտագործում է քամու էներգիան, որպեսզի դանդաղ և զգուշորեն շարժվի Վեներայի վտանգավոր մակերեսի վրայով:



NASA-յից Ջոնաթան Սաուդերը նշել է, որ բազմաթիվ հրաշալի գաղափարներ ու լավ մշակված կոնցեպցիաներ են ներկայացվել, որ առաջին, երկրորդ և երրորդ տեղերից բացի՝ եզրափակիչ են անցել ևս 2-ը: Եվս 10 նախագիծ արժանացել են խրախուսական պարգևների:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/bac-mrcuyti</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>