<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/894/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Tue, 22 Sep 2026 08:47:41 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=6721</guid>

            <pubDate>Thu, 26 Dec 2019 20:08:04 +0000</pubDate>

            <title>Մաթեմատիկոսները ճանապարհային խցանումները վերացնելու տարբերակներ են առաջարկել</title>

            <description><![CDATA[<p>Անձնական մեքենաներն ամենուր դառնում են ավելի հասանելի, ինչը մեծ քաղաքներում առաջացնում է խցանման խնդիր: Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի գիտնականներն առաջարկել են մաթեմատիկական ալգորիթմի օգնությամբ լուծել խցանումների հարցը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/12/probka.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Մաթեմատիկոսները ճանապարհային խցանումները վերացնելու տարբերակներ են առաջարկել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի գիտնականներ Ալեքսանդր Կրիլատովը և Վիկտոր Զախարովն առաջարկել են մաթեմատիկական ալգորիթմի օգնությամբ պայքարել խցանումների դեմ: Նրանց հետազոտությունները հաստատում են, որ մեծ քաղաքում տրանսպորտային իրավիճակը բարելավելուն կարող են նպաստել ենթակառուցվածքների հավասարակշռված փոփոխությունները և միասնական նավիգացիոն համակարգը:



Քանի որ անձնական մեքենաներն ամբողջ աշխարհում են դառնում ավելի հասանելի, մեծ քաղաքներում հաճախ է առաջանում խցանման խնդիր: Այս հարցն ուսումնասիրվել է դեռևս 1950-ականներից, բայց վերջին տասնամյակում դարձել է առավել արդիական:



ՍՊբՊՀ-ի էներգետիկ համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորման ամբիոնի պրոֆեսոր, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր Ալեքսանդր Կրիլատովը նշել է, որ Ռուսաստանում պատմականորեն ճանապարհային ենթևեկության կազմակերպումը դրված է տրանսպորտային ինժեներների ուսերին: Միաժամանակ, նրանք հիմնականում մասնագիտանում են առանձին հատվածների կառուցվածքային փոփոխություններով պայմանավորված հարցերում՝ չտիրապետելով թողունակության համակարգային բարձրացման ոլորտին: Նրա խոսքով՝ խցանման խնդրին տեղային լուծում տալուց հետո որոշ ժամանակ անց այն ծագում է մեկ այլ կետում:



Գիտնականները մշակել են տարանցման օպտիմալացման վերաբերյալ մաթեմատիկական նոր մոտեցումներ և ներկայացրել են դրանց իրագործման հնարավորությունները:



Նրանց ներկայացրած սկզբունքներն առաջարկել է անգլիացի մաթեմատիկոս և տրանսպորտային վերլուծաբան Ջոն Գլեն Վարդրոպը՝ 1952թ.: Առաջինը հավասարակշռության սկզբունքն է: Սա մաթեմատիկական կառուցվածք է, որը թույլ է տալիս մոդելավորել համակարգերը, տարանցումը՝ ենթադրելով, որ յուրաքանչյուր վարորդ բացառապես անձնական շահով է առաջնորդվում: Ուստի այս մոդելի ենթադրում է, որ տրանսպորտային հոսքի ցանկացած փոփոխության հիմքում պետք է լինի ավտոմեքենաների տերերի էգոիստական վարքը:



Երկրորդ սկզբունքը: Վարդրոպի համակարգային օպտիմումը: Այս սկզբունքը հաստատում է, որ առկա է տրանսպորտային բոլոր միջոցների դիրեկտիվ կառավարման հնարավորություն: Սակայն ուսումնասիրության հեղինակները հիմնվում են հենց առաջին սկզբունքի վրա: Նրանց կարծիքով՝ վարորդի վարքի վրա հնարավոր է ազդել ճանապարհային ենթակառուցվածքների փոփոխության միջոցով: Արդյունքի կանխատեսումը հնարավոր են համարում մաթեմատիկական մոդելով:



