<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/555/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Thu, 08 Oct 2026 19:27:24 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20083</guid>

            <pubDate>Mon, 30 Aug 2021 18:48:10 +0000</pubDate>

            <title>Մի շարք կայքեր արգելափակելը ճիշտ կլինի. Ռուսլան Մարտիրոսյան</title>

            <description><![CDATA[<p>Տեղեկատվական դաշտի կարգավորումն ազգային անվտանգության կարևոր խնդիր է Հայաստանի համար: Մարտիրոսյանը հիշեցրել է նախորդ տարվա իրավիճակը, երբ Ադրբեջանը տեղեկատվական պատերազմ էր վարում հայկական տիրույթում և հասնում էր հաջողության:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/09/photo_2021-09-30_22-21-52.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Մի շարք կայքեր արգելափակելը ճիշտ կլինի. Ռուսլան Մարտիրոսյան]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Հայաստանում գիտության և հանրամատչելի տեղեկատվության զարգացման, պատվաստումային գործընթացի և դրա նկատմամբ հասարակության վերաբերմունքի մասին հարցազրույցում հանրահայտ Naked Science ամսագրի հիմնադիր Ռուսլան Մարտիրոսյանը նշել է, որ Հայաստանում Covid-19-ի դեմ պատվաստման նկատմամբ բացասական վերաբերմունքի հիմնական պատճառը գիտության բացակայությունն է:



Նրա խոսքով՝ գիտության անկմանը զուգահեռ՝ նվազել է նաև գիտությամբ զբաղվողների, գիտնականների թիվը: Ի հակառակ դրան՝ հասարակության շրջանում առկա մեծ թվով «հակապատվաստումայինները» կարծիք են ձևավորում բնակչության մյուս հատվածի մոտ, քանի որ այլ խելամիտ կարծիքներ քիչ են հնչում:



Մարտիրոսյանը շեշտել է, որ գիտական մոտեցումը պակասում է նաև մանկավարժների ու դասախոսների մոտ, ովքեր չեն նպաստում գիտական տեղեկատվության տարածմանը:




https://youtu.be/0-xx1mRKV1M
Գիտության և պատվաստումների մասին / © Լրատվական Ռադիո



Պատճառների շարքում Մարտիրոսյանը նշել է նաև մեդիադաշտի բարձիթողի վիճակը: Կառավարության կողմից, նրա խոսքով, որևէ քայլ չի ձեռնարկվում այս ոլորտի կարգավորման ուղղությամբ:



Ռուսլան Մարտիրոսյանը համոզված է, որ պատվաստման անհրաժեշտության վերաբերյալ քարոզչությունը թերանում է: Այստեղ նա առաջարկում է, որպես լուծում, արգելափակել պատվաստումների դեմ քարոզչություն իրականացնող կայքերը՝ կարգավորելով օրենսդրական բացերը:



Խոսքի ազատության հնարավոր սահմանափակման վերաբերյալ հարցին ի պատասխան՝ Մարտիրոսյանը հիշեցրել է նախորդ տարվա իրավիճակը, երբ Ադրբեջանը պատերազմում էր ոչ միայն Արցախի դեմ, այլև տեղեկատվական պատերազմ էր վարում հայկական տիրույթում և հասնում էր հաջողության: Նրա կարծիքով՝ հակապատվաստումային քարոզչություն իրականացնող ֆեյսբուքյան հայալեզու խմբերը հնարավոր է՝ հենց ադրբեջանցիներ են կառավարում:



Տեղեկատվական դաշտի կարգավորումը, ինչպես նշում է, ազգային անվտանգության կարևոր անհրաժեշտություն է այսօր Հայաստանի համար: Մարտիրոսյանի խոսքով՝ ազգային անվտանգության և խոսքի ազատության միջև սահմանը շատ նուրբ է, սակայն խնդիրը շտապ լուծում է պահանջում՝ ինչպես նախորդ տարվա ցավալի սխալները, այնպես էլ կորոնավիրուսային իրավիճակի վատթարացումը հաշվի առնելով:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/martirosyan</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=19541</guid>

            <pubDate>Mon, 02 Aug 2021 12:17:58 +0000</pubDate>

            <title>Գիտնականները պարզել են, թե ինչո՞ւ են մարդիկ տատանվում պատվաստումների հարցում</title>

            <description><![CDATA[<p>Լեհաստանի հետազոտողները պարզել են, թե հատկապես որ հանգամանքն է պատճառը, որ մարդիկ չեն ցանկանում պատվաստվել կորոնավիրուսի դեմ:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/08/d42bfae9f5e9bc6b1935fb7206bc62b7.jpeg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Գիտնականները պարզել են, թե ինչո՞ւ են մարդիկ տատանվում պատվաստումների հարցում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Covid-19 համավարակի պայմաններում հատկապես արդիական է դարձել այն հարցը, թե ինչո՞ւ շատերը չեն ցանկանում կամ խուսափում են պատվաստվե: Յագելոնի համալսարանի, Լեհաստանի սոցիալական և հումանիտար գիտությունների մասնագետներն ուսումնասիրել են պատվաստման նկատմամբ մարդկանց վերաբերմունքի մասին գրականությունը: Հաջորդիվ հետազոտողներն առցանց հարցում են անցկացրել Լեհաստանի 492 բնակիչների հետ, ովքեր տատանվում են պատվաստման հարցում կամ դեմ են դրան:



Գիտնականները, ինչպես հաղորդվում է, եզրակացրել են, որ բոլոր մասնակիցները բացասաբար են վերաբերվում պատվաստմանը` ընդհանուր առմամբ, և ոչ միայն կորոնավիրուսի պարագայում: Ուշագրավ է, որ հարցվածներից շատերը հայտարարել են, թե իրենց դիրքորոշումը հիմնված է հարազատների կամ սեփական փորձի վրա:



Սակայն երբ հետազոտողները փորձել են ճշտել մանրամասները, հարցման մասնակիցները բավականին անորոշ պատասխաններ են հնչեցրել: Ոմանք նշել են, թե չեն հիշում տեղեկատվության աղբյուրը, մյուսները պատվաստումը կապել են երեխաների մոտ աուտիզմի առաջացման հետ, բայց դժվարացել են այդ համոզման հստակ հիմնավորումներ ներկայացնել:



Մասնագետները դա բացատրել են բացասական տեղեկատվությունը հեշտությամբ հիշելու հակվածությամբ, նույնիսկ եթե այն կարդացել են պարզապես սոցցանցերում կամ կասկածելի կայքերում: Հայտնի է նաև, որ մարդիկ ընդհանրապես նախընտրում են իրենց մտածմունքների հաստատումներ փնտրել և խուսափել այլընտրանքային մոտեցումներից: Ստանալով նման տեղեկատվություն` մարդը մոռանում է, թե ինչպես է իմացել այդ մասին, և հաճախ շփոթում է հարազատների հետ պատահածի կամ սեփական փորձի հետ:



Այսպես, պատվաստումների վերաբերյալ նախկինում առկա դիրքորոշումն ուժգնանում է այդ մտքերը հաստատող ցանկացած տեղեկատվությամբ, անկախ աղբյուրի հուսալիությունից: Միևնույն ժամանակ, պատվաստման դեմ հանդես եկողները հավատում են դրանց արդյունավետությանը և նույնիսկ միանշանակ չեն ընդունում պատվաստման բացասական հետևանքների վերաբերյալ տեղեկությունները:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/patvastumneri-harcum</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=19355</guid>

            <pubDate>Sat, 10 Jul 2021 13:40:26 +0000</pubDate>

            <title>Նորդուզ-Մեղրի անցակետում մեծ կուտակումներ են. իրանցիները պատվաստման համար Հայաստան են գալիս</title>

            <description><![CDATA[<p>Հայ-իրանական սահմանի Նորդուզ-Մեղրի անցակետի մոտ մեծ կուտակումներ են: Հաղորդվում է, որ Իրանի քաղաքացիները փորձում են մուտք գործել Հայաստան` կորոնավիրուսի դեմ անվճար պատվաստվելու նպատակով (Հայաստանում զբոսաշրջիկներին անվճար են պատվաստում):</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/07/photo_2021-07-10_15-08-40.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Նորդուզ-Մեղրի անցակետում մեծ կուտակումներ են. իրանցիները պատվաստման համար Հայաստան են գալիս]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Հայ-իրանական սահմանի Նորդուզ-Մեղրի անցակետի մոտ մեծ կուտակումներ են: Հաղորդվում է, որ Իրանի քաղաքացիները փորձում են մուտք գործել Հայաստան` կորոնավիրուսի դեմ անվճար պատվաստվելու նպատակով (Հայաստանում զբոսաշրջիկներին անվճար են պատվաստում):



Հաղորդվում է, որ մարդիկ ավելի քան 10 ժամ սպասում են մաքսակետով անցնելու համար: Ուշագրավ է համարվում, որ Իրանը հանդիսանում է Covid-19-ի դեմ պատվաստանյութ արտադրող երկիր, սակայն հայրենիքում պատվաստվելու համար իրանցիները հարկադրված են ամիսներով սպասել իրենց հերթին: Մինչդեռ պատվաստանյութ ներմուծող Հայաստանում կարելի է պատվաստվել նաև շրջիկ կետերում:



Պատվաստում Հյուսիսային պողոտայում / © bagramyan26



Օտարերկրացիների պատվաստման հերթերը գոյանում են հիմնականում Երևանում` Հյուսիսային պողոտայում, որտեղ մեծամասնությունն Իրանի քաղաքացիներն են:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/hayastan-en-galis</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=17421</guid>

            <pubDate>Fri, 15 Jan 2021 14:16:13 +0000</pubDate>

            <title>Արցախում գտնվող ռուս խաղաղապահներն արդեն պատվաստվում են Covid-19-ի դեմ</title>

