<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/234/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 17:09:03 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21422</guid>

            <pubDate>Sat, 21 Nov 2026 08:10:38 +0000</pubDate>

            <title>Baykar-ը Թուրքիայի զինված ուժերին է փոխանցել առաջին երեք KIZILELMA-ները</title>

            <description><![CDATA[<p>Թուրքական Baykar ընկերությունը հայտնել է, որ նոյեմբերի 19-ին անվտանգության ուժերին է հանձնել առաջին երեք KIZILELMA անօդաչու կործանիչները։ Ընկերության տվյալներով՝ դրանք ավարտել են ընդունման փորձարկումները և անցել շահագործման։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/kizilelma-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Baykar-ը Թուրքիայի զինված ուժերին է փոխանցել առաջին երեք KIZILELMA-ները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Baykar-ը նոյեմբերի 19-ի հաղորդագրությամբ հայտնել է, որ KIZILELMA ծրագրի շրջանակում մինչ օրս կատարվել է ընդհանուր առմամբ 600 փորձնական և ուսումնական թռիչք։ Օդանավի առաջին թռիչքը տեղի էր ունեցել 2022 թվականի դեկտեմբերի 14-ին։



Պաշտպանական տեխնոլոգիաների ոլորտը լուսաբանող Janes-ը ևս հաղորդել է երեք ապարատի փոխանցման մասին՝ հղում անելով արտադրողին։ Պարբերականը նշում է, որ Baykar-ը հրաժարվել է հայտնել կոնկրետ ստացողին։ Հետևաբար առայժմ հստակ չէ, թե զինված ուժերի որ ստորաբաժանումն է դրանք շահագործելու։



Արտադրողը տեխնիկական նկարագրության մեջ նշում է մինչև 8,5 տոննա առավելագույն թռիչքային զանգված, 1,5 տոննա օգտակար բեռ և երեք ժամից ավելի թռիչքի տևողություն։ Հայտարարված առավելագույն արագությունը Մախի 0,9 է՝ ձայնի արագությունից ցածր, իսկ նավարկայինը՝ Մախի 0,6։ Սրանք արտադրողի ներկայացրած բնութագրերն են։



KIZILELMA-ն նախատեսված է ինչպես օդային, այնպես էլ ցամաքային թիրախների խոցման համար։ Baykar-ի տվյալներով՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 29-ին Սինոպի ափերի մոտ փորձարկման ժամանակ այն GÖKDOĞAN «օդ-օդ» հրթիռով խոցել է ռեակտիվ թիրախ-օդանավ։ Թիրախի հայտնաբերման ու նշանակման համար կիրառվել է ASELSAN-ի MURAD՝ ակտիվ փուլավորված ալեհավաքային ցանցով ռադարը։



Ընկերությունը նաև հայտնել է, որ 2026 թվականի հուլիսին ապարատից փորձարկել է JET-230 գերձայնային հրթիռը, ապա TEBER-82 և TOLUN զինամթերքը՝ ֆյուզելյաժի ներքին սպառազինության խցիկից։ Ներքին խցիկը նախագծի ռադարային նկատելիությունը նվազեցնելու միջոցներից է։ Այդ փորձարկումները նախորդել են ներկայիս մատակարարմանը։



Մայիսին KIZILELMA-ն իտալական M-346 անձնակազմով օդանավի հետ ինքնավար խմբային թռիչք էր կատարել։ Իսկ կարճ թռիչքուղի ունեցող ավիակիրներից գործելու հնարավորությունը Baykar-ը ներկայացնում է որպես շարունակվող մշակման ուղղություն։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/military/kizilelma-first-delivery</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21389</guid>