Հեղինակները նշում են, որ տրանսպորտային հոսքերի կառավարման վրա մեծ ազդեցություն են ունենում վարորդների նավիգացիոն համակարգերը: Նրանք կարծիքով՝ ամենաարդյունավետ իրավիճակն այն դեպքում է կլինի, երբ բոլոր վարորդները կիրառեն միևնույն համակարգը և նպատակահարմար ենթուղիների մասին տեղեկությունը մեկ կենտրոնից ստանան:



Տարանցման օպտիմալացումը հնարավոր է նաև ճանապարհների լայնացման կամ նեղացման հաշվին, ինչը կարևոր է հատկապես առկա ցանց ունեցող քաղաքներում: Այս պայմաններում հաճախ հնարավոր չէ մեծացնել խաչմերուկից խաչմերուկ հեռավորությունը, իսկ հանգույցներ կառուցելը նպատակագարմար չէ:



Կրիլատովի խոսքով՝ մաթեմատիկական մոտեցմամբ ապացուցվել է, որ ճանապարհային ցանցի բարելավման օպտիմալ տարբերակը կարևոր, շատ օգտագործվող ուղիների առավելագույն լայնացումն է, ընդ որում՝ ամբողջ երկայնքով, ոչ թե՝ ինչ-որ հատվածներում: Դրանից հետո պետք է անցնել մյուս ուղիներին՝ ըստ նշանակության: Արդյունքում կկրճատվի ենթևեկության միջին տևողությունն ընդհանուր ցանցում:



Այն դեպքում, երբ ճանապարհը ֆիզիկապես հնարավոր չէ մեծացնել, պետք է կիրառել այլ մեթոդներ: Օրինակ՝ ճանապարհի ամբողջ երկայնքով կայանման արգելում: Բացի այդ, գիտությունը կարող է օգնել էլեկտրատրանսպորտի համար առանձնացված ճանապարհների ստեղծման հարցում, եթե քաղաքապետարանը ցանկանա վարորդներին մոտիվացնել՝ անցնելու «կանաչ» մեքենայի: Հատուկ նրանց համար կարելի է ստեղծել առանձին ուղիներ:



Գիտնականը նշել է, որ ճանապարհների բարեկարգման համար տարեկան հսկայական գումարներ են հատկացվում: Տրանսպորտային հոսքի կարգավորման մաթեմատիկական թեորեմն առաջարկում է այդ միջոցների արդյունավետ կառավարման որոշումների հավաքածու: Ընդ որում՝ մաթեմատիկականն այս պարագայում վեր է ինժեներատնտեսական մոտեցումից, քանի որ թույլ է տալիս տրանսպորտային ցանցը դիտարկել ընդհանուր՝ հաշվի առնելով նրա առանձին տարրերի միջև փոխազդեցության օրենքները:



Մաթեմատիկական մոդելների կիրառման տարբերակներից մեկը կարող է լինել դրանց հիման վրա տրանսպորտային ցանցերի թվային կրկնօրինակների մշակումը: Դրանք տրանսպորտային ինժեներների ձեռքում խելացի ու օգտակար գործիքներ կհանդիսանան: 



Պրոֆեսոր Վիկտոր Զախարովը հավելել է, որ թվային կրկնօրինակների ստեղծման և հոսքի օպտիմալացման համար դրանց կիրառման հաշվին հնարավոր կլինի հասնել հավասարակշռության՝ համակարգի օգտագործման պահանջարկի և ենթակառուցվածքների հնարավորությունների միջև: Գիտնականի խոսքով՝ տնտեսության թվայնացման պայմաններում սա շրջանցելը բարդ կլինի:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/xcanumnery-veracnelu-tarberakner</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=4893</guid>

            <pubDate>Sun, 03 Nov 2019 11:48:33 +0000</pubDate>

            <title>Առանց խցանումների. Porsche-ն ու Boeing-ը համատեղ ջանքերով թռչող մեքենա կարտադրեն</title>

