<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/mit/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Wed, 11 Nov 2026 18:07:07 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20861</guid>

            <pubDate>Tue, 03 Nov 2026 10:07:39 +0000</pubDate>

            <title>Ոսկու նանոմասնիկներից նոր կառուցվածքներ են հավաքել՝ ճկուն շղթաների օգնությամբ</title>

            <description><![CDATA[<p>Հետազոտողները ցույց են տվել, որ նանոմասնիկների մակերեսի ճկուն պոլիմերային շղթաները կարող են ինքնուրույն վերադասավորվել և սահմանափակել հարևան մասնիկների հետ կապերի թիվը։ Դա թույլ է տալիս ստանալ ավելի նոսր բյուրեղային կառուցվածքներ՝ առանց մասնիկների ձևը բարդացնելու։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/mit-nanoparticle-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ոսկու նանոմասնիկներից նոր կառուցվածքներ են հավաքել՝ ճկուն շղթաների օգնությամբ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի (MIT) մասնակցությամբ խումբը նոյեմբերի 2-ին Nature Materials ամսագրում ներկայացրել է նանոմասնիկների ինքնակազմակերպման նոր մոտեցում։ Փորձերն ու համակարգչային մոդելավորումը ցույց են տվել, որ մասնիկների շուրջ ճկուն մոլեկուլային թաղանթը կարող է որոշել ստացվող բյուրեղային ցանցի կառուցվածքը։



Նանոմասնիկները սովորաբար ձգտում են խիտ դասավորվել՝ հնարավորինս շատ կապեր ստեղծելով հարևանների հետ։ Ավելի բաց կառուցվածքներ ստանալու համար հաճախ փոխում են մասնիկների ձևը կամ դրանց մակերեսին նախապես առանձնացնում կապվելու տեղամասեր։ Նոր աշխատանքում գիտնականները կառավարել են մակերեսին ամրացված շղթաների ճկունությունը։



Փորձերում օգտագործվել են ոսկու նանոմասնիկներ՝ պոլիէթիլենգլիկոլի շղթաներով։ Մի տեսակի շղթաների ծայրերը դրական լիցք ունեն, մյուսներինը՝ բացասական։ Հակադիր լիցքերը ձգում են միմյանց, իսկ ճկուն շղթաները կարող են թեքվել ու վերադասավորվել մասնիկների շփման հատվածներում։



Այդ վերադասավորումն ինքնին սահմանափակում է, թե քանի հարևան մասնիկի հետ կարող է կապվել յուրաքանչյուր մասնիկը։ Այսպիսով կապերի ուղղություններն ու թիվը պարտադիր չէ նախապես «գծել» մասնիկի մակերեսին․ դրանք կարող են ձևավորվել հավաքման ընթացքում՝ շղթաների հատկությունների շնորհիվ։



Ինչպես MIT-ը հայտնում է, խումբը փոխել է մասնիկների չափերն ու պոլիմերային շղթաների երկարությունը՝ կառավարելով դրանց միացման եղանակը։ Փորձերում կիրառված ոսկու միջուկների տրամագծերը մոտ 11–26 նանոմետր էին։ Ստացված կառուցվածքներն ուսումնասիրվել են էլեկտրոնային մանրադիտակներով և ռենտգենյան ցրման մեթոդներով։



Մոդելավորումն աջակցել է առաջարկված մեխանիզմին, սակայն կապերի թվի հաշվարկները փորձերի հետ ամբողջությամբ չեն համընկել։ Հեղինակները դա կապում են նաև մոդելի սահմանափակման հետ․ այն դիտարկում է երկու մասնիկի փոխազդեցությունը, մինչդեռ իրական ցանցում միաժամանակ մի քանի հարևաններ են մրցում նույն շղթաների հետ կապվելու համար։



Աշխատանքը նոր գործիք է առաջարկում նյութի կառուցվածքը նանոմակարդակում կառավարելու համար։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ ավելի նոսր ցանցերը կարող են օգտակար լինել լուսային տեխնոլոգիաներում և քիմիական կատալիզում։ Այս աշխատանքում, սակայն, ներկայացվել է մասնիկների հավաքման եղանակը․ նշված կիրառությունների արդյունավետությունը դեռ պետք է առանձին փորձարկվի։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/flexible-nanoparticle-lattices</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=4000</guid>

            <pubDate>Thu, 03 Oct 2019 11:12:18 +0000</pubDate>

            <title>7 ժամից քիչ քնող ուսանողներն առաջադիմության խնդիրներ են ունենում</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականները պարզել են, որ ընդամենը մեկ ժամ քիչ քնելու դեպքում ուսումնառության արդյունքները կրկնակի վատանում են:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/10/0abaed9ad087e430cf3a4bb909935c2c.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[7 ժամից քիչ քնող ուսանողներն առաջադիմության խնդիրներ են ունենում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Գիտնականները պարզել են, որ ընդամենը մեկ ժամ քիչ քնելու դեպքում ուսումնառության արդյունքները կրկնակի վատանում են:



Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի հետազոտողները գնահատել են՝ ինչն է ավելի շատ ազդում ուսումնառության արդյունավետության և սովորողների առաջադիմության վրա:



Նախապես աշխատանքը հետազոտության նպատակ է ունեցել՝ ցույց տալու ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության և առաջադիմության միջև: MIT-ի՝ փորձարկմանը մասնակցող ուսանողներին տրամադրվել են ակտիվությունն արձանագրող սարքավորումներ: Այնուհետև նրանց մի մասը գրանցվել է ֆիտնես-պարապմունքներին, մյուսները մնացել են նույն՝ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության սովորական վիճակում:



Սակայն այս երկու խմբերի ուսումնառության արդյունքներում տարբերություն չի նկատվել: Բայց երբ գիտնականները սկսել են սարքավորումների տվյալները վերլուծել, հայտնաբերել են, որ այլ համահարաբերակցություն գոյություն ունի:



Սարքավորումները գրանցել են փորձարկման մասնակիցների քնի ռեժիմը: Հեղինակները նշում են, որ  քնի տևողության ազդեցությունն արդյունավետության վրա զարմանալի չէ և կանխատեսելի է, բայց մակարդակն ապշեցուցիչ է: Պարզվել է, որ 6 ու կես ժամ քնած ուսանողները կրկնակի վատ արդյունք են գրանցել, քան ընդամենը մեկ ժամ ավել քնածները: Բացի այդ, ուսումնառության արդյունավետության կտրուկ վատթարացում է նկատվել նրանց մոտ, ովքեր պառկել են քնելու ժամը 2-ին կամ ավելի ուշ: Փրկություն չի հանդիսացել նույնիսկ ավելի երկար քունը: Այն նույն արդյունքն է ապահովել թե ժամը 22-ին քնողների, թե ժամը 1-ին քնողների դեպքում:



Հեղինակների ներկայացրած մյուս նորությունն այն է, որ ամբողջ շաբաթ սովորելը, քննությունից մեկ օր առաջ լավ քնելն ու «թարմ ուղեղով» քննության գնալու սկզբունքը չի գործում: Միանգամից հավելյալ քնելը չի օգնում հարցերի ավելի լավ պատասխանել, արդյունավետությունը չի փոխվում: MIT պրոֆեսոր, աշխատության համահեղինակ դոկտոր Ջեֆրի Գրոսմանը նշում է, որ հաճախ հանդիպող «քնեք, վաղը կարևոր օր է» արտահայտությունը չի արտահայտվում փորձարկումների արդյունքներում: Դրա փոխարեն կարևոր է հենց սովորելու օրերին քնելը:



Հեղինակները նշում են, որ այս արդյունքները կարող են լինել տղաների և աղջիկների առաջադիմության տարբերության պատճառներից մեկը: Ուսանողուհիների մոտ քնի ռեժիմն ավելի մոտ է խորհուրդ տրվողին, քան արական սեռի սովորողների մոտ:



Հասուն տարիքի մարդու համար քնի միջին տևողությունը 7-10 ժամ է: Տարբեր ուսումնասիրություններ ցույց են տալիս քնի տևողության ոչ միանշանակ սահմանումներ, բայց գործնականում բոլոր տվյալները տեղավորվում են այդ ժամային հատվածում: Հստակ թիվը կախված է անհատական առանձնահատկություններից, սակայն միջինիում 7 ժամից ավելի քիչ քունը վնասակար է. աճում է տարբեր հիվանդությունների վտանգը՝ սիրտ-անոթայինից, մարսողականից մինչև մտավոր:



Ամերիկյան գիտնականների աշխատանքը թույլ է տալիս խնդիրը դիտարկել նաև աշխատանքի արդյունավետության տեսանկյունից: Շատերն անտեսում են բժիշկների խորհուրդները՝ գտնելով, որ քիչ քնելու դեպքում կարող են ավելի լավ լուծել աշխատանքային և ուսումնական խնդիրները: Բայց, ինչպես երևում է հետազոտությունից, դա հանգեցնում է նաև առողջական խնդիրների, ինստիտուտում կամ գրասենյակում բարդությունների:



Ընդհանուր առմամբ՝ հարցը պահանջում է հետագա՝ ավելի խորն ուսումնասիրություն, որը պետք է բացահայտի պատճառահետևանքային կապերը: Հարվարդի բժշկական դպրոցի հոգեբուժության պրոֆեսոր Ռոբերտ Ստիկհոլդը, ով հետազոտություններին չի մասնակցել, նշում է, որ հնարավոր է՝ ոչ թե վատ քունն է ազդում գնահատականի վրա, այլ վատ առաջադիմությունն է դառնում անհանգիստ քնի պատճառ, կամ գուցե կա երրորդ հանգամանքը:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/arajadimutyan-xndirner-en-unenum</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>