<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/at-2025abao/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 10:10:44 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21362</guid>

            <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 09:09:48 +0000</pubDate>

            <title>Աստղագետները վերականգնել են, թե ինչպես է հսկա աստղը կուլ տվել իր ուղեկցին</title>

            <description><![CDATA[<p>Անդրոմեդայի գալակտիկայում հսկա աստղի ու ավելի փոքր ուղեկցի դիտարկումները թույլ են տվել վերականգնել նրանց միաձուլման ընթացքը՝ աստիճանական պայծառացումից մինչև բռնկումը։ Վիրաջ Կարամբելկարի ղեկավարած միջազգային խմբի հետազոտությունը նոյեմբերի 18-ին հրապարակվել է Nature ամսագրում։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/bao-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Աստղագետները վերականգնել են, թե ինչպես է հսկա աստղը կուլ տվել իր ուղեկցին]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Հետազոտողները վերլուծել են AT 2025abao անվամբ աղբյուրի՝ բռնկումից առաջ և հետո ստացված լուսաչափական ու սպեկտրային տվյալները։ Դրանք առավել լավ բացատրվում են մի պատկերով․ փոքր աստղը մոտ յոթ տարի պարուրաձև շարժվել է հսկայի գազային արտաքին շերտերի ներսում՝ աստիճանաբար կորցնելով ուղեծրային էներգիան։



Այս փուլը կոչվում է ընդհանուր թաղանթով էվոլյուցիա։ Փոքր աստղի շարժումը գազի միջով առաջացնում է դիմադրություն, իսկ կորցրած ուղեծրային էներգիան տաքացնում ու պայծառացնում է համակարգը։ Հեղինակների մեկնաբանությամբ՝ ուղեկիցն ի վերջո հասել է մեծ աստղի միջուկին, և դրանց միաձուլումը հզոր բռնկում է առաջացրել։



Մոդելավորման համաձայն՝ սկզբնական հսկան ունեցել է Արեգակի զանգվածից մոտ յոթ անգամ մեծ զանգված։ Փոքր ուղեկցի զանգվածը գնահատվել է Արեգակի զանգվածի մոտ 0,7-ի չափով։ Այդ գնահատականը ստացվել է նաև համակարգը շրջապատող փոշու և զանգվածի կորստի վերլուծությունից․ փոքր աստղը պատկերներում առանձին տեսանելի չէր։



Ինչպես հայտնում է NASA-ն, համակարգի արտասովոր փոփոխություններն աստղագետների ուշադրությունը գրավել էին դեռ 2023-ին։ Բռնկումը գրանցվել է 2025-ի հոկտեմբերի 17-ին։ «Ջեյմս Ուեբը» աղբյուրը դիտարկել է դեկտեմբերի 24-ին՝ տեսանելի լույսի պայծառության առավելագույնից 47 օր անց։



«Ուեբի» միջին ինֆրակարմիր տվյալները ցույց են տվել հսկայի շուրջ եղած փոշու հատկությունները՝ լրացնելով ցամաքային աստղադիտակների և այլ տիեզերական սարքերի չափումները։ Հեղինակների հաշվարկներով՝ նախորդող փուլում և բռնկման ընթացքում արտանետվել է աստղային թաղանթի միայն արտաքին մոտ 10 տոկոսը։ Մնացած թաղանթի պահպանումը նրանց համար միաձուլման օգտին վկայող փաստարկներից մեկն է։



Տվյալների երկար շարքը թույլ է տվել միևնույն համակարգում ուսումնասիրել ընդհանուր թաղանթով փուլի սկիզբն ու ավարտը՝ համեմատելով դիտարկումները տեսական մոդելների հետ։ Հեղինակները նշում են, որ հետագա դիտարկումները պետք է վերջնականապես բացառեն շատ սերտ ուղեծրերով երկու աստղերի գոյատևման այլընտրանքային տարբերակը։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/andromeda-bao-stellar-merger</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>