<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/fast-radio-bursts/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Thu, 15 Oct 2026 15:17:55 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=7028</guid>

            <pubDate>Fri, 10 Jan 2020 07:43:39 +0000</pubDate>

            <title>Աստղագետները հայտնաբերել են կրկնվող արագ ռադիոճողփյուններից մեկի սկզբնաղբյուրը</title>

            <description><![CDATA[<p>Եվրոպացի և կանադացի մասնագետները եզրակացրել են, որ FRB 180916.J0158+65 արագ ռադիոճողփյունի սկզբնաղբյուրը գտնվում է պարուրաձև խոշոր գալակտիկայի ակտիվ աստղաբույլերի շրջանում:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/01/messier-101-ngc-5457-galaxy-pinwheel-galaxy-41954.jpeg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Աստղագետները հայտնաբերել են կրկնվող արագ ռադիոճողփյուններից մեկի սկզբնաղբյուրը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Արագ ռադիոճողփյուն (Fast Radio Bursts, FRB), են անվանում անհայտ ծագման հազվագյուտ ռադիոիմպուլսները, որոնք ունեն չափազանց կարճ տևողություն: Միևնույն ժամանակ՝ այդպիսի ճողփյունի էներգիան, մասնագետների գնահատմամբ, կարող է էկվիվալենտ լինել տիեզերական տարածություն Արեգակից տասնյակ հազարավոր տարիների ընթացքում նետվող էներգիային:



Առաջին FRB-ը հայտնաբերվել է 2007թ.: Այն դարձավ տիեզերական գլխավոր հանելուկներից մեկը, որի շուրջ ի հայտ եկան բազմաթիվ առասպելներ: Երբեմն երևակայական տարբերակներ են առաջ քաշվում, օրինակ՝ այլմոլորակային կյանքի հետ կապված, բայց գիտնականներն ավանդաբար առաջարկում են առավել «ռոմանտիկ» բացատրություն: Օրինակ, որ FRB-ն նեյտրոնային աստղերի ակտիվության հետևանք է:



Ներկայումս Կանադայի և Նիդերլանդների աստղագետները բացահայտել են արագ ռադիոճողփյուններից մեկի՝ FRB 180916.J0158+65-ի սկզբնաղբյուրը: Այն պարուրաձև SDSS J015800.28+654253.0 զանգվածային գալակտիկայի ակտիվ աստղաբույլի շրջանում է գտնվել: Պայմանական հեռավորությունը Երկրից 470 մլն լուսային տարի է և ամենամոտն է հայտնի սկզբնաղբյուրներից: Գալակտիկայի ձգվածությունը գնահատվում է 7 լուսատարի: Այս սկզբնաղբյուրի առանձնահատկությունն այն է, որ բնութագրով տարբերվում է մյուսներից:



FRB 180916.J0158+65-ի սկզբնաղբյուրը / ©ScienceAlert



Ամստերդամի համալսարանից աստղագետ Քենզի Նիմոն նշել է, որ այս օբյեկտի գտնվելու վայրն արմատապես տարբերվում է ոչ միայն ավելի վաղ հայտնաբերված, այլև բոլոր ուսումնասիրված FRB-ներից:



Առաջին տեղորոշված կրկնվող արագ ռադիոճողփյունը FRB 121102-ն էր: Նրա սկզբնաղբյուրը Երկրից չափազանց հեռու գտնվող գաճաճ գալակտիկան է: Հավանաբար՝ այս FRB-ն ծնել են «էքստրիմային» պայմանները, ինչպիսին է գալակտիկայի կենտրոնում գերզանգվածային սև անցքի ակտիվություն:



Աստղագետներն ավելի վաղ հայտնաբերել էին, որ մեկ այլ FRB-ի սկզբնաղբյուրը կարող է լինել տարիքով ու չափերով Ծիր Կաթինին նման գալակտիկան: Այսպիսով, ինչպես վերոնշյալ օրինակներում է երևում, FRB-ները, հավանաբար, կարող են ձևավորվել տարբեր պայմաններում:



Հնարավոր է՝ դրանց բնույթի մասին հարցին կարողանա պատասխանել արհեստական բանականություն, որն արդեն 70-ից ավելի ռադիոճողփյուն է հայտնաբերել:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/frb-neric-meki-skzbnaxbyury</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=2851</guid>

