<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/400/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Tue, 29 Sep 2026 08:05:46 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=2175</guid>

            <pubDate>Sat, 27 Jul 2019 21:03:50 +0000</pubDate>

            <title>Շատ է խոսվում ԱՄՆ կողմից ցեղասպանության ճանաչման մասին. որքանո՞վ է դա ճիշտ, և ի՞նչ կտա ճանաչումը</title>

            <description><![CDATA[<p>Թուրք-ամերիկյան լարվածությունը կրկին օրակարգ բերեց Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցը: Փորձենք հասկանալ, թե որոնք են շարժառիթներն ու ինչի կարող է հանգեցնել:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/07/usnewsdt.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Շատ է խոսվում ԱՄՆ կողմից ցեղասպանության ճանաչման մասին. որքանո՞վ է դա ճիշտ, և ի՞նչ կտա ճանաչումը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Օրերս անդրադարձել էինք Թուրքիայի Մեջլիսի պատգամավորի այն հայտարարությանը, որով առաջարկվել էր Ս-400 ԶՀ համալիրները շահագործման հանձնել ավելի շուտ, քան նախանշել էր նախագահ Էրդողանը:



Ինչի՞ մասին է խոսքը



Թուրքիայի նախագահը նշել էր, որ համալիրները 2020թ. ապրիլին կսկսեն մարտական հերթապահություն իրականացնել: Մինչդեռ պատգամավորի առաջարկությունը պայմանավորված էր ապրիլքսանչորսյան օրակարգի շրջանակներում ԱՄՆ-ի համար առիթ չստեղծելու անհանգստությամբ:



Ապրիլի 24-ին ընդառաջ արդիական են դառնում ԱՄՆ-ի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման շուրջ քննարկումները: Մասնավորապես, հայ ժողովուրդը սպասում է ամերիկյան նախագահների ցավակցական ուղերձին, որտեղ կնշվի «ցեղասպանություն»՝ «genocide» եզրույթը: Բայց այն դեռ չի հնչել:



Մեջլիսի պատգամավոր Օզթյուրք Յըլմազը ենթադրում է, որ եթե Թուրքիան Ս-400-ները 2020թ. ապրիլին հանձնի շահագործման, ապա Վաշինգտոնն այս անգամ Անկարայի վրա ճնշում գործադրելու համար կարող է ամբողջությամբ ճանաչել ցեղասպանությունը՝ ունենալով «բարկանալու» շարժառիթը:



Ինչո՞ւ է հիմա խոսվում ճանաչման մասին



Թեև շատ մասնագետների կարծիքով` ԱՄՆ վերջին` Միսիսիպի նահանգի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը կհանգեցնի գործադիր մարմնի կողմից ընդունման, բայց կան նաև կարծիքներ, որ 49 նահանգների կողմից ճանաչումը Թուրքիայի նկատմամբ քաղաքական հարցերի շրջանակներում հանդիսանում է միայն ճնշում ԱՄՆ-ի կողմից:



Իսկ Ս-400-ների ձեռքբերման շրջանակներում ամերիկյան կողմը բազմիցս հայտարարել է, որ այդ գործարքն անհանգստացնում է Նահանգներին: Վերջինս կասեցրել է Թուրքիայի համար Ֆ-35 կործանիչների արտադրման գործընթացը, սպառնացել նաև այլ պատժամիջոցներով (CAATSA): Եվ քանի որ ցեղասպանության ճանաչումը քաղաքական գործընթաց է, ապա ԱՄՆ-ը պատժամիջոցների շարքում անդրադառնում է նաև այս հարցին:



Մասնավորապես, Հայոց ցեղասպանության ընդունման բանաձևի համահեղինակ, 2020թ. ԱՄՆ նախագահի ընտրությունների դեմոկրատ թեկնածու Բերնի Սանդերսը հայտարարել է, որ բանավեճն ավարտված է` խոստանալով ճանաչել ցեղասպանությունը:



Ի՞նչ մասնակցություն ունի ԱՄՆ-ը Հայկական հարցի լուծման գործընթացում



Նախ` դեռևս 1920թ. ապրիլի 25-26-ին Սան-Ռեմոյի կոնֆերանսին, ապա օգոստոսիի 10-ի՝ Սևրի պայմանագրի ստորագրմանը պետք է հաջորդեր ԱՄՆ իրավարար (արբիտր) նախագահի կողմից միացյալ ու դեպի ծով ելք ունեցող Հայաստանի մանդատի ստանձնումը:



Սևրի պայմանագրի 89-րդ հոդվածի համաձայն՝ Էրզրումի, Տրապիզոնի, Վանի և Բիթլիսի վիլայեթներում Թուրքիայի և Հայաստանի միջև սահմանատումը թողնվում էր ԱՄՆ-ի որոշմանը և ընդունվում էին ինչպես նրա որոշումը, այնպես էլ այն բոլոր միջոցառումները, որոնք նա կարող էր առաջարկել Հայաստանին դեպի ծով ելք տալու և նշված սահմանագծին հարող օսմանյան բոլոր&nbsp; տարածքների ապառազմականացման վերաբերյալ: 