            <pubDate>Fri, 20 Nov 2026 06:06:47 +0000</pubDate>

            <title>COP31-ի նոր նախագծից հանվել է հանածո վառելիքից հրաժարվելու կոչը</title>

            <description><![CDATA[<p>Անթալիայում ընթացող COP31 կլիմայական համաժողովի որոշման՝ նոյեմբերի 19-ին հրապարակված նոր նախագծում այլևս չկա հանածո վառելիքից հրաժարվելու կոչը։ Փաստաթուղթը դեռ վերջնական համաձայնագիր չէ․ դրա դրույթները մնում են բանակցությունների առարկա։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/cop31-antalya-press.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[COP31-ի նոր նախագծից հանվել է հանածո վառելիքից հրաժարվելու կոչը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
ՄԱԿ-ի կլիմայի փոփոխության շրջանակային կոնվենցիայի քարտուղարությունը հրապարակել է նոյեմբերի 19-ի՝ ժամը 14։10-ի տարբերակը։ Նոյեմբերի 16-ի տեքստում եղած՝ հանածո վառելիքի օգտագործումը սահմանափակելու և դրանից անցումն արագացնելու դրույթները նոր տարբերակում բացակայում են։



Փոխվել է նաև ֆինանսավորման բաժինը։ Հանվել է զարգացող երկրներին կլիմայի փոփոխությանը հարմարվելու համար առնվազն 120 միլիարդ դոլար տրամադրելու առաջարկը։ Փոխարենը պահպանվել է մինչև 2035 թվականը հարմարվողականության ֆինանսավորումն առնվազն եռապատկելու կոչը՝ հաշվարկի ելակետն ու իրականացման ուղին հետագա քննարկման թողնելով։



Նախագիծը համաշխարհային համագործակցության ուղղություններից մեկն է համարում մինչև 2035 թվականը վերջնական էներգասպառման մեջ էլեկտրաէներգիայի բաժինը 35 տոկոսի հասցնելը։ Այն նաև նախատեսում է արագացնել վերականգնվող և ցածրածխածնային տեխնոլոգիաների կիրառումը, արդիականացնել էլեկտրացանցերն ու զարգացնել էներգիայի կուտակումը։



Փաստաթղթում պահպանվել է մտահոգությունը, որ գլոբալ տաքացման առավելագույն մակարդակը կարող է գերազանցել նախաարդյունաբերական շրջանի համեմատ 1,5 աստիճանը։ Միաժամանակ նշվում է, որ մթնոլորտից ածխաթթու գազի հեռացումը պետք է լրացնի արտանետումների խոր կրճատումը՝ չփոխարինելով և չհետաձգելով այն։



Թուրքիայի և Ավստրալիայի ներկայացուցիչները պաշտպանել են փոփոխությունները՝ շեշտելով նախկին խոստումների իրագործումը։ Reuters-ը հաղորդում է, որ բանակցությունները ղեկավարող Ավստրալիայի նախարար Քրիս Բոուենը հայտարարել է՝ կողմերը փորձում են գտնել հնարավոր ամենահավակնոտ արդյունքը, որը կարող է ընդհանուր համաձայնություն ստանալ։



Համաժողովի աշխատանքը նախատեսված է ավարտել նոյեմբերի 20-ին։ Նոր նախագծի հրապարակումը որոշման ընդունում չի նշանակում․ դրույթները դեռ պետք է համաձայնեցվեն մոտ 200 մասնակից երկրների միջև։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/cop31-fossil-fuel-draft</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21291</guid>

            <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 06:58:30 +0000</pubDate>

            <title>ԵՄ-ն հինգ շուկայից պողպատի ներմուծման համար մինչև 27,9 տոկոս մաքսատուրք է սահմանել</title>

            <description><![CDATA[<p>Նոյեմբերի 17-ից Եվրամիությունը հակադեմպինգային մաքսատուրքեր է կիրառում Հնդկաստանից, Ճապոնիայից, Թայվանից, Թուրքիայից և Վիետնամից ներմուծվող սառը գլանվածքով հարթ պողպատե արտադրանքի որոշ տեսակների նկատմամբ։ Ամենաբարձր դրույքաչափը՝ 27,9 տոկոսը, սահմանվել է Ճապոնիայից ներմուծման համար։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/steel-coils-archive.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[ԵՄ-ն հինգ շուկայից պողպատի ներմուծման համար մինչև 27,9 տոկոս մաքսատուրք է սահմանել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Եվրահանձնաժողովը նոյեմբերի 16-ին հայտնել է, որ իր հետաքննության համաձայն՝ տվյալ արտադրանքը ԵՄ շուկայում վաճառվել է դեմպինգային գներով։ Նույն օրը ԵՄ պաշտոնական տեղեկագրում հրապարակվել է վերջնական մաքսատուրքերը սահմանող կանոնակարգը։