            <pubDate>Thu, 15 Aug 2019 19:44:54 +0000</pubDate>

            <title>Աստղագետները կրկնվող 8 արագ ռադիոազդանշան են որսացել</title>

            <description><![CDATA[<p>Ամենաարտասովորը FRB-ների երկրային ծագման ենթադրյալ տարբերակն է, սակայն շատ գիտնականներ կտրականապես մերժում են այն:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/08/CHIME_2880x1800_Article.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Աստղագետները կրկնվող 8 արագ ռադիոազդանշան են որսացել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Կանադական ռադիոդիտակները ջրածնի ինտենսիվության քարտեզագրման փորձաքննության ժամանակ հայտնաբերել են կրկնվող 8 անսովոր ռադիոազդանշան (գիտական ասպարեզում՝ ռադիոճողփյուն (Fast Radio Bursts, FRB)):



Բացահայտված կրկնվող ազդանշանները՝ FRB-ները, հաշվվում են մինչև 10-ը: Այժմ գիտնականները կարող են ստեղծել տվյալների վիճակագրական շտեմարան, որը կօգնի պարզել, թե իրականում ինչ են իրենցից ենթադրում FRB-ները: Հետազոտողները նաև կարող են մանրամասն ներկայացնել արագաշարժ ռադիոճողփյունների նմանություններն ու տարբերությունները:



Երկու նոր ազդանշանները՝ FRB 180916. J0158 + 65-ը և FRB 181119-ը, արձակվել են ավելի քան երկու անգամ (առաջինը կրկնվել է տասն անգամ, մյուսները՝ մեկական): Ընդ որում՝ ազդանշանի արձանագրման ամենաերկարատև միջակայքը կազմել է 20 ժամ: Հետազոտողների կարծիքով` դա փաստում է Fast Radio Bursts-ի տարաբնույթ հատկանիշի մասին: Ակնհայտ է, որ որոշակի աղբյուրներ առավել ակտիվ են, քան՝ մյուսները:



Հայտնաբերված 8 FRB-ների մեծ մասը ցուցաբերել են ազդանշանի հաճախականության նվազում յուրաքանչյուր ճողփյունի արձանագրման հետ: Գիտնականները ենթադրում են, որ դա կարող է տանել բացահայտման, թե իրականում ինչ են իրենցից ներկայացնում արագ ռազդիոճողփյունները:



Առաջին արագ ռադիոճողփյունները հայտնի են դարձել դեռևս 2007թ.: Ներկայումս գիտնականները դիտարկում են դրանց ծագման մի քանի հիմնական տարբերակներ: Որոշ մասնագետներ ենթադրում են, որ խոսքը գնում է արտագալակտիկական աղբյուրի մասին, մասնավորապես՝ երկու նեյտրոնային աստղերի միաձուլման: Ավելի վաղ գիտնականները հայտնաբերել են հետաքրքրաշարժ արագ ռադիոճողփյուն՝ FRB 190523-ը, որն առաջացել է տիեզերքում մեր համակարգից շուրջ 7,9 մլրդ լուսային տարվա հեռավորության վրա: Աստղագետները պարզաբանել են, որ վերջինի աղբյուրը, հավանաբար, այն գալակտիկան է, որը նման է մեր համակարգին:



Գոյություն ունի սկզբունք, ըստ որի՝ արագ ռադիոճողփյունները կարող են ճառագայթել Ծիր Կաթինի լուսավորության որոշակի մասը: Ամենաարտասովորը ազդանշանների երկրային ծագման ենթադրյալ տարբերակն է, սակայն շատ գիտնականներ կտրականապես մերժում են այն, ինչպես և բացառում են FRB-ների բնույթի բացատրության վերերկրային բանականության հիպոթետիկ  ակտիվությունը: 



Գիտնականները նաև ստեղծել են հատուկ ալգորիթմ, որը կարող է առաջացնել նոր արագ ռադիոճողփյուններ: Հաղորդվում է, որ նախնական արդյունքներն արդեն ակնայտ են:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/radioazdanshan-en-haytnaberel</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>