<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/575/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Fri, 16 Oct 2026 06:09:01 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20500</guid>

            <pubDate>Thu, 15 Oct 2026 12:04:35 +0000</pubDate>

            <title>Քաղցկեղի ախտորոշումից տարիներ առաջ երեխաների արյան մեջ որոշ հակամարմիններ են հայտնաբերել</title>

            <description><![CDATA[<p>Նորվեգացի հետազոտողները քաղցկեղ ունեցող երեխաների արյան մեջ հայտնաբերել են օրգանիզմի սեփական՝ ԴՆԹ-ի վերականգնմանը մասնակցող սպիտակուցները թիրախավորող հակամարմիններ։ Դրանց մի մասը եղել է նաև տարիներ անց քաղցկեղ ախտորոշված մարդկանց մանկության արյան նմուշներում, սակայն հիվանդության առաջացման մեջ դրանց դերը դեռ ապացուցված չէ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/shesht-antibodies-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Քաղցկեղի ախտորոշումից տարիներ առաջ երեխաների արյան մեջ որոշ հակամարմիններ են հայտնաբերել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[Բերգենի համալսարանի և Օսլոյի համալսարանական հիվանդանոցի գիտնականների աշխատանքը հոկտեմբերի 14-ին հրապարակվել է Frontiers in Immunology ամսագրում։ Հիմնական համեմատությունն ընդգրկել է քաղցկեղի ինը տեսակով 175 հիվանդի և համապատասխան տարիքի 141 առողջ մասնակցի արյան շիճուկի նմուշներ։
Հետազոտողները որոնել են աուտոհակամարմիններ՝ հակամարմիններ, որոնք ճանաչում են օրգանիզմի սեփական սպիտակուցները։ Դրանք հանդիպում են նաև առողջ մարդկանց մոտ, բայց քաղցկեղ ունեցող երեխաների նմուշներում առանձնացել են ԴՆԹ-ի վնասումների վերականգնման հետ կապված սպիտակուցները թիրախավորող խմբերը։ Նույն պատկերը չի հայտնաբերվել մեծահասակների խմբերի մեծ մասում։
Առանձին ստուգման համար օգտագործվել են բրիտանական երկու երկարաժամկետ հետազոտությունների մանկության նմուշները։ Ընտրանքում եղել են հետագայում՝ մինչև 30 տարեկանը, քաղցկեղ ախտորոշված 30 մարդ և համեմատության խմբի 29 մասնակից։ Երեք ընտրված աուտոհակամարմիններից առնվազն մեկը հայտնաբերվել է առաջին խմբի 17 և երկրորդի չորս մասնակցի մոտ։
Բջջային փորձերում հիվանդների շիճուկից ստացված IgG հակամարմինները ներթափանցել են կենդանի բջիջներ։ Դրանց մի մասը կուտակվել է բջջակորիզի հարևանությամբ գտնվող TIGER կոչվող տիրույթում, որտեղ հայտնվել են նաև թիրախավորվող որոշ սպիտակուցներ։
Հեղինակները ենթադրում են, որ նման կուտակումը կարող է սպիտակուցներին հեռացնել իրենց սովորական աշխատանքի վայրից և խանգարել բջջի պաշտպանական գործընթացներին։ Սակայն այս փորձերը դեռ չեն ապացուցում, որ հակամարմինները մարդու օրգանիզմում քաղցկեղ են առաջացնում։ Հնարավոր այլ բացատրությունները ներառում են արդեն սկսված նախաքաղցկեղային գործընթացը կամ իմունային համակարգի խանգարումը։
Frontiers-ի հրապարակած պարզաբանման մեջ հետազոտողները նշում են, որ դեռ ուսումնասիրում են հակամարմինների ազդեցությունը բջջային մշակույթներում ԴՆԹ-ի վերականգնման վրա։ Հիպոթեզան հետագայում նախատեսում են ստուգել նաև մկների փորձերով։
Նախաախտորոշիչ ընտրանքը փոքր է, իսկ որոշ մասնակիցներ հիվանդացել են արդեն չափահաս տարիքում։ Արդյունքները նոր հետազոտական ուղղություն են բացում, բայց դեռ չեն տալիս երեխաների համատարած ստուգման համար հաստատված թեստ կամ կանխարգելման եղանակ։]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/autoantibodies-cancer-study</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20467</guid>