Կանոնակարգը սահմանում է 9,5 տոկոս դրույքաչափ Հնդկաստանի և 16 տոկոս՝ Վիետնամի համար։ Թայվանի արտադրողների համար դրույքաչափերը 20,7-ից 27 տոկոս են, իսկ Թուրքիայի արտադրողների համար՝ 3-ից 7,8 տոկոս։



Հետաքննությունը սկսվել էր 2025 թվականին Եվրոպական պողպատի ասոցիացիայի՝ EUROFER-ի բողոքից հետո։ Ինչպես հաղորդում է Reuters-ը, ասոցիացիան պնդում էր, որ ցածր գներով ներմուծումը վտանգում է եվրոպական արտադրությունն ու աշխատատեղերը։



Հնդկաստանի և Թայվանի դեպքում հանձնաժողովը արտահանման գներն ուղղակիորեն չի համեմատել ներքին շուկայում գրանցված վաճառքի գների հետ։ Հանձնաժողովի գնահատմամբ՝ Հնդկաստանում պետական միջոցներն ազդել են երկաթի հանքաքարի գնի վրա, իսկ Թայվանում Չինաստանից էժան պողպատի ներմուծումը նվազեցրել է տեղական գները։ Այդ պատճառով հանձնաժողովը համեմատության համար առանձին է հաշվարկել ապրանքի նորմալ արժեքը։



Այս պողպատն օգտագործվում է ավտոմեքենաների, ինքնաթիռների ու կենցաղային տեխնիկայի արտադրության, ինչպես նաև շինարարության մեջ։ Reuters-ի տվյալներով՝ ԵՄ-ում սառը գլանվածքով հարթ պողպատի շուկան գնահատվում է մոտ 23,2 միլիարդ եվրո, իսկ նշված հինգ շուկաներից ներմուծումը՝ շուրջ 1,78 միլիարդ եվրո։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/eu-cold-rolled-steel-duties</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21281</guid>

            <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 18:17:39 +0000</pubDate>

            <title>COP31-ի որոշման նախագծում առաջարկվում է արագացնել հանածո վառելիքից հրաժարումը</title>

            <description><![CDATA[<p>ՄԱԿ-ի կլիմայական համաժողովի նախագահությունը նոյեմբերի 16-ին հրապարակել է Անթալիայում քննարկվող ընդհանուր որոշման նախագիծը։ Տեքստում ներառված է նաև զարգացող երկրներին կլիմայի փոփոխությանը հարմարվելու համար տրամադրվող ֆինանսավորումն առնվազն 120 միլիարդ դոլարի հասցնելու առաջարկը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/cop31-antalya-expo-archive.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[COP31-ի որոշման նախագծում առաջարկվում է արագացնել հանածո վառելիքից հրաժարումը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
COP31-ի նախագահությունը հրապարակել է որոշման նախագծի առաջին տարբերակը՝ պատվիրակությունների գրավոր առաջարկներն ու քննարկումները մեկ փաստաթղթում ամփոփելու համար։ Նախագահությունն ուղեկցող գրությամբ նշել է, որ նախագծի դրույթները դեռ համաձայնեցված չեն, և դրանցից յուրաքանչյուրը կարող է փոխվել կամ դուրս մնալ վերջնական տեքստից։



