<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/fda/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Fri, 13 Nov 2026 06:03:11 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20621</guid>

            <pubDate>Mon, 26 Oct 2026 16:02:30 +0000</pubDate>

            <title>Լեզվային մոդելները դեղեր առաջարկելիս հակվել են հայտնի ապրանքանիշերին</title>

            <description><![CDATA[<p>Հինգ լեզվային մոդելների փորձարկումը ցույց է տվել, որ նույն ազդող նյութով տարբեր դեղերից համակարգերը սովորաբար նախընտրում են մեկ ապրանք։ Այդ ընտրությունը հաճախ համընկել է հայտնի և համացանցում առավել տեսանելի ապրանքանիշերի հետ՝ տարբերվելով բժիշկների իրական նշանակումների բաշխումից։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/shesht-ai-drug-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Լեզվային մոդելները դեղեր առաջարկելիս հակվել են հայտնի ապրանքանիշերին]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Օսակայի մետրոպոլիտեն համալսարանի և Տեխասի համալսարանի MD Anderson քաղցկեղի կենտրոնի հետազոտողները արդյունքները հոկտեմբերի 26-ին հրապարակել են Nature Health ամսագրում։ Նրանք ուսումնասիրել են ոչ թե դեղերի բուժական արդյունավետությունը, այլ այն, թե լեզվային մոդելներն ինչ առևտրային անվանումներ են առաջարկում, երբ դեղի ազդող նյութն արդեն նշված է հարցման մեջ։



Թիմը կազմել է հիվանդություն–դեղ զույգերի 123 տարբերակ և դրանք համադրել 1 440 սոցիալժողովրդագրական նկարագրությունների հետ՝ ստանալով 177 120 հորինված կլինիկական սցենար։ Յուրաքանչյուր սցենարը ներկայացվել է GPT-5.4, Claude Sonnet 4.6, Gemini 3.1 Flash, Llama 4 և MedGemma մոդելներին՝ խնդրելով նախապատվության հերթականությամբ նշել ԱՄՆ-ում հաստատված մինչև երեք դեղի անվանում։



Մոդելները տվել են առնվազն մեկ առաջարկ պարունակող շուրջ 883 հազար պատասխան։ Յուրաքանչյուր հիվանդություն–դեղ զույգի և մոդելի համար մեկ ապրանքին բաժին է հասել առաջին առաջարկների միջինում 97,5%-ը։ Այսինքն՝ ընտրությունը գրեթե միշտ կրկնվել է՝ չնայած հիվանդի նկարագրության փոփոխություններին։



Համալսարանը հայտնել է, որ ավելի հաճախ առաջարկվել են հայտնի ապրանքանիշեր, Google-ում մեծ տեսանելիություն կամ Վիքիպեդիայում առանձին էջ ունեցող դեղեր։ Այս կապը ինքնին չի ապացուցում, որ հենց առցանց տեսանելիությունն է առաջացրել նախընտրությունը։ Հետազոտողները գտել են նաև կարգավորող տեղեկություններին չհամապատասխանող առաջարկներ, այդ թվում՝ շրջանառությունից հանված ապրանքներ։



Գնային ամբողջական տվյալներ ունեցող 51 ազդող նյութերի համար թիմը հաշվարկել է նաև հնարավոր տնտեսական հետևանքը։ Եթե բժիշկների ընտրությունը համապատասխաներ մոդելների առաջարկներին, հետազոտված դեղերի տարեկան ձեռքբերման հաշվարկային ծախսը կավելանար մոտ 55,6 միլիոն դոլարով։ Սա մոդելային սցենար է, ոչ թե արձանագրված ծախս կամ բոլոր հիվանդների համար կանխատեսում։



Երբ հարցման մեջ հատուկ պահանջել են նախապատվություն տալ ավելի էժան կամ գեներիկ տարբերակներին, պատասխանները փոխվել են այդ ուղղությամբ։ Սակայն առաջարկները շարունակել են կենտրոնանալ սահմանափակ թվով ապրանքների վրա։



