<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/escherichia-coli/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Mon, 09 Nov 2026 18:02:41 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20727</guid>

            <pubDate>Fri, 30 Oct 2026 04:07:40 +0000</pubDate>

            <title>Հիվանդանոցների կոյուղում հակաբիոտիկներն առավելություն են տալիս կայուն բակտերիաներին</title>

            <description><![CDATA[<p>Շվեդիայի 10 հիվանդանոցի կոյուղաջրերի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ հակաբիոտիկների մնացորդները նպաստում են դեղակայուն բակտերիաների գերակշռմանը։ Գիտնականներն այդ ազդեցությունը հիմնականում կապել են ցիպրոֆլոքսացինի և ցեֆոտաքսիմի հետ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/shesht-larsson-hospital-sewers-20261030.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Հիվանդանոցների կոյուղում հակաբիոտիկներն առավելություն են տալիս կայուն բակտերիաներին]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Գյոթեբորգի համալսարանը հոկտեմբերի 29-ին հայտնել է, որ հիվանդանոցների կոյուղիներում հակաբիոտիկների նկատմամբ կայուն բակտերիաների ընտրություն է արձանագրվել։ Հետազոտության արդյունքները նույն օրը հրապարակվել են Nature Communications ամսագրում։



Թիմը համեմատել է Շվեդիայի ութ քաղաքի հիվանդանոցային և քաղաքային կոյուղաջրերը։ Լաբորատոր փորձերում բոլոր տասը հիվանդանոցներից վերցված ու զտված կոյուղաջրերը նպաստել են հակաբիոտիկակայուն աղիքային ցուպիկների՝ Escherichia coli-ի ընտրությանը։ Համապատասխան քաղաքային նմուշներում նման ազդեցություն չեն հայտնաբերել։



Գիտնականները նաև ուսումնասիրել են հենց կոյուղատարների ներսում ձևավորված կենսաթաղանթները՝ մակերևույթներին ամրացած մանրէային համայնքները։ Հիվանդանոցային խողովակների կենսաթաղանթներում կայուն E. coli-ի բաժինը ավելի մեծ էր, քան հոսող կոյուղաջրերում։ Քաղաքային մաքրման կայաններում համանման հարստացում չեն արձանագրել։



Միայն կոյուղաջրերում կայուն մանրէներ գտնելը դեռ չէր ապացուցի, որ միջավայրն է նպաստում դրանց ընտրությանը. հիվանդներն իրենք կարող են ավելի շատ նման բակտերիաներ արտազատել։ Նոր աշխատանքում թիմը համադրել է տեղում դիտարկումները, լաբորատոր փորձերն ու քիմիական չափումները՝ տարբերակելու այդ ազդեցությունները։



Հետազոտողները զգայուն E. coli-ին ավելացրել են ֆտորքվինոլոնների և բետա-լակտամային հակաբիոտիկների նկատմամբ կայունություն ապահովող գեներ։ Դրանից հետո բակտերիաները կարողացել են աճել հիվանդանոցային կոյուղաջրերում, որտեղ նախկինում չէին աճում։ Դեղերի կոնցենտրացիաների չափումները ևս ցույց են տվել ցիպրոֆլոքսացինի և ցեֆոտաքսիմի նշանակալի դերը։



Արդյունքները, հեղինակների գնահատմամբ, ցույց են տալիս, թե որտեղ է պետք առաջնահերթ նվազեցնել այսպիսի ընտրության վտանգը։ Քաղաքային կայաններում լրացուցիչ մաքրումը կարող է սահմանափակել դեղերի հետագա տարածումը, սակայն չի կանխի հիվանդանոցի կոյուղատարներում արդեն տեղի ունեցած ընտրությունը։



Ուսումնասիրությունը վերաբերում է Շվեդիայի հիվանդանոցներին։ Հեղինակները ենթադրում են, որ համադրելի հակաբիոտիկային օգտագործմամբ այլ երկրներում ևս կարող է նման գործընթաց լինել, բայց դա այս աշխատանքում ուղղակիորեն չի ստուգվել։ Թիմը դեռ աշխատում է նպատակային մաքրման մեթոդի մշակման վրա։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/hospital-sewers-resistance</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20565</guid>

            <pubDate>Tue, 20 Oct 2026 09:10:18 +0000</pubDate>

            <title>ԴՆԹ-ում տվյալներ պահելու նոր համակարգը փորձարկել են նաև բակտերիաներում</title>