Հանածո վառելիքի մասին նախագծում երկու ձևակերպում կա։ Մեկը վերահաստատում է 2023 թվականի պայմանավորվածությունը՝ էներգետիկ համակարգերում արդար և կանոնավոր անցում կատարել հանածո վառելիքից դեպի այլ աղբյուրներ։ Մյուսն առաջարկում է արագացնել հանածո վառելիքի աստիճանական դուրսբերումը և էներգետիկայում անհապաղ սկսել անցումը։



Նախագծով առաջարկվում է մինչև 2035 թվականը եռապատկել զարգացող երկրներին կլիմայի փոփոխությանը հարմարվելու համար տրամադրվող ֆինանսավորումը։ Փաստաթուղթը նաև առաջարկում է հաշվարկել, թե ինչ բազային ցուցանիշից պետք է չափել աճը, և խնդրում է զարգացած երկրներին ներկայացնել ֆինանսավորումն ավելացնելու ճանապարհային քարտեզ։



Բանակցությունները ղեկավարող Ավստրալիայի կլիմայի հարցերով նախարար Քրիս Բոուենը լրագրողներին ասել է, որ մի շարք երկրներ արդեն մերժել են նախագծի որոշ դրույթներ։ Reuters-ը հաղորդում է, որ տարաձայնություններ կան նաև Թուրքիայի առաջարկի շուրջ՝ մինչև 2035 թվականը համաշխարհային էներգասպառման մեջ էլեկտրաէներգիայի բաժինը հասցնել 35 տոկոսի։



Անթալիայի համաժողովը սկսվել է նոյեմբերի 9-ին և ըստ ծրագրի կավարտվի նոյեմբերի 20-ին։ Մոտ 200 երկրների պատվիրակությունների մասնակցությամբ բանակցությունների վերջնական որոշումը պետք է ընդունվի համաձայնությամբ։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/cop31-antalya-draft-decision</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21242</guid>

            <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 13:00:12 +0000</pubDate>

            <title>Մալայզիան ֆրեգատների համար դիտարկում է թուրքական ATMACA հրթիռները</title>

            <description><![CDATA[<p>Մալայզիան Թուրքիան ընտրել է որպես նոր ֆրեգատների համար հրթիռների նախընտրելի մատակարար՝ նորվեգական NSM-ի արտահանման թույլտվության չեղարկումից հետո։ Պաշտպանության նախարարի խոսքով՝ հնարավոր է օգտագործել թուրքական ATMACA հրթիռների արդեն պատվիրված խմբաքանակի մի մասը, սակայն նավերի վրա դրանց տեղադրման պայմանները դեռ քննարկվում են։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/maharaja-lela-archive.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Մալայզիան ֆրեգատների համար դիտարկում է թուրքական ATMACA հրթիռները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Պաշտպանության նախարար Մոհամեդ Խալեդ Նորդինը նոյեմբերի 14-ին լրագրողներին ասել է, որ կառավարությունը պարզում է՝ որքան կարժենան թուրքական հրթիռների տեղադրումն ու ֆրեգատների համակարգերին միացումը։ Հրթիռներն արդեն պատվիրված են մեկ այլ՝ LMS նավաշինական ծրագրի համար։ Նախարարի խոսքով՝ այդ պատվերը նախատեսվում է ամբողջությամբ կատարել 2028 թվականին։



Նոյեմբերի 12-ին Նորդինը Թուրքիան անվանել էր նախընտրելի մատակարար։ Մալայզիան դիտարկել էր նաև Ֆրանսիայի և Իտալիայի առաջարկները՝ համեմատելով գինը, մատակարարման ժամկետներն ու նախնական ծախսերը։ Գործարքը վերջնական տեսքի բերելու համար կողմերը դեռ պետք է բանակցեն։



Մալայզիայի պաշտպանության նախարարությունը մայիսին հաստատել էր, որ ֆրեգատների համար NSM հրթիռներ գնելու պայմանագիր ունի նորվեգական Kongsberg Defence &amp; Aerospace ընկերության հետ։ Նորվեգիայի արտահանման որոշումից հետո Կուալա Լումպուրը նախ փորձել է հարցը կարգավորել դիվանագիտական ճանապարհով, ապա սկսել է այլընտրանք փնտրել։