            <description><![CDATA[<p>Արցախում խաղաղապահ առաքելություն իրականացնող ռուս զինծառայողների համար շուրջ 2 հազար չափաքանակ «Սպուտնիկ-V» պատվաստանյութ է բերվել հատուկ սառեցված պայմաններում:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/01/NK-Vakcin-1200_10.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Արցախում գտնվող ռուս խաղաղապահներն արդեն պատվաստվում են Covid-19-ի դեմ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Արցախում գտնվող ռուսական խաղաղապահ առաքելության բժշկական ծառայության ղեկավարը տեղեկացրել է, որ խաղաղապահների պատվաստումը մեկնարկել է: Նրա խոսքով` այսօր Covid-19-ի դեմ պատվաստման առաջին փուլն է սկսվել, ռազմական բժիշկներն «արդեն անցել են գործի»:



Արցախում խաղաղապահ առաքելություն իրականացնող ռուս զինծառայողների համար շուրջ 2 հազար չափաքանակ «Սպուտնիկ-V» պատվաստանյութ է բերվել տեղում գտնվում հատուկ նշանակության բժշկական ստորաբաժանում: Ռուսաստանի Դաշնության խաղաղապահների պատվաստման առաջին փուլն Արցախում նախատեսվում է իրականացնել մինչև հունվարի 31-ը:



Հաղորդվում է, որ առաջնահերթ պատվաստվում են խաղաղապահ ստորաբաժանման հրամանատարները և բժշկական ստորաբաժանման զինծառայողները:



Խաղաղապահների շտաբի բուժկետի ղեկավար, ավագ լեյտենանտ Ալեքսեյ Կրուչինինը նշել է, որ պատվաստանյութը տեղափոխվում է սառեցված վիճակում: Զինծառայողները նախնական զննում են անցնում, հակացուցումներ չունենալու դեպքում պատվաստվում են: Պատվաստումից հետո զինծառայողները ևս 30 րոպե մնում են վերահսկողության ներքո` համոզվելու, որ բասական հետևանքներ չեն առաջանում:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/patvastvum-en</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=14241</guid>

            <pubDate>Fri, 21 Aug 2020 19:20:04 +0000</pubDate>

            <title>Ի՞նչ կլինի, եթե Covid-19-ին ավելանան նաև սեզոնային գրիպն ու մրսածությունը</title>

            <description><![CDATA[<p>Մասնագետները հատկապես այս պարագայում կարևոր են համարում գրիպի դեմ պատվաստվելը: Իսկ որոշ այլ գիտնականներ շարունակում են պնդել կորոնավիրուսի «տիեզերական ծագումը»:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/08/zdc.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ի՞նչ կլինի, եթե Covid-19-ին ավելանան նաև սեզոնային գրիպն ու մրսածությունը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Կորոնավիրուսի համեմատությամբ շնչառական վարակներն այնքան էլ վտանգավոր չեն թվում: Սակայն շուտով եղանակը կցրտի, և աշնանը, հնարավոր է, նոր անհարմարությունների առաջ կանգնի աշխարհը:



Ուշագրավ է, որ Հարավային կիսագնդում գարնանը, երբ այնտեղ աշնանային եղանակ էր, գրիպով հիվանդացության կտրուկ նվազում է գրանցվել: Պատճառներ են նշվում քիչ ճամփորդությունները, փակ դպրոցները, հակահամաճարակային կանոնների պահպանումը, այդ թվում՝ դիմակ կրելը:



Սակայն, միևնույն ժամանակ, գիտնականներին հայտնի չէ, թե ինչպես SARS-CoV-2-ը կազդի մյուս շնչառական վիրուսների տարածման և դրանց առաջացրած հիվանդության ընթացքի վրա: Փոքրիկ հետազոտությունը ցույց է տվել, որ միաժամանակ երկու վիրուսով վարակվածությունը չի փոխում Covid-19-ի ընթացքը, սակայն վստահ եզրակացնելու համար դա բավարար չէ:



Գրիպով քիչ հիվանդանալն իր հերթին նոր խնդիր է առաջացրել: Գիտնականները դժվարությամբ են կանխատեսում, թե որ շտամմերը կգերակշռեն առաջիկա սեզոնին, ուստի բարդ է պատվաստանյութի հարցը:



ԱՄՆ-ի օրինակը



ԱՄՆ-ի բազմաթիվ շրջաններում կորոնավիրուսը մեծ թափով է տարածվում: Նշվում է, որ եթե դրան ավելանա նաև գրիպը, ապա առողջապահական համակարգը կաթվածահար կլինի:



Գրիպի և Covid-19-ի ծանր դեպքերում ախտանշանները նման են. բուժման համար նույն սարքավորումներն են անհրաժեշտ, սակայն դեղամիջոցները տարբեր են: Այս դեպքում հիվանդությունը տարանջատելը բարդ է լինելու:



Գրիպի թեստերը նույն կառուցվածքն ունեն, ինչ՝ կորոնավիրուսինը: Նշանակում է՝ մեծանալու է լաբորատորիաների ծանրաբեռնվածությունը: Թեև ԱՄՆ-ում թույլատրվել է երկու վիրուսների կոմբինացված թեստավորումը, սակայն այն ամենուր չի կարող կիրառվել:



Հաղորդվում է, որ գրիպի դեմ պատվաստանյութը կլուծեր այդ խնդիրը: Սակայն եթե սովորական իրավիճակում ոչ բոլորն էին դիմում պատվաստման, ապա այժմ դա իրականացնելն առավել բարդ է: Այստեղ տեխնիկական խնդիրներից բացի առկա է նաև կոնսպիրոլոգիական մոտեցումների խոչընդոտը:



Կորոնավիրուսը՝ տիեզերքի՞ց



SARS-CoV-2-ի ծագման թեմային անդրադարձել ենք: Միջազգային մամուլում տարածվող հիմնական կարծիքներն են՝ արհեստական (որպես զենք) ծագումը և 5G ցանցը: Որոշ գիտնականներ ենթադրել են, որ տիեզերական ծագում ունի. Երկրի վրա է թափվել 2019թ. հոկտեմբերի 11-ին Չինաստանի արևելքում հայտնված երկնաքարից:



Թեև այս վարկածն ապացուցված չէ, սակայն հեղինակներն այն նույնացնում են գիսավորների ու աստղակերպերի միջոցով Երկրի վրա կյանքի առաջացման տեսության հետ:



Նույն գաղափարի հեղինակ գիտնականների համոզմամբ՝ կորոնավիրուսը մարդուց մարդուն չի փոխանցվում, այն պարզապես մինչև մթնոլորտ հասնելը փշրված երկնաքարի բեկորների հետ տարածվել է Երկրի վրա՝ մեծ տարածությամբ: Փետրվարին նույն գիտնականները հայտնել էին, որ պատվաստանյութն անիմաստ ծախս է, քանի որ փոշին տարածվելուց հետո վիրուսն անհետանալու է:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/avelana-naev</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=11612</guid>

            <pubDate>Tue, 26 May 2020 13:12:25 +0000</pubDate>

            <title>ԱՄՆ-ում բնակչության գրեթե 1/3-ը հավատում է Covid-19-ի դեմ պատվաստանյութի միջոցով չիպավորմանը</title>

            <description><![CDATA[<p>Իրականացված հարցումների տվյալները ցույց են տալիս, որ մարդիկ չեն ցանկանում ուսումնասիրել պատվաստման վերաբերյալ գիտական տեղեկությունները, այլ հակված են ի գիտություն ընդունելու առավելապես քաղաքական նախասիրություններից բխող տեսությունները:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/05/5ec9230d5af6cc466755dbca.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[ԱՄՆ-ում բնակչության գրեթե 1/3-ը հավատում է Covid-19-ի դեմ պատվաստանյութի միջոցով չիպավորմանը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Մի քանի օր առաջ Yahoo News-ի և YouGov-ի կողմից արված հարցոմները ցույց են տվել, որ բազմաթիվ ամերիկացիներ հավատում են կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութի վերաբերյալ կոնսպիրոլոգիական տեսությանը: Հարցումների համաձայն՝ Covid-19-ի դեմ պատվաստումը Microsoft-ի հիմնադիր Բիլ Գեյթսի խորամանկ ծրագրի մաս է, ով ցանկանում է վերահսկել միլիարդավոր մարդկանց տեղաշարժն ու գործողությունները:



Ենթադրվում է, որ պատվաստանյութի հետ մեկտեղ մարդու օրգանիզմում չիպ՝ «էլեկտրոնային նշում» են տեղադրելու: Դավադրության տեսության տարբեր վարկածներում այդ չիպի գործառույթները տարբերվում են. գտնվելու վայր, անպիտաններին սպանելու նպատակով՝ ուռուցքների առաջացում և այլն: Ընդհանուր առմամբ՝ Գեյթսի չարագործ ծրագրերին հավատում է ամերիկացիների գրեթե 1/3-ը՝ 28%-ը:



Ուշագրավ է, որ նման տեսությունների նկատմամբ հավատն ԱՄՆ-ում հստակ համապատասխանում է քաղաքացիների քաղաքական հայացքներին: Չիպով պատվաստանյութի վերաբերյալ կոնսպիրոլոգիական տարբերակը կիսում է հանրապետականների 44%-ը, իսկ դեմոկրատներից՝ ընդամենը 19%-ը: Ներկայիս նախագահ Դոնալդ Թրամփն այդ պաշտոնին առաջադրվել է հենց Հանրապետական կուսակցության կողմից:



Քաղաքական հայացքների և կոնսպիրոլոգիական տեսությունների համադրումը հանրության համար վտանգավոր է: Հարցի տեխնիկական և գիտական տարրերի մասին մտածելու փոխարեն մարդիկ ընդունում են այն, ինչ ներկայացնում են իրենց վստահությունը վայելող քաղաքական գործիչները:



Հարցումները նաև ցույց են տալիս, որ «սեփական իրականության ընտրության» արդյունքը խախտում է գործնականում ցանկացած տեղեկատվության ընկալում, որը վերաբերում է Covid-19-ին՝ պատվաստումից մինչև մահացածների քանակ: Բնակչության ճնշող մեծամասնությունը կամ «շատ» (56%) կամ «մի քիչ» (30%) է անհանգստացած «կորոնավիրուսի վերաբերյալ կեղծ կամ մոլորեցնող տեղեկություններից»: Ընդ որում` հարցումների այս կետերում դեմոկրատների ու հանրապետականների մեծամասնությունը միմյանց հետ համամիտ են:



Իսկ ահա ապատեղեկատվության աղբյուրների վերաբերյալ տարբեր քաղաքական ուժերի ներկայացուցիչների կարծիքները տարբեր են: Ըստ դեմոկրատների՝ խեղաթյուրված կամ միտումնավոր կեղծ տեղեկություն վիրուսի մասին ավելի շատ տարածում է ԱՄՆ նախագահի աշխատակազմը: Հանրապետականները կեղծիքի տարածման մեջ մեղադրում են ԶԼՄ-ներին:



Համավարակի ընթացքի, վիրուսի առանձնահատկությունների և պատվաստանյութերի հնարավորությունների մասին տվյալների առատությունը հանգեցնում է նրան, որ ԱՄՆ բազմաթիվ բնակիչներ կհրաժարվեն պատվաստումներից: Հարցվածների ընդամենը 50%-ն է վստահաբար պատասխանել, որ պատրաստ է Covid-19-ի դեմ պատվաստվելուն. ցուցանիշը նույն կազմակերպությունների կողմից մայիսի սկզբին կատարված հարցման տվյալների համեմատ նվազել է 5%-ով: Իսկ ահա այն մարդկանց թիվը, ովքեր մտադիր չեն պատվաստվել, աճել է՝ 19-ից դառնալով 23%:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/patvastanyuti-mijocov</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=10243</guid>

            <pubDate>Mon, 13 Apr 2020 16:07:24 +0000</pubDate>

            <title>Փորձարկումները բացահայտել են «հակապատվաստումայինների» հոգեբանության հիմնական առանձնահատկությունները</title>

            <description><![CDATA[<p>Հոգեբանները հայտնաբերել են, որ պատվաստման «վտանգների» մասին խոսող «թերահավատները» հակված են չափազանցացնելու հազվադեպ բացասական երևույթները:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/04/03.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Փորձարկումները բացահայտել են «հակապատվաստումայինների» հոգեբանության հիմնական առանձնահատկությունները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Չնայած բժիշկների բոլոր ջանքերին`«հակապատվաստումային շարժումներն» ակտիվորեն քարոզում են իրենց տեսակետները և արդեն զգալի ազդեցություն են ցուցաբերում հանրային առողջության վրա: Հաղթահարելի համարվող ծաղիկ հիվանդությունը 2019թ. ԱՄՆ-ում վարակել է ավելի քան 1000 մարդու՝ հիմնականում «հակապատվաստումայինների»: Տեխասի տեխնիկական համալսարանի հետազոտողները (Մարկ Լակուր, Թայլեր Դևիս) ուսումնասիրել են նրանց հոգեբանության որոշ առանձնահատկություններ:



Հեղինակները փորձարկումներ են անցկացրել մոտ 160 կամավորների մասնակցությամբ: Առաջին փուլում մանրակրկիտ հարցաթերթիկի օգնությամբ գիտնականները բազմակողմանիորեն գնահատել են նրանց մոտեցումները պատվաստման վերաբերյալ, ներառյալ դրա հետ կապված վախերը, ապրումները, մոլորությունները և քաղաքացիական և առողջապահական ինստիտուտների նկատմամբ վստահության մակարդակը:



Երկրորդ փուլում կամավորները պատասխանել են հարցերի ավելի լայն շրջանակի՝ գնահատելով պատվաստման հետ կապ չունեցող վտանգները՝ քաղցկեղից կամ կենդանիների խայթոցից, ավտովթարից, ծննդաբերելու կամ ջրհեղեղի ժամանակ տուժելու կամ մահանալու հավանականությունը և այլն: Պարզվել է, որ պատվաստման նկատմամբ խիստ անվստահություն դրսևորող մարդիկ բոլոր տեսակների վտանգներն ավելի քիչ հստակությամբ են գնահատում, քան նրանք, ովքեր վստահում են պատվաստմանը: Մասնավորապես, նրանք զգալիորեն չափազանցացնում են համեմատաբար հազվադեպ երևույթներից մահանալու հավանականությունը:



Թայլեր Դևիսը նշել է, որ հնարավոր էր ավելի վաղ կանխատեսել, որ պատվաստման նկատմամբ թերահավատություն ցուցաբերողները հակված են նրա հետ կապված վտանգները չափազանցացնելու: Սակայն, գիտնականի խոսքով, անսպասելի էր, որ դա վերաբերում է նաև բացասական, իրապես մահացու վտանգներին: Հետազոտության ընթացքում հայտնի են դարձել նաև պատվաստման հետ կապ չունեցող երևույթների վտանգի գերագնահատում: Դա թույլ է տալիս համարել, որ առկա են խորքային իմացական և գերզգայական դիրքորոշումներ, որոնք ազդում են ««հակապատվաստումային» թերահավատության» զարգացման վրա:



Այնուհետև հոգեբանները կրկնել են փորձարկումները, սակայն երկրորդ փուլում կամավորները հավանականություններն արդեն գնահատել են չեզոք կամ նույնիսկ դրականորեն՝ եռյակի ծնունդից մինչև Հռոմի Պապի` ԱՄՆ կատարելիք այցից: Պարզվել է, որ այս դեպքում «հակապատվաստումայինների» հակվածությունը հազվադեպ վտանգների չափազանցացնելու առումով խիստ չեն արտահայտվում. ակներև է, որ այդ իմացական աղավաղումն առաջին հերթին վերաբերում է իրապես վտանգավոր երևույթներին:



Մարկ Լակուրի կարծիքով՝ «հակապատվաստումային» թերահավատները այնքան էլ լավ չեն գնահատում բացասական երևույթները. հումորային պատմություններով նրանց շեղելը հեշտ է: Օրինակ՝ պատվաստումից երեխայի մոտ իսկապես կարող են լինել ջղաձգումներ. դա հազվադեպ, բայց պատահում է: Գիտնականի խոսքով՝ հակվածություն ունեցող մարդիկ ամենայն հավանականությամբ կմիանան Facebook-ի խմբին, որտեղ նման դեպքերն ակտիվորեն «կտարածվեն»: Այդպես գլոբալ թրենդներում իմացական աղավաղումները վերածվում են հումորային իրավիճակների:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/hakapatvastumayinneri</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=9107</guid>

            <pubDate>Mon, 16 Mar 2020 09:52:59 +0000</pubDate>

            <title>ԱՄՆ-ում մեկնարկել են կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութի առաջին կլինիկական փորձարկումները</title>

            <description><![CDATA[<p>Մասնագետները նախազգուշացնում են, որ եթե նույնիսկ փորձարկման այս փուլը հաջողությամբ պսակվի, ապա պատվաստանյութի վերջնական տարբերակը Covid-19-ով վարակվածներին կարող է հասնել առնվազն մեկ տարի անց:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/03/rawImage.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[ԱՄՆ-ում մեկնարկել են կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութի առաջին կլինիկական փորձարկումները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Կլինիկական փորձարկումների առաջին մասնակիցն այսօր կստանա Covid-19 կորոնավիրուսային հիվանդության հարուցիչ SARS-CoV-2-ի դեմ պատվաստանյութի փորձնական չափաքանակը:



Պատվաստանյութի ստեղծումն ու փորձարկումները ֆինանսավորում և իրականացվում են ամերիկյան Առողջապահական ազգային ինստիտուտի և Moderna Inc. բիոտեխնոլոգիական ընկերության կողմից: Դրանց անցկացվելու են Սիեթլում՝ Վաշինգտոնի Առողջության գիտահետազոտական ինստիտուտում: Հայտարարվել է 45 կամավոր մասնակիցների մասին: Նրանցից ոչ ոք կորոնավիրուսով վարակված չէ, թեստերն առայժմ նախատեսում են հետազոտել, թե ինչ կողմնակի երևույթներ կարող է պատվաստանյութն առաջացնել:



Սակայն, ինչպես հաղորդվում է, եթե նույնիսկ այս փուլը հաջողությամբ ավարտվի, ապա ամբողջական թեստավորման և օգտագործմանը վերջնական պատրաստելու համար կարող է մեկ տարուց ավելի պահանջվի:



Նոր տեսակի կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութի ստեղծման ուղղությամբ ամբողջ աշխարհում հազարավոր գիտնականներ են պայքարում, իսկ կառավարությունները հսկայական միջոցներ են հատկացնում: Համաճարակի ամենասկզբում փորձագետները նախազգուշացնում էին, որ փորձարկումների նախնական փուլերը կարող են մեկնարկել միայն գարնանը, իսկ վարակվածներին պատվաստանյութը կարող է հասանելի լինել միայն 12-18 ամիս անց: Առայժմ բժիշկները կատարելագործում են ախտորոշման և բուժման մեթոդները:



Ներկայումս Covid-19-ով վարակվածության դեպքեր են գրանցվել աշխարհի շուրջ 150 երկրում: Վարակվածների թիվը 169387 է, մահացածներինը՝ 6513, իսկ առողջացածները 77257-ն են: Վարակի թեժ կետերն են Չինաստանը, Իտալիան, Իրանը և Հարավային Կորեան: Եվրոպական երկրներում շարունակում է աճել: Իտալիայում արդեն մահացել է 1809 մարդ, Իրանում՝ 724-ը: Եվրոպան հայտարարվել է պանդեմիայի կենտրոն:



Հայաստանում վարակվածների թիվը վերջին տվյալներով 30 է: Մեկն առողջացել է: Մեկուսացված է 300 մարդ, ևս 300-ի համար տարածք է հատկացվում: Հռոմից չարթերային թռիչքով ժամանածները մեկուսացվել են Դիլիջանում՝ Մ.Մելքոնյանի անվան ռազմաուսումնական հաստատությունում:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/arajin-pordzarkumnery</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=8810</guid>

            <pubDate>Wed, 11 Mar 2020 07:56:18 +0000</pubDate>

            <title>Բրիտանական լաբորատորիան առաջարկել է պատվաստանյութ ստանալու համար կամավորներին վարակել կորոնավիրուսով</title>