Նույն թվականի նոյեմբերի 22-ին նախագահ Վիլսոնը ներկայացնում է իր վճիռը, որով Հայաստանն ունենալու էր շուրջ 103 հազ.քմ տարածք և ելք դեպի Սև ծով: Սակայն հայ-թուրքական պատերազմն ու Հայաստանի խորհրդայնացումն ընդհատեցին այդ գործընթացը:



Այդուամենայնիվ, Վիլսոնի իրավարար վճիռը չունի ժամանակային սահմանափակում: Այն կախված չէ հետագա ճակատագրից, ինչպես նաև ենթակա չէ չեղարկման: Ուստի այսօր էլ ԱՄՆ-ի նախագահը, որի պաշտոնական դիրքորոշումը հանդիսանում է երկրի դիրքորոշում, իրավասու է կայացնելու շուրջ 100 տարի առաջ սահմանված իրավարարությունը:



Ցեղասպանության ճանաչումն ԱՄՆ-ի կողմից նշանակություն ունի՞



Բազմաթիվ հասարակական ու քաղաքական գործիչներ վստահ են, որ եթե ԱՄՆ-ը ճանաչի ցեղասպանությունը, ապա Թուրքիան ևս կճանաչի, ինչու չէ՝ նաև կվերադարձնի մեր հողերը:



Այս մոտեցումը պայմանավորված է նրանով, որ այդ երկու երկրները ՆԱՏՕ դաշնակիցներ են, և մեկի քաղաքական որոշումը չի կարող չանդրադառնալ մյուսի վրա: Բացի այդ, ԱՄՆ-ը համարվում է գերտերություն, որն ի վիճակի է իր կամքը թելադրելու Անկարային:



Սակայն վերջինս Ս-400-ների շրջանակներում ցույց տվեց, որ կարող է վարել ինքնուրույն արտաքին քաղաքականություն և չի պատրաստվում իր շահը ստորադասել դաշնակից երկրների շահերին:



Մյուս հանգամանքը ԱՄՆ-ում ցեղասպանությունից փրկվածների ու նրանց սերունդների մեծ համայնք կա, որը ճանաչումից հետո Վաշինգտոնից կպահանջի իր իրավունքների վերականգնում և փոխհատուցում:



ԱՄՆ-ի ճանաչմամբ հողերը կվերադարձվե՞ն



Վերոնշյալ իրավարարության հարցերին բազմիցս անդրադարձել է «Մոդուս Վիվենդի» կենտրոնի հիմնադիր Արա Պապյանը: Նրա համոզմամբ` ԱՄՆ-ը եղել է աշխարհի առաջին պետությունը, որը կառավարության հատուկ որոշմամբ 1953թ-ին գրավոր միջազգային դատարանին տեղյակ է պահել այն մասին, որ հայերի հանդեպ 1915թ-ին իրականացրածը ցեղասպանություն է և նշել «genocide» բառը:



Մինչդեռ, Արա Պապյանը մատնանշում է, որ մեր իրավունքները խարսխված չեն Ցեղասպանության ճանաչման փաստի վրա: Նա կասկածում է, թե ԱՄՆ-ի նախագահի կողմից այդ բառն արտասանելը կհանգեցնի նաև Թուրքիայի կողմից ճանաչման, կամ  վերջինս ընդունելուց հետո կվերադարձնի տարածքները:



Պապյանը հիշեցնում է, որ Ցեղասպանության ճանաչումն ու տարածքների վերադարձը մեկը մյուսից չեն բխում: Ըստ նրա՝ այս հարցում հենքը պետք է դնել փաստաթղթերի վրա: Առաջարկվող տարբերակներից մեկը Հաագայի և ՄԱԿ-ի միջազգային դատարանների միջոցով հարցի իրական լուծումը` տարածքների վերադարձը և փոխհատուցումն ապահովելն է, և ոչ թե աշխարհաքաղաքական շահարկումների գործոն դառնալը:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/faq/hayoc-cexaspanutyan-janachumy</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=2168</guid>

            <pubDate>Fri, 26 Jul 2019 19:30:50 +0000</pubDate>

            <title>ԱՄՆ-ը կճանաչի Ցեղասպանությունը, եթե Թուրքիան գործարկի Ս-400-ները</title>

            <description><![CDATA[<p>Պատգամավորը խորհուրդ է տվել փոփոխել ժամկետները և համալիրները մարտական հերթապահության հանձնել ոչ թե 2020թ. ապրիլին, այլ՝ ավելի շուտ:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/07/c6081d56-032c-4877-97b5-8ca0c89a9e37.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[ԱՄՆ-ը կճանաչի Ցեղասպանությունը, եթե Թուրքիան գործարկի Ս-400-ները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Թուրքիայի Մեջլիսի՝ Արդահանի նահանգի անկախ պատգամավոր Օզթյուրք Յըլմազը հայտարարել է, որ եթե Թուրքիան ռուսական Ս-400-ները հանձնի շահագործման, ապա Վաշինգտոնը կճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը:



