<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/461/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Tue, 22 Sep 2026 08:47:41 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20313</guid>

            <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 08:18:35 +0000</pubDate>

            <title>«Լուռ գիշատիչը» դարձել է տարվա լավագույն տիեզերական լուսանկարը</title>

            <description><![CDATA[<p>Astronomy Photographer of the Year 2026-ի գլխավոր մրցանակը ստացել է Ալի Ալոբայդլիի՝ Շնաձուկ միգամածության լուսանկարը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/09/26-astro-winner.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[«Լուռ գիշատիչը» դարձել է տարվա լավագույն տիեզերական լուսանկարը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[Ալի Ալոբայդլիի «Լուռ գիշատիչը»՝ Շնաձուկ միգամածության մանրամասն պատկերը, ճանաչվել է ZWO Astronomy Photographer of the Year 2026 մրցույթի գլխավոր հաղթող։ Արդյունքները հայտարարվել են սեպտեմբերի 17-ին անցկացված առցանց արարողության ժամանակ։Գլխավոր լուսանկարում մուգ միգամածության «աչքը» և գազի բարակ շերտերը երևում են աստղերով ու հեռավոր գալակտիկաներով լցված դաշտի վրա։ Նույն աշխատանքը հաղթել է նաև «Աստղեր և միգամածություններ» անվանակարգում։Մյուս հաղթողների թվում են Ստեֆանո Պելեգրինիի՝ Բոտսվանայում արված աստղային հետքերը, Միգել Կլարոյի՝ Արեգակի 4122 ակտիվ շրջանի պատկերը, Պետր Հորալեկի՝ Լուսնի հետևում թաքնվող Վեներայի կոմպոզիցիան և Թոմ Ուիլյամսի՝ Սատուրնի գիշերահավասարի լուսանկարը։Saturnian Equinox։ © Tom Williams / Royal Museums Greenwich«Մարդիկ և տիեզերքը» բաժնում հաղթել է Մաքս Ինվուդի կադրը, որտեղ հնագույն ժայռապատկերները համադրված են Ծիր Կաթինի հետ։ Երիտասարդ լուսանկարիչների մրցանակը ստացել է Նիկոլաոս Ստրիմպուլիսը՝ Լուսնի մակերևույթի հանքաբանական գույները ցուցադրող աշխատանքի համար։The Crown։ © Radoslav Sviretsov / Royal Museums GreenwichՀաղթող և եզրափակիչ անցած աշխատանքների ցուցահանդեսը բացվել է Լոնդոնի Ազգային ծովային թանգարանում։ Ցուցադրությունում ներկայացված է 100 լուսանկար։]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/photo/astronomy-photographer-year-2026-winners</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=19705</guid>

            <pubDate>Sat, 21 Aug 2021 19:07:21 +0000</pubDate>

            <title>Ծիր Կաթինի պարուրային բազուկներից մեկում առեղծվածային խզվածք են հայտնաբերել</title>

            <description><![CDATA[<p>Մեր գալակտիկայում առաջին խզվածքի բացահայտումը գիտական ցնցող նորություն է: Նրա մանրակրկիտ ուսումնասիրությունը մարդկությանը թույլ կտա ավելի լավ հասկանալ պարուրաձև գալակտիկաների կառուցվածքը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/08/jpegPIA24576-scaled-1.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ծիր Կաթինի պարուրային բազուկներից մեկում առեղծվածային խզվածք են հայտնաբերել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Համարվում է, որ աստղագետները Տիեզերքի մասին շատ բան գիտեն: Սակայն մեր հարազատ հատվածում` Ծիր Կաթինում, բազմաթիվ հանելուկներ են թաքնված, որոնք հետազոտել հնարավոր կլինի միայն «թռչնի թռիչքի բարձրությունից»: Այդ պատճառով Գալակտիկայի պարուրաձև բազկի վրա առաջին խզվածքի բացահայտումն իրական գիտական ցնցող նորություն է: Այդ գոյացության բնույթը լիովին անհասկանալի է, ինչը և նրա դիտարկումն առավել հետաքրքրական է դարձնում:



Անոմալ գոյացությունը նման է թևից դուրս թռչող փետուրի: Այսպես կոչված խզվածքը գտնվում է Աղեղնավորի բազկի վրա, մեր Արեգակնային համակարգից շուրջ 3 ու կես հազար լուսային տարվա հեռավորության վրա: Այն կազմված է 3 հազար լուսային տարիներ ձգվող երիտասարդ աստղերի շղթայից, նրանց կուտակումներից և գազային ամպերից (միգամածություններից):



Բացահայտումն արվել է NASA Spitzer տիեզերական աստղադիտակից դիտարկումների շնորհիվ (նախորդ տարվա հունվար ամսին, շահագործումից հանվելուց առաջ): Սարքավորումն ինֆրակարմիր տիրույթում նկարահանումներ է իրականացրել, ինչը թույլ է տվել մանրամասն «տեսնել» աստղերը, որոնց լույսն արգելափակվում է մեզ ավելի մոտ տիեզերական մարմինների պատճառով: Հավելյալ տեղեկատվություն է ստացվել եվրոպական աստղադիտակից` Gaia-ից, որը հստակեցրել է Ծիր Կաթինի մոտ երկու միլիարդ աստղերի հեռավորությունը:



Համադրելով երկու աղբյուրից ստացված տվյալները` գիտնականները պարզել են, որ իրենց հետաքրքրող հատվածը` Աղեղնավորի բազուկը, ունի փաթույթի` ընդհանուրից տարբերվող անկյուն: Դա այն հիմնական բնութագրերից է, որը նկարագրում է պարուրաձև գալակտիկաների կառուցվածքը: Աղեղնավորի բազուկը 12 աստիճան անկյուն ունի, իսկ խզվածքը` 60: Նրա օբյեկտների շարժումը համաձայնեցված է և որոշակիորեն տարբերվում է բազկից: Այդպիսի գոյացություններ հայտնի են պարուրաձև այլ գալակտիկաներից, սակայն դրանց առկայությունը Ծիր Կաթինում մինչև վերջերս խիստ հարցականի տակ էր:



Աստղագետները ներկայումս կրկնապատկված եռանդով փորձում են Գալակտիկայի այլ շրջաններում փնտրել նույնատիպ «փետուրներ»: Հետաքրքրությունը բազմապատկում է դրանց բնույթի անհասկանալիությունը: Խզվածքը Ծիր Կաթինի կառուցվածքի վերաբերյալ պատկերացման հսկայական բեկում է: Նրա մանրակրկիտ ուսումնասիրությունը մարդկությանը թույլ կտա ավելի լավ հասկանալ պարուրաձև գալակտիկաների կառուցվածքը:



Ուշագրավ է, որ բազուկների կազմավորման վերաբերյալ աստղագետների կարծիքները նույնական չեն: Այդ պատճառով վերջերս արված բացահայտումը կարող է դառնալ էական տարբերակիչ, որը կօգնի վերջապես բացահայտել հիմնական հանելուկը:



Հետաքրքրական է նաև, որ գիտնականների կողմից հայտնաբերված բազկի խզվածքում են գտնվում հայտնի միգամածությունները` Արծիվը, Օմեգան, Եռաստղը և Լագունան: Դրանց դիտարկման շնորհիվ 20-րդ դարում առաջին անգամ բացահայտվել է մեր Գալակտիկայի պարուրաձև բնույթը:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/xzvacq-en-haytnaberel</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=12945</guid>

            <pubDate>Tue, 07 Jul 2020 18:57:31 +0000</pubDate>

            <title>Մեր գալակտիկայում կարող է գոյություն ունենալ ընդամենը 36 զարգացած քաղաքակրթություն</title>

            <description><![CDATA[<p>Այլմոլորակային զարգացած քաղաքակրթությունների ազդանշանների բացակայությունն, իրականում, մարդկության և ժամանակակից քաղաքակրթության համար շատ վատ նորություն է:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/07/Mlechnyiy-Put.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Մեր գալակտիկայում կարող է գոյություն ունենալ ընդամենը 36 զարգացած քաղաքակրթություն]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Երկրի վրա քաղաքակրթությունները հավերժ չեն: Հռոմեական կայսրությունը գոյություն է ունեցել 1000 տարուց քիչ, իսկ մայաների քաղաքակրթությունը՝ շուրջ 2 հազարամյակ: Եվ որքան զարգացած է քաղաքակրթությունը, այնքան քիչ է գոյատևում: Իսկ որքա՞ն է մեզ մնացել: Անպատասխանատվության և սպառման այսպիսի տեմպերի պարագայում, ենթադրվում է, ոչ երկար:



Նույնը կարող էր տեղի ունենալ նաև այլ մոլորակներում: Եվ, հավանաբար, այդպես էլ պատահում է: Նրանց կարճատև կյանքը կարող է բացատրել, թե ինչում մենք մինչ օրս չենք հայտնաբերել այլմոլորակային կյանքի ոչ մի ազդանշան:



Վերջին հաշվարկներով՝ Ծիր Կաթին գալակտիկայում պետք է գոյություն ունենան քաղաքակրթություններ ունեցող մի քանի տասնյակ աշխարհներ՝ բավականին զարգացած: Սակայն այդ աշխարհները, հավանաբար, այնքան հեռու են, որ նրանց բնակիչների ազդանշանները Երկիր չեն հասնում կամ տարածության միջով թռչում են հազարավոր տարիներ: Այդ դեպքում, երբ ազդանշանը հասնի, տվյալ հեռավոր մոլորակում կարող է և քաղաքակրթություն արդեն չլինի: Կամ մենք չենք լինի: Թոմ Ուեթսբին և Քրիստոֆեր Կոնսելիսը նշել են, որ հնարավոր է պատկերացնել գալակտիկա, որտեղ բանական կյանք կլինի, սակայն շփումը քիչ հավանական է:



Անգլիայի Նոթինգհեմի համալսարանից Ուեթսբիի և Կոնսելիսի վերլուծության հիմքում շուրջ 60 տարի առաջ Դրեյքի կողմից առաջ քաշված, որոշակիորեն ձևափոխված հավասարումն է: Ֆրենկ Դրեյքը նշել է հանգամանքներ, որոնք, սկզբունքորեն, թույլ են տալիս գնահատել, թե գալակտիկայում քանի բանական քաղաքակրթություններ կարող են գոյություն ունենալ:



Գիտնականներն իրենց նոր՝ CETI հավասարման մեջ ցույց են տվել, որ բանական քաղաքակրթությունների քանակը կախված է նրանից, թե որքան աստղեր կան գալակտիկայում և նրանցից քանիսի տարիքն է 5 միլիարդից ավելի:



Պարզվել է, որ որոշ հանգամանքներ սահմանափակում են այլմոլորակային կյանքի հայտնաբերումը: Օրինակ՝ մեր գալակտիկայի գրեթե բոլոր աստղերը ավելի քան 5 միլիարդ տարեկան են, իսկ նրանց միջին տարիքը կազմում է մոտ 10 միլիարդ: Որոշ աստղեր բացառվում են՝ դրանց վրա հիմնական տարրերի բացակայության պատճառով: Մյուսներից, հավանաբար, միայն 20%-ը մոլորակներ ունեն Ոսկեծամիկի կամ Կյանքի գոտում:



Քանի որ գալակտիկայում ավելի քան 200 միլիարդ աստղ կա, հետևաբար պետք է գոյություն ունենան միլիարդավոր հավանական բնակեցված աշխարհներ: Բայց մինչև դա հայտարարելը պետք է կատարել ևս մեկ կարևոր բացառում:



Կարելի է վստահորեն պնդել, որ ազդանշաններ ուղարկելու ընդունակ քաղաքակրթությունը կարող է գոյատևել 100 տարի: Երկրի վրա ռադիոալիքները հայտնաբերվել են 1865թ. (հեղինակ՝ շոտլանդացի ֆիզիկոս Ջեյմս Քլերք Մասվել): Դրանցից օգտվել սովորել են 1895թ. երբ ռուս ֆիզիկոս Ալեքսանդր Պոպովը ստեղծել է առաջին ռադիոհաղորդիչը:



Այդ ամենը հաշվի առնելով և ուշադրություն դարձնելով, որ զարգացած քաղաքակրթությունների գոյության միջին տևողությունը 100 տարի է, ներկայումս մեր գալակտիկայում պետք է գոյություն ունենա ընդամենը 36 բավականին զարգացած քաղաքակրթություն:



Մեզ մոտ հարևանը, հավանաբար, կգտնվի 17 հազար լուսային տարի հեռավորության վրա, ինչն, ըստ Ուեթսբիի և Կոնսելիսի, անհնար կդարձնի տվյալների փոխանակությունը կամ նույնիսկ ժամանակակից տեխնոլոգիաների միջոցով այդ արեգակնային համակարգերի հայտնաբերումը: Ամենալավատեսական դեպքում մեզ ամենամոտ քաղաքակրթությունը կարող է գտնվել մեզանից 300 լուսային տարի հեռավորության վրա:



Գիտնականների խոսքով՝ մեր գալակտիկայում քաղաքակրթությունների կյանքի տևողությունը հայտնի չէ, իսկ դա, անշուշտ, CETI-ի հավասարման համար ամենակարևոր հանգամանքն է:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/zargacac-qaxaqakrtutyun</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=12788</guid>

            <pubDate>Thu, 02 Jul 2020 18:18:44 +0000</pubDate>

            <title>Ինգա Ավանեսովայի տիեզերական ֆանտաստիկ լուսանկարները՝ Հայաստանից</title>

            <description><![CDATA[<p>Աստղերի, Լուսնի ու գիշերային երկնքի կախարդանքը. Հայաստանի երկինքը՝ ապշեցուցիչ լուսանկարներում:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/07/12.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ինգա Ավանեսովայի տիեզերական ֆանտաստիկ լուսանկարները՝ Հայաստանից]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Աստղային երկինքը լուսանկարելն այդքան էլ հեշտ գործ չէ, որքան թվում է: Դրա համար անհրաժեշտ է ունենալ ոչ միայն լավ տեսախցիկ, այլև տեղն ու դիտանկյունն ընտրելու, կոմպոզիցիա կազմելու ունակություն և համբերություն:



Ինգա Ավանեսովան ունի այդ ամենը. նրա լուսանկարները հիացնում են իրենց փառահեղությամբ ու հանդարտությամբ: Դիտելով նրա նկարներին՝ տպավորություն է ստեղծվում, թե գիշերը ոչ թե օրվա մյուս հատվածն է, այլ՝ մեկ ուրիշ տարածություն:



Ինգա Ավանեսովայի տեսախցիկն իսկական հրաշքներ է ստեղծում: Դիտեք և հիացեք:



Ծիր Կաթինը՝ Գեղամա լեռների վրա, Հայաստան / © Inga Avanesova



Արենի գյուղի մոտ, Հայաստան / © Inga Avanesova



Արենի գյուղի մոտ, Հայաստան / © Inga Avanesova



Գիշերային տեսարան Չարենցի կամարից, Հայաստան / © Inga Avanesova



Լուսնի հեքիաթային լույսն Ակնա լճի վրա, Հայաստան / © Inga Avanesova



Ակնա լիճը և Ծիր Կաթինը / © Inga Avanesova



Խորը գիշեր՝ Սևանա լճի վրա, Հայաստան / © Inga Avanesova



Սևանա երկինքը՝ անձրևից հետո / © Inga Avanesova



Տիեզերական խորություններ / © Inga Avanesova



Աստղային շրջապտույտ / © Inga Avanesova



Մարդը և տիեզերքը / © Inga Avanesova



Բյուրականի աստղադիտարան / © Inga Avanesova



Գիշերային բնապատկեր և եռոտանի / © Inga Avanesova



Լուսին / © Inga Avanesova



Ծիր Կաթինը՝ ալ կարմիրով / © Inga Avanesova



Ավելի վաղ հրապարակել էինք նաև Sony World Photography Awards մրցանակաբաշխության հաղթողի լուսանկարները:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/photo/tiezerakan-fantastik</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=10965</guid>

            <pubDate>Mon, 04 May 2020 10:15:37 +0000</pubDate>

            <title>Աստղաֆիզիկոսը պատմել է, թե բանական կյանքի զարգացման համար որ գալակտիկաներն են ավելի հարմար</title>