            <pubDate>Sun, 11 Oct 2026 17:17:48 +0000</pubDate>

            <title>Մոտ 194 տարեկան Ջոնաթան կրիայի ԴՆԹ-ում երկարակեցության հուշումներ են գտել</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/jonathan-tortoise-kevstan.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Մոտ 194 տարեկան Ջոնաթան կրիայի ԴՆԹ-ում երկարակեցության հուշումներ են գտել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Kallel հիմնադրամի ղեկավարած միջազգային խումբը հետազոտության արդյունքները հրապարակել է Science Advances ամսագրում։ Հեղինակների թվում է նաև Քեմբրիջի համալսարանի հետազոտող Ջասթին Գերլախը։



Ջոնաթանը պատկանում է Ալդաբրայի հսկա կրիաների տեսակին՝ Aldabrachelys gigantea։ Նա Սեյշելյան կղզիներից Սուրբ Հեղինե է բերվել 1882 թվականին՝ արդեն հասուն տարիքում։ Ինչպես հայտնում է Քեմբրիջի համալսարանը, ենթադրվում է, որ կրիան ծնվել է մոտ 1832 թվականին։ Նրա տարիքը ճշգրիտ հայտնի չէ։



ԴՆԹ-ն առանձնացվել է բերանի խոռոչի բջիջներից և թքից։ Արյան նմուշառում չի թույլատրվել՝ առողջությանը սպառնացող վտանգից խուսափելու համար։ Համեմատության հիմք է ծառայել ավելի երիտասարդ՝ Թենք անունով կրիայի գենոմը։



Այլ հսկա կրիաների գենոմների հետ համեմատությունը Ջոնաթանի 287 գենում բացահայտել է միայն նրա մոտ հայտնաբերված տարբերակներ։ Այդ գեների մի մասը մասնակցում է ԴՆԹ-ի վնասվածքների վերականգնմանը, քրոմոսոմների ծայրերի պահպանմանը և նյութափոխանակությանը։



Ուսումնասիրվել է նաև ԴՆԹ-ի մեթիլացումը՝ գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումների բաշխումը։ Ջոնաթանի տվյալները համեմատվել են ևս չորս կրիաների տվյալների հետ՝ հինգ և 12 տարեկան կենդանիներից մինչև երկու տարեց առանձնյակներ։



Ջոնաթանի մեթիլացման պատկերն ընդհանուր առմամբ ավելի անկանոն է եղել։ Սակայն 272 գենի կարգավորող հատվածներում նշումների բաշխումը երիտասարդ կրիաների նման կայուն է մնացել։ Այդ գեների թվում կան միտոքոնդրիաների աշխատանքի և ՌՆԹ-ի մշակման հետ կապված գեներ։



Հեղինակների վարկածով՝ նման կայունությունը կարող է նպաստել այդ գեների աշխատանքի ճշգրտությանը։ Միտոքոնդրիաներում արդյունավետ էներգաարտադրությունն իր հերթին կարող է աջակցել բջջի վերականգնման մեխանիզմներին։ Սա առաջարկված բացատրություն է, ոչ թե փորձով հաստատված պատճառահետևանքային կապ։



Մեթիլացման համեմատությունն ընդգրկել է ընդամենը հինգ կրիա։ Նմուշների սահմանափակումները նաև թույլ չեն տվել ուղղակիորեն ստուգել գեների ակտիվության և մեթիլացման անկանոնության կապը։ Արդյունքները պետք է ստուգվեն ավելի շատ կենդանիների վրա։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/jonathan-tortoise-genome-longevity</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=13362</guid>

            <pubDate>Wed, 22 Jul 2020 15:33:37 +0000</pubDate>

            <title>Թեստը հնարավորություն է տվել քաղցկեղը բացահայտել ի հայտ գալուց 4 տարի առաջ</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականները մեթոդ են մշակել, որը թույլ է տալիս քաղցկեղի մի քանի կառուցվածքներ հայտնաբերել ավելի վաղ, քան հիվանդության առաջին նշանները: Այդ նպատակով մասնագետներն օգտագործել են արյան հետազոտությունը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/07/laboratoria.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Թեստը հնարավորություն է տվել քաղցկեղը բացահայտել ի հայտ գալուց 4 տարի առաջ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Վաղ շրջանում քաղցկեղի բացահայտումը կարևոր է հատկապես պացիենտի համա: Ուշ շրջանում այն բուժելն առավել բարդ է. ուռուցքի վիրահատական հեռացումը և համեմատաբար «մեղմ» դեղամիջոցները, որոնք օրգանիզմին լուրջ վնաս չեն պատճառում, արդյունավետ չեն: Հիվանդությունը հայտնաբերելու թեստերը քիչ են և նրանցից որոշների հստակությունը կասկածելի է:



Շրջանառվող ուռուցքային ԴՆԹ-ն (ctDNA) քաղցկեղի հնարավոր կենսանիշ է (բիոմարկեր): Գիտնականները պարզել են, որ նրա ուսումնասիրությունն օգտակար է ուռուցքի ոչ ինվազիվ հայտնաբերման, բուժման և ժամանակին ու դրանից հետո պացիենտին վիճակին հետևելու համար: Սակայն ԴՆԹ-ն արյան մեջ բավականին քիչ է, հատկապես վաղ փուլերում, ինչն ախտորոշման մեթոդները դարձնում է ոչ հստակ:



Ներկայումս հետազոտողները հիմնականում կենտրոնացած են այն պացիենտների մոտ քաղցկեղի հայտնաբերման հարցի վրա, որոնց մոտ արդեն ախտորոշված է: ԱՄՆ-ի և Չինաստանի գիտնականների խումբը ներկայացրել է PanSeer թեստը, որը վաղ շրջանում հայտնաբերում է ստամոքսի, կերակրափողի, թոքերի, երիկամների և կոլորեկտալային քաղցկեղը: Այն թույլ է տալիս հիվանդությունը նկատել 4 տարի ավելի վաղ, քան ավանդական մեթոդների դեպքում:



Հետազոտության համահեղինակ Կուն Չժանը նշել է, որ թեստի կոնցեպցիան ապացուցելու փուլից անցել են հուսալի և ոչ թանկարժեք պրոդուկտի արտադրությանը, որը կարող է կիրառվել հիվանդանոցներում:



Հետազոտությանը մասնակցել են ավելի քան 120 հազար կամավորներ: 30-75 տարեկան տղամարդիկ և կանայք պարբերաբար արյուն են հանձնել և 2007-2017թթ. բժիշկների մոտ հետազոտություն են անցել: Այդ ընթացքում գիտնականները հավաքել են 1,6 մլն նմուշ, որոնք ներկայումս պահվում են Չինաստանի Ֆուդանի համալսարանի արխիվում:



Հետազոտության ընթացքում խումբը վերլուծել է արյան նմուշները, որոնց վերցրել են առանց ախտանշանների 605 մարդուց, որոնցից 191-ի մոտ ավելի ուշ ախտորոշվել է ուղիղ աղիի, կերակրափողի, երիկամի, թոքերի կամ ստամոքսի քաղցկեղ: Գիտնականներն օգտագործել են ախտորոշման ավանդական մեթոդներ՝ հասկանալու՝ կարո՞ղ են նշմարել հիվանդության զարգացման նախազգուշացումը: Մասնագետներն ուսումնասիրել են նաև քաղցկեղով 223 մարդուց վերցված պլազման, ինչպես նաև հիվանդ ու առողջ հյուսվածքների 200 նմուշ:



Դա թույլ է տվել գտնել քաղցկեղի նշաններ, շրջանառվող քաղցկեղային ԴՆԹ-ի ոչ մեծ մասնիկներ և դրանց հիման վրա մշակել թեստ: Նոր մեթոդը թույլ է տվել 4 տարի առաջ 95% ճշտությամբ հայտնաբերել հիվանդության տարածված տեսակներից 5-ի զարգացում: Հաստատված ախտորոշմամբ պացիենտների 88%-ի մոտ թեստը նույն նշաններն է հայտնաբերել:



Նշվում է, որ թեստը մի քանի թերություն ունի. այն կարող է հայտնաբերել քաղցկեղը, սակայն չի հստակեցնում, թե որ հյուսվածքներն են վարակված, և չի կարող փոխարինել հին մեթոդներին: Հեղինակները վստահ են, որ մշակումը կլինիկական հետազոտություններին ու հիվանդանոցներում կիրառությանը մոտ է: Նրանց առաջիկա նպատակն է՝ ստուգել փորձարկվողներին՝ հաշվի առնելով ժառանգականությունը, տարիքը, կենսակերպը, այլ հանգամանքներ՝ թեստն առավել հստակ դարձնելու համար:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/qaxckexy-bacahaytel</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=6028</guid>

