<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/ace-2/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Mon, 05 Oct 2026 12:54:51 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=13488</guid>

            <pubDate>Mon, 27 Jul 2020 10:58:53 +0000</pubDate>

            <title>Պարզվել է, թե ինչու է SARS-CoV-2-ը հոտառության կորուստ առաջացնում</title>

            <description><![CDATA[<p>Հոտերի նկատմամբ զգացման կորուստը՝ անոսմիան, Covid-19-ով վարակվածության ամենահայտնի ախտանշաններից է. այն առաջանում է հոտառական էպիթելիայի օժանդակ բջիջների վնասման հետևանքով:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/07/anosmia-scaled.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Պարզվել է, թե ինչու է SARS-CoV-2-ը հոտառության կորուստ առաջացնում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Քիթ-կոկորդ-ականջաբան բրիտանացի մասնագետներն ավելի վաղ հայտնաբերել էին, որ Covid-19 կորոնավիրուսային վարակն ուղեկցվում է հոտառության կորստով (անոսմիա): Այդուհետ՝ այդ ախտանշանը համարվել է վաղ շրջանում կորոնավիրուսի ախտորոշման կարևոր նախապայմաններից մեկը: Նույնիսկ բարձր ջերմությունն է ավելի քիչ հանդիպում վարակվածների մոտ, քան՝ անոսմիան: Միևնույն ժամանակ՝ վերականգնումն առավել արագ է տեղի ունենում, քան վիրուսային այլ հիվանդությունների դեպքում, որոնք վնասում են հոտառական նեյրոնները:



Այժմ Հարվարդի ֆիզիոլոգները պարզել են, թե ինչպես է SARS-CoV-2-ը հոտառության կորուստ առաջացնում: Այդ նպատակով Բլավատնիկի ինստիտուտի պրոֆեսոր Ռոբերտ Դատայի խումբը վերլուծել է քթի խոռոչի վերին հատվածի բջիջների ակտիվ գեները՝ առաջին հերթին՝ ACE2-ը և TMPRSS2-ը, որոնք անհրաժեշտ են կորոնավիրուսի ամրացման և ներս սողոսկելու համար:



Պարզվել է, որ նեյրոններում այդ գեները չեն արտահայտվում, բայց ակտիվ են հոտառական էպիթելիայի այլ՝ հենակետային և բազալային բջիջներում, որոնք օժանդակ դերակատարում ունեն: Հենակետային բջիջները «պարուրում են» ռեցեպտորային նեյրոնները՝ նրանց հաղորդելով ֆիզիկական և մետաբոլային աջակցություն: Բազալային բջիջներն ունեն ցողունային նշանակություն՝ ապահովելով վնասված էպիթելերի վերականգնումը: Նրանցում ACE2-ը և TMPRSS2-ը արտադրվում են այնպես, ինչպես և ստորին շնչուղիների բջիջներում, որոնք SARS-CoV-2-ի հիմնական թիրախն են:



Հեղինակները նաև հետազոտել են լաբորատոր մկների ուղեղի հոտառական կենտրոնի բջիջներում գեների արտահայտումը: Այդ նեյրոններում ACE2-ը նույնպես ոչ ակտիվ է մնում, թեև արտադրվում է նրանց հետ կապված անոթների բջիջներում: TMPRSS2-ը չի արտահայտվել ոչ այստեղ, ոչ էլ՝ մյուսներում:



Այդպիսով, Covid-19-ի պարագայում  հայտ եկող անոսմիայի պատկերն առավել պարզ է դարձել: Պարզվել է, որ վիրուսը կարող է խախտել ռեցեպտորների աշխատանքը՝ վնասելով հոտառական էպիթելիայի օժանդակ բջիջները: Հիվանդության ժամանակ նկատվող մի շարք այլ նյարդաբանական ախտանշաններ կարող են կապ ունենալ ոչ թե նեյրոնների վնասման, այլ նրանց աշխատանքն ապահովող և, առաջին հերթին, արյունատար անոթների բջիջների վնասման հետ:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/hotarutyan-korust</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=12538</guid>

