<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/pixl/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 18:07:44 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20674</guid>

            <pubDate>Wed, 28 Oct 2026 14:14:04 +0000</pubDate>

            <title>Սկաֆանդրի նյութերի նմուշների վրա մարսյան փոշու գերմանր մասնիկներ են հայտնաբերել</title>

            <description><![CDATA[<p>Perseverance մարսագնացի տվյալների վերլուծությամբ գիտնականները գնահատել են մակերևույթներին կառչած փոշու մասնիկների չափերը․ ամենափոքրերից որոշները մոտ 100–200 նանոմետր են։ Դրանք կարող են բարդացնել Մարս մեկնող ապագա անձնակազմերի սկաֆանդրների և բնակելի մոդուլների պաշտպանությունը փոշուց։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/shesht-mars-dust-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Սկաֆանդրի նյութերի նմուշների վրա մարսյան փոշու գերմանր մասնիկներ են հայտնաբերել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
NASA-ն արդյունքների մասին հոկտեմբերի 26-ին հայտնել է պաշտոնական հաղորդագրությամբ։ Սենթ Լուիսի Վաշինգտոնի համալսարանի հետազոտող Սքոթ Վան Բոմելի ղեկավարած խմբի աշխատանքը նույն օրը հրապարակվել է PNAS ամսագրում։ Տվյալներն ընդգրկում են մարսագնացի աշխատանքի 1645 մարսյան օր։



Հետազոտողները վերլուծել են փոշին, որը կպել է մարսագնացի չափիչ սարքերի ստուգաչափման նմուշներին և սկաֆանդրների համար նախատեսված նյութերին։ Դրանց թվում են տեֆլոնն ու Vectran մանրաթելը․ վերջիններիս փոքր քառակուսիները Մարս են ուղարկվել՝ պարզելու, թե ապագա սկաֆանդրների նյութերն ինչպես են դիմանում մոլորակի պայմաններին։



PIXL ռենտգենյան սպեկտրաչափի տվյալներով և փոշու շերտի մոդելով խումբը գնահատել է մասնիկների չափերն ու բաղադրությունը։ Սա գերմանր հատիկների անմիջական մանրադիտակային լուսանկար չէ։ Չափերի գնահատականը ենթադրում է մասնիկների մեկ շերտ, ուստի մի քանի շերտի դեպքում առանձին հատիկները կարող են հաշվարկվածից էլ փոքր լինել։



Տարբեր մակերևույթներ տարբեր չափի փոշի են պահել։ Vectran-ի վրա մասնիկների բնորոշ չափը մոտ 2 միկրոմետր է եղել, իսկ որոշ այլ նմուշների վրա՝ հարյուրավոր նանոմետրեր։ Հեղինակների գնահատմամբ՝ կպչունությանը նպաստում են էլեկտրաստատիկ ուժերը, իսկ հյուսվածքի անհարթություններում՝ նաև հատիկների մեխանիկական խցանումը։



Ամենափոքր մասնիկները մնացել են մակերևույթներին՝ չնայած մարսագնացի շարժման ու հորատման ժամանակ առաջացող ցնցումներին։ Փոշու բաղադրությունը հիմնականում համապատասխանում է նախկին առաքելությունների արդյունքներին․ այն պարունակում է երկաթով և ծծմբով հարստացած սիլիկատային նյութ։ Նոր տվյալներում արձանագրվել է նաև ֆոսֆորի հարստացում։



Մասնիկների չափը կարևոր է հնարավոր ներշնչման համար։ Երկրի վրա նման մանր փոշին կարող է հասնել թոքերի խորքային հատվածներ։ Սակայն այս աշխատանքը մարդկանց վրա մարսյան փոշու ազդեցության փորձարկում չէ․ առողջական վտանգը կախված կլինի ներշնչված քանակից, ազդեցության տևողությունից և մասնիկների հատկություններից։



Արդյունքները կարող են օգնել ընտրելու սկաֆանդրների ու բնակելի մոդուլների նյութերը, կատարելագործելու մաքրման միջոցներն ու օդային ֆիլտրերը։ Հեղինակները շեշտում են, որ Մարսի փոշուն հատուկ ազդեցության սահմանները ճշգրտելու համար անհրաժեշտ են լրացուցիչ լաբորատոր և թունաբանական հետազոտություններ։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/mars-ultrafine-dust</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>