            <pubDate>Thu, 05 Dec 2019 13:12:37 +0000</pubDate>

            <title>Քաղցկեղը հնարավոր չէ կանգնեցնել, բայց կարելի է զգուշանալ</title>

            <description><![CDATA[<p>2017թ. աշխարհում քաղցկեղից մահացել է 9,6 մլն մարդ, և տարեցտարի այդ թիվն աճում է: Մամուլում կան բազմաթիվ խորհուրդներ. դրանք քիչ տոկոսով կարող են նվազեցնել հավանականությունը, բայց ամբողջությամբ վերացնել՝ ոչ:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/12/Onkologi-doktersehat.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Քաղցկեղը հնարավոր չէ կանգնեցնել, բայց կարելի է զգուշանալ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Լրատվամիջոցներում հաճախ տարածվում են պատմություններ, թե ինչպես կարելի է պայքարել քաղցկեղի դեմ: Աղբյուրը նշում է, որ այդ հիվանդությունից մարդկությունը չի կարող ձերբազատվել, թեև արդեն հայտնի է, թե որ խավն է ավելի հաճախ տառապում այդ հիվանդությամբ:



Մարդությունը սովոր է, որ գիտնականները պարբերաբար նոր միջոցներ գտնեն՝ տարբեր հիվանդությունների դեմ պայքարում: Թվում, թե ուր որ է՝ կգտնվի նաև քաղցկեղի դեմ միջոցը: Բայց դա մոտ ապագայում հնարավոր չէ: Այդ հիվանդության դեմ պայքարի մի քանի մեթոդներ որոշակիորեն օգտակար են, մեծացնում են ողջ մնալու հավանականությունը: Սակայն պատվաստումները արդյունավետ են միայն բջիջների հստակ տեսակների կամ վիրուսների համար:



Պատվաստանյութը շատ կարճ ժամանակ հետո կորցնում է արդյունավետությունը, քանի որ վիրուսներն արագորեն փոփոխություններ են կրում: Այդպես է նաև գրիպը, իսկ ՄԻԱՎ-ի դեպքում մուտացիան ավելի արագ է տեղի ունենում: Քաղցկեղածին բջիջների դեպքում իրավիճակն այլ է. յուրաքանչյուր մարդու մոտ ԴՆԹ-ն տարբերվում է մյուսներից, ուստի անհրաժեշտ է ունենալ միլիարդավոր տեսակների պատվաստանյութեր՝ յուրաքանչյուր ԴՆԹ-ի համար:



Այդպես է նաև դեղամիջոցների դեպքում. սպանելով քաղցկեղածին բջիջները՝ չսպանելով դրա շուրջը գտնվող ԴՆԹ բջիջները, մեծ դժվարություններ են առաջացնում: Հաճախ ռադիացիայի կամ քիմիաթերապիայի միջոցով բուժման հետևանքով քաղցկեղածին բջիջները ցրվում են՝ տարածվելով այլ օրգաններում: Բժիշկները կարողանում են մեծացնել այդ հիվանդությունից հետո ողջ մնալու հավանականություն, բայց դրանից մահացությունները կանգնեցնել չեն կարողանում: Հաղորդվում է, որ առավել բարդ է պայքարելը երեխա չունեցողների կամ քիչ երեխա ունեցողների մոտ առկա հիվանդության դեմ: 



Խորհուրդ է տրվում մեծ հույսեր չկապել նաև գենետիկ խմբագրման վրա, ինչի մասին խոսակցություններ են գնում: Մամուլի հրապարակումներում նշված գործընթացի հաջողությունների մասին շատ է հաղորդվում, բայց իրականությունն այլ է: Հայտնի է, որ բազմաթիվ ԴՆԹ-ների գործառույթներ դեռևս բացահայտված չեն, և հստակ չէ, թե որ ԴՆԹ-ն խմբագրելու դեպքում հնարավոր է քաղցկեղի դեմն առնել: Վտանգ կա նաև բուժելու փոխարեն այլ գործառույթներ ևս վնասելու:



Քաղցկեղից խուսափելու մի քանի մեթոդներ են խորհուրդ է տրվում հոդվածում, որոնցից մեկը վազքն է. սիրողական մակարդակի վազքն անարդյունք կլինի, անհրաժեշտ է մարզական վազքի դիմել: Հայտնի է, որ վազորդների մոտ հիվանդանալու հավանականությունն ավելի քիչ է:



Մյուս խորհուրդը շատ երեխա ունենալն է: Ներկայումս Եվրոպայում և «եվրոպական» բնույթի հասարակություններում նկատվում է ծնելիության նվազում: Ըստ ներկայացվող տվյալների՝ 4 և ավելի երեխաներ ունեցողների մոտ կրկնակի անգամ նվազում է քաղցկեղի առաջացման հավանականությունը:



Կան նաև այլ խորհուրդներ՝ չծխել, ապրել մաքուր շրջակա միջավայրում, չշնչել այրվող պլաստիկի, աղբի, տերևների ծուխը, հեռու մնալ խոշոր հրդեհից: Խորհուրդ է տրվում նաև քիչ խմել գազավորված ըմպելիքներ՝ օնկոլոգի մոտ չհայտնվելու համար: Բայց այս ամենը հիվանդանալու հավանականությունը նվազեցնում է միայն մի քանի տասնյակ տոկոսով, բայց ոչ՝ ամբողջությամբ:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/hnaravor-che-kangnecnel</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=3395</guid>

            <pubDate>Sat, 07 Sep 2019 15:36:14 +0000</pubDate>

            <title>Հետազոտողները գտել են լոխնեսյան հրեշի ճշմարտանման բացատրությունը</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականները եզրակացրել են, որ աշխարհին հայտնի «հրեշը», ամենայն հավանականությամբ, հսկայական օձաձուկ է:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/09/69816314_2398296836914198_8028318887349059584_n.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Հետազոտողները գտել են լոխնեսյան հրեշի ճշմարտանման բացատրությունը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Օգոստոսի վերջին հայտնի է դարձել, որ գիտնականների միջազգային խումբը հետազոտման համար շոտլանդական Լոխ-Նեսս լճի ջրից 250 նմուշ է վերցրել: Ուսումնասիրությունը կատարվում է լոխնեսսյան հրեշի ֆենոմենի բացատրությունը գտնելու նպատակով: Նմուշները պարունակել են լճում բնակվող կենդանիների ԴՆԹ մասնիկներ, թեփուկներ, մաշկային տարրեր: Գիտնականները սեկվենացրել են նմուշները. աշխարհի այս հատվածում բնակվող այս կամ այն կենսաբանական տեսակին համապատասխանությունը գտնելու համար ստուգվել են 500 մլն հաջորդականություններ:



Հետազոտողները ներկայացրել են իրենց աշխատանքի արդյունքը: Փորձագետների կարծիքով՝ լոխնեսսյան հրեշը օձաձուկ է, իսկ ավելի հստակ՝ բազմաթիվ առանձնյակներ են: Հայտնի է, որ առավել խոշորների չափերը կարող են հասնել մինչև 1,8 մետրի: Այս տեսության օգտին է խոսում օձաձկների ԴՆԹ մասնիկների մեծ քանակությունը: Նորզելանդական Օտագոյի համալսարանի պրոֆեսոր Նիլ Ջեմելը հայտարարել է, որ իրենց տվյալները թույլ չեն տալիս որոշել դրանց չափերը, բայց նյութերի մեծ մասը խոսում է այն մասին, որ չի կարելի հերքել Լոխ-Նեսսում հսկայական օձաձկների գոյությունը:



Պլեզիոզավր / ©dinosaurs



Ջեմելի և նրա գործընկերների առաջադրած բացատրությունները համընկնում են դեռևս 1930-ականներին ներկայացվածների հետ: Պրոֆեսորը ենթադրում է, որ հազիվ թե իրենց բացահայտումը պատասխանի բոլոր հարցերի, և միշտ կգտնվեն մարդիկ, ովքեր կհավատան հրեշի գոյությանը: Ակնհայտ է նաև, որ չեն դադարելու Նեսսիի որոնումները (հրեշի հիպոթետիկ անվանում):



Հանելուկային հրեշի գոյության կողմնակիցները ենթադրում են, որ խոսքը գնում է պլեզիոզավրի (երկայնավիզ ծովամողես) վերապրուկի մասին: Այսպիսի սողունները Երկրի վրա ապրել են 199,6-65,5 մլն տարի առաջ, ունեցել են մոտ 20 մետր երկարություն: Պլեզիոզավրերն ունեցել են թիականման վերջույթներ և հարթ մարմին:




https://youtu.be/mkw593Qa19U
 Պլեզիոզավր / ©National Geographic



Նրանց մի մասն ունեցել է երկար վիզ, մյուսները՝ կարճ: Առաջինների մոտ գլուխները փոքր են, իսկ կարճ վիզ ունեցողներինը՝ խոշոր:



Մասնագետները բազմիցս հերքել են այս տարբերակը՝ նշելով, որ այդպիսի խոշոր արարածները դժվար թե այսքան երկար ժամանակ աննկատ մնային: Մասնավորապես, նրանց դիակներն ուշ թե շուտ դուրս կգային ափ: Բացի այդ, պլեզիոզավրերն ապրել են տաք և արևադարձային ծովերում: Ամենայն հավանականությամբ՝ այսպիսի սառը ջրերում նրանք այսքան երկար չէին ապրի:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/loxnesyan-hreshi-bacatrutyuny</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>