            <description><![CDATA[<p>Չինաստանի հետազոտողները մշակել են DNA-SaM համակարգը, որը թվային ֆայլերը ԴՆԹ-ի հաջորդականությունների է վերածում և փոխարինում կենսաքիմիական գործընթացներին խանգարող հատվածները՝ պահպանելով տեղեկությունը։ Լաբորատոր փորձերում նրանք վերականգնել են ԴՆԹ-ում պահված տվյալները, իսկ բակտերիաներում ստուգել՝ արդյոք տեղեկությունը պահպանվում է բազմացման ընթացքում։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/dna-sam-cover-20261020.webp"
                                            type="image/webp"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[ԴՆԹ-ում տվյալներ պահելու նոր համակարգը փորձարկել են նաև բակտերիաներում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի Շենչժենի առաջատար տեխնոլոգիաների ինստիտուտի և գործընկեր հաստատությունների գիտնականներն իրենց արդյունքները հոկտեմբերի 19-ին ներկայացրել են Nature Communications ամսագրում։ Նոր մոտեցումը միավորում է արագ կոդավորումը, սխալների ուղղումն ու տվյալների՝ փոքր միավորներով կազմակերպումը։



ԴՆԹ-ն որպես կրիչ օգտագործելու համար համակարգչային զրոներն ու մեկերը վերածում են մոլեկուլի չորս բաղադրիչների՝ A, T, C և G տառերով նշվող նուկլեոտիդների հաջորդականությունների։ DNA-SaM-ը ֆայլը բաժանում է փոքր մասերի և դրանց հասցեներն ու հերթականությունը գրանցում երկու մակարդակի ցուցիչներով, որպեսզի ընթերցելիս հնարավոր լինի վերականգնել սկզբնական կառուցվածքը։



Համակարգը նաև գտնում և փոխարինում է կրկնվող կամ գենային ակտիվությունը կարգավորող որոշ հաջորդականություններ։ Դրանք կարող են խանգարել ԴՆԹ-ի սինթեզին, պատճենմանը կամ բջիջներում դրա կայունությանը։ Փոխարինումն իրականացվում է այնպես, որ կոդավորված տեղեկությունը չփոխվի։



Համակարգչային համեմատությունում մոտ 5,5 ՄԲ ծավալով ֆայլի կոդավորումը DNA-SaM-ով տևել է 10,88 վայրկյան, իսկ Yin-Yang մեթոդով՝ 865,69 վայրկյան։ Սա կոդավորման հաշվարկի արագությունն է, ոչ թե ֆայլը մոլեկուլային կրիչի վրա գրելու ամբողջ ժամանակը. ԴՆԹ-ի պատրաստումն ու հետագա ընթերցումը առանձին գործընթացներ են։



Լաբորատոր փորձերում հեղինակները ընդհանուր առմամբ ստուգել են 4,33 ՄԲ տվյալների պահպանումը։ Առանձին փորձաշարում տեղեկություն կրող ԴՆԹ-ն տեղադրել են Escherichia coli բակտերիաների պլազմիդների՝ փոքր օղակաձև ԴՆԹ մոլեկուլների մեջ։ Ընտրված երեք բակտերիալ գծերում ստուգված հաջորդականությունները պահպանվել են 100 սերունդ անց, և դրանցից տեղեկությունը վերականգնվել է առանց սխալների։



Վերականգնման հաջողությունը կախված էր փորձի պայմաններից։ Փորձանոթային փորձերում յուրաքանչյուր ԴՆԹ շղթայի առնվազն 100 հազար պատճենի առկայությամբ սխալների ուղղումից հետո հաջողվել է ամբողջությամբ վերականգնել ստուգված ֆայլերը։ Ավելի ցածր քանակների դեպքում տվյալների մի մասը կորել է։ Հետևաբար արդյունքը չի նշանակում, որ համակարգը ցանկացած պայմաններում ապահովում է անսխալ ընթերցում։



Հեղինակների նկարագրած հսկայական ընդհանուր տարողությունը կոդավորման կառուցվածքից բխող տեսական հնարավորություն է. այդ ծավալի տվյալներ ԴՆԹ-ում չեն գրանցվել։ Լայն կիրառման համար դեռ պետք է նվազեցնել ԴՆԹ-ի սինթեզի արժեքը, իսկ կենդանի բջիջներում պահպանման դեպքում՝ վերահսկել նաև սինթետիկ ԴՆԹ-ի հնարավոր տարածման կենսաանվտանգության ռիսկերը։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/dna-sam-storage</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>