            <pubDate>Tue, 23 Jun 2020 16:38:48 +0000</pubDate>

            <title>Գիտնականները պարզել են, թե ինչու են Covid-19-ով վարակվածները կորցնում հոտառությունը</title>

            <description><![CDATA[<p>Հոտառության կորուստը սովորաբար տեղի է ունենում, երբ քիթը փակ է: Իսկ այս դեպքում պատճառն այլ է. վարակի ներթափանցման դեպքում քթի՝ հոտառության համար պատասխանատու հատվածը փակվում է այտուցված փափուկ հյուսվածքներով ու լորձով:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/06/file-20200609-21182-141xql1.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Գիտնականները պարզել են, թե ինչու են Covid-19-ով վարակվածները կորցնում հոտառությունը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Covid-19-ին բնորոշ ախտանշաններից մեկն անոսմիան է՝ հոտառության կորուստը: Սովորաբար դա պայմանավորված է լինում քթի հագեցվածությամբ, սակայն կորոնավիրուսային վարակով պացիենտները կարող են քթով շնչել և հոտ չզգալ: Մի քանի շաբաթ տևած հետազոտություններից հետո գիտնականները ներկայացրել են այդ երևույթի մոդելը:



Ստանալով Covid-19-ի պատճառով անոսմիա ունեցող մարդկանց քթի և խոռոչի համակարգչային տոմոգրաֆիայի պատասխանները՝ գիտնականները պարզել են, որ քթի այն հատվածը, որը պատասխանատու է հոտառության համար, փակվում է այտուցված փափուկ հյուսվածքներով ու լորձով: Քթի և խոռոչի մյուս հատվածում փոփոխություն տեղի չի ունենում, այդ պատճառով քթով շնչելու խնդիր չի առաջանում:



Հայտնի է, որ կորոնավիրուսն օրգանիզմը վարակում է վերին շնչուղիներում առկա բջիջների մակերեսներին ACE2 ռեցեպտորների ամրակցման միջոցով: TMPRSS2 սպիտակուցը բջջի մեջ սողոսկելու հարցում աջակցում է վիրուսին: Հայտնվելով բջջի ներսում՝ վիրուսը կարող է բազմանալ՝ առաջացնելով իմունային համակարգի բորբոքային պատասխան:



Ի սկզբանե ենթադրվել է, որ վիրուսը կարող է վարակել և վնասել հոտառական նեյրոններին (բջիջներ, որոնք հոտի մոլեկուլի ազդանշանը փոխանցում է ուղեղի այն հատվածին, որտեղ այդ ազդանշանը վերափոխվում է հոտի): Սակայն միջազգային հետազոտական խմբի աշխատանքի արդյունքները ցույց են տվել, որ հոտառական նեյրոնների վրա ACE2 բջիջներ չկան: Սակայն առկա են այսպես կոչված սուստենտակուլյար բջիջների վրա, որոնք աջակցում են հոտառական նեյրոններին:



Գիտնականները ենթադրում են, որ հենց այդ բջիջների վնասումն է առաջացնում իմունային պատասխան և այտուց, բայց հոտառական նեյրոններին չի դիպչում: Երբ իմունային համակարգը հաղթահարում է վիրուսը, այտուցն անկում է, և հոտի մոլեկուլները կրկին կարող են հասնել չվնասված ռեցեպտորների մոտ:



Հոտառական նեյրոն (վարդագույն) և հոտի ռեցեպտորներ / © Steve Gschmeissner/Getty Images



Լուրջ զարգացումների դեպքում բորբոքված գոտին ամեն դեպքում այլ բջիջների կարող են վնասել: Այդ դեպքում հոտառության վերականգնումը դանդաղ է ընթանում, ուստի հոտառական նեյրոններին ժամանակ է պետք՝ ցողունային բջիջները պահուստից դեպի քթի լորձաթաղանթը վերագեներացնելու համար:



Նախնական առողջացումը հաճախ կապված է հոտառության խախտման՝ պարոսմիայի հետ, երբ նյութերն այնպիսի հոտ չունեն, ինչպես նախկինում: Օրինակ՝ այդպիսի խնդիրներ ունեցողներից շատերը սուրճի հոտի փոխարեն կեղտաջրի հոտ են զգում:



Լավ լուրն այն է, որ հոտառական նեյրոնները կարող են վերագեներացվել: Հնարավոր է այդ վերագեներացիան օգտագործել և ուղղել «քթի ֆիզիոթերապիայի»՝ հոտի մարզման օգնությամբ:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/korcnum-hotarutyuny</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=12350</guid>

            <pubDate>Wed, 17 Jun 2020 18:42:30 +0000</pubDate>

            <title>Գիտնականները պատմել են կորոնավիրուսով վարակվելուց խուսափելու համար զուգարանից ճիշտ օգտվելու մասին</title>

            <description><![CDATA[<p>Հաճախակի օգտագործվող զուգարաններում առկա է կղանքային ճանապարհով SARS-CoV-2-ով վարակվելու վտանգ, որը, սակայն, հնարավոր է նվազեցնել:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/06/5.0013318.figures.online.f3.jpeg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Գիտնականները պատմել են կորոնավիրուսով վարակվելուց խուսափելու համար զուգարանից ճիշտ օգտվելու մասին]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ինչպես արդեն հայտնի է, կորոնավիրուսը կարող է վարակել նաև աղիների առանձին բջիջներ, որոնց վրա առկա են ACE2 ռեցեպտորներ, ինչպես նաև դուրս գալ կղանքի հետ: Ընդ որում՝ վիրուսային մասնիկները կարող են արտաթորանքի մեջ հայտնաբերվել ախտանշանների անհետացումից հետո մի քանի շաբաթ անց: Այս թեմայով վերջին շրջանում կատարված ուսումնասիրությունների ժամանակ պացիենտների արտաթորանքի մեջ SARS-CoV-2 է հայտնաբերվել արյան մեջ վիրուսի առկայության բացասական թեստից 5 շաբաթ անց:



Դա նշանակում է, որ ինչպես տան, այնպես էլ հանրային զուգարանում պետք է պահպանել զգուշավորության հավելյալ կանոններ: Մասնավորապես, ջրահեռացման ժամանակ զուգարանակոնքի ծածկոցը փակել: Հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ հեղուկի արագ հոսքից առաջացող տուրբուլենտության (մրրկային շարժում) պատճառով վիրուսային մասնիկների ամպը բարձրանում է օդ՝ շուրջ 90 սմ բարձրությամբ:



Բնականաբար՝ որոշ մասնիկներ խառնվում են խողովակատարում կամ չորանում են, բայց վիրուսների շուրջ 60%-ը դուրս են թռչում զուգարանակոնքից: Նրանք կարող են նստել մոտակա մակերեսների վրա (օրինակ՝ փայտե բռնակին) կամ ուղղակիորեն հայտնվեն մեկ այլ մարդու օրգանիզմում: Այդ մասնիկները շարունակում են ակտիվ մնալ և կարող են կղանքաօրալային վարակման պատճառ դառնալ: Սակայն մարդկանց մեծ մասը տեղեկացված չէ կորոնավիրուսային վարակի՝ այդ ճանապարհով հնարավոր փոխանցման մասին:



Զուգարանակոնքի բաց ծածկոցի դեպքում ջրահեռացման վտանգավորությունը հասկանալու համար հետազոտության հեղինակները մի շարք համակարգչային ձևումներ են կատարել: Գիտնականները դիտարկել են ջրի հեռացման երկու տարբեր տեսակներ. ջրի հոսքի 1 և 2 անցքերով (2-րդ դեպքում հավելյալ տուրբուլենտություն է ստեղծվում):



Միահոսք ջրահեռացմամբ զուգարանակոնք, մոդելավորում / © Yun-yun Li, Ji-Xiang Wang and Xi Chen, Physics of Fluids, 2020



Մոդելավորումը ցույց է տվել, որ հոսքի ընթացքի դիմահայաց պատին հայտնվող ջուրը ոչ մեծ օդային փնջեր է ստեղծում: Դրանք օդ են բարձրացնում բյուրավոր ոչ մեծ կաթիլներ: Դրանք այնքան փոքր են լինում, որ օդում կախված են մնում ավելի քան 1 րոպե:



Այդպիսի երևույթը հատկապես վտանգավոր է, օրինակ, յն բնակարաններում, որտեղ շատ մարդիկ են բնակվում, կամ բանուկ հատվածի հանրային զուգարաններում: Աշխատության հեղինակները համարում են, որ անհարաժեշտ է ջրահեռացումից առաջ ծածկոցի փակման հավելյալ գործընթացի անհրաժեշտության վերաբերյալ տեղեկացնել բնակչությանը: Հատկապես այն դեպքում, երբ զուգարանից օգտվող մարդու մոտ կորոնավիրուսային վարակ է կասկածվում:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/jisht-ogtvelu-masin</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=10567</guid>

            <pubDate>Thu, 23 Apr 2020 18:32:42 +0000</pubDate>

            <title>Գիտնականները Covid-19-ի՝ սեռական ճանապարհով փոխանցման ապացույցներ չեն գտել</title>

            <description><![CDATA[<p>Կորոնավիրուսային հիվանդությունը թեթև և միջին ծանրությամբ տարած տղամարդկանց սերմնահեղուկում և ձվարաններում պաթոգենի առկայության հետքեր չեն հայտնաբերվել:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/04/94419618_2875513419192535_6081600522073145344_o.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Գիտնականները Covid-19-ի՝ սեռական ճանապարհով փոխանցման ապացույցներ չեն գտել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Յուտա նահանգի համալսարանի հետազոտողները կորոնավիրուսային վարակակակիր տղամարդու սերմնահեղուկում SARS-CoV-2 վիրուս չեն հայտնաբերել:



Հետազոտությունն ամբողջությամբ չի բացառում սեռական ճանապարհով կորոնավիրուսի փոխանցումը, սակայն ուսումնասիրությունների արդյունքներն ապացուցում են, որ նման երևույթի վտանգները չնչին են:



Հետազոտության առաջատար հեղինակ, ուռոլոգիայի և տղամարդկային պտղաբերության մասնագետ Ջեյմս Մ. Հոտալինգը նշել է, որ եթե Covid-19-ի նման հիվանդությունը փոխանցվեր սեռական ճանապարհով, ապա այն լուրջ հետևանքներ կունենար հիվանդությունների կանխարգելման համար և կարող էր անդրադառնալ մարդու տևական վերականգնողական առողջության վրա: Նրա խոսքով՝ այն փաստը, որ այդ ոչ մեծ հետազոտությունում ցույց չի տրվել, որ Covid-19-ի վիրուսը չի գտնվել սերմում կամ ձվարաններում, խիստ կարևոր բացահայտում է:



Հետազոտությունը սկսվել է՝ ստուգելու ենթադրությունը, թե SARS-CoV-2-ը կարող է ընդհանրություն ունենալ Էբոլա և Զիկա տենդի վիրուսների հետ և, առաջին հերթին, մարդկանց միջև փոխանցման շրջանակներում: Փորձարկումների ժամանակ գիտնականները հավաքել են երկու ամիս առաջ թեթև և միջին ծանրությամբ կորոնավիրուսով հիվանդությունից առողջացած 34 չինացիների սերմնահեղուկը:



Սակայն վիրուսի բացակայությունը սերմնահեղուկում չի երաշխավորել, որ SARS-CoV-2-ը չի կարող հայտնվել ձվարաններում, որտեղ ձևավորվում են տղամարդկային սեռական բջիջները: Այս պարագայում պաթոգենն ունակ չէ փոխանցվելու սեռական ճանապարհով, սակայն կարող է վնասել վերականգնողական գործառույթին:



Ձվարաններում վիրուսի հայտնվելու ունակությունը ստուգելու համար աշխատության հեղինակներն ուսումնասիրել են ոչ անմիջականորեն կորոնավիրուսային վարակի հետ կապված զույգ գեների էքսպրեսիան: Խոսքը անգիոթենզին փոխակերպող ACE2 սպիտակուցի և տրանսմեմբրանային TMPRSS22 սերինային պրոթեազի մասին է: Այդ մոլեկուլներն կորոնավիրուսին ծառայում են բջջի մեջ սողոսկելիս:



Հետազոտելով սերմնահեղուկի առողջ դոնորների մՌՆԹ-ի միաբջիջ ատլասից ստացված մատրիցային ՌՆԹ-ի տվյալները՝ գիտնականները պարզել են, որ գեների այդ զույգն առկա է ձվարանի 6500 բջիջներից միայն 4-ում: Դա թույլ է տալիս ենթադրել, որ SARS-CoV-2-ը դժվար թե մուտք գործի մարդու ձվարան:



Չնայած արդյունքներին՝ հետազոտողները խոստովանում են, որ իրենց աշխատանքն ունի որոշակի կարևոր սահմանափակումներ, ներառյալ ընտրության ոչ մեծ ծավալը և այն փաստը, որ դոնորներից ոչ ոք կորոնավիրուսային հիվանդությունը ծանր չի տարել: Հոտալինգը նշել է, որ Covid-19-ով վարակված և ծայրահեղ վիճակում գտնվող մարդու մոտ կարող է լինել վիրուսային առավել բարձր ծանրաբեռնվածություն, ինչը մեծ հավանականություն կարող է հաղորդել սերմի վարակմանը: Սակայն գիտնականներն այդ հարցին դեռ պատասխան չունեն. նրա խոսքով՝ մյուս դեպքերում վիրուսի ակտիվություն չհայտնաբերելն, ամեն դեպքում, հուսադրող է:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/serakan-janaparhov</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=10463</guid>

            <pubDate>Mon, 20 Apr 2020 18:39:52 +0000</pubDate>

            <title>Գիտնականները պարզել են, թե ինչու են ավելորդ քաշ ունեցողները ծանր տանում Covid-19-ը</title>

            <description><![CDATA[<p>Մկների վրա արված փորձարկումները ցույց են տվել, որ ճարպակալումն առաջացնում է ACE2 սպիտակուցի բարձր էքսպրեսիա. հենց այն է SARS-CoV-2-ն օգտագործում բջջի մեջ սողոսկելու համար: Դա կարելի է համարել բացատրություն, թե ինչու են ավելորդ քաշ ունեցողներն առավել ծանր տանում Covid-19-ը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/04/afp-rfi.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Գիտնականները պարզել են, թե ինչու են ավելորդ քաշ ունեցողները ծանր տանում Covid-19-ը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Բարձր տարիքը, ծխելը, ավելորդ քաշը և խրոնիկ հիվանդությունների առկայությունը (մասնավորապես՝ սիրտ-անոթային համակարգի, շաքարային դիաբետ) նոր տեսակի կորոնավիրուսով վարակված պացիենտների համար մահացության և բարդացումների վտանգի հիմնական հանգամանքներն են: Ավելի վաղ ԱՄՆ-ի գիտնականները համարել են, որ Covid-19-ի ծանր ընթացքով հոսպիտալացվածների շարքում ավելի հաճախ են հանդիպում ճարպակալությամբ տառապողները:



Ներկայումս Կանադայից և Արաբական Միացյալ Էմիրություններից կենսաբանները որոշել են պարզել, թե ինչով է պայմանավորված Covid-19-ով վարակվածների համար հիվանդության ծանր դեպքերի հաղթահարումը, և հաստատել են, որ գերերի օրգանիզմը ռեցեպտորների բարձր քանակ է մշակում, որոնք անհրաժեշտ են SARS-CoV-2-ին՝ առողջ բջիջների մեջ սողոսկելու համար: Հետազոտությունը դեռևս գրաքննություն չի անցել:



Աշխատության հեղինակները նշում են, որ ավելի վաղ ցույց է տրվել, որ բջիջ-տիրոջ մեջ մուտք գործելու համար SARS-CoV-2-ն օգտագործում է 2-րդ անգիոթենզինփոխակերպող ֆերմենտներին (մեմբրանային սպիտակուց ACE2): Նրանք փորձել են նկարագրել, թե ինչպես է SARS-CoV-2-ը խախտում տիրոջ մոտ լիպիդների նյութափոխանակության ուղիները և ինչպես է ապակարգավորված լիպոգենեսը (ճարպերի կուտակման գործընթաց) ազդում ACE2-ի կարգավորման վրա, հատկապես գիրանալու դեպքում:



Հեղինակների խոսքով՝ հանրամատչելի տրանսկրիպտոմային տվյալների կրկնակի վերլուծության օգնությամբ առաջին անգամ բացահայտվել է, որ SARS-CoV-2-ով վարակված թոքերի էպիթելային բջիջները ցուցաբերում են այն գեների բարձր կարգավորում, որոնք կապված են լիպիդների նյութափոխանակության հետ, ներառյալ SOC3 գենը, որը մասնակցում է բորբոքման կարգավորմանը և լեպտինի ազդանշանների փոխանցման զսպմանը:



Գիտնականները փորձարկում են արել 16 լաբորատոր մկների վրա, որոնց բաժանել են 2 հավասար խմբի: Հայտնաբերվել է, որ առաջին խմբի՝ ճարպակալմամբ տառապող կրծողների օրգանիզմը ավելորդ քաշ չունեցող մկների խմբի հետ համեմատ ավելի շատ ACE2 ֆերմենտներ է արտադրել, որոնց հետ փոխգործակցում են կորոնավիրուսի S սպիտակուցները: Ընդ որում՝ դա ավելի շատ նկատվել է թոքերի հյուսվածքներում: Այդպիսով, վիրուսն իր տիրապետության տակ օրգանիզմ ներթափանցելու ավելի շատ ուղիներ է ունեցել:



Հետազոտության հեղինակները ենթադրել են, որ նման գործընթացը կարող է դիտարկվել նաև դիաբետով հիվանդների օրգանիզմում և արյան մեջ խոլեստերինի բարձր քանակ ունեցողների մոտ: Կենսաբանները նախատեսում են դա պարզել հետագա հետազոտություններում:



Ավելի վաղ Լոնդոնի կայսերական քոլեջից պրոֆեսոր Պիտեր Օպենշոուն նշել է, որ, ամենայն հավանականությամբ, ներքին օրգանների շուրջը ճարպի ավելացումն ուժեղացնում է Covid-19-ի առաջացրած «ցիտոկինային փոթորիկը»: Հիպերցիտոկինեմիան չվերահսկվող բորբոքային ռեակցիա է, որն առաջացնում է օրգանիզմի սեփական հյուսվածքների վնասում:



Վիրուսի դեմ պայքարելու համար օրգանիզմը սկսում է առանձնացնել ցիտոկինների մոլեկուլները, որոնք ապահովում են բջիջների՝ ինտերֆերոնների, ինտերլեյկինների, հեմոկինի և այլնի միջև փոխազդեցությունները: Ցիտոկինի ազդեցությամբ բջիջը սկսում է արտադրել այլ ցիտոկիններ. սկսվում է այսպես կոչված ցիտոկինային փոթորիկ, որը կարող է հանգեցնել բազմաօրգանային անբավարարության, հիպերֆերիտինեմիայի, ինչպես նաև մահվան:



Բացի այդ՝ նախորդ հետազոտությունները ցույց են տվել, որ գիրացած մարդիկ սկզբունքորեն հաճախ են տառապում բարդացումներից կամ մահանում վարակային հիվանդություններից, ինչպիսին գրիպն է: Ավելորդ քաշը նաև դժվարացնում է թթվածնի ներշնչումը, իսկ դրա անբավարարության պատճառով հյուսվածքների և օրգանների մոտ դիտվում է դիսֆունկցիա: Բոլոր այդ հանգամանքներն ընդհանուր առմամբ կարող են բացատրել, թե ինչու են ավելորդ քաշ ունեցող պացիենտները Covid-19-ն ավելի ծանր տանում:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/qash-unecoxnery</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=10166</guid>

            <pubDate>Fri, 10 Apr 2020 18:22:26 +0000</pubDate>

            <title>Մեմբրանային սպիտակուցի բարձր էքսպրեսիան ծխողներին կորոնավիրուսի դեպքում առավել խոցելի է դարձնում</title>