Փորձարկումն իրականացվել է հորինված սցենարներով և մոդելների որոշակի տարբերակներով ու կարգավորումներով․ իրական հիվանդների բուժման արդյունքներ չեն գնահատվել։ Հեղինակների գնահատմամբ՝ բժշկական ԱԲ-ի ստուգումները պետք է ներառեն նաև առևտրային չեզոքությունը, գների և կարգավորող տվյալների ճշգրտությունը, ոչ միայն պատասխանի բժշկական բովանդակությունը։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/ai-drug-brands</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=12910</guid>

            <pubDate>Mon, 06 Jul 2020 12:40:22 +0000</pubDate>

            <title>Բժիշկները զգուշացրել են ախտահանիչների վտանգավորության մասին</title>

            <description><![CDATA[<p>Ամերիկացի մասնագետները պնդում են, որ մեթանոլ պարունակող հականեխիչները կարող են հանգեցնել ծանր հիվանդությունների ու նույնիսկ մահվան. խորհուրդ են տալիս օգտագործել պաշտպանիչ քսուքներ:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/07/2020061510221013212_unnamed.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Բժիշկները զգուշացրել են ախտահանիչների վտանգավորության մասին]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
ԱՄՆ-ի Սննդամթերքի և դեղամիջոցների որակի սանիտարական վերահսկման բյուրոն (FDA) հայտնել է, որ վերջին շրջանում մաշկային հականեխիչներից թունավորման դեպքերն էապես աճել են: Որոշ միջոցներից վերցված նմուշներ հետազոտության ընթացքում մեթանոլով աղտոտվածության դրական արդյունք են ցույց տվել: Տվյալ նյութը, ինչպես հայտնի է, տոքսիկ է և կարող է թունավորում առաջացնել մաշկի կամ օրգանիզմի լորձաթաղանթի հետ շփվելիս:



Ամերիկացի մասնագետները մեթանոլով թունավորման մի քանի դեպք են հայտնաբերել, որոնք հանգեցրել են կուրացման և նույնիսկ մահվան: FDA-ն սպառողներին հորդորել է չգնել վտանգավոր հականեխիչներ, իսկ առաջին ախտանշանների դեպքում դիմել բուժօգնության: Մեթանոլը կարող է սրտխառնոց, գլխացավ, տեսողության ամբողջական կամ մասնակի կորուստ, ջղաձգում առաջացնել, իսկ մեծ չափաքանակը կարող է հանգեցնել կոմայի կամ մահվան:



Ամերիկյան տեսչության մասնագետները նշել են, որ մեթանոլից թունավորման ամենամեծ վտանգը սպառնում է երեխաներին, ովքեր մաշկային հականեխիչը կարող են պատահաբար ուտել: Բյուրոն նաև հիշեցրել է հանրային վայրեր այցելելուց, զուգարանից հետո, հազալուց առնվազն 20 վայրկյան հետ կամ սնունդ ընդունելուց առաջ ձեռքերն օճառով լվանալու անհաժեշտության մասին: Բժիշկ-մաշկավեներաբան Անաստասիյա Վերեժնիկովան նշել է, որ ձեռքերի խոնավեցնող կամ սննդարար քսուքները հաճախակի լվանալուց և ախտահանիչներ օգտագործելուց հետո կարող են պահպանել ձեռքի մաշկը:



Մասնագետը հիշեցրել է, որ հականեխիչների մեջ ներառված սպիրտը ջրազրկում է մաշկը: Վերեժնիկովայի խոսքով՝ մաշկի առողջ վիճակը պահպանելու նպատակով անհրաժեշտ է ձեռքերը լվանալուց կամ ախտահանելուց հետո օգտագործել խոնավեցնող կամ սննդարար միջոցներ: Դա վերաբերում է նաև տղամարդկանց: Բժիշկը նշել է, որ այդ նպատակին կարող են ծառայել այն քսուքները, որոնք պարունակում են հանգստացնող, պաշտպանող, վերականգնող բաղադրատարրեր՝ լանոլին (բրդաճարպ), մեղրամոմ, բնական յուղեր, վիտամիններ, գլիցերին և վազելին:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/axtahanichneri-vtangavorutyan-masin</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>