<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/834/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sun, 04 Oct 2026 19:46:19 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=18320</guid>

            <pubDate>Thu, 01 Apr 2021 10:12:39 +0000</pubDate>

            <title>Անկարան Հայաստանի դեմ «ջրային պատերազմ» է վարում</title>

            <description><![CDATA[<p>Մարտի 30-ի դրությամբ Հայաստանի ամենամեծ ջրամբարը՝ Ախուրյանը, 116 մլն խմ-ով ավելի պակաս է, քան նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածում։ Մինչդեռ Թուրքիան ջրամբարներ է կառուցում, ջուրը Հայաստանից հոսում է դեպի Ադրբեջան, իսկ Ջողազի ջրամբարից օգտվում են միայն ադրբեջանցիները։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/04/8682776.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Անկարան Հայաստանի դեմ «ջրային պատերազմ» է վարում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Հանրապետություն օրաթերթում հրապարակված հոդվածում, ինչպես հաղորդվում է, նշվում է, որ քաղաքական վերլուծական շրջանակների համոզմամբ՝ հաջորդ պատերազմներն ընթանալու են խմելու ջրի համար։ Այդ խնդիրն առավել սուր է Մերձավոր Արեւելքի երկրների համար, որոնց մեծ մասն ունի խմելու ջրի սակավ պաշարներ։



Հայտնի է, որ այս առումով Թուրքիան ամենաագրեսիվ քաղաքականությունն է վարում։ Փակելով Տիգրիս ու Եփրատ գետերի հոսքը՝ դրանով մեծապես վնասում է ավելի հարավ ընկած երկրներին։ Համարվում է, որ Հայաստանի նկատմամբ նույնպես բացառված չէ այսպիսի քսղաքականությունը։



Մարտի 30-ի դրությամբ, ինչպես նշվում է, Հայաստանի ամենամեծ ջրամբարը՝ Ախուրյանը, 116 մլն խմ-ով ավելի պակաս է, քան նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածում։ Մինչդեռ Թուրքիան ջրամբարներ է կառուցում, ջուրը Հայաստանից հոսում է դեպի Ադրբեջան, իսկ Ջողազի ջրամբարից օգտվում են միայն ադրբեջանցիները։



Աշնանը Արցախի դեմ թուրք-ադրբեջանական ահաբեկչական ուժերի կողմից ձեռնարկած պատերազմից հետո Հայաստանի ջրային համակարգի կարեւոր աղբյուրներ հայտնվել են ադրբեջանական վերահսկողության ներքո։



Ըստ որոշ տվյալների՝ Հայաստանի տարածքից տարեկան շուրջ 6 մլրդ խմ խմելու ջուր է հոսում։ Նշվում է, որ գյուղատնտեսությունը կարեւոր ուղղություն հռչակած իշխանությունները պետք է զարկ տան ջրամբարաշինությանը։ Շեշտվում է, որ դա թանկարժեք աշխատանք է, բայց արդյունքներն էլ ավելի շահավետ են։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/jrayin-paterazm</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=17640</guid>

            <pubDate>Thu, 04 Feb 2021 08:51:04 +0000</pubDate>

            <title>Մեղրի և հարակից համայնքներում ջրի խնդիր է առաջանում ադրբեջանցի զինվորականների պատճառով</title>

            <description><![CDATA[<p>ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպանը հայտնում է, որ Սյունիքի մարզի Մեղրի համայնքի բնակիչների ջրի` միջազգայնորեն երաշխավորված իրավունքը շարունակաբար լրջորեն խախտվում է ադրբեջանական զինված ուժերի դիտավորյալ արարքներով:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/02/Screenshot_1-1.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Մեղրի և հարակից համայնքներում ջրի խնդիր է առաջանում ադրբեջանցի զինվորականների պատճառով]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Արման Թաթոյանը նշում է, որ Մեղրիի բնակիչներից զայրույթի ու անհանգստության ահազանգեր է ստացել այն մասին, որ մոտ 5 տարի առաջ ադրբեջանական զինված ուժերի ծառայողները փոխել են «Մեղրի» գետի «Զվարագետ» վտակի` սարերից սնուցվող հունը դեպի Նախիջևան (Օրդուբադի շրջան): Դրա հետևանքով Մեղրի և Ագարակ քաղաքներում, Նռնաձոր, Շվանիձոր, Ալվանք գյուղերում խմելու և ոռոգման ջրի հասանելիության հետ կապված լուրջ խնդիրներ են առաջանում:



 Մեղրի համայնքի ղեկավարը տեղեկացրել է, որ քաղաքի խմելու և ոռոգման ջուրը մշտապես ապահովվել է «Մեղրի» գետի հաշվին: «Զվարագետ» կամ «Այրիջուր» վտակը սկիզբ է առնում ծովի մակերևույթից մոտ 3500 մետր բարձրությունից՝ Զանգեզուրի լեռների հարավարևելյան լանջերից, ապա միանում է «Մեղրի» մայր գետին: Ձնհալների շնորիվ յուրաքանչյուր տարվա մոտ օգոստոս ամսից սկսած Զվարագետը դառնում է ջրառատ, որի շնորհիվ էլ մշտապես ապահովվել է խմելու և ոռոգման ջրի լիարժեք մատակարարումը Մեղրիի բնակավայրերի համար:



Նշվում է, որ առանց վտակի` «Մեղրի» գետն ապահովում է միայն տարվա սկզբից մինչև հունիս-հուլիս ամիսների ջրամատակարարումը, հետո «Մեղրի» գետը դառնում է խիստ սակավաջուր, իսկ Մեղրի քաղաքի հատվածում գետն ընդհանրապես ցամաքում է:



Արման Թաթոյանը շեշտում է, որ նաև լուրջ վնասներ են պատճառվել արդեն Մեղրի համայնքի շրջակա միջավայրին: Նրա խոսքով` բնակիչներից և Մեղրի համայնքի ղեկավարից տեղեկացել է, որ ադրբեջանական զինվորականները յուրաքանչյուր ամիս հատուկ ինժեներական տեխնիկայով արգելակներ են ստեղծում ու դրանով վտակի հունը փոխում են դեպի Նախիջևան:



Թաթոյանն ընդգծում է, որ «Մեղրի» գետի «Զվարագետ» վտակի առաջացման հատվածը գտնվում է ադրբեջանական զինվորականների ուղիղ նշանառության տակ, հսկվում է նրանց կողմից: ՄԻՊ-ի խոսքով` կոպտորեն խախտվում է ջրի իրավունքը, որը միջազգային բացարձակ արգելքներով երաշխավորված է:



Մարդու իրավունքների պաշտպանը հայտնել է նաև, որ աշխատակազմում ամփոփվում են նշված երևույթների վերաբերյալ վերլուծություններն ու գնահատականները, որոնք, Թաթոյանի հավաստմամբ, կուղարկվեն միջազգային ու առաջին հերթին մասնագիտացված կառույցներին, ինչպես նաև ՀՀ իրավասու մարմիններին:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/zinvorakanneri-patjarov</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=14417</guid>

            <pubDate>Fri, 28 Aug 2020 14:21:57 +0000</pubDate>

            <title>Երկնաքարերի իզոտոպային բաղադրությունը վկայել է Երկրի վրա ջրի պաշարների առաջացման մասին</title>

            <description><![CDATA[<p>Երկրի վրա ջրի մեծ մասը լուծված է խորը խոռոչում, ընդ որում՝ նրա կառուցվածքը մոտ է այն ջրին, որը գոյություն է ունեցել հնագույն երկնաքարերի վրա: Հնարավոր է, որ երկու դեպքում էլ այն ընդհանուր ծագում ունի:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/08/chondrite.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Երկնաքարերի իզոտոպային բաղադրությունը վկայել է Երկրի վրա ջրի պաշարների առաջացման մասին]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ինչպես Արեգակնային համակարգի մյուս մոլորակները, Երկիրը նույնպես ձևավորվել է գազի և փոշու ամպից, որը շրջապատել է երիտասարդ աստղին: Սակայն այդ ամենը տեղի է ունեցել Արեգակին շատ մոտ. այնտեղ, որտեղ պարզապես այնքան ջուր չէր պահպանվի, որքան վերջնարդյունքում ստացել է մեր մոլորակը: Այդ պատճառով ընդունված է համարել, որ նրա մեծ մասը մեզ մոտ ավելի ուշ է տեղափոխվել՝ շուրջ 4 մլրդ տարի առաջ, Ուշ ծանր ռմբակոծության շրջանում, երբ Երկիրը և հարևան մոլորակները լայնածավալ «հարձակման« են ենթարկվել Արեգակնային համակարգի սառցե մարմինների կողմից:



Ընդհանուր առմամբ՝ Երկրի վրա ջրի պաշարների առաջացման այլ հիպոթեզներ էլ գոյություն ունեն: Այսպես, Լոթարինգիայի ֆրանսիական համալսարանի գիտնականների կատարած նոր հետազոտության արդյունքներով՝ «շինարարական նյութերը», որոնցով կառուցվել է Երկիրը, ամեն դեպքում կարող էին պարունակել բավարար չափով խոնավություն, և ջրի մեծ մասը, որը պահպանվում է մոլորակի խորը շերտերում, «տեղական» ծագում ունի: Հետազոտության հեղինակներն են Լորետա Պիանին և նրա գործընկերները:



Իրականում՝ Երկրի վրա ջրի պաշարների մեծ մասը ոչ թե օվկիանոսներում է, այլ՝ ավելի խորը. ջուրը լուծված է ստորին շերտերում: Այդ ջրի բաղադրությունը գիտնականները համեմատել են E քոնդրիտների հետ (մետաղական երկնաքարերի հազվադեպ խումբ, որոնք համարվում են այն հնագույն նյութի նմուշները, որից առաջացել են Արեգակնային համակարգի մոլորակները):



E քոնդրիտներում նույնպես հայտնաբերվել է ջրի որոշակի քանակություն, ընդ որում՝ նրանում ջրածնի իզոտոպերի բաղադրությունը համընկել է երկրային խոռոչի ջրի ցուցիչների հետ: Դա եզրահանգման լրջագույն աղբյուր է՝ հօգուտ ընդհանուր ծագման: Տեսականորեն՝ ջուրը կարող էր առաջանալ ջրածնից, որն առկա է այն նյութի մեջ, ինչով ձևավորվել են Երկիրը, հարևան մոլորակներն ու E քոնդրիտները: Լորետա Պիանիի և նրա գործընկերների իրականացրած 13 երկնաքարերի հետազոտության համաձայն՝ դրանցում բավարար չափով ջրածնի քանակություն է եղել:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/jri-pasharneri</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=4599</guid>

            <pubDate>Tue, 22 Oct 2019 20:29:10 +0000</pubDate>

            <title>ESA-ն ապացուցել է, որ Մարսի վրա ժամանակին գետեր են հոսել</title>

            <description><![CDATA[<p>Ցամաքած գետի հունը լուսանկարել է Կարմիր մոլորակի ուղեծրում աշխատող զոնդը: Գետի մասին են վկայում նաև հուներում հայտնաբերված «ծովի քարերը»:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/10/inx960x640-1.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[ESA-ն ապացուցել է, որ Մարսի վրա ժամանակին գետեր են հոսել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը (The European Space Agency ESA) հրապարակել է Mars Express ավտոմատացված միջմոլորակային կայանքի (զոնդ) ուղարկած լուսանկարները: Դրանցում Nirgal Vallis հովիտն է՝ հասարակածից հարավ ընկած, իսկ հովտում՝ ցամաքաց գետերի հուները:



Ցամաքած գետի հուն, Մարս / ©kp.ru



Եվրոպացի մասնագետները վստահեցնում են, որ ինչ-որ ժամանակ հովտում գոյություն է ունեցել գետային ծավալուն համակարգ` մոտ 700 կմ երկարությամբ: Այն ջրով է լցված եղել 3,5-4 մլրդ տարի առաջ: Այդ ժամանակ, ըստ մոլորակագետների, Մարսի վրա տաք ու խոնավ է եղել՝ թթվածնով հարուստ մթնոլորտով:



Բարձրավանդակի տարածքը՝ ցամաքած հուներով / ©kp.ru



ESA գիտնականների համոզմամբ՝ սա գետի հուն է, ոչ թե՝ լավայի / ©kp.ru



ESA-ում նշում են, որ նույնատիպ ցամաքած գետեր հանդիպում են նաև Երկրի վրա, օրինակ` ԱՄՆ-ի Կոլորադոյի սարահարթում, Չիլիի Ատակամա անապատում: Իսկ դա փաստում է, որ ժամանակին Մարսը մեր մոլորակի նման է եղել:



Ցամաքած գետի հուն՝ Երկրի վրա / ©kp.ru



Ընդ որում, այս լուսանկարներն առաջինը չեն, որ խոսում են մարսյան ջրի մասին: 2013թ. սկզբին ESA-ի մասնագետները հայտարարեցին Promethei Terra Highlands-ով անցնող երբեմնի ջրառատ գետի հետքերի մասին: Գետից մնացել է 1500 կմ երկարությամբ, 7 կմ լայնությամբ և 300 մ խորությամբ հունը: Գետն անվանվել է Reull Vallis: Նրա նկարը նույնպես Mars Express-ն էր փոխանցել:



2013թ. Մարսի վրա հայտնաբերված գետի հուն / ©kp.ru



«Ծովի քարերը»



2012թ. NASA-ի «Հետաքրքրություն» անունը կրող ռոբոտը, հասնելով Հեյլի խառնարան, Երկիր էր ուղարկել ցամաքած գետ հիշեցնող օբյեկտի լուսանկարները:



«Ծովի քարեր» (գետի հուներին բնորոշ քարեր)՝ 1. Մարս, 2. Երկիր / ©kp.ru



Այնտեղ հստակ երևում են «ծովի քարերը», որը բնորոշ է գետերին: Այդպիսիք կան Երկրի բոլոր գետերում: Այդ քարերի չափերի համաձայն կազմվել է գետի արագությունն ու բարձրությունը. 1 մ/վ և ծնկների բարձրությամբ:



Հայտնաբերված լիճը նման է Անտարկտիդայի լճին



Նախորդ տարի Մարսի վրա առաջին անգամ հայտնաբերվեց հեղուկ ջրով լիճ: ESA-ի մասնագետներին լիճը գտնելու հարցում աջակցել են NASA-ի գործընկերները: Եվրոպացիներն ու ամերիկացիները համատեղ ուսումնասիրեցին տվյալները, որոնք ստացել էին իրենց տիեզերական սարքավորումներից՝ Mars Express-ից և Mars Odyssey-ից:



Հիմնական դիտարկումներն իրականացվել են MARSIS (Mars Advanced Radar for Subsurface and Ionosphere Sounding instrument) ռադարի օգնությամբ: Ստացված տվյալները հաստատել են, որ մոլորակի հարավային կիսագնդի Planum Australe շրջանում առկա է ստորգետնյա ջրավազան: Այն կայուն վիճակ է ունեցել՝ լճի նման: Գրեթե համապատասխանում է Անտարկտիդայի Արևելք լճին:



Հեղուկ ջրով լիճը՝ Մարսի վրա / ©kp.ru



Հաղորդվում է, որ մարսյան լիճը Արևելքից փոքր է: Խորությունն ընդամենը մեկ մետր է, լայնությունը՝ 20 կմ: Այն գտնվում է սառույցի ու փոշու 1,5 կմ-անոց շերտի տակ: Աղբյուրը եզրակացնում է, որ Մարսի ամբողջ ջրային պաշարը չէ, որ միլիարդավոր տարիներ առաջ ցամաքել է: Ինչ-որ մասը մնացել է: Այն հույս է տալիս այնտեղ կյանք որոնողներին:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/marsi-vra-jamanakin-geter-en-hosel</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>