<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/969/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Wed, 07 Oct 2026 13:52:24 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=10005</guid>

            <pubDate>Mon, 06 Apr 2020 21:46:56 +0000</pubDate>

            <title>Naked Science. Գիտնականները հստակեցրել են կորոնավիրուսի կենսունակության ժամկետները փողի, հագուստի ու դիմակի վրա</title>

            <description><![CDATA[<p>Հոնկոնգի գիտնականների հետազոտությունը հաստատել է բժիշկների խորհուրդներին հետևելու անհրաժեշտությունը. դիմակ կրելու դեպքում պետք է խուսափել նրա արտաքին մակերեսին, ապա՝ դեմքին դիպչելուց, բացի այդ՝ ավելի լավ է հրաժարվել կանխիկ գումարից և իհարկե չմոռանալ լվանալ ձեռքերը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/04/ER8VeHLXYAUJrUw.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Naked Science. Գիտնականները հստակեցրել են կորոնավիրուսի կենսունակության ժամկետները փողի, հագուստի ու դիմակի վրա]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Աշխարհի գրեթե 183 երկրներում տարածված և ավելի քան 1,3 մլն մարդու վարակած Covid-19-ի պանդեմիայի օրերին փորձագետները և գիտնականները բազմիցս հայտարարել են, որ ներկայումս ավելի լավ է հրաժարվել կանխիկ փողերից, որոնց մակերեսին ապրում են բազմատեսակ մանրէներ և պաթոգեն բակտերիաներ, որոնք ունակ են վտանգավոր հիվանդություններ հարուցել. խորհուրդ է տրվել անցնել անհպում վճարումներին: Դիմակները նույնպես, որոնք քաղաքացիների մեծ մասը կրում են վարակից պաշտպանվելու համար (թեև դրանց արդյունավետությունն առողջ մարդու համար նվազագույնն է), խորհուրդ են տալիս փոխել առնվազն 2 ժամը մեկ, հակառակ դեպքում դիմակը կարող է խոնավանալ և բակտերիաների աղբյուր դառնալ:



Բայց ինչքա՞ն ժամանակ է կարող SARS-CoV-2 կորոնավիրուսն ապրել այդ նույն դիմակների, կանխիկ գումարի և, օրինակ, անձեռոցիկի վրա: Այդ հարցին պատասխանել են Հոնկոնգի համալսարանի Հանրային առողջապահության դպրոցի գիտնականները:



SARS-CoV-2-ի կենսունակությունը ստուգելու համար 5 միկրոլիտր վիրուսային մշակումը կաթոցիչի օգնությամբ լցրել են 65% օդի հարաբերական խոնավություն ունեցող տարբեր մակերեսներին: Այդպես պարզվել է, որ նոր տեսակի կորոնավիրուսն առավել կայուն է հարթ մակերեսներին, իսկ անհարթ թղթի և անձեռոցիկի վրա արդեն 3 ժամ հետո չի հայտնաբերվել: Մշակված փայտանյութի և կտորի (նաև՝ հագուստի) մակերեսից այն անհետացել է 2-րդ օրը, փողից ու ապակուց՝ միայն 4-րդ օրը: Ինչ վերաբերում է բժշկական դիմակների արտաքին մակերեսին, ապա նրա վրա SARS-CoV-2-ը կարող է ապրել մինչև 7 օր, իսկ ներքին մակերեսին ակտիվ է մնացել 4 օր:



Աշխատանքի հեղինակների խոսքով՝ խիստ կարևոր է վիրահատական դիմակ կրելիս չդիպչել դրա արտաքին մակերեսին. ձեռքերը կախտոտվեն և աչքերին դիպչելիս վարակը կանցնի օրգանիզմ: Թեև SARS-CoV-2-ը կարող է նպաստավոր պայմաններում բավականին կայուն լինել, սակայն զգայուն է ախտահանող սովորական միջոցների նկատմամբ: Պաշտպանվելու համար անհրաժեշտ է հետևել հիգիենայի կանոններին, հաճախ լվանալ ձեռքերը և աշխատել չդիպչել դեմքին, բերանին ու քթին:



Բացի այդ՝ հետազոտողները կորոնավիրուսի կենսունակությունը ստուգել են որոշակի ջերմաստիճաններում և պարզել են, որ այն բավականին կայուն է 4°С-ի պայմաններում, բայց տաքի նկատմամբ զգայուն է: 4°С-ի պահպանման դեպքում վարակիչ հատկությունը նվազել է միայն 14-րդ օրը: Աստիճանական ջերմացման դեպքում վիրուսի ապաակտիվացման ժամկետը կրճատվել է. 22°С-ի դեպքում այն ակտիվ է եղել 7 օր, անհետացել է 2-րդ շաբաթում, 37°С-ի դեպքում՝ հաջորդ օրը, 56°С-ի դեպքում՝ կես ժամում, իսկ 70 °С-ի պայմաններում՝ ընդամենը 5 րոպե անց:



Ավելի վաղ արված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ SARS-CoV-2-ը հնարավոր է հայտնաբերել աերոզոլներում՝ 3 ժամվա ընթացքում, պղնձե մակերեսներում՝ մինչև 4 ժամվա ընթացքում, ստվարաթղթի վրա՝ 24 ժամում, պլաստիկի և չժանգոտվող պողպատի վրա՝ 2-3 օրում: Բացի այդ՝ գիտնականները հստակեցրել են օդի խոնավության մակարդակը, որի դեպքում կորոնավիրուսի փոխանցումը դանդաղում է:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/kensunakutyan-jamketnery</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=5600</guid>

            <pubDate>Fri, 22 Nov 2019 12:40:27 +0000</pubDate>

            <title>Հայկական դրամը դարձավ 26 տարեկան. ի՞նչ ճանապարհ է անցել</title>

            <description><![CDATA[<p>Առաջարկվել են ազգային արժույթի անվան մի շարք տարբերակներ՝ «դրամ», «ստակ», «իբար», «դահեկան», «թագվորին», արտադրյալ միավորինը՝ «մանրադրամ», «ար», «մանր», «իմի», «զուզա», «պլիկ», «լումա»:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/11/maxresdefault-4.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Հայկական դրամը դարձավ 26 տարեկան. ի՞նչ ճանապարհ է անցել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Մինչև ազգային արժույթի ներդրումը Հայաստանում ռուբլին էր պաշտոնական շրջանառության մեջ՝ խորհրդայինը՝ 1961-1991 թվականների նմուշի և ռուսականը՝ 1991-1992 թվականների նմուշի: ՀՀ անկախության հռչակմամբ առաջացավ ազգային արժույթ ունենալու անհրաժեշտությունը:



1991թ. սեպտեմբերի 21-ից հետո առաջարկվել են ազգային արժույթի անվան մի շարք տարբերակներ՝ «դրամ», «ստակ», «իբար», «դահեկան», «թագվորին», արտադրյալ միավորինը՝ «մանրադրամ», «ար», «մանր», «իմի», «զուզա», «պլիկ», «լումա»: 1992թ. մարտի 27-ին հատուկ հանձնաժողովի կողմից ՀՀ ազգային արժույթ ընտրվեց «դրամը», իսկ արտադրյալ միավորը՝ «լուման»:



ՀՀ Գերագույն խորհրդի կողմից ստեղծված ՀՀ-ում դրամաշրջանառության կարգավորման պետական հանձնաժողովի 1993թ. նոյեմբերի 19-ի որոշմամբ՝ 1993թ. նոյեմբերի 22-ի ժամը 00:00-ից ՀՀ տարածքում օրինական վճարամիջոց են հանդիսանում ՀՀ ԿԲ 1993թ. նմուշի 10, 25, 50, 100, 200 և 500 դրամ անվանական արժեքներով բանկային տոմսերը: Այսպիսով, 1993թ. նոյեմբերի 22-ին ազգային արժույթի ներդրմամբ ՀՀ տարածքում դադարեցվեց խորհրդային և ռուսական դրամանիշերի շրջանառությունը:



1993-1995թթ. նմուշներ



















10, 25, 50, 100, 200 և 500 դրամանոց թղթադրամների էսքիզների հեղինակները Հրաչյա Ասլանյանն ու Աշոտ Մանուկյանն են, 1000 դրամանոց թղթադրամինը՝ Աշոտ Մանուկյանը, 5000 դրամանոց թղթադրամինը՝ Հրաչյա Ասլանյանը։ Թղթադրամները տպագրվել են գերմանական «Giesecke &amp; Devrient» ընկերությունում։



1998-2015թթ. նմուշներ





















50, 100, 500, 1000, 5000, 10 000 և 20 000 դրամանոց թղթադրամների էսքիզների հեղինակն Աշոտ Մանուկյանն է, 50 000 դրամանոց թղթադրամինը՝ Ռուբեն Արուտչյանը, 100 000 դրամանոց թղթադրամինը՝ Հարություն Սամուելյանը։ Տպագրվել են ավստրիական «OeBS», բրիտանական «De La Rue», գերմանական «Giesecke &amp; Devrient» և նիդերլանդական «Joh. Enschede» ընկերություններում։



50 000 դրամ անվանական արժեքով թղթադրամն առաջին և առայժմ միակ հայկական հոբելյանական թղթադրամն է: Նվիրված է Հայաստանում քրիստոնեությունը պետական կրոն հռչակելու 1700-ամյակին: Արժութային հարցերով միջազգային ասոցիացիայի կողմից կազմակերպված 2010թ. միջազգային մրցույթում 100 000 դրամ անվանական արժեքով թղթադրամը «Տարվա լավագույն թղթադրամը կամ թղթադրամների շարքը» անվանակարգում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը, իսկ թղթադրամների միջազգային հանրության կողմից կազմակերպված 2010թ. միջազգային մրցույթում «Տարվա թղթադրամը» անվանակարգում՝ երրորդ տեղը:



Մետաղադրամներ



2003-2004թթ.1994թ.



1994թ. նմուշի մետաղադրամները հատվել են Լեհաստանի դրամահատարանում, իսկ 10 դրամ անվանական արժեքով մետաղադրամը՝ զուգահեռաբար նաև Սլովակիայի Կրեմնիցայի դրամահատարանում։



2003-2004թթ. նմուշի մետաղադրամների էսքիզների հեղինակը՝ Կարապետ Աբրահամյանի: Մետաղադրամները հատվել են Լեհաստանի դրամահատարանում, իսկ 50 դրամ անվանական արժեքով մետաղադրամը՝ զուգահեռաբար նաև Ֆինլանդիայի դրամահատարանում։



3-րդ սերնդի կոմպոզիտային թղթադրամներ



2018թ. նոյեմբերի 22-ից, հայկական դրամի 25-ամյակի կապակցությամբ, շրջանառության մեջ դրվեցին երրորդ սերնդի կոմպոզիտային նոր թղթադրամները:





ՀՀ կենտրոնական բանկը հայկական դրամի հոբելյանի կապակցությամբ թողարկել է տեսանյութ, որտեղ ցուցադրվում է դրամի տպագրության գործընթացը։




https://www.facebook.com/b24.am/videos/368248463919829/




Հայկական թղթադրամներն ունեն բարձր պաշտպանվածություն և որակ, իրենց տեխնիկական բնութագրերով չեն զիջում արտերկրյա թղթադրամներին, որոշ դեպքերում նաև գերազանցում են: Երրորդ սերնդին զուգահեռ՝ շրջանառվում են նաև երկրորդի թղթադրամները: Շրջանառությունից հետ կանչված մյուս բոլոր թղթադրամները ենթակա են փոխանակման ՀՀ կենտրոնական բանկում և Հայաստանի տարածքում գործող բոլոր առևտրային բանկերում: 
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/haykakan-dramy</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>