Ըստ Naval News-ի՝ նավերին թուրքական համակարգը հարմարեցնելու հարցերը դեռ վերջնականապես լուծված չեն։ Նախարարի հայտարարությունը չի նշանակում, որ ATMACA-ն արդեն տեղադրվել կամ փորձարկվել է մալայզիական ֆրեգատի վրա։



Մալայզիան այս ծրագրով հինգ նավ է կառուցում։ Պաշտպանության նախարարությունը խորհրդարանին հայտնել է, որ շինարարի ներկայացրած ժամանակացույցով առաջինը՝ «Մահարաջա Լելա» ֆրեգատը, նավատորմին պետք է հանձնվի 2027 թվականի ապրիլին։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/military/malaysia-atmaca-frigates</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21219</guid>

            <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 15:08:48 +0000</pubDate>

            <title>ՄԱԿ-ը կոչ է արել արագացնել COP31-ի բանակցությունները</title>

            <description><![CDATA[<p>ՄԱԿ-ի կլիմայի հարցերով գործադիր քարտուղար Սայմոն Սթիլը նոյեմբերի 14-ին Անթալիայում երկրներին կոչ է արել արագ անցնել COP31-ի օրակարգի ամենաբարդ հարցերին։ Համաժողովի առաջին շաբաթվա ավարտին տարաձայնությունները պահպանվում են հանածո վառելիքի ապագայի և կլիմայական ֆինանսավորման շուրջ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/cop31-antalya-press.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[ՄԱԿ-ը կոչ է արել արագացնել COP31-ի բանակցությունները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Անթալիայում կայացած մամուլի ասուլիսում Սթիլը հայտնել է, որ շուրջ 200 երկիր բանակցում է օրակարգի 165 հարցի շուրջ։ Նրա խոսքով՝ կողմերն առաջընթաց են գրանցում, սակայն ընդհանուր համաձայնության համար անհրաժեշտ են փոխզիջումներ։ Նա պատվիրակություններին հորդորել է չձգձգել քննարկումները։



Թուրքիան առաջարկում է արագացնել տրանսպորտի, շենքերի և արդյունաբերության էլեկտրաֆիկացումը։ COP31-ի թուրքական նախագահությունը սեպտեմբերին առաջարկել է, որ մինչև 2035 թվականը էլեկտրաէներգիայի բաժինը համաշխարհային վերջնական էներգասպառման մեջ հասնի 35 տոկոսի։



Reuters-ը նշում է, որ առաջարկը չի պահանջում էլեկտրաէներգիայի լրացուցիչ պահանջարկը բավարարել վերականգնվող աղբյուրներով։ Գործակալության զրուցակիցների խոսքով՝ հանածո վառելիք արտադրող և սպառող մի շարք խոշոր երկրներ դեմ են համաձայնագրում նոր հստակ թիրախների կամ նավթից, գազից ու ածխից հրաժարվելու դրույթների ամրագրմանը։



Օրակարգի մյուս հարցը կլիմայի փոփոխությանը հարմարվելու միջոցների ֆինանսավորումն է։ Եվրամիությունը հայտնել է, որ Անթալիայում կաշխատի նախորդ համաժողովում համաձայնեցված ցուցիչները կիրառելու ուղղությամբ։ Դրանք պետք է օգնեն երկրներին գնահատել, թե որքանով են պատրաստ կլիմայական վտանգներին։



Բանակցությունները ղեկավարող Ավստրալիայի կլիմայի հարցերով նախարար Քրիս Բոուենը Reuters-ին ասել է, որ համաձայնագրի առաջին նախագիծն ակնկալում է հաջորդ շաբաթվա սկզբին։ ՄԱԿ-ի կլիմայական համաժողովը Անթալիայում կշարունակվի մինչև նոյեմբերի 20-ը։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/cop31-antalya-negotiations</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21096</guid>

