<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/287/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sun, 04 Oct 2026 19:46:19 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=14573</guid>

            <pubDate>Thu, 03 Sep 2020 19:51:23 +0000</pubDate>

            <title>Զատկի կղզու բնակչությունն անհետացել է կլիմայի փոփոխության պատճառով</title>

            <description><![CDATA[<p>Աշխարհի ամենահանելուկային կղզիներից մեկի՝ Ռափա Նույին կամ Զատկի կղզուն նվիրված հերթական հետազոտությունը ցույց է տվել, որ նրա բնակիչները չեն կարողացել հաղթահարել կլիմայական փոփոխությունների երկարաժամկետ հետևանքները:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/09/118790077_3226872217389985_3509305253709418775_o.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Զատկի կղզու բնակչությունն անհետացել է կլիմայի փոփոխության պատճառով]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Մոաներ կոչվող հսկայական արձանների շնորհիվ և անհետացած բնակչության պատճառով Զատկի կղզին համարվում է մոլորակի ամենահանելուկային անկյուններից մեկը: Նրա շուրջ բազմաթիվ բանավեճեր են ընթանում, հետազոտություններ իրականացվում ու հիպոթեզներ առաջ քաշվում: Դրանցից մեկի՝ էկոցիդի հիպոթեզի համաձայն՝ Ռափա Նույի աբորիգենները արդյունահանել են կղզու բնական պաշարները, ինչից հետո պատերազմ են սկսել միմյանց դեմ և զոհվել: Մյուս տեսակի կողմնակիցները ենթադրում են, որ կղզու բնակչությանը ոչնչացրել են այնտեղ ժամանած եվրոպացիները: 



2016թ. կատարված հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ Ռափա Նույում գտնված գործիքները սպանության գործիքների նման չեն, ավելի շուտ հողագործական են, սննդի պատրաստման կամ դաջվածքների: Պատերազմների ապացույցներ չեն գտնվել: Այդ պատճառով էլ պատերազմի վարկածը հավանական չի համարվում:



Այլ գիտնականներ 2017թ. հետազոտություն էին հրապարակել՝ պնդելով, որ Ռափա Նույի բնակչությունը սովից չի մահացել: Դա բացատրելու համար մասնագետներն ուսումնասիրել էին մարդկային, բուսական և կենդանական մնացորդները: Եզրակացրել էին, որ կղզեցիների սննդակարգում կիրառվող պրոտեինների շուրջ կեսը ծովամթերք է եղել, այսինքն՝ նրանք ծովային հարուստ սննդակարգ են ունեցել:



Գիտնականները նաև հայտնաբերել են, որ Ռափա Նույի բնակիչները նաև բարեկարգել են իրենց ցանքերը՝ այդպիսով դիմադրելով հողի էրոզիային: Ուստի, հետազոտողների կարծիքով, բնակչությունը կարող էր գոյատևել առանց անտառների, որոնք, ինչպես հայտնի է, սկզբում եղել են կղզում, ապա՝ անհետացել:



2020թ. ևս մեկ հետազոտություն է կատարվել, որը ցույց է տալիս, որ ռափանույցիների կյանքում սոցիալական կոլապս տեղի է ունեցել միայն եվրոպացիների գալուստից հետո, և, հավանաբար, հենց նրանք են տեղի բնակչության անկման պատճառ դարձել: Այդպիսի եզրակացություն գիտնականներն արել են այն բանից հետո, երբ հաստատել են, որ աբորիգենները շարունակել են իրենց արձանները պահել լավ վիճակում եվրոպացիների գալուստից հետո, և ոչ՝ մինչ այդ: Այդպիսով՝ ստացվում է, որ Ռափա Նույի հասարակությունը ծաղկում էր նույնիսկ նրանց ժամանումից հետո, և ոչ թե անկում էր ապրում, ինչպես ընդունված էր համարել:



Սակայն նոր հետազոտության տվյալները կրկին հերքում են այդ եզրահանգումները: Չիլիից, Իսպանիայից և Նորվեգիայից գիտնականների խումբը ցույց է տվել, որ եվրոպացիները կարող են մասնակից չլինել տեղացիների ոչնչացմանը՝ նույն կերպ, ինչպես ռափանույցիները կարող են մեղավոր չլինել անտառների վերացման հարցում: Հետազոտության հեղինակների կարծիքով՝ կղզու բնակիչներին ոչնչացրել են կլիմայական փոփոխությունները: Տարբեր հետազոտությունների հիման վրա նրանց ցույց են տվել, որ աբորիգենները երեք հիմնական սոցիալական ճգնաժամ են ապրել:



Առաջինը՝ 1450-1550թթ. (փոքր սառցաշրջան), երկրորդը՝ 1722-1774թթ. (անկման պատճառները հայտնի չեն), երրորդը՝ 19-րդ դար (եվրոպացիների ժամանում): Հետազոտողները եզրակացրել են, որ Ռափա Նույի ժողովրդագրական անկումը կապված է եղել կլիմայական փոփոխությունների երկարաժամկետ հետևանքների հետ, և արդյունքում աբորիգենների մոտ կտրուկ նվազել են սննդի արտադրության հնարավորությունները: Կատարված ուսումնասիրությունները կախվածություն են ցույց տվել բնական պաշարների աղքատացման և տեղի ժողովրդագրական «արշավների» միջև:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/zatki-kxzu</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=14327</guid>

            <pubDate>Mon, 24 Aug 2020 16:17:18 +0000</pubDate>

            <title>Սահարայի անապատացումը հանգեցրել է Ասիայի չորացմանը, որը տևել է հազար տարի</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականների կարծիքով՝ հոլոցենի կեսերին տեղի ունեցած չորացումը կարող էր բնակչության զանգվածային տեղաշարժերի ու կենսակերպի փոփոխության հանգեցնել:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/08/sahara.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Սահարայի անապատացումը հանգեցրել է Ասիայի չորացմանը, որը տևել է հազար տարի]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Իրվայնի Կալիֆորնիական համալսարանից Քեթլին Ջոնսոնի գլխավորած գիտական խումբը վերստեղծել է անցյալի եղանակային պայմանները՝ ուսումնասիրելով Հյուսիսային Լաոսի քարանձավներից վերցված պտկաքարերի (ստալագմիտներ) նմուշները: Հետազոտելով թթվածնի, ածխածնի և մետաղների հետքերի իզոտոպերի մակարդակը՝ գիտնականները այդ տվյալները միավորել են կլիմայական մոդելների հետ և հայտնաբերել կապ 4-5 հազար տարի առաջ Սահարայի հողերի անապատացման և Ասիայի հարավ-արևելքում խիստ չորացման միջև:



Հետազոտողները պարզել են, որ Սահարայում բուսականության աճի նվազումը նպաստել է օդում փոշու քանակության մեծացմանը: Այն իր հերթին հանգեցրել է Հնդկական օվկիանոսի սառեցմանը, օդի հոսքին՝ դեպի արևելք և, ի վերջո, Հարավարևելյան Ասիայում խոնավության նվազմանը, ինչը տևել է առնվազն 1000 տարի: Հետազոտության համահեղինակ Ջոյ Ուայթի խոսքով՝ աշխատության արդյունքները նոր ու հավաստի բացատրություն են տրամադրել Ասիայի հարավ-արևելքում և այլ վայրերում ծագած գերչորացման վերաբերյալ: Գիտնականը նշել է, որ, հնագիտական տեսանկյունից, սա էականորեն փոխում է խաղի կանոնները՝ միջին հոլոցենի դարաշրջանը հասկանալու և վերստեղծելու փորձերի առումով:



Գիտնականների կարծիքով՝ հոլոցենի կեսերին տեղի ունեցած չորացումը կարող էր բնակչության զանգվածային տեղաշարժերի ու կենսակերպի փոփոխության հանգեցնել: Դա նաև բացատրում է այդ շրջանի հնագիտական ապացույցների բացակայությունն Ասիայի հարավ-արևելքում՝ ի տարբերություն պատմական ավելի վաղ և ուշ շրջանների:



Բացի այդ՝ հետազոտողները ենթադրում են, որ գերչորացումը պետք է դիտարկել որպես Հարավարևելյան Ասիայում նեոլիթյան հողագործության առաջացման հնարավոր պատճառ:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/asiayi-choracmany</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=7011</guid>

            <pubDate>Thu, 09 Jan 2020 19:55:30 +0000</pubDate>

            <title>Ավստրալիայի հրդեհներից զոհված կենդանիների թիվը հասել է միլիարդի</title>

            <description><![CDATA[<p>Սիդնեյի համալսարանի հետազոտության համաձայն՝ առաջիկայում գնահատականները վերանայվելու են, և հնարավոր է՝ վնասի իրական չափն ավելի մեծ լինի:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/01/545645.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ավստրալիայի հրդեհներից զոհված կենդանիների թիվը հասել է միլիարդի]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ավստրալիայում լայնածավալ հրդեհները շարունակվում են աշնանից: Այդ ընթացքում այրման մակերեսն, ըստ վերջին տվյալների, գերազանցել է 10 միլիոն հեկտարը, հարյուրավոր մարդիկ տարհանվել են, 25-ից ավելի զոհեր կան, ավերվել է շուրջ 2 հազար շինություն: Ավստրալիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, Սիդնեյի համալսարանի պրոֆեսոր Քրիս Դիքմանը հետազոտություն է իրականացրել, որի արդյունքում պարզվել է, որ տարերային աղետին զոհ է դարձել մեկ միլիարդից ավելի կաթնասուն, թռչուն և սողուն: Ընդ որում՝ դրանցից 800 մլն-ը՝ Նոր Հարավային Ուելսում բնակվողներն են:




https://twitter.com/ystylesl/status/1214156629127704576





https://twitter.com/jmcappiello/status/1215118191472578561




Դիքմանի կարծիքով՝ այդպիսի մեծ տարածությունում նման արագությամբ տեղի ունեցող այլ երևույթի հետ համեմատել հնարավոր չէ: Նրա խոսքով՝ սա աշխարհագրորեն և զոհված կենդանիների քանակով հրեշավոր երևույթ է տեղի ունեցել: Ավստրալիայում վերջին շրջանում նկատվում էր կենդանիների հազվագյուտ տեսակների թվաքանակի նվազում: Պրոֆեսորի խոսքով՝ այսպիսի երևույթներն են արագացնում մի շարք տեսակների անհետացումը:



Ավստրալական մետեբյուրոյի տվյալներով՝ նախորդ տարին երկրի համար ամենատաքն էր: Իսկ հրդեհներն այս անգամ անժամանակ են եղել: Պրոֆեսորի համոզմամբ՝ այն պայմանավորված է կլիմայական փոփոխություններով: 



Հետազոտության հաշվարկները հիմնվել են Բնության համաշխարհային հիմնադրամի 2007թ. զեկույցի վրա: Այն Նոր Հարավային Ուելսում վայրի բնության վրա հողերի մաքրման ազդեցության մասին է, ինչպես նաև գնահատական է տրվում կաթնասունների, թռչունների ու սողունների պոպուլյացիայի խտությանը: Ստացված թվերը բազմապատկվել են կանաչ տարածքների մակերեսով:



Հրդեհից տուժած կենգուրուն՝ կամավորի ձեռքերում / © Reuters



Ավստրալական կենգուրուներ / © Saeed Khan via Getty Images



Ահաբեկված կենդանիները զգուշանում են անտառային հրդեհներից, Նոր Հարավային Ուելս / © ABC



Էջ կոալան պաշտպանում է իր ձագին / ©@jmcappiello



Գիտնականների կարծիքով՝ զոհված կենդանիների թիվը կարող է ավելի մեծ լինել / © Reuters



