<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/at-2016blu/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Tue, 10 Nov 2026 09:08:23 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21042</guid>

            <pubDate>Tue, 10 Nov 2026 05:10:08 +0000</pubDate>

            <title>Հսկա աստղի կրկնվող բռնկումները կապել են նրա անտեսանելի ուղեկցի հետ</title>

            <description><![CDATA[<p>AT 2016blu հսկա աստղը մոտավորապես 113 օրը մեկ կտրուկ պայծառանում է։ «Չանդրա» տիեզերական աստղադիտակի տվյալները հուշում են, որ բռնկումների պատճառը աստղից նյութ կլանող սև խոռոչը կամ նեյտրոնային աստղն է։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/at2016blu-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Հսկա աստղի կրկնվող բռնկումները կապել են նրա անտեսանելի ուղեկցի հետ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
«Չանդրան» 2026 թվականի մարտին առաջին անգամ AT 2016blu-ից ռենտգենյան ճառագայթում է գրանցել։ Հեռադիտակը աղբյուրը դիտել է հինգ անգամ՝ այն օրերին, երբ աստղը պայծառացել էր նաև տեսանելի լույսում։ Արդյունքների մասին NASA-ն հայտնել է նոյեմբերի 9-ին։



Աստղը գտնվում է NGC 4559 պարուրաձև գալակտիկայում։ 2012 թվականից մինչև 2026-ի հունիս աստղագետները գրանցել են դրա 27 բռնկում։ Դրանցից մի քանիսի ժամանակ աստղը գրեթե գերնորի պես պայծառ է եղել։ Սակայն գերնորի պայթյունով հնարավոր չէր բացատրել, թե ինչու էր նույն աղբյուրը կրկին ու կրկին պայծառանում։



Արխիվում ևս կային այդ հատվածի ռենտգենյան դիտարկումներ։ 2001 և 2002 թվականների տվյալներում՝ առաջին հայտնի բռնկումից մոտ մեկ տասնամյակ առաջ, աստղի դիրքում ռենտգենյան աղբյուր չէր երևում։ Հին տվյալներով սահմանված վերին շեմի համեմատ՝ մարտյան բռնկման ժամանակ աղբյուրն առնվազն 100 անգամ ավելի պայծառ էր ռենտգենյան տիրույթում։



Վիրջինիայի համալսարանի աստղագետ Մոժգան Աղախանլուի գլխավորած խումբը The Astrophysical Journal-ում առաջարկել է բռնկումները բացատրել ձգված ուղեծրով պտտվող երկու մարմինների փոխազդեցությամբ։ Երբ դրանք առավելագույնս մոտենում են իրար, խիտ ուղեկիցը գրավում է հսկա աստղի նյութի մի մասը։ Դեպի ուղեկիցը շարժվող նյութը տաքանում է և ռենտգենյան ճառագայթում արձակում։



Հեղինակների հաշվարկով՝ հսկա աստղի զանգվածն առնվազն 33 արեգակնային զանգված է։ Ուղեկցի բնույթը դեռ պարզված չէ. չափումները համատեղելի են թե՛ աստղային զանգվածի սև խոռոչի, թե՛ նեյտրոնային աստղի հետ։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/chandra-at2016blu-outbursts</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>