<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/2191/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Tue, 22 Sep 2026 08:47:41 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=18365</guid>

            <pubDate>Mon, 05 Apr 2021 17:36:19 +0000</pubDate>

            <title>Կասպից ծովը Ռուսաստանի համար նոր խնդիրներ կառաջացնի Ադրբեջանի, Թուրքմենստանի և Թուրքիայի հետ հարաբերություններում</title>

            <description><![CDATA[<p>Կասպից ծովով կարող է անցնել թուրքմենական գազն Ադրբեջանով ու Թուրքիայով Եվրոպա հասցնող գազատարը, ինչպես նաև Չինաստանից Եվրոպա ձգվող «Միջին միջանցքը»: 2018թ.-ի Կոնվենցիայով Մոսկվային համաձայնությունը պարտադիր չէ, սակայն մեծապես կվնասեն «Գազպրոմին» և ռուսական տարանցիկ ուղիներին:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/04/caspian.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Կասպից ծովը Ռուսաստանի համար նոր խնդիրներ կառաջացնի Ադրբեջանի, Թուրքմենստանի և Թուրքիայի հետ հարաբերություններում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Մոտ ապագայում Ռուսաստանն իր հարավային սահմանների մոտ լարվածության նոր օջախ է առաջանալու. համարվում է, որ դա կարող է լինել Կասպից ծովը, իսկ հակառակորդները կլինեն կրկին Թուրքիան, ինչպես նաև նրա հետ սերտորեն կապված Ադրբեջանն ու Թուրքմենստանը:



Բանն այն է, որ Կասպից ծովի խնդիրը ծագել է դեռ 1991թ.-ից` ԽՍՀՄ փլուզման պահից, երբ երկու երկրների փոխարեն անհրաժեշտություն առաջացավ ծովը բաժանել արդեն հինգի միջև: Հարց է առաջացել նաև, թե ինչպե՞ս այն դասակարգել` լի՞ճ, թե՞ ծով, և, ըստ այդմ, ի՞նչ իրավական նորմեր կիրառել: Ավազանի նկատմամբ մեծ հետաքրքրությունը պայմանավորված էր նրա աշխարհագրական դիրքով ու հարուստ պաշարներով: 2018թ. ընդունվել է համապատասխան Կոնվենցիա, սակայն բազմաթիվ հարցեր մնացել են վիճելի:



Տրանսկասպյան գազատարը` «Գազպրոմին» մրցակից



Նախ` Կասպից ծովի իրավական հստակեցումը սկզբունքորեն հնարավորություն է տվել կառուցել Թուրքմենստանից Եվրոպա ձգվող Տրանսկասպյան գազատարը: Թուրքմենական գազի պաշարները գնահատվում են 19,5 տրլն խմ, սակայն դրա վաճառքը սահմանափակված է ռուսական և ասիական շուկաներով: Ընդ որում` Չինաստանը «կապույտ վառելիքը» ձեռք է բերում մատչելի գներով` պարտքի դիմաց, որով կառուցվել է շինարարությունը: Դեպի եվրոպական շուկա ելքը Թուրքմենստանին շարունակում է մեծապես հետաքրքրել:



Ենթադրյալ Տրանսկասպյան գազատարի հզորությունըպետք է կազմի տարեկան 30 մլն խմ: Այն կարող է անցնել ծովի հատակով, Ադրբեջանով ու Թուրքիայով, ապա միանալ Տրանսադրիատիկ գազատարին ու հասնել Հարավային Եվրոպա: Ծրագրի նախնական արժեքը գնահատվել է 5 մլրդ դոլար: Գազատարը, ինչպես նշվում է, ձեռնտու է բոլոր մասնակիցներին, բացառությամբ «Գազպրոմի» և նրա «Թուրքական հոսքի», որն արդեն օգտագործում է միջինասիական գազը: 



2018թ. Ղազախստանում ստորագրված Կոնվենցիան Կասպից ծովով նոր գազատարի կառուցման դեպքում արդեն Ռուսաստանի համաձայնությունը չի պահանջվում: Անհրաժեշտ է միայն հարևան երկրների համաձայնությունը: Մերձկասպյան երկրները, բացառությամբ ՌԴ-ի, անհամբեր սպասում են գազատարի կառուցմանը: Անհասկանալի է, թե ինչու է Մոսկվան համաձայնել դրան, սակայն եթե այժմ դեմ հանդես գա, ապա Ադրբեջանի, Թուրքմենստանի և Թուրքիայի հետ հակամարտությունն անխուսափելի է համարվում:



«Միջին միջանցք»` Չինաստանից դեպի Եվրոպա



Կասպից ծովը դառնում է Չինաստանը, Թուրքմենստանը, Ղազախստանը և Ադրբեջանը միացնող լայնածավալ «Միջին միջանցք» ենթակառուցվածքային նախագծի իրագործման առանցքային կետը: Իսկ ներկայումս, երբ Հայաստանը պարտվել է Լեռնային Ղարաբաղում և ստորագրել ենթակառուցվածքների ապաշրջափակման մասին հայտարարություն, այդ «միջանցքը» կարող է միացնել նաև Թուրքիան:



Հաղորդվում է, որ Անկարան մտադիր է դառնալ «Պեկինի պատուհանը Եվրոպայում»` Թուրքիան դարձնելով «լոգիստիկ գերտերություն»: Այդ ուղղությամբ թուրքական իշխանությունները մեծ ջանքեր են գործադրել. շահագործման է հանձնվել Եվրասիական թունելը, որը միացնում է Ստամբուլի եվրոպական և ասիական հատվածները: Այստեղով երթևեկությունը վճարովի է` 15 լիրա (1,85 ԱՄՆ դոլար): Ստամբուլում կառուցվել է նաև նոր օդանավակայան, իսկ Բոսֆորի նեղուցի վրա արդեն երրորդ կամուրջն է գցվել:



Այս կամրջի բացման ժամանակ Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը հայտարարել է, որ Դարդանելի նեղուցի վրա նույնպես նոր կամուրջ է կառուցվելու, արագացվելու է Ստամբուլի ջրանցքի շինարարությունը (այս ջրանցքի շուրջ զարգացումները նույնպես ուշագրավ են, դրանք առանձնահատուկ վերլուծության կարիք ունեն, խմբ.), որին հաջորդելու են այլ նախագծեր:



Էրդողանն ակտիվորեն առաջ է մղում Բոսֆորին այլընտրանքային համարվող ջրանցքի կառուցումը, որով անցնելը նույնպես վճարովի է լինելու: Անկարան նաև մտադիր է արդիականացնել իր երկաթուղիները և երեք նավահանգիստները` Մերսինը, Չանդարլը-օն-տե-Աղեանը (Արևելյան Միջերկրածով) և Փիլիոսը (Սև ծով): Սակայն այս ամենի իրականացման համար ակնկալվում են չինական կողմի մեծ ներդրումները, այդ պատճառով, ինչպես նշվում է, Էրդողանը Լեռնային Ղարաբաղի դեպքում վճռականություն դրսևորեց գործընկերների մոտ:



Ի՞նչ կտա Թուրքիային «Միջին միջանցքը»



Նախ և առաջ` մասնակցությունը «Նոր մետաքսի ճանապարհ» նախաձեռնությանը կնշանակի չինական ներդրումների ներգրավում: Համարվում է, որ Ասիայից Եվրոպա ձգվող տրանսպորտային միջանցքը կարող է նպաստել այն երկրների զարգացմանը, որոնցով անցնելու է այն:



«Միջին միջանցքի» կյանքի կոչումը Անկարային հնարավորություն կտա դառնալ տարածաշրջանային առևտրային խոշոր հանգույց և դիվերսիֆիկացնել թուրքական տնտեսությունը` Ռուսաստանից խլելով «Հյուսիսային միջանցքով» անցնող տարանցիկ հոսքերի էական մասը:



Հոդվածի հեղինակի համար անհասկանալի է մնում, թե ինչու է Մոսկվան այդ դեպքում համաձայնել Կասպից ծովի Կոնվենցիային, և ինչու էր 2020թ. «կողքից հետևում», թե Ադրբեջանն ինչպես է Թուրքիայի աջակցությամբ Հայաստանին պարտության մատնում Լեռնային Ղարաբաղում: Սակայն շեշտվում է, որ հարավային ճակատում տնտեսական նոր հակամարտություն է հասունանում:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/rusastani-hamar</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>