            <description><![CDATA[<p>Կանադացի գիտնականները հայտնաբերել են, որ ծխողների և թոքերի խրոնիկ օբստրուկտիվ հիվանդությամբ տառապող մարդկանց էպիթելերին ավելի շատ են էքսպրեսավորվում այն սպիտակուցները, որոնք SARS-CoV-2-ն օգտագործում է բջջի մեջ սողոսկելու համար:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/04/https___specials-images.forbesimg.com_imageserve_1207376705_0x0.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Մեմբրանային սպիտակուցի բարձր էքսպրեսիան ծխողներին կորոնավիրուսի դեպքում առավել խոցելի է դարձնում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Թոքերի խրոնիկ ընդդիմագործական (օբստրուկտիվ) հիվանդությամբ (ԹԽՕՀ) տառապող մարդիկ, ինչպես նաև ակտիվ ծխողները կարող են խոցելի լինել SARS-CoV-2 վիրուսի համար: Կատարված հետազոտության համաձայն՝ ACE-2 սպիտակուցի էքսպրեսիայի մակարդակն այդ մարդկանց մոտ բարձր է: Այդ թեմայով նախորդ ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ կորոնավիրուսը ACE-2-ն օգտագործում է բջջի մեջ սողոսկելիս:



Հետազոտությունն իրականացրել է Կանադայի Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանից Ջենիս Լեյունգի ղեկավարած խումբը: Գիտնականներն ուսումնասիրել են 42 մարդուց վերցված թոքային էպիթելերի նմուշները. մարդկանց մի մասն ունեցել է ԹԽՕՀ, մյուսներն առողջ են եղել: Փորձարկվողների 24%-ը ծնողներ են եղել: Հյուսվածքների նմուշներում գիտնականները չափել են ACE-2-ի մակարդակը: ԹԽՕՀ-ով պացիենտների և ծխողների մոտ հետազոտվող սպիտակուցն էականորեն բարձր է եղել:



Ստացված տվյալները համեմատել են երկու այլ հետազոտությունների տվյալների հետ. դրանք ներառել են տեղեկություններ՝ ընդհանուր առմամբ 249 մարդու մասին. ներկա և նախկին ծխողներ, երբեմն չծխողներ: Պարզվել է, որ ծխելը շարունակողների մոտ էպիթելերի վրա ACE-2-ներն ավելի ինտենսիվորեն են էքսպրեսավորվել, քան նրանց, ովքեր երբեք չեն ծխել կամ թողել են:



Ջենիս Լեյունգի խոսքով` Covid-19 պանդեմիայի պայմաններում ԹԽՕՀ-ով տառապողները և ծխողները պետք է առավելագույնս խստորեն պահպանեն սոցիալական հեռավորությունը և ձեռքերի հիգիենան: Այն փաստը, որ նախկին ծխողների մոտ անգիոտենզին փոխակերպող ֆերմենտների (ԱՓՖ) մակարդակն էականորեն ցածր է, քան՝ ներկայումս ծխողների, Լեյունգի մեկնաբանմամբ՝ ծխելը թողնելու համար ամենալավ ժամանակն է՝ Covid-19-ից պաշտպանվելու համար:



Հետազոտությանը մասնակցող պրոֆեսոր, կորոնավիրուսի հարցերով գերմանական ուղղությամբ աշխատանքային խմբի կոորդինատոր Թոբիաս Վելտեն նշել է, որ ուսումնասիրությունը որոշակի հետաքրքրությամբ ներկայացնում է, թե ինչու են որոշ մարդիկ Covid-19-ի ախտանշանների առումով ավելի մեծ ռիսկի ենթարկվում, քան մյուսները: Գիտնականը հնարավոր է համարել, որ հենց մեմբրանային սպիտակուցների քանակն է պատճառը, որ ծխողների և ԹԽՕՀ-ով տառապողների մոտ Covid-19-ի ժամանակ անցանկալի ելքի վտանգն ավելի մեծ է:



Գիտնականի կարծիքով՝ հետազոտությունների համար հաջորդ կարևոր հարցն այն է, թե որքանո՞վ է հնարավոր փոխել ռիսկային խմբի պացիենտների մոտ ACE-2-ի էքսպրեսիայի մակարդակը՝ վարակվելու վտանգը նվազեցնելու համար:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/xocelie-dardznum</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>