Հրդեհի հետևանքով տուժած կոալա / © CBS News



Պրոֆեսորը բացատրել է, որ կենդանիները խուճապահար փախչում են՝ թաքնվելով հրդեհից, հետո կարող են կրկին հայտնվել, բայց արդեն անհրաժեշտ ռեսուրսները չեն լինի, ուստի չեն կարողանա մրցակցել տեղի բնակիչների հետ: Նրանք կարող են նաև գիշատիչների՝ աղվեսի, վայրի կատվի զոհ դառնալ: Գիտնականը քաղաքական գործիչներին կոչ է արել գիտական հանրությանը վերադարձնել այնպիսի միջոցառումների քննարկմանը, որոնք անհրաժեշտ է հնարավորինս արագ ձեռնարկել՝ ծանր ժամանակներ ապրած ֆաունան պահպանելու նպատակով:



Հեղինակները նշել են, որ զոհված կենդանիների քանակը հաշվարկելիս կոնսերվատիվ գնահատականներն են կիրառվել, բացի այդ՝ չեն հաշվվել չղջիկները, գորտերը, միջատները և այլ անողնաշարավորներ: Այդ պատճառով նրանք հայտնել են, որ իրական վնասը կարող է և ավելի մեծ լինել:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/hasel-e-miliardi</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=2319</guid>

            <pubDate>Wed, 31 Jul 2019 19:21:33 +0000</pubDate>

            <title>Սմարթֆոնի չափի մինի օդորակիչները կվաճառվեն 2020թ. մարտից</title>

            <description><![CDATA[<p>Բջջային հավելվածի և Bluetooth-ի միջոցով կառավարվող սարքը կոչվում է Reon Pocket: Այն տեղադրվում է հատուկ իր համար կարված վերնաշապիկի թիկունքային հատվածում` գրպանիկում:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/07/sony-wearable-air-con-01.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Սմարթֆոնի չափի մինի օդորակիչները կվաճառվեն 2020թ. մարտից]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ճապոնական Sony ընկերությունը նախագծել է հովացնող սարք, որը կշռում է ընդամենը 85 գրամ և ունի սմարթֆոնի չափեր: Հեղինակը Crowdfunding դրամահավաք համակարգում հայտ է տեղադրել` անհրաժեշտ գումարը ձեռք բերելու և մասսայական արտադրություն սկսելու համար:



Ամառն ինչքան հաճելի է, այնքան էլ խնդրահարույց` իր շոգով: Մարդկանց համար նոր մարտահրավեր է նաև գլոբալ տաքացման պայմաններում փողոցում գտնվելը կամ ոչ սենյակային պայմաններում աշխատելը: Ուստի այս սարքը հիանալի փոխարինում է իրական օդորակիչներին:



Բջջային հավելվածի և Bluetooth-ի միջոցով կառավարվող սարքը կոչվում է Reon Pocket: Այն տեղադրվում է հատուկ իր համար կարված վերնաշապիկի թիկունքային հատվածում` գրպանիկում: Լիցքավորվում է USB-ով, 2 ժամում մարտկոցը հավաքում է 24 ժամվա համար բավարար էներգիա:



Հաղորդվում է, որ Reon Pocket-ը հովացման ռեժիմի ժամանակ ապահովում է արտաքին ջերմությունից 13 աստիճանով ցածր ջերմաստիճան: Սարքն ունի նաև տաքացման ռեժիմ. 8 աստիճանով բարձրացնում է ջերմությունը:



 Reon Pocket / ©itc.ua



Մեքենայի և այլ տեխնիկաների սառեցման համակարգերում կիրառվող ջերմաէլեկտրական տարրով աշխատող մինի օդորակիչն արդեն հավաքել է արտադրության համար անհրաժեշտ գումարի 57 տոկոսը: Հաջողության դեպքում` 2020թ. մարտից արդեն կհանվի վաճառքի:



Նախնական տվյալներով` արժեքը կտատանվի 100-150 եվրոյի սահմաններում` կախված վերնաշապիկի տեսակից և սարքի մոդելներից: Վերջիններս երկուսն են լինելու` Reon Pocket Standart և Reon Pocket Lite: Ի տարբերություն iOS և Android համակարգերով աշխատող Standart մոդելի` Lite-ը կկառավարվի ձեռքով և ավելի մատչելի գին կունենա:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/mini-odorakich</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=2002</guid>

            <pubDate>Fri, 19 Jul 2019 19:46:03 +0000</pubDate>

            <title>Greenpeace-ի ծրագիրը ծերացնում է Երկիրը. այլընտրանք FaceApp-ին</title>

            <description><![CDATA[<p>EarthApp-ը Բայկալը ծանծաղացնում է, Սանկտ-Պետերբուրգը` ծածկում ջրով, իսկ Արկտիկայի սառույցները՝ ծաղկեցնում:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/07/b1.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Greenpeace-ի ծրագիրը ծերացնում է Երկիրը. այլընտրանք FaceApp-ին]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Greenpeace կազմակերպության ռուսական ստորաբաժանումն օգտագործել է  FaceApp հայտնի ծրագրի գաղափարն ու «ծերացրել» է երկրագնդի թիրախային կետերը: Դրանք են` Բայկալ լիճը, Սանկտ-Պետերբուրգը և Արկտիկան: Isobar Moscow digital գործակալության հետ համատեղ նախաձեռնությունը կոչվում է EarthApp:



Կազմակերպությունն իր քայլը բացատրել է նրանով, որ սոցցանցերը ողողված են FaceApp-ով «ծերացած» մարդկանց նկարներով, քանի որ մարդիկ ցանկանում են տեսնել, թե ինչ տեսք են ունենալու ապագայում: Իսկ Greenpeace-ը մարդկանց ուշադրությունը հրավիրել է երկրագնդին ապագայում սպառնացող «ծերացման» վրա:



Նախաձեռնության նպատակը Երկրի էկոլոգիական իրավիճակի լավացման ուղղությամբ միջոցների ձեռնարկման կարևորությունն ընդգծելն է` ցուցադրելով, թե ինչպիսի փոփոխություններ է կրելու աշխարհն ապագայում: EarthApp-ը Բայկալը ծանծաղացնում է, Սանկտ-Պետերբուրգը` ծածկում ջրով, իսկ Արկտիկայի սառույցները՝ ծաղկեցնում:



 Սանկտ-Պետերբուրգը` ներկայումս և EearthApp-ով / ©greenpeace.ru



Արկտիկան` ներկայումս և EearthApp-ով / ©greenpeace.ru 



 Բայկալը` ներկայումս և EearthApp-ով / ©greenpeace.ru 



Հաղորդվում է, որ EearthApp-ն առաջիկայում կանդրադառնա աշխարհի այլ վտանգված շրջաններին:



Greenpeace-ի մասին



Greenpeace-ը («կանաչ խաղաղություն») միջազգային անկախ ոչ կառավարական էկոլոգիան կազմակերպություն է: Ստեղծվել է 1971թ. Կանադայում:



Կազմակերպության ուշադրության կենտրոնում են կլիմայի գլոբալ փոփոխությունները, անտառային տարածքների կրճատումը, ահռելի չափերի հասնող ձկնորսությունը, կետորսությունը, ճառագայթային վտանգը,  վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների զարգացումը, ռեսուրսների խնայումը, շրջակա միջավայրի աղտոտվածությունը, կայացած գյուղատնտեսությունը, Արկտիկայի պահպանումը:



Greenpeace-ն ունի շուրջ 42 մլն օնլայն հետևորդներ ամբողջ աշխարհում, 36 հազար ակտիվ բարեգործներ և անձնական հանգանակություն կատարող 3 մլն-ից ավելի աջակիցներ:



Իր նպատակին հասնելու համար Կազմակերպությունը կիրառում է ակտիվ միջոցառումների տարբերակը. իրականացնում է բողոքի ակցիաներ, քարոզչություն և գիտական ուսումնասիրություններ:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/offtop/faceapp-earthapp</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>