            <pubDate>Wed, 11 Nov 2026 10:07:20 +0000</pubDate>

            <title>Անթալիայում մեկնարկել է COP31-ի շրջանակում հրավիրված առաջնորդների գագաթնաժողովը</title>

            <description><![CDATA[<p>Նոյեմբերի 11-ին Անթալիայում բացվել է ՄԱԿ-ի կլիմայական համաժողովի՝ COP31-ի առաջնորդների երկօրյա գագաթնաժողովը։ Թուրքիան առաջարկում է մինչև 2035 թվականն էլեկտրաէներգիայի բաժինը հասցնել համաշխարհային էներգասպառման 35 տոկոսի։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/shesht-antalya-archive-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Անթալիայում մեկնարկել է COP31-ի շրջանակում հրավիրված առաջնորդների գագաթնաժողովը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
ՄԱԿ-ի կլիմայի փոփոխության շրջանակային կոնվենցիայի քարտուղարությունը հրապարակել է նոյեմբերի 11-ի և 12-ի ծրագիրը։ Երկու օրերին պետությունների ու կառավարությունների ղեկավարները կներկայացնեն իրենց երկրների դիրքորոշումները և կքննարկեն, թե ինչպես արագացնել Փարիզի համաձայնագրի իրագործումն ու ընդլայնել կլիմայական ֆինանսավորման հասանելիությունը։



Բացմանը ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշը կառավարություններին կոչ է արել արագացնել անցումը մաքուր էներգիայի աղբյուրների։ Նա զգուշացրել է, որ կլիմայի փոփոխության հետևանքներն ավելի արագ են խորանում, քան երկրները հասցնում են արձագանքել, հաղորդում է Reuters-ը։



Էլեկտրիֆիկացման առաջարկը նոյեմբերի 11-ի քննարկման առանձին թեմա է, ինչպես նշված է գագաթնաժողովի ծրագրում։ Reuters-ի փոխանցմամբ՝ այսօր էլեկտրաէներգիային բաժին է ընկնում համաշխարհային էներգասպառման մեկ հինգերորդից մի փոքր ավելին։ Անթալիայում քննարկվող 35 տոկոսը դեռ առաջարկ է։



Էլեկտրական տրանսպորտն ու սարքավորումները կարող են փոխարինել վառելիքի անմիջական օգտագործմանը մեքենաներում, շենքերում ու գործարաններում։ Արտանետումների վրա ազդեցությունը կախված է նաև նրանից, թե ինչպես է արտադրվում լրացուցիչ էլեկտրաէներգիան։ Reuters-ի տեղեկություններով՝ առաջարկը չի պահանջում, որ այն արտադրվի մաքուր աղբյուրներից։



Առաջնորդների հանդիպումը բանակցությունների մի մասն է։ ՄԱԿ-ի կլիմայական համաժողովը մեկնարկել է նոյեմբերի 9-ին և, ըստ կազմակերպիչների հրապարակած ժամանակացույցի, կտևի մինչև նոյեմբերի 20-ը։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/cop31-antalya-leaders-summit</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21012</guid>

            <pubDate>Mon, 09 Nov 2026 06:07:47 +0000</pubDate>

            <title>Անթալիայում այսօր մեկնարկում է ՄԱԿ-ի կլիմայական COP31 համաժողովը</title>

            <description><![CDATA[<p>Նոյեմբերի 9-ին Թուրքիայի Անթալիա քաղաքում բացվում է ՄԱԿ-ի կլիմայական համաժողովը։ Բանակցությունների նախաշեմին երկրներն առաջարկել են օրակարգում ընդգրկել կլիմայի փոփոխությանը հարմարվելու ֆինանսավորման և առևտրի հարցերը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/antalya-cop31-archive.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Անթալիայում այսօր մեկնարկում է ՄԱԿ-ի կլիմայական COP31 համաժողովը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության շրջանակային կոնվենցիայի քարտուղարությունը հայտնել է, որ բացման լիագումար նիստը նախատեսված է տեղական ժամանակով ժամը 10:00-ին՝ Երևանի ժամանակով 11:00-ին։ Համաժողովը կանցկացվի Անթալիայի ցուցահանդեսային կենտրոնում և կտևի մինչև նոյեմբերի 20-ը։