            <description><![CDATA[<p>Նախատեսվում է, որ 2025թ.-ից թռչող մեքենաները խոշոր քաղաքներում մեծ պահանջարկ ձեռք կբերեն. այս երկու հսկաներն արդեն պատրաստվում են դրան:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/11/porsche-2-smaller.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Առանց խցանումների. Porsche-ն ու Boeing-ը համատեղ ջանքերով թռչող մեքենա կարտադրեն]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ամեն օր ամբողջ աշխարհում փողոցներով ընթանում են միլիոնավոր մեքենաներ: Նրանցից շատերը ժամերով կանգնում են խցանումների մեջ՝ անելանելի իրավիճակում: Հրաշալի կլիներ, եթե առաջ գնալու հնարավորություն չունենալու դեպքում մեքենան վեր բարձրանար: Արդեն մի քանի տարի այս ծրագիրն իրականացնելու համար քայլեր են կատարվում, սակայն զգալի արդյունք չկա: Ներկայումս այդ հարցի լուծմանն են լծվել տրանսպորտային 2 հսկաներ՝ Porsche-ը և Boeing-ը:



Տրանսպորտային միջոցներ արտադրողների և ինժեներների համար թռչող մեքենան վաղուց ցանկալի երևույթ է: Այն հնարավորություն կտա բեռնաթափել փողոցները՝ խուսափելով խցանումներից, ինչն այսօր դառնում է համաշխարհային խնդիր:



Porsche-ի սպորտային թռչող մեքենայի կոնցեպցիա / ©geekwire.com



Ներկայումս թռչող մեքենաների ու տաքսիների կոնցեպտի մշակմամբ զբաղվում են մի շարք ընկերություններ: Նրանց շարքում առաջատարն ու փորձառուն համարվում է Վիրջինիա նահանգում գտնվող Aurora Flight Sciences-ը, ինչպես նաև կալիֆորնիական Kitty Hawk-ը, որի մասնագետներն արդեն մեկ տարի զբաղվում են աերոտաքսիների ստեղծման ծրագրի մշակմամբ:



 Kitty Hawk-ի թռչող տաքսին / ©theverge.com



Porsche-ի ու Boeing-ի կողմից թռչող մեքենայի նախագծման աշխատանքներին ներգրավվել են հենց այդ կազմակերպությունները: Բացի այդ՝ Boeing-ն ավելի վաղ զբաղվել է էլեկտրական թռչող սարքի ստեղծմամբ: Այդ սարքավորումը՝ eVTOL-ը, ունակ է թռիչքն ու վայրէջքն իրականացնել ուղղահայաց: Նրա առաջին փորձնական թռիչքը հաջողությամբ է պսակվել:




https://youtu.be/Mi2HE-1JDtQ
 Boeing-ի eVTOL-ի կոնցեպցիան / ©Aviation International News



Porsche Consulting ընկերության աշխատակիցների կողմից նախորդ տարի կատարված ուսումնասիրությունների արդյունքներով՝ քաղաքների համար թռչող մեքենաները մեծ պահանջարկ ձեռք կբերեն 2025թ.:




https://youtu.be/BSFVvhQP7ws
 Aurora Flight Sciences-ի թռչող մեքենայի կոնցեպցիան / ©Aurora Flight Sciences



Porsche AG ընկերության ղեկավարներից Դետլև ֆոն Պլատենը նախանշել է կորպորացիայի կողմից թռչող մեքենաների արտադրության ռազմավարությունը: Նրա խոսքով՝ ընկերությունը մտադիր է ընդլայնել իր ազդեցությունը՝ որպես սպորտային և պրեմիում դասի մեքենաարտադրող: Ֆոն Պլատենը նշել է, որ հետագայում հնարավոր է յուրացվի նաև երրորդ տարածությունը (օդ. խմբ.), ինչին նպատակաուղղված է երկու խոշոր ընկերությունների համատեղ գործունեությունը:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/trchox-meqena-kartadren</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>