            <description><![CDATA[<p>Կամավորներն աջակցելու են SARS-CoV-2-ի դեմ պատվաստանյութի մշակման և փորձարկման հարցում: Սակայն փորձարկվողներին մտադիր են վարակել կորոնավիրուսի՝ քիչ վտանգավոր շտամմով: Բացի այդ՝ կամավորները ստանալու են արժանապատիվ դրամական պարգևատրում:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/03/methode_sundaytimes_prod_web_bin_2b33a864-60ac-11ea-8f5d-5d06dfa1e7b9.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Բրիտանական լաբորատորիան առաջարկել է պատվաստանյութ ստանալու համար կամավորներին վարակել կորոնավիրուսով]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Լոնդոնի Queen Mary BioEnterprises նորարարական կենտրոնի լաբորատորիան, որը պատկանում է Hvivo-յին, նախատեսում է 3,5 հազար ֆունտ ստերլինգ (մոտ 4,5 հազար դոլար) վճարել 24 կամավորներից յուրաքանչյուրին, ովքեր կմաձայնվեն վարակվել կորոնավիրուսով (0C43 և 229E շտամմերով): Նման փորձարկման նպատակն էCovid-19-ի հարուցիչ SARS-CoV-2-ի դեմ պատվաստանյութ մշակելն ու փորձարկելը:



Ընկերության ներկայացուցիչները մեկնաբանել են, որ մասնակիցներին ներարկվող շտամմերը վտանգավոր չեն համարվում. առաջացնում են միայն թեթև շնչառական ախտանշաններ: Հետազոտության ընթացքում 24 փորձարկվողները գտնվելու են երկշաբաթյա կարանտինում, հատուկ սննդակարգ են ունենալու, չեն զբաղվելու ֆիզիկական վարժանքներով և չեն շփվելու այլ անձանց հետ: Բացի այդ, կամավորներն անցնելու են մի շարք հետազոտություններ, այդ թվում՝ արյան, նրանցից վերցվելու է քթի քսուկ, իսկ բուժանձնակազմը հավաքելու է ամբողջ հագուստն պարագաները, որոնց վրա մնացած կլինեն վարակվածների մանրէները: Դրանից հետո նրանց տրամադրվելու են նոր կամ արդեն առկա պատվաստանյութեր, իսկ բժիշկները հետազոտելու են ռեակցիան:



Փորձարկման մեկնարկի համար Hvivo-յին անհրաժեշտ է ստանալ Մեծ Բրիտանիայի Դեղամիջոցների և բժշկական նշանակության նյութերի կարգավորման գործակալության թույլտվությունը: Սակայն, ինչպես նշել են ընկերության գրասենյակում, այն գտնվում է «համաճարակի բռնկման դեմ պայքարի առաջնագծում»: Միևնույն ժամանակ՝ պատվաստանյութի փորձարկմանը մտադիր են ներգրավել ոչ միայն Միացյալ Թագավորության կամավորներին. Սիեթլի գիտնականները 1100 դոլար կվճարեն կամավոր մասնակիցներին՝ 14-ամսյա հետազոտությունների համար՝ նրանց կարանտինում չպահելով:



Ավելի վաղ բրիտանական կառավարությունը 26 մլն դոլար էր հատկացրել ամբողջ աշխարհում արդեն շուրջ 4 հազար մարդու կյանք խլած կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութի ստացման համար: 
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/kamavornerin-varakel</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=7891</guid>

            <pubDate>Fri, 07 Feb 2020 19:22:07 +0000</pubDate>

            <title>4 ամյա տղան ԱՄՆ-ում գրիպից մահացել է. նրա մայրը Facebook-ի խմբի խորհրդով հրաժարվել էր պատվաստումից</title>

            <description><![CDATA[<p>Երեխայի մայրը «հակապատվաստումայինների» հորդորով բժշկի նշանակած դեղը չէր խմացրել: Սոցցանցը խոստացել էր ուշադրություն դարձնել պատվաստումների մասին ապատեղեկատվություն տարածողներին, բայց 139 հազար մասնակից ունեցող խումբը դեռ գործում է:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/02/84827831_2712317445512134_3588953090050490368_n.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[4 ամյա տղան ԱՄՆ-ում գրիպից մահացել է. նրա մայրը Facebook-ի խմբի խորհրդով հրաժարվել էր պատվաստումից]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Փետրվարի սկզբին Կոլորադոյում մահացել է Նաջիի որդին: Տեղի լրատվամիջոցները գրում են, որ դա նահանգում գրիպի սեզոնին արդեն մանկական երկրորդ մահվան դեպքն է: Երեխայի մահից չորս օր առաջ նրա մայրը Ֆեյսբուքում գրառում է կատարել պատվաստման դեմ հանդես եկողների խմբում: Նրան խորհուրդ են տվել փոքրիկին դեղ չտալ գրիպի համար և օգտագործել բնական միջոցներ, այդ թվում և՝ կրծքի կաթ:



Չնայած Facebook-ի խոստմանը՝ սոցցանցից պատվաստումների վտանգավորության մասին կեղծ լուրերը հեռացնելու մասին, տասնյակ հազարավոր մարդիկ հակառակի քարոզող խմբերում են ընդգրկվում՝ կոչ անելով հրաժարվել պատվաստումներից և օգտագործել ժողովրդական միջոցներ:



Գրիպի համաճարակի թեժ շրջան է ԱՄՆ-ում: Նաջիի ընտանիքում հիվանդ էին բոլոր երեխաները



Գրիպի այս սեզոնին ԱՄՆ-ում գրանցվել է 19 մլն հիվանդացություն: 10 հազար մարդ մահացել է, որոնցից 68-ը՝ երեխաներ: Նաջիի ընտանիքում, նրանից բացի, ևս 3 տղաներ կային: Բոլորն էլ գրիպ էին, բայց Նաջին ամենաառողջն էր:



Նրա մոր խոսքով՝ բժիշկները մի քանի անգամ հրաժարվել են հոսպիտալացնել իրեն իր 10 ամսական երեխայի հետ, ով բարձր ջերմաստիճան ուներ: Որդիներից երկուսի մոտ գրիպ էր: Նաջիի մոտ նման սուր ախտանիշներ չկային, սակայն փետրվարի 2-ին մայրը նրան հայտնաբերել է անգիտակից վիճակում: Բժիշկների խոսքով՝ տենդի կամ շնչառության դադարեցման պատճառով երեխայի մոտ նոպա է բռնկվել, որը հանգեցրել է ուղեղի անոքսիկ վնասման:



Նաջին մի քանի օր անցկացրել է կենսապահովման սարքում: Այդ ընթացքում նրա մայրը բուժման նպատակով հավաքել է մոտ 9 հազար դոլար: Փետրվարի 5-ին գրել է, որ տղան մահացել է, բայց շարունակել է գումար հավաքել՝ մյուս երեխաների բուժելու համար:



Դեղերի փոխարեն Նաջիին և նրա եղբայրներին բուժում էին անանուխի յուղով, իսկ խորհրդի համար մայրը դիմում էր «հակապատվաստայիններին»



Նաջիի ծնողները չեն պատասխանել՝ պատվաստե՞լ են երեխաներին, թե՞՝ ոչ: Երեխայի մահից 4 օր առաջ մայրը դիմել է ֆեյսբուքյան Stop Mandatory Vaccination խմբին՝ խորհրդի համար: Սա սոցցանցում «հակապատվասայինների» խոշոր հանրույթ է՝ բաղկացած 139 հազար անդամից: Հրապարակումն արդեն հեռացված է:



Կինը պատմել է, որ բժիշկն իր բոլոր երեխաների համար խորհուրդ է տվել «Տամիֆլյու»՝ հակավիրուսային հայտնի միջոց, բայց նա չի հետևել դեղատոմսին: Ոմանք «Տամիֆլյուն» վիճելի են համարում, քանի որ այն կարող է առաջացնել վտանգավոր հետևանքներ, օրինակ՝ ինքնախեղման դրսևորումներ: Բայց Նաջիի մայրը և խմբի այլ մասնակիցներ ընդհանրապես չեն դիտարկել դեղամիջոցը՝ որպես լուծում:



Նա գրել է, որ որդուն փորձել է բուժել անանուխի յուղով, վիտամին C-ով և լավանդով, բայց դա չի օգնել: 45 մեկնաբաններից ոչ ոք նրան խորհուրդ չի տվել բժշկության մեջ ապացուցված մեթոդներով: Փոխարենը՝ նրան պատմել են այլ «իրական դեղերի» մասին՝ կրծքի կաթի, ուրցի, շամբուկի: Մայրը որոշել է փորձել դրանք:



Facebook-ն արդեն խոստացել է լուծել սոցցանցի հակապատվաստումային շարժման հարցը



2019թ. սոցցանցը խոստացել էր հեռացնել պատվաստումների մասին կեղծ տեղեկությունները: Ֆեյսբուքում և Ինստագրամում շատացել էին հակապատվաստումային շարժումները, ինչը կարող էր Վաշինգտոն նահանգում կարմրուկի աճի պատճառ հանդիսանալ: ԱՄՆ կոնգրեսական Ադամ Շիֆն անձամբ էր դիմել Մարկ Ցուկերբերգին՝ խնդրելով ուշադրություն դարձնել «հակապատվաստներին»:



Stop Mandatory Vaccination​ խումբը



Հակապատվաստումային խմբերն իրականում հեռացվել էին նախընտրելիների ցանկից և որոնման արդյունքներից, ջնջվում էին նման կոչերով գովազդները: Բայց սոցցանցը դեռ շարունակում է հակապատվաստումայինների համար հարմարավետ միջավայր լինել:



Նաջիի մահվան մասին հրապարակումից հետո Facebook-ի ներկայացուցիչը կրկնել է, որ ընկերությունը կանի հնարավոր ամեն ինչ՝ ապատեղեկատվությունը նվազեցնելու համար: Հավելել է, որ դրա դեմ պայքարում են ամբողջ հարթակով, ներառյալ մասնավոր խմբերը:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/hrajarvel-er-patvastumic</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>