            <description><![CDATA[<p>Նոր հետազոտությունը, հիմնվելով Կոպեռնիկոսի սկզբունքի վրա, հերքում է թեզիսն այն մասին, որ բանական քաղաքակրթության առաջացումն առավել հնարավոր է ձվածրաձև հսկայական գալակտիկաներում:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/05/Mlechnyiy-Put.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Աստղաֆիզիկոսը պատմել է, թե բանական կյանքի զարգացման համար որ գալակտիկաներն են ավելի հարմար]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Աստղաֆիզիկոս Դենիել Ուիթմայրն աշխատություն է հրապարակել, որը նոր պատկերացում է տալիս, թե որ գալակտիկաներն են բանական կյանքի համար առավել հավանական: Հոդվածը հերքում է 2015թ. առաջ քաշված տեսությունն այն մասին, ըստ որի՝ բանականության ծագման ավելի մեծ հավանականությունն առկա է ձվածրաձև հսկայական գալակտիկաներում:



Հինգ տարի առաջ կատարված հետազոտության հեղինակները՝ բրիտանացի գիտնականները՝ աստղաֆիզիկոս Պրատիկ Դայալի (Դարեմի համալսարան) ղեկավարությամբ, հաստատել են, որ ձվածրաձև հսկայական գալակտիկաներում աստղերը բազմաթիվ են և, միաժամանակ, հարաբերականորեն ցածր է պոտենցիալ մահաբեր գերնորերի մասնաբաժինը: Դա բարձրացնում է մոլորակների գոյության հնարավորությունը լուսատուների շուրջը բնակելի գոտիներում և նվազեցնում է հավանականությունը, թե գերնոր աստղի բոցավառումը կոչնչացնի ծնունդ առնող կյանքը:



Սակայն Ուիթմայրը համարում է, որ այդ աշխատանքի եզրակացությունները հակասում են այսպես կոչված Կոպեռնիկոսի սովորականության սկզբունքին: Դրա իմաստն այն է, որ օբյեկտը պետք է տիպային համարել իր դասի համար և շարքից դուրս չեկող, եթե հակառակի հստակ ապացույցներ չկան: Օրինակ՝ Երկրի դեպքում Կոպեռնիկոսի սկզբունքը ցույց է տալիս, որ մեր մոլորակը Տիեզերքում ինչ-որ առանձնահատուկ տեղ չի զբաղեցնում և բացառություն չէ: Նշանակում է՝ պետք է գոյություն ունենան նմանատիպ պայմաններով այլ մոլորակներ, որտեղ կարող է ի հայտ գալ սպիտակուցային կյանք:



Հետևաբար, Երկիրը և նրա վրա զարգացող տեխնոլոգիական քաղաքակրթությունը պետք է տիպային օբյեկտ լինեն, որի նմանները գոյություն ունեն Տիեզերքի այլ անկյուններում: Նշանակում է՝ այդպիսի օբյեկտների տեղադրությունը նույնպես պետք է տիպային լինի, և պարուրաձև գալակտիկայում (ինչպիսին Ծիր Կաթինն է) բնակելի մոլորակ գտնելու հավանականությունը պետք է էականորեն բարձր լինի, քան ձվածրաձև գալակտիկայում:



Իր հոդվածում Ուիթմայրը նաև բացատրություն է առաջարկում, թե ինչու ձվածրաձև գալակտիկաները հարմար չեն կյանքի համար: Գիտնականի խոսքով՝ ձվածրաձև գալակտիկաների էվոլյուցիան լիովին տարբերվում է Ծիր Կաթինից: Այդ գալակտիկաների զարգացման վաղ փուլերում ճառագայթումն այնքան ուժգին է եղել, որ ամբողջովին կոչնչացներ ցանկացած բնակելի մոլորակ:



Աստղաֆիզիկոսի խոսքով՝ ավելի ուշ փուլերում աստղերի ձևավորման արագությունը մոտենում է զրոյի, ինչը, իր հերթին, նվազեցնում է բնակելիության նոր գոտիների ձևավորման հնարավորությունը, որտեղ կարող էին նոր մոլորակներ կազմավորվել: Ուիթմայրի կարծիքով՝ բանական կյանք ավելի լավ է փնտրել SB տեսակի գալակտիկաներում (պարուրաձև, ամրակցված, ինչպիսին Ծիր Կաթինն է):



Ավելի վաղ հաղորդվել է, որ Hubble աստղադիտակը մանրակրկտորեն լուսանկարել է մասնատվող ATLAS գիսաստղը, իսկ Արիզոնա նահանգի համալսարանի գիտնականների փորձարկումները ցույց են տվել, որ մոլորակ-օվկիանոսները կարող են և հատակ չունենալ:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/banakan-kyanqi</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=2851</guid>

