<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/648/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Fri, 09 Oct 2026 08:22:14 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=18280</guid>

            <pubDate>Mon, 29 Mar 2021 16:25:30 +0000</pubDate>

            <title>Հայաստանը ժողովրդագրական աղետի առաջ է կանգնած. Mercatornet</title>

            <description><![CDATA[<p>Հարցադրում է հնչում. «Արդյո՞ք նախորդ 2500 տարիների տառապանքները, հավատը, արարչագործությունները, էներգետիկան ու ձեռքբերումներն ի չիք կդառնան գլոբալ ժողովրդագրական ծանր պայմաններում»: Նշվում է, որ դա բացառելու և մեծ ընտանիքներ ունենալու ցանկությունը հայերի մոտ վերարժևորելու համար անհրաժեշտ է ավելին, քան պետական փոխհատուցումներն են:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/03/demographic.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Հայաստանը ժողովրդագրական աղետի առաջ է կանգնած. Mercatornet]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Առողջապահության նախարարության Մոր և մանկան առողջության պահպանման վարչության պետի պաշտոնակատար Նունե Փաշայանի խոսքով` Հայաստանին ժողովրդագրական աղետ է սպառնում:



Փաշայանը նշել է, որ Հայաստանում մեկ կնոջը բաժին ընկնող ծնունդների թիվը 1,6 է, մինչդեռ բնակչության թվաքանակի պահպանման համար անհրաժեշտ է 2,1: Վերջին տվյալներով` կանանց 14,9%-ը և տղամարդկանց 9,5%-ն անպտուղ են:



Ըստ որոշ հաշվարկների` 21-րդ դարի վերջին երկրի բնակչության թիվը կարող է պակասել 1,5 մլն-ից: Պտղաբերության կենտրոնի հիմնադիր, Վերարտադրողական առողջության ասոցիացիայի նախագահ Էդուարդ Համբարձումյանն այս ցուցանիշներն անվանել է «սողացող ցեղասպանություն»: Մեկ այլ խնդիր է սեռի ընտրությունը. ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի տվյալներով` Հայաստանում սեռի ընտրության ամենաբարձր ցուցանիշներն են: 2018թ. ծնված 100 աղջկան բաժին է ընկնում 111 տղա:



Հայաստանի ժողովրդագրական խնդիրներին անդրադարձած հոդվածում նշվում է, որ փոքր երկիրը մշտապես պատերազմի մեջ է հարևան Ադրբեջանի հետ: Հակամարտության հետևանքով հազարավոր զինվորներ ու խաղաղ բնակիչներ են զոհվել, հարյուր հազարավորները տեղահանվել են էթնիկ զտման պատճառով:



Մեջբերելով ղեկավարների հայտարարությունները` շեշտվում է, որ Սերժ Սարգսյանը 2017թ. կանխատեսել էր, որ 2040թ. երկրի բնակչության թիվը կարող է հասնել 4 մլն-ի: Նիկոլ Փաշինյանը 2019-ին հայտարարել էր 2050թ. 5 մլն բնակչությամբ Հայաստան ունենալու մասին:



Բեյրութի հայտնի պայթյունից հետո հազարավոր լիբանանահայեր տեղափոխվել էին Հայաստան: Սակայն նշվում է, որ աշխատատեղերի պակասի պատճառով այլ երկրների խոշոր համայնքներից մեծ հայրենադարձությունն անիրատեսական է: Նախկինում հրապարակված հոդվածներում Հայաստանի ժողովրդական թիվ մեկ խնդիր համարվել է ազգային անվտանգությունը:



Նշվում է, որ հայ ժողովուրդը պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում պարբերաբար ենթարկվել է աղետների, արհավիրքների, որոնք խոչընդոտել են բնակչության աճին: Սակայն ընդգծվում է, որ այդ ամենին զուգահեռ` հայերը գոյատևել են և պահպանել են իրենց յուրօրինակ ու արժանապատիվ մշակույթը:



Պատմական շրջափուլերի մասին խոսելիս հիշատակվում է 405թ. Մեսրոպ Մաշտոցի կողմից հայոց յուրօրինակ այբուբենի ստեղծումը: Ընդգծվում է նաև, որ Հայաստանն առաջինն է ընդունել քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն` 301թ.: Հայերն, ինչպես նշվում է, ամբողջ աշխարհում գաղթօջախներ են ստեղծել` իրենց ներդրումն ունենալով աշխարհի մշակութային ու հասարակական կյանքում: Ազդեցիկ հայերի շարքում թվարկվում են Քիմ Քարդաշյանի, Շառլ Ազնավուրի, Քըրք Քըրքորյանի անունները:



Հոդվածը հարցադրում է հնչեցնում. «Արդյո՞ք նախորդ 2500 տարիների տառապանքները, հավատը, արարչագործությունները, էներգետիկան ու ձեռքբերումներն ի չիք կդառնան գլոբալ ժողովրդագրական ծանր պայմաններում»: Նշվում է, որ դա բացառելու և մեծ ընտանիքներ ունենալու ցանկությունը հայերի մոտ վերարժևորելու համար անհրաժեշտ է ավելին, քան պետական փոխհատուցումներն են:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/joghovrdagrakan-axeti</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=14573</guid>

            <pubDate>Thu, 03 Sep 2020 19:51:23 +0000</pubDate>

            <title>Զատկի կղզու բնակչությունն անհետացել է կլիմայի փոփոխության պատճառով</title>

            <description><![CDATA[<p>Աշխարհի ամենահանելուկային կղզիներից մեկի՝ Ռափա Նույին կամ Զատկի կղզուն նվիրված հերթական հետազոտությունը ցույց է տվել, որ նրա բնակիչները չեն կարողացել հաղթահարել կլիմայական փոփոխությունների երկարաժամկետ հետևանքները:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/09/118790077_3226872217389985_3509305253709418775_o.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Զատկի կղզու բնակչությունն անհետացել է կլիմայի փոփոխության պատճառով]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Մոաներ կոչվող հսկայական արձանների շնորհիվ և անհետացած բնակչության պատճառով Զատկի կղզին համարվում է մոլորակի ամենահանելուկային անկյուններից մեկը: Նրա շուրջ բազմաթիվ բանավեճեր են ընթանում, հետազոտություններ իրականացվում ու հիպոթեզներ առաջ քաշվում: Դրանցից մեկի՝ էկոցիդի հիպոթեզի համաձայն՝ Ռափա Նույի աբորիգենները արդյունահանել են կղզու բնական պաշարները, ինչից հետո պատերազմ են սկսել միմյանց դեմ և զոհվել: Մյուս տեսակի կողմնակիցները ենթադրում են, որ կղզու բնակչությանը ոչնչացրել են այնտեղ ժամանած եվրոպացիները: 



2016թ. կատարված հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ Ռափա Նույում գտնված գործիքները սպանության գործիքների նման չեն, ավելի շուտ հողագործական են, սննդի պատրաստման կամ դաջվածքների: Պատերազմների ապացույցներ չեն գտնվել: Այդ պատճառով էլ պատերազմի վարկածը հավանական չի համարվում:



Այլ գիտնականներ 2017թ. հետազոտություն էին հրապարակել՝ պնդելով, որ Ռափա Նույի բնակչությունը սովից չի մահացել: Դա բացատրելու համար մասնագետներն ուսումնասիրել էին մարդկային, բուսական և կենդանական մնացորդները: Եզրակացրել էին, որ կղզեցիների սննդակարգում կիրառվող պրոտեինների շուրջ կեսը ծովամթերք է եղել, այսինքն՝ նրանք ծովային հարուստ սննդակարգ են ունեցել:



Գիտնականները նաև հայտնաբերել են, որ Ռափա Նույի բնակիչները նաև բարեկարգել են իրենց ցանքերը՝ այդպիսով դիմադրելով հողի էրոզիային: Ուստի, հետազոտողների կարծիքով, բնակչությունը կարող էր գոյատևել առանց անտառների, որոնք, ինչպես հայտնի է, սկզբում եղել են կղզում, ապա՝ անհետացել:



2020թ. ևս մեկ հետազոտություն է կատարվել, որը ցույց է տալիս, որ ռափանույցիների կյանքում սոցիալական կոլապս տեղի է ունեցել միայն եվրոպացիների գալուստից հետո, և, հավանաբար, հենց նրանք են տեղի բնակչության անկման պատճառ դարձել: Այդպիսի եզրակացություն գիտնականներն արել են այն բանից հետո, երբ հաստատել են, որ աբորիգենները շարունակել են իրենց արձանները պահել լավ վիճակում եվրոպացիների գալուստից հետո, և ոչ՝ մինչ այդ: Այդպիսով՝ ստացվում է, որ Ռափա Նույի հասարակությունը ծաղկում էր նույնիսկ նրանց ժամանումից հետո, և ոչ թե անկում էր ապրում, ինչպես ընդունված էր համարել:



Սակայն նոր հետազոտության տվյալները կրկին հերքում են այդ եզրահանգումները: Չիլիից, Իսպանիայից և Նորվեգիայից գիտնականների խումբը ցույց է տվել, որ եվրոպացիները կարող են մասնակից չլինել տեղացիների ոչնչացմանը՝ նույն կերպ, ինչպես ռափանույցիները կարող են մեղավոր չլինել անտառների վերացման հարցում: Հետազոտության հեղինակների կարծիքով՝ կղզու բնակիչներին ոչնչացրել են կլիմայական փոփոխությունները: Տարբեր հետազոտությունների հիման վրա նրանց ցույց են տվել, որ աբորիգենները երեք հիմնական սոցիալական ճգնաժամ են ապրել:



Առաջինը՝ 1450-1550թթ. (փոքր սառցաշրջան), երկրորդը՝ 1722-1774թթ. (անկման պատճառները հայտնի չեն), երրորդը՝ 19-րդ դար (եվրոպացիների ժամանում): Հետազոտողները եզրակացրել են, որ Ռափա Նույի ժողովրդագրական անկումը կապված է եղել կլիմայական փոփոխությունների երկարաժամկետ հետևանքների հետ, և արդյունքում աբորիգենների մոտ կտրուկ նվազել են սննդի արտադրության հնարավորությունները: Կատարված ուսումնասիրությունները կախվածություն են ցույց տվել բնական պաշարների աղքատացման և տեղի ժողովրդագրական «արշավների» միջև:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/zatki-kxzu</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=3708</guid>

            <pubDate>Mon, 23 Sep 2019 15:49:33 +0000</pubDate>

            <title>Ներկայացվել են ժողովրդագրության վիճակի բարելավման նոր ծրագրերը</title>

            <description><![CDATA[<p>Առաջին երեխային՝ 50 հազարի փոխարեն՝ 300 հազար դրամ: Փոխվարչապետը որպես ամենակարևոր դրույթ է համարել երիտասարդ ու երեխա ունեցող ընտանիքներին բնակարանով ապահովելուն ուղղված ծրագրերը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/09/13953_am_2.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ներկայացվել են ժողովրդագրության վիճակի բարելավման նոր ծրագրերը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Այսօր Կառավարությունում Տիգրան Ավինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել Ժողովրդագրական իրավիճակի բարելավման խորհրդի նիստը:



Փոխվարչապետը նշել է, որ Կառավարությունը վճռական է տրամադրված երկրում ժողովրդագրական իրավիճակի բարելավման հարցում։ Տևական ժամանակ ընթացող քննարկումների արդյունքներով արձանագրվել է, որ Հանրապետության ղեկավարությունը 2020թ.-ից ժողովրդագրության ոլորտում էական փոփոխություններ է կատարելու, որի նպատակն, ըստ Տիգրան Ավինյանի, այն է, որպեսզի 2021թ.-ից սկսած երկրի բնակչությունը հնարավորություն ու ցանկություն ունենա՝ միջինը 3 երեխա ունենալու: 



Փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանը ներկայացրել է այս պահի դրությամբ քննարկումների ընթացքում մշակված ծրագիրը, որի հիմնական կետերն են.



1. Առաջին երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստը 50 հազար դրամից դառնալու է 300 հազար դրամ՝ ավելանալով 6 անգամ.



2. Երկրորդ երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստը, որը ներկայումս 150 հազար դրամ է (մինչև 2018թ. 50 հազար դրամ էր), դառնալու է 300 հազար դրամ։



3. Ներկայումս աշխատող մայրերին տրվող ամսական նպաստը կազմում է 18 000 դրամ. փոփոխությունների արդյունքում բարձրացվելու շուրջ 41 տոկոսով՝ դարձնելով 25 500 դրամ։



4. Սահմանվելու է գյուղական բնակավայրերում երեխայի խնամքի նպաստի նոր տեսակ. մայրերին ամսական վճարվելու է 25 500 դրամ՝ մինչև երեխայի 2 տարեկան դառնալը:



5. Փուլ առ փուլ վերացվելու է «մանկապարտեզի հերթ» հասկացողությունը: Ներդրվելու է նոր մեխանիզմ, որով աշխատող ծնողը հնարավորություն կունենա իր բնակավայրին կամ աշխատատեղին մոտ նախադպրոցական և դպրոցական հաստատություններում կազմակերպել իր երեխայի խնամքը: Այսինքն, նախադպրոցական և դպրոցական հաստատություններում ընդլայնվելու են երկարօրյա խնամքի և ուսման ծառայությունները. համավճարի տարբերակով ժամը 08:30-ից մինչև 19:00-ը կազմակերպվելու է երեխաների խնամքը:




https://www.facebook.com/tigran.avinyan/posts/2293813794256361




Փոխվարչապետը որպես ամենակարևոր դրույթ է համարել երիտասարդ ու երեխա ունեցող ընտանիքներին բնակարանով ապահովելուն ուղղված ծրագրերը: Տիգրան Ավինյանի խոսքով՝ 2020թ. մեկնարկելու են հավակնոտ ծրագրեր: Ըստ դրանց՝ հիպոթեքային վարկով բնակարան ձեռք բերելու համար պետությունը տրամադրելու է և՛ միանվագ դրամական աջակցություն, և՛ կանխավճարի ապահովագրություն մարզային բնակավայրերում՝ պայմանավորված երեխայի ծնունդով:



Փոխվարչապետը նշել է, որ աշխատանքներ են տարվելու մարզային բնակավայրերում բնակարանաշինությունը խթանելու համար։ Տիգրան Ավինյանը վստահեցրել է, որ ներկայացված ծրագրերը միայն սկիզբն են:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/joxovrdagrakan-vijaki-barelavman-cragrer</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>