<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/256/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Tue, 29 Sep 2026 08:05:46 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20069</guid>

            <pubDate>Wed, 29 Sep 2021 06:45:55 +0000</pubDate>

            <title>Ռուսներն Արցախում սադրանքները կանխելու և դիրքերի վրա հարձակումը հետ մղելու վարժանքներ են կատարել</title>

            <description><![CDATA[<p>Ռուսական խաղաղապահ ստորաբաժանումն Արցախի «Հյուսիս» տեղանքում հրադադարի հնարավոր խախտումների կանխման և դիտակետերի անվտանգության ապահովման վարժանքներ է անցկացրել:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/09/l-oKv3fOLn5f.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ռուսներն Արցախում սադրանքները կանխելու և դիրքերի վրա հարձակումը հետ մղելու վարժանքներ են կատարել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ռուսական խաղաղապահ ստորաբաժանումն Արցախի «Հյուսիս» տեղանքում հրադադարի հնարավոր խախտումների կանխման և դիտակետերի անվտանգության ապահովման վարժանքներ է անցկացրել:



Արցախում տեղակայված ռուսական խաղաղապահ ստորաբաժանումը «Հյուսիս» տեղանքում հրադադարի հնարավոր խախտումների կանխման և դիտակետերի անվտանգության ապահովման վարժանքներ է անցկացրել: ՌԴ ՊՆ հաղորդմամբ՝ անձնակազմն իրականացրել է սադրանքների կանխման և դիտակետերի վրա հարձակման հետմղման գործողություններ:



Ռուսական խաղաղապահ առաքելության ներկայացուցիչ Ալեքսեյ Ֆոմինի խոսքով՝ առաջադրանքների կատարման արդյունավետությունը մեծամասամբ կախված է զինծառայողների մասնագիտական կարևոր որակների ձևավորվածության մակարդակից: Ռուս զինվորականը նշել է, որ շեշտադրվում են հոգեբանական պատրաստվածությունը, դիտարկման հմտությունները, ուշադրությունը, հոգեբանազգացական վիճակի օպտիմիզացիան և գնահատումը:



Ֆոմինի խոսքով՝ իրականացվող միջոցառումները նպատակ ունեն զարգացնել հրաձիգի նշանառման հմտությունները տարբեր իրավիճակներում, այդ թվում՝ տեղաշարժման ժամանակ, վատ տեսանելիության պայմաններում:



Ինչպես նշվում է, ազդանշանը ստանալուց հետո խաղաղապահներն անհապաղ դուրս են եկել տեղակայման վայրեր, պաշտպանություն են զբաղեցրել նախապես կահավորված դիրքերում: Դիրքերի պաշտպանությունը մեծացնելու նպատակով կիրառվել են ԲՏՌ-82Ա զրահամեքենաներով հագեցած պարեկային ստորաբաժանումներ:



ՌԴ ՊՆ հաղորդմամբ՝ ստորաբաժանումների կառավարումն իրականացվել է ժամանակակից «Ազարտ» ռադիոկայանքների միջոցով, որոնք ազդանշան են փոխանցում կապի պաշտպանված ալիքով:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/katarel</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=19956</guid>

            <pubDate>Fri, 17 Sep 2021 19:13:00 +0000</pubDate>

            <title>Պատերազմ լինելու է, բայց արդեն ոչ Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև</title>

            <description><![CDATA[<p>Ենթադրվում է, որ կրկնվելու է Վրաստանի օրինակը. Հայաստանը, հավանաբար, կստանա Լեռնային Ղարաբաղը՝ այս կամ այն տեսքով, իսկ Ռուսաստանը վերջնականորեն կկորցնի Ադրբեջանը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/09/Nagorno-Karabak-conflict-soldiers-AFP.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Պատերազմ լինելու է, բայց արդեն ոչ Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Համարվում է, որ Արցախում ռուս խաղաղապահների տեղակայման համար հինգ տարի ժամկետը պատահական չի ընտրվել: Բացի այդ, պատահական չէ, որ Ալիևը հայտարարել է. «Քանի դեռ ես նախագահ եմ, ոչ մի կարգավիճակ չի լինելու»: Ենթադրությունն այն է, որ հինգ տարվա ընթացքում կարևոր իրադարձություն է տեղի ունենալու:



Իսկ ի՞նչ հնարավոր զարգացումներ կարող են տեղի ունենալ առաջիկա հինգ տարիների ընթացքում: Ինչպես նշվում է, «Ադրբեջանի ազգային ճակատ» կուսակցությունը (ընդդիմադիր, ղեկավար՝ Ալի Քերիմլի, խմբ.) հիմնած ուժն այդ երկրում արդեն ընդհատակյա հակառուսական տրամադրություններ է տարածում:



Համարվում է, որ դա վաղ թե ուշ հանգեցնելու է հակառուսական տրամադրությունների գերակայությանը նաև Ադրբեջանի արտաքին քաղաքականությունում: Ընդ որում, ինչպես նշվում է, Ալիևի հետ, թե՝ առանց նրա: Շեշտվում է, որ նույնիսկ Ալիևի իշխանության փաստն «ապակառուցողական ամենակարող ուժերի» համար խոչընդոտ չէ:



Վաղ թե ուշ, ըստ աղբյուրի, ադրբեջանական զինված ուժերը Ռուսաստանի Դաշնության խաղաղապահների պատասխանատվության գոտում որոշակի արձագանք են հրահրելու: Այդ պահին, ինչպես նշվում է, «ադրբեջանցի և ռուս չեկիստները ձեռք ձեռքի տված երկու երկրների հասարակական հոգեբանությունում արդեն ստեղծելու են փոխադարձ թշնամական մթնոլորտ:



Կա պնդում, որ այդ երկրների բախման հավանականությունն անառարկելի է: Ավելին, համարվում է, որ ադրբեջանցիներն իրենք են Ռուսաստանի հետ հակամարտության մեջ մտնելու: Այս դեպքում հետագա զարգացումներն ադրբեջանցիների մոտ հարց չի առաջացնի, թե ինչպես եղավ, այլ կընկալվի որպես «ինքներս ենք մեղավոր»:



Այս ամենն, ընդգծվում է, տեղի է ունենալու թուրքական իշխանություններում ադրբեջանամետ ուժերի հեռացմանը կամ թուլացմանը զուգահեռ:



Շեշտվում է նաև, որ պատերազմ լինելու է, սակայն արդեն ոչ Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև: Ենթադրվում է, որ կրկնվելու է Վրաստանի օրինակը. Հայաստանը, հավանաբար, կստանա Լեռնային Ղարաբաղը՝ այս կամ այն տեսքով, իսկ Ռուսաստանը վերջնականորեն կկորցնի Ադրբեջանը:



Նշվում է նաև, որ այն, ինչ նախատեսվում է կյանքի կոչել, հակասում է ինչպես Ադրբեջանի ու Ռուսաստանի, այնպես էլ՝ նրանց ժողովուրդների շահերին:



Սակայն երկու երկրների էլիտաները, ինչպես նշվում է, կրիպտոգաղութային վասալային կախվածության մեջ են եվրոպացի արիստոկրատներից, իսկ «ադրբեջանական թատերաբեմում պատմական Ռուսաստանի տարածքների մասնատումը կյանքի է կոչվելու այն նույն անխափան հաջորդականությամբ, որը մինչ այդ իրագործվել է Մերձբալթիկայում, Ուկրաինայում, Վրաստանում:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/voch-hayastani-u-adrbejani-mijev</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=19951</guid>

            <pubDate>Fri, 17 Sep 2021 17:50:15 +0000</pubDate>

            <title>20-ամյա հայ զինվորը կռվել է «Գողիաթի» դեմ. նախագահ Սարգսյան</title>

            <description><![CDATA[<p>Հանրապետության նախագահը Ֆրանսիայի Շամոնի քաղաքում անցկացվող «Մտքերի գագաթնաժողովի» բացմանը շուրջ 100 երկրների ներկայացուցիչների պատմել է հայ զինվորների խիզախության, անձնուրացության, Արցախի դեմ պատերազմի, Թուրքիայի կողմից Ադրբեջանին ցուցաբերված աջակցության մասին:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/09/242109605_881781792471092_9220685517080973115_n.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[20-ամյա հայ զինվորը կռվել է «Գողիաթի» դեմ. նախագահ Սարգսյան]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ֆրանսիայի Շամոնի քաղաքում անցկացվող «Մտքերի գագաթնաժողովին», ի թիվս շուրջ 100 երկրների ներկայացուցիչների, մասնակցել է նաև Արմեն Սարգսյանը: Հանրապետության նախագահը գագաթնաժողովի բացման հիմնական բանախոսներից էր, և իր ելույթի ժամանակ խոսել է Արցախի դեմ պատերազմի, հայ զինվորների խիզախության մասին:



Արմեն Սարգսյանը ներկաներին պատմել է հայ զինծառայողների անձնուրացության մասին՝ նշելով, որ շատերը զոհվել են անհավասար մարտում՝ կյանքը զոհելով հանուն Արցախի ազատության ու անկախության: Սարգսյանը նշել է, որ 20 տարեկանը չբոլորած հայ զինվորները մարտնչել են իրենց «Գողիաթի» դեմ:



Նախագահի խոսքով՝ 44 օր տևած պատերազմը միայն Ադրբեջանի դեմ չէր,. նրան բացահայտ կերպով աջակցել է Թուրքիան՝ իր անօդաչու սարքերով, տեխնիկայով և այլն:



Նախագահ Սարգսյանը գագաթնաժողովի մասնակիցներին հրավիրել է այս տարվա հոկտեմբերի 23-24-ը Հայաստանում՝ Դիլիջանում անցկացվելիք «Մտքերի հայկական երրորդ գագաթնաժողովին» մասնակցելու:



Հավելենք, որ Շամոնիի գագաթնաժողովը յուրօրինակ հարթակ է նոր գաղափարների, նոր նախագծերի փոխանակման համար: Այս անգամ այն նվիրված է եղել ժամանակակից աշխարհի մարտահրավերների ու խնդիրների շուրջ քննարկումներին, որտեղ խոսվել է համարձակության ու խիզախության մասին:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/goxiati-dem</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=19905</guid>

            <pubDate>Mon, 13 Sep 2021 19:54:37 +0000</pubDate>

            <title>Աբոսզոդայի սպանությունը և Արցախի դեմ պատերազմը` նույն ծրագրի շարունակություն</title>

            <description><![CDATA[<p>Թալիշների առաջնորդ Ֆահրադդին Աբոսզոդան Արցախի դեմ պատերազմից առաջ ձերբակալվել և արտահանձնվել էր Բաքվին, իսկ պատերազմից հետո բանտում խեղդամահ էր արվել: Նա պանթյուրքիստական գաղափարախոսության հակառակորդն էր, և նրա անվան հետ էր կապվում թալիշական ինքնավարության կամ անկախ պետության ստեղծման հնարավորությունը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/09/maxresdefault-1.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Աբոսզոդայի սպանությունը և Արցախի դեմ պատերազմը` նույն ծրագրի շարունակություն]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Երեք տարի առաջ Մոսկվայում ձերբակալվել ապա ադրբեջանական հատուկ ծառայությունների փոխանցվել ազգությամբ թալիշ գիտնական և հասարակական գործիչ Ֆահրադդին Աբոսզոդան:



Աբոսզոդան, ինչպես նշվում է, ձերբակալվել է Բաքվի (տեղեկատվության հեղինակի խոսքով` նացիստական) իշխանությունների կողմից տրամադրված կեղծ վճիռների հիման վրա: Մոսկվայում ընթացել է նրա դատավարությունը, ունեցել է փաստաբան, սակայն գործընթացը շուտով ընդատվել է, և Աբոսզոդային գիշերը, գաղտնի պայմաններում հատուկ չվերթով տեղափոխել են Բաքու:



Արցախյան 2-րդ պատերազմը սկսվել է նրան ադրբեջանական կողմին հանձնելուց անմիջապես հետո, իսկ, աղբյուրի համոզմամբ, «Շուշին ռուսների կողմից ադրբեջանցիներին վաճառելուց» և Փաշինյանի կողմից կապիտուլյացիան ստորագրելուց անմիջապես հետո` 2020թ. նոյեմբերի 9-ին, Աբոսզոդան բանտախցում խեղդամահ է արվել:



Նույն կերպ է կազմակերպվել նաև բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինը ձերբակալությունը Մինսկում և արտահանձնումը Բաքվին: Նրա դիմաց, ինչպես հաղորդվում է, Ալիևը մեծ գումար է վճարել Բելառուսի ղեկավարին: Լապշինի տեղափոխման համար նույնպես հատուկ չվերթ է իրականացվել: Բաքվի բանտում հրեա բլոգերի սպանության փորձերից հետո, կարծես, որոշում է փոխվել` նրան ողջ թողնելու:



Համարվում է, որ Աբոսզոդայի հանձնումն Ադրբեջանին Արցախի դեմ պատերազմի նախապատրաստության ծրագրված միջոցառումների և Հայաստանին «ծախելու» հետ անմիջական կապ ունի: Մասնավորապես, ենթադրվել է, որ Թուրքիան շուտով դուրս է գալու ՆԱՏՕ-ից, իսկ Ալիևը կհամաձայնի անդամակցել ՀԱՊԿ-ին:



Հավելենք նաև, որ Ֆահրադդին Աբոսզոդան պանթյուրքիստական գաղափարախոսության հակառակորդն էր, և նրա անվան հետ էր կապվում Ադրբեջանի տարածքում թալիշական ինքնավարության և նույնիսկ անկախ պետության ստեղծման հնարավորությունը:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/tsragri-sharunakutyun</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=19893</guid>

            <pubDate>Sun, 12 Sep 2021 10:12:21 +0000</pubDate>

            <title>Ինչպե՞ս է հայկական ՀՕՊ-ը սեփական ինքնաթիռներին հարվածել` ըստ փորձագետի</title>

            <description><![CDATA[<p>Պատերազմի օրերին ադրբեջանցիները հայտնաբերել են հայկական օդուժի հարցման-պատասխանի ստացման առանձնահատկություններն ու ծածկագրերը և դրանք տեղադրել իրենց գրոհայինների վրա: Հսկայական կորուստներ կրելուց հետո հայկական կողմն անջատել է «ճանաչման» համակարգը` թիրախավորելով բոլոր ինքնաթիռներն ու ուղղաթիռները, այդ թվում` հայկական:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/09/149843.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ինչպե՞ս է հայկական ՀՕՊ-ը սեփական ինքնաթիռներին հարվածել` ըստ փորձագետի]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Օրերս «Ռազմավարությունների և տեխնոլոգիաների վերլուծության ռուսական կենտրոնը» հետազոտություն էր հրապարակել, որտեղ նշվել էր 2020թ. աշնանը, պատերազմի օրերին, հայկական ՀՕՊ համակարգերի կողմից յուրային Սու-25 գրոհայինների և Մի-8 ռազմական ուղղաթիռի խոցման մասին:



Հետազոտության հրապարակումից հետո քննարկումներ են ծավալվել, թե ինչպես է հայկական կողմը խոցել սեփական ուժային միջոցները` թվով հինգ միավոր, որոնք հայկական զինուժի համար էական նշանակություն ունեին:



Ռազմական վերլուծաբան Վան Համբարձումյանն է խոսել հայկական ինքնաթիռների և ուղղաթիռի խոցման տեխնիկական մանրամասներին: Նրա  խոսքով` հիմնական խնդիրը ««յուրային-օտար» պետական ճանաչման համակարգի» մեջ է եղել. դրանցով տարբերակվում են յուրային կամ օտար թռչող մարմինները:



Դրանք, ինչպես նշում է, հարցում են ուղարկում ինքնաթիռին, նրանից ստանում են պատասխան, որով և հաստատվում է յուրային կամ օտար լինելու հանգամանքը: Պատերազմի օրերին ադրբեջանցիները հայտնաբերել են հայկական օդուժի հարցման-պատասխանի ստացման առանձնահատկություններն ու ծածկագրերը և դրանք տեղադրել իրենց գրոհայինների վրա:



Արդյունքում, Համբարձումյանի պնդմամբ, ադրբեջանական Սու-25-երն անարգել մուտք են գործել Արցախի և Հայաստանի տարածք, իսկ հայկական ՀՕՊ համակարգերը դրանց որպես յուրային են ճանաչել: Փորձագետի տեղեկություններով` հսկայական կորուստներ կրելուց հետո հայկական կողմը հարկադրված անջատել է «ճանաչման» համակարգը` սկսելով թիրախավորել բոլոր ինքնաթիռներն ու ուղղաթիռները:



Առանց տարբերակման թիրախավորման հետևանքով հեշտությամբ ոչնչացվել են հայկական օդուժի` թույլ պաշտպանություն ունեցող և չարդիականացված միջոցները, մինչդեռ թիրախավորված ադրբեջանական ինքնաթիռները կարողացել են բելառուսական համակարգերի օգնությամբ խուսափել հայկական հրթիռներից:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/yst-pordzageti</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=19888</guid>

            <pubDate>Sat, 11 Sep 2021 19:56:01 +0000</pubDate>

            <title>Ինչո՞ւ են Բաքվում դժգոհ ռուս խաղաղապահներից</title>

            <description><![CDATA[<p>Խաղաղապահ առաքելության նորանշանակ հրամանատար Կոսոբոկովը, ով նախկինում ղեկավարել է Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի զորախմբերը, առաջինը Երևան է այցելել, հետո` Բաքու: Սա հակառակորդի մոտ խիստ անհանգստություն է առաջացրել և ռուս խաղաղապահների նկատմամբ բացասական վերաբերմունը նորովի է դրսևորել:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/09/268877_44547-1200x900-1.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ինչո՞ւ են Բաքվում դժգոհ ռուս խաղաղապահներից]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Արցախում տեղակայված ռուսական խաղաղապահ ստորաբաժանումը նոր հրամանատար ունի. գեներալ-լեյտենանտ Ռուստամ Մուրադովին փոխարինել է գեներալ-մայոր Միխայիլ Կոսոբոկովը, ով ղեկավարել է Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի զորախմբերը: Ադրբեջանում այս փոփոխությունը դժգոհություն է առաջացրել:



Միխայիլ Կոսոբոկովը, ինչպես հայտնի է, ծառայել է հետխորհրդային գրեթե բոլոր այն վայրերում, որտեղ տարածքային պատկանելության խնդիրներ են եղել: Իր նոր առաքելությունը ռուս գեներալը սկսել է Երևան կատարած այցից` նախ հանդիպելով Հայաստանի պաշտպանության նախարարի հետ:



Բաքվում այս տեղեկությունը բուռն քննադատության են ենթարկել` դժգոհելով, որ «խաղաղապահների հրամանատարի փոփոխության մասին առաջինը Երևանում են խոսում»:



Վերլուծաբան Ռուբեն Մարգարյանի համոզմամբ` Բաքվում չէին կարող տեղյակ չլինել Արցախում ռուսական զորախմբի հրամանատարի փոփոխության մասին, սակայն այդ դժգոհությունն ընդհանուր առմամբ խաղաղապահների նկատմամբ ադրբեջանական դրսևորման մի մասն է:



Մարգարյանը դրա վառ ապացույց է որակում նաև օրերս Քաշաթաղի շրջանում անցկացված թուրք-ադրբեջանական զորավարժությունը, որը համատեղ առաջին զորավարժությունն էր Արցախի` ադրբեջանական վերահսկողության տակ անցած տարածքներում:



Թեև խաղաղապահների տեղակայումը հնարավոր է դարձել եռակողմ հայտարարության դրույթներով, սակայն նախկինում ռուսական միջնորդությանը համաձայնած ադրբեջանցիները, վերլուծաբանի համոզմամբ, ներկայումս ավելին են ցանկանում, քան պատերազմից հետո ստացած երեք շրջանները, որոնք Ադրբեջանին են հանձնվել առանց դիմադրության:



Ալիևն այժմ, ինչպես նշում է, պահանջում է ամբողջ Արցախը` հայտարարելով հակամարտության ավարտի մասին: Մարգարյանի համոզմամբ` Ադրբեջանի դժգոհությունը պայմանավորված է նոյեմբերի 9-ին ստորագրված հայտարարության այն դրույթներով, որոնց համաձայն` խաղաղապահները տեղակայվել են Արցախի սահմաններում, մինչդեռ Ալիևը հայտարարում է, թե «Լեռնային Ղարաբաղ վարչական միավոր չկա. կա միայն Ղարաբաղ` Ադրբեջանի կազմում»:



Ադրբեջանը, ինչպես հայտնի է, դեռ չի ստորագրել խաղաղապահների տեղակայման մանդատը և փորձում է եռակողմ հայտարարությունում նշված «Լաչինի միջանցքում» անձամբ վերահսկողություն իրականացնել` այն հայտարարելով իր տարածքը: Ռուսական կողմը, սակայն, միանձնյա վերահսկողություն է իրականացնում Գորիս-Ստեփանակերտ ավտոմայրուղու հատվածում:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/baqvum-djgoh</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=19861</guid>

            <pubDate>Wed, 08 Sep 2021 20:29:34 +0000</pubDate>

            <title>«Փոթորիկ Կովկասում». հետազոտություն, թե ինչպես են Հայաստանն ու Ադրբեջանը պատերազմել Արցախում</title>

            <description><![CDATA[<p>Փորձագետները գնահատել են հայկական և ադրբեջանական զինված ուժերի գործողություններն Արցախյան 2-րդ պատերազմի ժամանակ` նշելով նաև հայկական կողմի պարտության հիմնական պատճառների մասին:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/09/E-Tg9dWWEAoua4o.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[«Փոթորիկ Կովկասում». հետազոտություն, թե ինչպես են Հայաստանն ու Ադրբեջանը պատերազմել Արցախում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ռուսական «Ռազմավարությունների և տեխնոլոգիաների վերլուծության կենտրոնը» (ՌՏՎԿ) «Փոթորիկ Կովկասում» վերտառությամբ հետազոտություն է իրականացրել` անդրադառնալով 2020թ. Ադրբեջանի կողմից Արցախի դեմ սանձազերծած պատերազմի նախապատմությանը, միջազգային լայն համատեքստին և անմիջականորեն ռազմական բաղադրիչին:



Մասնավորապես նշվում է, որ Ադրբեջանն արագորեն կարողացել է օդային գերակայություն ստանալ և ակտիվորեն կիրառել է հարվածային անօդաչու թռչող սարքեր, այդ թվում` թուրքական Բայրաքթարները: Փորձագետներն առանձին ուշադրություն են դարձրել հատկապես հայկական հակաօդային պաշտպանության համակարգերի խնդիրներին:



Օտար «Բուկեր» Երևանի զորահանդեսին



ՌՏՎԿ-ի հետազոտությունում նշվում է, որ հակամարտության ընթացքում Հայաստանի ՀՕՊ համակարգերի ճնշող մեծամասնությունը բավարար չափով արդիական չի եղել:



Նշվում է, որ 90-ականներից հետո ստեղծված համակարգերից միայն «Վերբա», «Բուկ-Մ1-2» և «Տոռ-Մ2ԿՄ» զինատեսակներն է Հայաստանն ունեցել: Համարվում է, որ 2020թ. արդեն նույնիսկ «Բուկ-Մ1-2»-ը արդիական չի հանդիսացել, քանի որ սպառազինություն է ընդունվել 1998թ., որպես միջանկյալ համակարգ «Բուկերի» դասի մոդեռնիզացիայի շարքում: Իր հնարավորություններով այն էականորեն զիջում է 2008թ.-ի «Բուկ-Մ2»-ին և 2016թ.-ի «Բուկ-Մ3»-ին, որոնք առավել արդիական ռադարներ ու կատարելագործված հրթիռներ ունեն:



Հետազոտողները, ինչն ուշագրավ է, կասկածի տակ են դնում Հայաստանի կողմից այդ համակարգերի ձեռքբերման ժամկետները: Այսպես, փաստը, թե Հայաստանը «Բուկ-Մ1-2» համակարգ ուներ 2020թ. պատերազմի ժամանակ, 2017թ. Երևանում անցկացված զորահանդեսին դրանց ցուցադրությունն է:



Սակայն նշվում է, որ իրականությունը կարող է փոքր-ինչ այլ լինել. փորձագետները տեղեկություն ունեն, որ մինչև պատերազմը Հայաստանը փաստացի այդպիսի համակարգեր չի ունեցել, իսկ զորահանդեսին ցուցադրվել են Գյումրիի ռուսական ռազմաբազային տեխնիկաներ` ներկված ՀՀ զինված ուժերին բնորոշ գույներով:



Հաղորդվում է, որ պատերազմի մեկնարկից հետո Ռուսաստանը «Բուկեր» է առաջարկել Հայաստանին, սակայն դրանք վերանորոգման կարիք են ունեցել և հնարավոր չի եղել անմիջապես կիրառել:



Այս վարկածը հաստատել է նաև Արցախի Անվտանգության խորհրդի նախկին քարտուղար Սամվել Բաբայանը` նշելով, որ պատերազմի առաջին օրը հայկական կողմի ունեցած 6 միավոր «Բուկ-Մ1-2» համակարգերից միայն մեկն է պիտանի եղել, իսկ մյուսների վերանորոգման համար Ռուսաստանից մասնագետների են սպասել: Արդյունքում` այս ՀՕՊ համակարգերը չեն ծառայել Արցախի պաշտպանության գործին:



«Վերբա» չեն գնել, իսկ «Տոռը» քիչ էր



2016թ. ապրիլյան պատերազմից հետո, ինչպես նշվում է, Հայաստանը Ռուսաստանից մեծ քանակությամբ «Վերբա» և «Իգլա» է պատվիրել, սակայն 2020թ. պատերազմի մեկնարկի ժամանակ «Վերբան» դեռ մատակարարված չի եղել:



Հետազոտողների խոսքով` Հայաստանի ունեցած ՀՕՊ համակարգերից միայն «Տոռ-«Մ2ԿՄ»-ն է արդյունավետ պայքարել հակառակորդի անօդաչուների դեմ:



Հայաստանն ունեցել է 6 միավոր «Տոռ», որոնք պատերազմի ժամանակ տեղակայվել են Արցախում: Դրանք նախապես պետք է ծածկեին 280 կմ-անոց ճակատը, սակայն առաջնագծի ընդլայնումից և հոկտեմբերի վերջերին «Օհանյանի առաջնագծի ճեղքումից հետո» 470 կմ-ի վերածված ճակատն այդ 6 միավորն ապահովել չէին կարող, քանի որ դրանց առավելագույն հեռահարությունն ընդամենը 15 կմ է:



Արցախի «եղբայրական կրակոցը»



Տեղի իրենց աղբյուրին վկայակոչելով` հետազոտողները նշում են, որ պատերազմի ժամանակ հայկական ռազմաօդային և հակաօդային պաշտպանության ուժերի միջև փոխգործակցությունը ցածր մակարդակի վրա է եղել:



Հաղորդվում է, որ յուրայինների կողմից խոցվել է մինչև 5 թռչող սարք` 4 միավոր Սու-25, 1 միավոր Մի-8 ուղղաթիռ: Նշվում է, որ Սու-երից երկուսը հայկական կողմի Ս-125-երով խոցվել են Վարդենիսի տարածքում` առաջադրանքը կատարելուց հետո վերադառնալիս: 5 միավոր ռազմաօդային տեխնիկան, ինչպես ընդգծվում է, Հայաստանի ԶՈՒ-ի համար մեծ կորուստ էր:



Հայկական կողմի ունեցած ամենահզոր ինքնաթիռները Սու-30ՍՄ կործանիչներն են: Սակայն 2019թ. դեկտեմբերից ձեռք է բերվել միայն 4 միավոր Սու-30: Մինչդեռ դեռևս 2012թ.-ից է Երևանը Մոսկվայի հետ բանակցել 12 միավոր կործանիչ ձեռք բերելու նպատակով:



Գործարքի խոչընդոտ է համարվել այն, որ հայկական կողմը չի կարողացել վճարել դրանց համար: Հարցը կրկին բարձրացվել է 2018թ.: 4 միավոր ձեռք բերելուց հետո նախատեսվել է ևս 4-ի գնում, սակայն գործարքի մասնակից Դավիթ Տոնոյանը նոյեմբերին հրաժարական է ներկայացրել:



Կասկածի տակ է դրվում նաև ՀՀ ՌՕՈՒ թռիչքային անձնակազմի պատրաստվածության մակարդակը: Նշվում է, որ օդաչուներն ունեցել են փորձի պակաս կամ չեն տիրապետել տվյալ ինքնաթիռի առանձնահատկություններին: Սու-30ՍՄ-ները, փորձագետների համոզմամբ, պատերազմի ժամանակ այդպես էլ չեն գործարկվել:



Թիրախներ` վաղուց հայտնի կոորդինատներով



Արցախի պաշտպանության պլանը կազմվել է հայտնի «Օհանյանի գծի»` հիմնական առաջնագծի շուրջը: Այն ամրությունների շարք է, կառուցված առաջին պատերազմից հետո: Դրանից հետո պաշտպանական դիրքերը, ըստ հետազոտողների, չեն արդիականացվել:



Նշվում է, որ դիրքերը նույն վիճակում թողնելը հեշտացրել է ադրբեջանցիների կողմից դրանց թիրախավորումը, որոնք կետային հարվածներով խոցել են հայկական պաշտպանական ամրությունները: Բացի այդ, ինչպես նշվում է, պատերազի առաջին շաբաթների ընթացքում հայերն անհրաժեշտ կերպով քողարկում չեն իրականացրել` մատչելի կերպով թիրախավորվելով հակառակորդի օդային հարվածներից:



Արդիականացման բացակայությունը, փորձագետների կարծիքով, պարտության հիմնական պատճառներից մեկն էր: Նշվում է, որ սեպտեմբերի 27-ին` պատերազմի հենց առաջին օրը, ադրբեջանական կողմը ոչնչացրել է Արցախի ՀՕՊ միջոցների 60%-ը, հրետանու 40%-ը` փաստացի զրկելով հետագա պաշտպանության կազմակերպման հնարավորությունից:



Ադրբեջանի կորուստները



Հետազոտողները նշում են, որ ադրբեջանական ՀՕՊ համակարգերը նույնպես մեծ արդյունավետությամբ չեն գործել, սակայն սահմանափակ տեղեկատվության պատճառով խորությամբ ուսումնասիրել չի հաջողվել: Բացի այդ, ինչպես նշում են փորձագետները, հայկական ավիացիան ինտենսիվ թռիչքներ չի իրականացրել:



Շեշտվում է, որ Ադրբեջանը չի պահանջել Արցախի ամբողջ տարածքը և վերջնական կապիտուլյացիա, քանի որ, բացի քաղաքական բաղադրիչը, շատ թանկ է վճարել հաղթանակի համար` կրելով նաև հսկայական կորուստներ, այդ թվում` սպառազինության ու անօդաչուների:



Ու թեև Բաքուն ամիսներ հետ միայն հրապարակեց պատերազմում զոհվածների թիվը` 2900, սակայն հետազոտողները նշում են, որ արբանյակային լուսանկարներից երևում է, որ Ադրբեջանում կենդանի ուժի կորուստները մի քանի անգամ գերազանցում են հրապարակված թվերին: Համարվում է, որ նրանց մեծ մասը սպանվել են սկզբնական շրջանում և լեռնային տեղանքների անհաջող գրոհների ժամանակ:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/paterazmel-artsakhum</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=19789</guid>

            <pubDate>Sat, 28 Aug 2021 18:35:32 +0000</pubDate>

            <title>Արցախում զինվոր է վիրավորվել. ադրբեջանցիները Թաղավարդի ուղղությամբ կրակել են</title>

            <description><![CDATA[<p>Ադրբեջանի զինված ուժերը հերթական անգամ խախտել են հրադադարի պահպանման ռեժիմը` կրակ բացելով ՊԲ դիրքերի ուղղությամբ: Հրազենային վիրավորում է ստացել ժամկետային զինծառայող, շարքային Արգիշտի Տիգրանի Շահնազարյանը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/08/zinvor.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Արցախում զինվոր է վիրավորվել. ադրբեջանցիները Թաղավարդի ուղղությամբ կրակել են]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Արցախի պաշտպանության բանակի հաղորդմամբ` այսօր` օգոստոսի 28-ին, ժամը 15:20-ի սահմաններում, Ադրբեջանի զինված ուժերը հերթական անգամ խախտել են հրադադարի պահպանման ռեժիմը` կրակ բացելով ՊԲ դիրքերի ուղղությամբ:



Նշվում է, որ ադրբեջանցիները թիրախային կրակ են բացել Արցախի Թաղավարդ բնակավայրի ուղղությամբ տեղակայված ՊԲ մարտական դիքերի ուղղությամբ: Հակառակորդի սադրիչ կրակոցների հետևանքով հրազենային վիրավորում է ստացել ժամկետային զինծառայող, շարքային Արգիշտի Տիգրանի Շահնազարյանը:



Արցախի ՊՆ մամուլի ծառայության հաղորդմամբ` Պաշտպանության բանակի ստորաբաժանումների հակազդող գործողություններով հակառակորդի կրակը լռեցվել է:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/krakel-en</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=19735</guid>

            <pubDate>Tue, 24 Aug 2021 20:12:38 +0000</pubDate>

            <title>Նավթ` Լեռնային Ղարաբաղի փոխարեն. Բաքուն գնե՞ց Արևմուտքին, թե՞ վաստակեց բանակի համար</title>

            <description><![CDATA[<p>Ադրբեջանի նավթագազային եկամուտների մոտ 80%-ը բաժին է հասնում արևմտյան կազմակերպություններին: Իսկ Արևմուտքն այդ ոլորտ մեծ թափով մուտք է գործել «Դարի գործարքի» արդյունքում, երբ 1994թ. Բաքուն նավթային 11 ընկերությունների հետ ամենամեծ` «Ազերի», «Չըրաղ», «Գյունեշլի» հանքավայրերի շահագործման համաձայնություն է կնքել:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/08/unnamed-2.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Նավթ` Լեռնային Ղարաբաղի փոխարեն. Բաքուն գնե՞ց Արևմուտքին, թե՞ վաստակեց բանակի համար]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
EurAsia Daily պարբերականում ուշագրավ հոդված է հրապարակվել ադրբեջանական նավթի ու Արցախյան հակամարտության առնչության վերաբերյալ, որը ներկայացնում ենք մեր ընթերցողին:



«23 տարվա ընթացքում Ադրբեջանը նավթի ավելի քան 75%-ը տրամադրել է օտարերկրացի ներդրողներին` նրանց թույլ տալով դրանով միլիարդավոր դոլարներ վաստակել: Հայաստանում քննարկում են, թե դա Լեռնային Ղարաբաղի դիմաց վարձատրություն էր: ՀՀ առաջին նախագահը հայտարարել է, որ տեխասցի լոբբիստներն Ադրբեջանին օգնել են Լեռնային Ղարաբաղը դուրս բերել Մինսկի խմբի բանակցություններից և ի սկզբանե կանխորոշել են տարածաշրջանի ճակատագիրը: Նավթագազային ոլորտի զարգացման շնորհիվ Ադրբեջանը լուրջ եկամուտներ է ստացել, որն, ամեն դեպքում, իր դերակատարումն է ունեցել հակամարտության հարցում:



Ադրբեջանը, սակայն, նավթի ու գազի արդյունահանման համար թանկ է վճարել: Socar-ի տվյալներով` 1997-2019թթ. շուրջ 720 մլն տոննա նավթ է արդյունահանվել: Պետական ընկերությանը դրանից շուրջ 200 մլն-ն է բաժին հասել: 23 տարվա ընթացքում, նավթի միջին գներով հաշված, Ադրբեջանն այդ ոլորտից մոտ 80 մլրդ դոլար է վաստակել, իսկ ներդրողները` մոտ 270 մլրդ դոլար:



Այդ ընկերությունն ադրբեջանական նավթի վաճառքից միայն փոքր մասն է ստանում: Մեծ չէ նաև Բաքվի մասնաբաժինը խողովակաշարերի ծրագրերում: Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան և Բաքու-Սուպսա նավթատարներում նա ունի 25% բաժին, իսկ Հարավկովկասյան գազատարում` ընդամենը 10%:



Նավթից ու գազից ստացված եկամուտների մոտ 80%-ը բաժին է հասնում արևմտյան կազմակերպություններին: Իսկ Արևմուտքն Ադրբեջանի նավթագազային ոլորտ մեծ թափով մուտք է գործել «Դարի գործարքի» արդյունքում, երբ 1994թ. Բաքուն նավթային 11 ընկերությունների հետ ապրանքների բաժանման մասին համաձայնություն է կնքել «Ազերի», «Չըրաղ», «Գյունեշլի» հանքավայրերի յուրացման ծրագրի շրջանակներում, որը 1997թ. ապահովում էր Ադրբեջանի նավթի 73%-ը:



Տեխասցիները և Լեռնային Ղարաբաղը



Արևմուտքի հետ գործարքի Ադրբեջանը գնացել է Լեռնային Ղարաբաղի հարցն իր օգտին լուծելու նպատակով: Լևոն Տեր-Պետրոսյանը դեռևս մայիսի վերջին հայտարարեց, որ ԵԱՀԿ գագաթնաժողովը 1996թ. Լիսաբոնում ավարտվեց նրանով, որ նրանում ընդունվել են Ադրբեջանին ձեռնտու սկզբունքներ` Լեռնային Ղարաբաղը պատկանում է Ադրբեջանին, և Բաքուն պատրաստ է նրան բարձր կարգավիճակ շնորհել իր կազմում:



Առաջին նախագահի խոսքով` հավասարակշռությունը խախտվել է դեռ 1996-1997թթ., երբ Ադրբեջանում ստեղծվել է նավթի միջազգային կոնսորցիում, որում ներգրավված էին ամերիկացիները, British Petroleum-ը և այլն: Դրանից հետո Հեյդար Ալիևի հռետորաբանությունը փոխվել է:



Նա պատմել է, որ Լիսաբոնում ամերիկացիները հակամարտության կարգավորման անսպասելի նոր բանաձև են առաջ քաշել: Տեխասի լոբբիի արդյունքում այդ փաստաթուղթը հայտնվել է ԱՄՆ նախագահ Բիլ Քլինթոնի սեղանին: Տեր-Պետրոսյանի խոսքով` Քլինթոնի հակառակորդ Նյուտ Գինգրիչի ջանքերով է Ալիևի «խնդրանքը» դարձել առաջարկություն:



Դրանից հետո, ինչպես նշում է, ոգևորված Ադրբեջանը ոչ մի առաջարկության չի համաձայնել: Բանակցություններ ընթացել են, բայց և գործը հասել է փաստաթղթի, հրաժարվել են այն ընդունելուց` գիտակցելով, որ ժամանակն աշխատում է իրենց օգտին: «Եվ չեն սխալվել»,- նշում է Տեր-Պետրոսյանը:



British Petroleum-ն ադրբեջանական ծրագրերում ամենամեծ բաժինն ունի: «Ազերի», «Չըրաղ» և «Գյունեշլի» հանքավայրերից 35,7%-ն է նրանը, իսկ «Շահդենիզից»` 25%-ը: Ամերիկացիներինը BP-ի համեմատ ավելի քիչ է, սակայն նրանց եկամուտը կարող է հասնել 62 մլրդ դոլարի (120 մլն տոննա նավթ):



Դեռևս 1995թ.-ից տեխասյան բազմաթիվ ընկերություններ Ադրբեջանի նավթային արդյունաբերությանը նյութեր, տեխնոլոգիաներ ու ծառայություններ են մատուցում: Մասնավորապես, դեպի Եվրոպա գնացող խողովակների վրա աշխատել են ամերիկյան ավելի քան 20 խոշոր ընկերություններ (Baker Hughes, Bechtel, Cameron, Emerson, GE, KBR, Schlumberger, Siemens և այլն):



Իսկ պետական ծրագրերի շրջանակներում Ադրբեջանում ամերիկյան 235 կազմակերպություն է գրանցված: Միևնույն ժամանակ` Բաքուն նավթային փողեր է ներդրել ԱՄՆ-ում: Ադրբեջանի պետական նավթային հիմնադրամը (SOFAZ) 6,5 մլրդ դոլար է ներդրել ԱՄՆ-ի տնտեսությունում, 16,5 մլրդ դոլար` ֆինանսական թանկարժեք թղթերում:



Փող` բանակի համար



Առանց արևմտյան ներդրումների ու տեխնոլոգիաների` Ադրբեջանը պարզապես չէր կարող զարգացնել նավթագազային արդյունահանումը: Առաջին նավթի արդյունահանման համար կատարվել է 1,7 մլրդ դոլարի ներդրում, այն դեպքում, երբ 7 մլն-անոց Ադրբեջանի տարեկան բյուջեն մոտ 300 մլն դոլար էր, իսկ ինֆլացիան այն ժամանակ` տարեկան 1000%:



Նավթագազային ոլորտում օտարերկրյա ընկերություններն արդեն 80 մլրդ դոլարի ներդրում են կատարել Ադրբեջանում:



ՌԴ ազգային էներգետիկ անվտանգության հիմնադրամի վերլուծաբան Իգոր Յուշկովի կարծիքով` նավթագազային եկամուտներն Ադրբեջանին օգնել են Լեռնային Ղարաբաղի դեմ պատերազմը հաղթելու հարցում:



Նրա խոսքով` այդ ոլորտը չի պայմանավորել ռազմական գործողությունների մեկնարկը, սակայն մեծ հաշվով նպաստել է հաղթանակին: Բաքուն նավթի ու գազի վաճառքից գումար է վաստակել` այն ուղղելով բանակին:



Ամեն ինչ սկիզբ է առել դեռ տեխասյան նավթագործներից առաջ



Հայաստանի կառավարության նախկին բարձրաստիճան պաշտոնյայի խոսքով` Ադրբեջանը պատերազմին նախապատրաստվելու ժամանակ շահել է Լիսաբոնից առաջ. 1993թ. Ադրբեջանում տեղի է ունեցել ապստամբություն, իշխանության է եկել Հեյդար Ալիևը: Արդյունքում հայկական կողմը ևս մի քանի տարածքներ է ազատագրել` ստեղծելով այսպես կոչված անվտանգության գոտի:



Բայց պատերազմը չշարունակելու նպատակով նոր նախագահը հրադադար խնդրեց, որը 1994թ. ստորագրեցին Ադրբեջանը, Հայաստանը և Լեռնային Ղարաբաղը: Բաքուն այդ պահից սկսեց գումար վաստակել և այն ներդնել բանակում ու լոբբիստական գործունեությունում:



Արդյունքում ստացվեց այն, ինչ ստացվեց: Եվ Արցախի թեման պետք է փակվեր, Ստեփանակերտը հայտնվեր Ադրբեջանի կազմում` նվազեցնելու Ռուսաստանի ազդեցությունը տարածաշրջանում: Սակայն զրուցակիցը համարում է, որ Լեռնային Ղարաբաղի թեման մնացել է բաց Ռուսաստանի միջամտության արդյունքում»:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/banaki-hamar</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=19728</guid>

            <pubDate>Mon, 23 Aug 2021 20:05:43 +0000</pubDate>

            <title>Ամերիկյան CSIS-ի վերլուծաբաններն ուսումնասիրել են Արցախյան պատերազմի դասերը</title>

            <description><![CDATA[<p>ԱՄՆ-ի Ռազմավարական և միջազգային ուսումնասիրությունների կենտրոնի վերլուծաբանները կարևոր դասերի շարքում նշել են ժամանակակից, մոտակա գործողության ՀՕՊ համակարգերի բացակայությունը, վատ քողարկումը, մեծ կուտակումները, ինչպես նաև տարբեր զորատեսակների ներդաշնակեցումը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/08/sosredotochenie-bronetehniki-vs-armenii-f5nnyrse-1608268621.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ամերիկյան CSIS-ի վերլուծաբաններն ուսումնասիրել են Արցախյան պատերազմի դասերը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Չնայած աշխարհի տարբեր հատվածներում զարգացող բուռն իրադարձություններին, Արցախի դեմ պատերազմը շարունակում է մեծ արդիականություն ունենալ` ժամանակակից օդային պատերազմների ուսումնասիրության համար արժանանալով բազմաթիվ հետազոտական կենտրոնների փորձագիտական շրջանակների ուշադրությանը:



Որպես ժամանակակից օդային և հրթիռային պատերազմի ոչ մեծ, սակայն խիստ կարևոր օրինակ` 2020թ. աշնանը տեղի ունեցած պատերազմի դասերին անդրադարձել են ԱՄՆ-ի Ռազմավարական և միջազգային ուսումնասիրությունների կենտրոնի (CSIS) վերլուծաբանները:



Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած օդային պատերազմի հիմնական դասը լայնածավալ ՀՕՊ համակարգերի կարևորությունն էր: Հայաստանը և Ադրբեջանը մոտակա գործողության ՀՕՊ համակարգեր (SHORAD) ունեն սահմանափակ քանակությամբ ու որակով: Ադրբեջանն այդ բացը կարողացել է լրացնել դրոնների մեծ քանակության միջոցով:



Խոշոր տերությունները, ինչպիսիք են ԱՄՆ-ը, Չինաստանը, Ռուսաստանը, մշակում և ծավալում են անօդաչուների հակազդեցության սեփական միջոցները, ներառյալ կինետիկ որսիչները, էլեկտրոնային խլացուցիչները և նույնիսկ անօդաչու թռչող սարքեր: Թեև այդպիսի տեխնոլոգիներ ներկայումս առկա են, սակայն դրանց գինը և քանակությունը թույլ չի տալիս անհրաժեշտ ծավալով տեղակայել, այդ թվում` մարտավարական մակարդակում: Զրահային և վերգետնյա ծանր այլ ստորաբաժանումները, հավանաբար խոցելի կլինեն, քանի դեռ SHORAD մոբիլ համակարգերը չբարելավվեն և չշատանան: 



Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարևոր դասերից է պասիվ պաշտպանության անհրաժեշտությունը, որտեղ շեշտադրումն արվում է սեփական ուժերի քողարկման և հակառակորդին մոլորեցնելու վրա: Զինվորները պետք է սովորել ցանկացած պահի սահմանափակել իրենց էլեկտրոնային և ջերմային միջոցները: Ինչպես հայկական, այնպես էլ ադրբեջանական կողմից հրապարակված տեսանյութերը վկայում են, որ երկուսն էլ պատրաստ չեն եղել պասիվ պաշտպանությանը և չեն ունեցել անհրաժեշտ միջոցները: Երկու կողմն էլ բաց են գործել, վատ են քողարկվել, կուտակումները շատ են եղել:



Այս հակամարտության դասերից է նաև, որ թեև որոշ զինատեսակներ չեն փոխում պատերազմի վարման բնույթը, սակայն նոր սպառազինության ներդաշնակեցումը ժամանակակից մարտադաշտ առավել մահաբեր է դարձնում: Անօդաչուների և հրետանու համադրումը Ադրբեջանի համար արդյունավետություն է ապահովել` հաջողությամբ հարվածելով հայկական ռազմական օբյեկտներին, տանկերին ու Ս300-ներին: Մասնավորապես, ՀՕՊ զորամասերին հասցված հարվածները սահմանափակել են հայկական բանակի` ադրբեջանական անօդաչուների դիմակայության հնարավորությունը` բարձրացնելով դրանց արդյունավետությունը:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/paterazmi-dasery</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>