Նրա կարծիքով` եթե իսկապես 2020թ. ապրիլից Ս-400 զենիթահրթիռային համալիրները մարտական հերթապահության անցնեն, նույն ամսում էլ Կոնգրեսը կընդունի ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձև: Պատգամավորը նշել է, որ ժամանակը սխալ է ընտրված. ապրիլին (ապրիլի 24-ին նշվում է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրը - Շեշտ.am), ԶՀՀ-ի շահագործման հանձնումը կարող է ԱՄՆ-ին դրդել` ընդունելու Թուրքիայի համար անցանկալի որոշումներ:



Օզթյուրք Յըլմազը Թուրքիայի նախագահին խորհուրդ է տվել փոփոխել ժամկետները և համալիրների ընդունումը մարտական հերթապահության իրականացնել ավելի շուտ՝ հաջորդ տարվա համար նոր օրակարգ սահմանելով:



Հավելենք, թուրք պատգամավորի մտահոգությունը պայմանավորված է Էրդողանի այն հայտարարությամբ, որ Ս-400-ների ամբողջական շահագործումն իրականացվելու է 2020թ. գարնանը:



Հիշեցնենք, որ հուլիսի 12-ին մեկնարկել էր ռուսական Ս-400 ԶՀՀ-ների առաջին խմբաքանակի մատակարարումը Անկարայի մոտ գտնվող ռազմակայան: Մինչև հուլիսի 25-ը 30 օդանավերով Թուրքիա է տեղափոխվել համալիրների առաջին խմբաքանակը: Հաղորդվում է, որ մատակարարման երկրորդ փուլի ժամկետները պլանավորվում են:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/amn-kjanachi-ceghaspanutyuny</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=1612</guid>

            <pubDate>Fri, 12 Jul 2019 12:28:36 +0000</pubDate>

            <title>Թուրքիան ՆԱՏՕ-ի առաջին երկիրն էր, որ գնեց ռուսական Ս-400 ԶՀՀ-ը</title>

            <description><![CDATA[<p>Ս-400-ի առաջին խմբաքանակն արդեն Թուրքիայում է․ Էրդողանը չլսեց Թրամփին:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/07/c6081d56-032c-4877-97b5-8ca0c89a9e37.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Թուրքիան ՆԱՏՕ-ի առաջին երկիրն էր, որ գնեց ռուսական Ս-400 ԶՀՀ-ը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ռուսական Ս-400 (Տրիումֆ) զենիթահրթիռային համալիրների բաղադրիչներն առաքվել են Անկարայի նահանգում գտնվող Մյուրթեդ ավիաբազա։ Սա 2017թ․ կնքված պայմանագրի պայմաններով Անկարային տրամադրվող համալիրների առաջին խմբաքանակն է։



Թուրքիան ստանալու է 4 դիվիզիոն տեխնիկա՝ ընդհանուր 2,5 մլրդ դոլար արժողությամբ։ Դրանով Թուրքիան կդառնա ՆԱՏՕ-ի առաջին պետությունը, որը Ռուսաստանից գնել է Ս-400 զենիթահրթիռային համալիրները։



Թուրքական հեռուստաընկերություններն ուղիղ եթերում ցուցադրել են մատակարարման գործընթացը։




https://www.youtube.com/watch?v=nGQVSy56nL4




Ս-400-ների մասին խոսվում է դեռ 2016թ․-ից։ Թուրքիան չենթարկվեց ԱՄՆ-ի և ՆԱՏՕ-ի պահանջներին, ինչի պատճառով Դոնալդ Թրամփի որոշմամբ կասեցվեց F-35 կործանիչների մատակարարումն Անկարա։ ԱՄՆ նախագահը սպառնաց նաև այլ պատժամիջոցներով (CAATSA) ։



Միաժամանակ, Վաշինգտոնն Էրդողանին առաջարկում էր գնել ամերիկյան Patriot համակարգեր։ Թուրքական իշխանությունները, սակայն, չհրաժարվելով ՆԱՏՕ-ի կողմից առաջարկվող սպառազինությունից, չեղյալ չարեցին 2017թ․ Մոսկվայի հետ կնքած պայմանագիրը։ Քննարկվում էր նաև համալիրները ժամանակավորապես Ադրբեջանի տարածքում տեղակայելու հարցը։



Ավելի վաղ արված ուսումնասիրության համաձայն, Թուրքիան Ս-400 ԶՀ համալիրի շրջանակներում ցույց տվեց, որ չի պատրաստվում հանդես գալ միայն ՆԱՏՕ-ի կամ նրա առանձին անդամների շահերից ելնելով, այլ կարող է վարել ինքնուրույն քաղաքականություն: 
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/s-400</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>