            <pubDate>Thu, 15 Aug 2019 19:44:54 +0000</pubDate>

            <title>Աստղագետները կրկնվող 8 արագ ռադիոազդանշան են որսացել</title>

            <description><![CDATA[<p>Ամենաարտասովորը FRB-ների երկրային ծագման ենթադրյալ տարբերակն է, սակայն շատ գիտնականներ կտրականապես մերժում են այն:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/08/CHIME_2880x1800_Article.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Աստղագետները կրկնվող 8 արագ ռադիոազդանշան են որսացել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Կանադական ռադիոդիտակները ջրածնի ինտենսիվության քարտեզագրման փորձաքննության ժամանակ հայտնաբերել են կրկնվող 8 անսովոր ռադիոազդանշան (գիտական ասպարեզում՝ ռադիոճողփյուն (Fast Radio Bursts, FRB)):



Բացահայտված կրկնվող ազդանշանները՝ FRB-ները, հաշվվում են մինչև 10-ը: Այժմ գիտնականները կարող են ստեղծել տվյալների վիճակագրական շտեմարան, որը կօգնի պարզել, թե իրականում ինչ են իրենցից ենթադրում FRB-ները: Հետազոտողները նաև կարող են մանրամասն ներկայացնել արագաշարժ ռադիոճողփյունների նմանություններն ու տարբերությունները:



Երկու նոր ազդանշանները՝ FRB 180916. J0158 + 65-ը և FRB 181119-ը, արձակվել են ավելի քան երկու անգամ (առաջինը կրկնվել է տասն անգամ, մյուսները՝ մեկական): Ընդ որում՝ ազդանշանի արձանագրման ամենաերկարատև միջակայքը կազմել է 20 ժամ: Հետազոտողների կարծիքով` դա փաստում է Fast Radio Bursts-ի տարաբնույթ հատկանիշի մասին: Ակնհայտ է, որ որոշակի աղբյուրներ առավել ակտիվ են, քան՝ մյուսները:



Հայտնաբերված 8 FRB-ների մեծ մասը ցուցաբերել են ազդանշանի հաճախականության նվազում յուրաքանչյուր ճողփյունի արձանագրման հետ: Գիտնականները ենթադրում են, որ դա կարող է տանել բացահայտման, թե իրականում ինչ են իրենցից ներկայացնում արագ ռազդիոճողփյունները:



Առաջին արագ ռադիոճողփյունները հայտնի են դարձել դեռևս 2007թ.: Ներկայումս գիտնականները դիտարկում են դրանց ծագման մի քանի հիմնական տարբերակներ: Որոշ մասնագետներ ենթադրում են, որ խոսքը գնում է արտագալակտիկական աղբյուրի մասին, մասնավորապես՝ երկու նեյտրոնային աստղերի միաձուլման: Ավելի վաղ գիտնականները հայտնաբերել են հետաքրքրաշարժ արագ ռադիոճողփյուն՝ FRB 190523-ը, որն առաջացել է տիեզերքում մեր համակարգից շուրջ 7,9 մլրդ լուսային տարվա հեռավորության վրա: Աստղագետները պարզաբանել են, որ վերջինի աղբյուրը, հավանաբար, այն գալակտիկան է, որը նման է մեր համակարգին:



Գոյություն ունի սկզբունք, ըստ որի՝ արագ ռադիոճողփյունները կարող են ճառագայթել Ծիր Կաթինի լուսավորության որոշակի մասը: Ամենաարտասովորը ազդանշանների երկրային ծագման ենթադրյալ տարբերակն է, սակայն շատ գիտնականներ կտրականապես մերժում են այն, ինչպես և բացառում են FRB-ների բնույթի բացատրության վերերկրային բանականության հիպոթետիկ  ակտիվությունը: 



Գիտնականները նաև ստեղծել են հատուկ ալգորիթմ, որը կարող է առաջացնել նոր արագ ռադիոճողփյուններ: Հաղորդվում է, որ նախնական արդյունքներն արդեն ակնայտ են:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/radioazdanshan-en-haytnaberel</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>