<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/noaa/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sat, 14 Nov 2026 15:08:49 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20606</guid>

            <pubDate>Sun, 25 Oct 2026 12:06:37 +0000</pubDate>

            <title>Արբանյակային քարտեզները ցույց են տվել 2026-ի և 1997-ի Էլ Նինյոների նմանությունը</title>

            <description><![CDATA[<p>NASA-ի համեմատական քարտեզներում 2026 թվականի Էլ Նինյոն ջրի բաշխմամբ նման է 1997–1998 թվականների հզոր իրադարձությանը։ Երկու դեպքում էլ սովորականից բարձր և տաք ջուրը հասնում է Հարավային Ամերիկայի ափերին, սակայն այդ նմանությունը դեռ չի կանխորոշում ձմռան եղանակը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/el-nino-1997-2026.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Արբանյակային քարտեզները ցույց են տվել 2026-ի և 1997-ի Էլ Նինյոների նմանությունը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
NASA-ի Earth Observatory-ն հոկտեմբերի 23-ին հրապարակել է Խաղաղ օվկիանոսի մակերևույթի բարձրության համեմատական քարտեզներ։ Դրանք ներկայացնում են 1997 թվականի հոկտեմբերի 13-ի և 2026 թվականի հոկտեմբերի 12-ի վիճակը՝ համապատասխանաբար TOPEX/Poseidon և Sentinel-6 Michael Freilich արբանյակների չափումներով։



Երկու պատկերներում էլ սովորականից բարձր ջրի գոտին ձգվում է հասարակածային Խաղաղ օվկիանոսի կենտրոնական և արևելյան մասերով մինչև Հարավային Ամերիկայի ափերը։ NASA-ի մասնագետ Ջոշ Ուիլիսի գնահատմամբ՝ այս տարվա իրադարձությունը 1997–1998 թվականների Էլ Նինյոյին նման է ջրի բաշխմամբ, թեև ավելի արագ է զարգացել։



Համեմատության երրորդ քարտեզը վերաբերում է 2015 թվականի հոկտեմբերի 12-ին՝ մեկ այլ շատ ուժեղ Էլ Նինյոյի ժամանակահատվածի։ Այդ դեպքում բարձր և տաք ջրի գոտին նույն չափով չէր հասնում Հարավային Ամերիկայի ափին։ Հետևաբար ուժեղ Էլ Նինյոները կարող են տարբեր լինել նաև իրենց տարածական կառուցվածքով։



Քարտեզները սովորական գունավոր լուսանկարներ չեն։ Կարմիրը ցույց է տալիս միջինից բարձր, կապույտը՝ ցածր, իսկ սպիտակը՝ միջինին մոտ ծովի մակարդակը։ Ջուրը տաքանալիս ընդարձակվում է, ուստի բարձրաչափական տվյալներն օգնում են հետևել օվկիանոսում ջերմության կուտակմանը։ Համեմատությունից հեռացվել են սեզոնային տատանումներն ու երկարաժամկետ միտումները։



NASA-ի Ռեակտիվ շարժման լաբորատորիան նշում է, որ 2026-ի Էլ Նինյոն արագ աճել է ամռանը։ Բարձրաչափական երկարատև շարքը հնարավորություն է տալիս ներկա իրադարձությունն անցյալի հետ համեմատել նույնատիպ չափումներով։ Սակայն երկարաժամկետ տաքացման ազդեցությունը տվյալներից հանելու կամ չհանելու ընտրությունը նույնպես կարևոր է իրադարձությունների ուժը գնահատելիս։



NOAA-ի կլիմայի կանխատեսման կենտրոնը հոկտեմբերի 8-ի ամփոփագրում գնահատել է, որ ուժեղ կամ շատ ուժեղ Էլ Նինյոյի պահպանման հավանականությունը մինչև 2027 թվականի հունվար–մարտը գերազանցում է 83 տոկոսը։ Սա կանխատեսման հավանականություն է։ Ուիլիսը ևս զգուշացնում է՝ 1997-ի հետ նմանությունը չի երաշխավորում նույն եղանակային հետևանքները, քանի որ մթնոլորտի արձագանքը փոփոխական է։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/el-nino-1997-2026</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=14879</guid>

            <pubDate>Wed, 16 Sep 2020 15:17:09 +0000</pubDate>

            <title>Աստղագետները հայտարարել են արեգակնային ակտիվության նոր շրջափուլի մեկնարկի մասին</title>