Թուրքիան հյուրընկալում է համաժողովը և նախագահի պաշտոնում առաջադրել է շրջակա միջավայրի նախարար Մուրաթ Քուրումին։ Միջպետական բանակցությունները կվարի Ավստրալիայի կլիմայի փոփոխության և էներգետիկայի նախարար Քրիս Բոուենը, ինչպես նշվում է համաժողովի պաշտոնական էջում։ Երկրների ղեկավարների հանդիպումը նախատեսված է նոյեմբերի 11-ին և 12-ին։



The Economic Times-ի տեղեկացմամբ՝ երկրներն ու բանակցային խմբերը պաշտոնական օրակարգի համար յոթ առաջարկ են ներկայացրել։ Աֆրիկյան երկրների խումբը, մասնավորապես, ցանկանում է քննարկել, թե զարգացող երկրներին որքան գումար է անհրաժեշտ կլիմայի փոփոխության հետևանքներին հարմարվելու համար։ Առաջարկների ընդգրկումը դեռ պետք է համաձայնեցվի։



Թուրքիայի նախագահությունը հունիսին առաջարկել է մինչև 2035 թվականը էլեկտրաէներգիայի բաժինը համաշխարհային վերջնական էներգասպառման մեջ հասցնել 35 տոկոսի՝ ներկայիս 20 տոկոսից փոքր-ինչ ավելի մակարդակից։ Նպատակը տրանսպորտում, շենքերում և արդյունաբերության մեջ հանածո վառելիքի ուղղակի օգտագործումը կրճատելն է։



Էլեկտրիֆիկացման թիրախը նախագահության նախաձեռնություն է՝ պաշտոնական բանակցություններին զուգահեռ գործողությունների ծրագրի մաս։ Այդ ծրագրին կարող են մասնակցել նաև քաղաքներն ու ընկերությունները։ Թիրախը երկրների համար համաձայնեցված պարտավորություն չէ։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/cop31-antalya-opening</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20079</guid>

            <pubDate>Thu, 30 Sep 2021 16:58:53 +0000</pubDate>

            <title>Ծրագրել են հարձակում Սյունիքի վրա, բայց «քամին այս անգամ նույն ուղղությամբ չի փչելու»</title>

            <description><![CDATA[<p>Իրանական աղբյուրը տեղեկացնում է, որ Թուրքիան ու Բաքուն մտադրություն են ունեցել հանկարծակի հարձակում ձեռնարկել Հայաստանի Սյունիքի մարզի վրա, որպեսզի արգելափակեն Իրանի ճանապարհը դեպի Եվրոպա:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/09/photo_2021-09-30_16-26-10.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ծրագրել են հարձակում Սյունիքի վրա, բայց «քամին այս անգամ նույն ուղղությամբ չի փչելու»]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի հետ առնչություն ունեցող տելեգրամյան ալիքներից մեկը՝ Sepahcybery-ն, քարտեզ է հրապարակել՝ ուշագրավ գրառմամբ:



Իրանական աղբյուրը, մասնավորապես, տեղեկացնում է, որ Թուրքիան և Բաքուն (Ադրբեջանն Իրանում անվանում են «Բաքվի պետություն») մտադրություն են ունեցել հանկարծակի հարձակում ձեռնարկել Հայաստանի Սյունիքի մարզի վրա:



Ինչպես նշվում է, այդ երկրները դրանով նպատակ ունեին արգելափակել Իրանի ճանապարհը դեպի Եվրոպա, սակայն «չգիտեին, որ պետք չէ շտապել»: Աղբյուրը դարձվածային արտահայտությամբ ավարտել է հրապարակումը՝ շեշտելով. «Քամին այս անգամ նույն ուղղությամբ չի փչելու»:



Հիշեցնենք, որ Իրանը կտրականապես դեմ է Հայաստանի ինքնիշխան տարածքի հաշվին թուրք-ադրբեջանական կողմին միջանցքի տրամադրմանը՝ իր համար կարմիր գիծ հայտարարելով տարածաշրջանում սահմանների և աշխարհաքաղաքական դրության ցանկացած փոփոխություն:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/chi-pchelu</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20063</guid>

            <pubDate>Tue, 28 Sep 2021 16:29:24 +0000</pubDate>

            <title>Էկոլոգիական աղետ է սպասվում. Վանա լիճը ցամաքում է</title>

            <description><![CDATA[<p>Լճի ափամերձ եզրագիծը նահանջել է 1 կմ-ով, ջրի մակարդակն ընկել է 22-23 մ-ով: Ցամաքած հատվածներում բացվել են բազմաթիվ դամբարաններ ու գերեզմաններ: Համարվում է, որ Վանա լճի ցամաքումը թուրքական իշխանությունների կողմից այնտեղ ապրող քրդերի նկատմամբ «ջրային պատերազմի» դրսևորում է:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/09/605517Image1.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Էկոլոգիական աղետ է սպասվում. Վանա լիճը ցամաքում է]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Վանի պատմագիտական հոդվածների, հետազոտությունների և զարգացման ասոցիացիայի անդամ Զեյնալ Աբիդին Չելեբին հայտարարել է, որ (ներկայումս Թուրքիայի տարածքում գտնվող, խմբ.) Վանա լիճն աստիճանաբար ցամաքում է տապի և տեղումների սակավության պատճառով, սակայն կան ավելի լուրջ պատճառներ:



Նրա խոսքով՝ լճի մակարդակի նվազման ամենագլխավոր պատճառը կառուցված ամբարտակներն ու հիդրոէլեկտրակայաններն են: Չելեբին շեշտել է, որ իշխանությունները «վատ քաղաքականություն են իրականացնում լճի տարածքում, որտեղ 3 մլն մարդ է բնակվում, ինչը փոքր թվաքանակ չէ»:



Վանի «Յուզունջու Յըլ» համալսարանի գիտնական Մուստաֆա Աքուսի խոսքով՝ լճի ափամերձ եզրագիծը 2020թ.-ի համեմատ նահանջել է 1 կմ-ով: Տեղագրագետ (գեոդեզիստ) Ալի Դեմիրն առավել անհանգստացնող տեղեկություններ է հրապարակել. ըստ նրա՝ լճի տարածքում իր աշխատանքի վերջին 7 տարվա ընթացքում նման դեպք չի գրանցվել: Ներկայումս, ինչպես նշում է, ջրի մակարդակն ընկել է 22-23 մետրով: Համոզված է, որ հաջորդ տարի վիճակն էլ ավելի է վատթարանալու:




https://youtu.be/0f9Ea77g-nw
Վանա լիճը ցամաքում է / © Rudaw



Ինչպես հաղորդվում է, Վանա լճի մակարդակի անկումը հանգեցրել է տարբեր թռչնատեսակների միգրացիայի: Ջրի ցամաքման հետևանքով բացվել են բազմաթիվ դամբարաններ ու գերեզմաններ:



Տարածաշրջանային հարցերի մասնագետ Վահրամ Հովհաննիսյանի համոզմամբ՝ Վանա լճի ցամաքումը թուրքական իշխանությունների կողմից քրդերի նկատմամբ «ջրային պատերազմի» դրսևորում է: Նրա խոսքով՝ քրդական բնակչության նկատմամբ «ջրային պատերազմը» նպատակ ունի խորացնել քուրդ ազգաբնակչության սոցիալական, մարդասիրական խնդիրները, նրանց զրկել ազգային-ազատագրական պայքարի հնարավորությունից:



Հիշեցնենք, որ Վանա լճի տարածքում հայ բնակչությունը գաղթել և կոտորվել է ցեղասպանության ժամանակ:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/camaqum-e</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>