            <description><![CDATA[<p>1974թ.-ից սկսած սա արդեն 25-րդ շրջափուլն է: Այն կտևի 11 տարի և գագաթնակետին կհասնի 2025թ. հուլիսին: Աստղագետները հայտարարության համաձայն՝ նոր շրջափուլի մասին տվյալները կարևոր են հատկապես լուսնային ապագա առաքելությունների ծրագրման համար:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/09/solar.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Աստղագետները հայտարարել են արեգակնային ակտիվության նոր շրջափուլի մեկնարկի մասին]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Արեգակնային ակտիվության հաջորդ շրջափուլի մասին հայտարարել են NASA-յի տիեզերական եղանակի և ամերիկյան օդերևութաբանական NOAA գործակալության փորձագետները: Այն մեկնարկել է 2019թ. դեկտեմբերին, սակայն արեգակնային շրջափուլի կանխատեսման մասնագետների խումբը հիմա է կարողացել հայտարարել: Խնդիրն այն է, որ Արեգակը փոփոխական է, ուստի նոր շրջափուլի հաշվարկումը և կանխատեսումն ամիսներն են պահանջում:



Լուսատուի ակտիվությանը հետևելու հարցում գիտնականներին աջակցում են նրա մակերեսի մուգ բծերը: Նրանց ծագումն ուղեկցվում է արեգակնային ակտիվության տարբեր երևույթներով. զանգվածի կեղևային արտանետումներով ու բռնկումներով: Նրանք, իրենց հերթին, փոխում են տիեզերական եղանակը և, որպես հետևանք, ազդում են Երկրի մագնիսական դաշտի, արբանյակների աշխատանքի և տիեզերական ծրագրերի կազմման վրա:



Մինչև 2019թ. դեկտեմբերը Արևը խաղաղ է եղել. նրա մակերեսին գիտնականները գործնականում բծեր չեն նկատել, իսկ կարճալիքային ճառագայթման մակարդակն ընկել է սարքավորումների զգայունության տիրույթից ներքև: Սակայն այդ ժամանակից սկսած մեր աստղի ակտիվությունն աստիճանաբար աճում է: Ներկայումս հետազոտական խումբը հետևում է արեգակնային մի քանի ոչ մեծ բծերին, որոնք ազդարարում են նոր շրջափուլի սկիզբը:



Ակտիվությունն արեգակնային նախկին շրջափուլի ժամանակ և նորի կանխատեսումը: Հորիզոնական՝ ժամանակը, ուղղահայաց՝ արեգակնային բծերի թիվը / © NOAA Space Weather Prediction Center



Կանխատեսման համաձայն՝ համար 25 շրջափուլը շատ նման է լինելու նախորդին, որը վերջին 100 տարվա ընթացքում ամենաթույլն է եղել. վերջին շրջափուլի արեգակնային ակտիվության գագաթնակետի ժամանակ աստղագետներն արեգակնային 120 բծեր են հայտնաբերել, իսկ նոր շրջափուլի գագաթնակետին՝ 2025թ., նկատելի կլինեն շուրջ 115-ը: Համեմատության համար՝ միջինից բարձր ակտիվությամբ շրջափուլերի ժամանակ գիտնականները կարող են նշմարել ավելի քան 200 բծեր: Հետազոտական խմբի համանախագահ և NOAA-յի ֆիզիկոս Դագ Բիսեքերի խոսքով՝ այն, որ նոր շրջափուլը համեմատաբար թույլ է լինելու, չի նշանակում, թե չկա տիեզերական աննախադեպ եղանակի վտանգ:



NASA-յի փորձագետներն ընդգծում են, որ արեգակնային ակտիվության վերլուծությունը հույժ կարևոր է լուսնային ապագա առաքելությունների ծրագրման համար: Հետազոտությունը պետք է օգնի հասկանալ, թե ինչպես է ճառագայթումն ազդելու տիեզերագնացների և տեխնիկայի վրա և ինչպես կարելի է նվազեցնել դրա ազդեցությունը: Գիտնականներն աշխատում են կանխատեսման մոդելների վրա, որպեսզի սովորեն կանխատեսել տիեզերական եղանակն այնպես, ինչպես օդերևութաբանները կանխատեսում են եղանակը Երկրի վրա:



NOAA գործակալությունը տիեզերական եղանակը դիտարկում են արբանյակների միջոցով և կանխատեսումներով կիսվում են Կոլորադոյի հետազոտական կենտրոնի միջոցով, իսկ NASA-ն հետազոտում է մերձերկրյա տիեզերական տիրույթը, որպեսզի բարելավվեն տիեզերական եղանակի կանխատեսումը:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/shrjapuli-meknarki</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>