<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/spacex/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Fri, 16 Oct 2026 13:26:12 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20510</guid>

            <pubDate>Fri, 16 Oct 2026 13:03:38 +0000</pubDate>

            <title>Tesla-ի նոր Roadster-ը օդ է բարձրացել և պտույտ կատարել մեքենաների վրայով</title>

            <description><![CDATA[<p>Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։</p>
]]></description>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Roadster-ի շնորհանդեսի ամբողջական տեսագրությունը՝ 2026 թ. հոկտեմբերի 15-ին․ թեքահարթակի փորձը՝ 06:03-ից, օդային պտույտը՝ 10:56-ից, արագացման ցուցադրությունը՝ 15:58-ից / © Tesla, YouTube



Նոր Roadster-ը Tesla-ն հոկտեմբերի 15-ին ներկայացրել է Տեխասի Մաքգրեգոր քաղաքում՝ SpaceX-ի հրթիռների փորձարկման և մշակման կենտրոնում։ Մոտ 23 րոպե տևած շնորհանդեսը վարել են Իլոն Մասկը, Tesla-ի գլխավոր դիզայներ Ֆրանց ֆոն Հոլցհաուզենը և ավտոմոբիլային ինժեներիայի ղեկավար Լարս Մորավին։ Մեքենան Tesla-ի և SpaceX-ի ինժեներների համատեղ աշխատանքի արդյունքն է։



Առաջին ցուցադրության ժամանակ սպիտակ Roadster-ը բարձրացել է կոր հարթակի վրա, հայտնվել շրջված դիրքում, ապա օդում ուղղվել ու վերադարձել անիվների վրա։ Երկրորդ փորձի ընթացքում մեքենան ցատկել է շարված այլ ավտոմեքենաների վրայով՝ օդում պտտվելով իր երկայնական առանցքի շուրջ։ Մասկի խոսքով՝ անվտանգության նկատառումներով ցուցադրության մեքենան գործել է ինքնավար, իսկ սրահում երևացող Starman-ը մարդ չէր։



Tesla-ն տեխնիկական նկարագրության մեջ բացատրում է, որ հատակի տակ տեղադրված օդափոխիչներն ու եզրային հերմետիկացնող համակարգը հեռացնում են օդը մեքենայի տակից՝ ստեղծելով այն մակերեսին սեղմող ուժ։ Ընկերության տվյալներով՝ համակարգն աշխատում է նաև անշարժ վիճակում, իսկ ներկայացման ընթացքում դրա առավելագույն սեղմող ուժը գնահատվել է մեքենայի քաշի մոտ կրկնապատիկին համարժեք։ Ակտիվ հակաթևն ու աերոդինամիկ տարրերը կարող են փոխել դիրքը՝ ընտրելով ավելի մեծ սեղմող ուժ կամ ավելի փոքր օդային դիմադրություն։



Օդային մանևրների համար օգտագործվում են սառը գազի ռեակտիվ սարքեր։ Մորավիի ներկայացրած տվյալներով՝ մեքենայում տեղադրված են ածխաթելային պատյանով երկու բարձր ճնշման բաք՝ ընդհանուր 600 լիտր ծավալով և մոտ 250 կիլոգրամ սեղմված օդով, ինչպես նաև տասը ռեակտիվ փողակ։ Հետևի փողակներն առաջ են մղում մեքենան, իսկ պարագծով տեղադրվածները կառավարում են բարձրացումն ու պտույտները։ Մասկը նշել է, որ հատուկ հրթիռային վառելիք պետք չէ․ մեքենան նախատեսված է օդի պաշարը ինքնուրույն համալրելու համար։



Նոր Roadster-ի հետևի ռեակտիվ փողակներն ու դիֆուզորը․ պաշտոնական մամուլի պատկեր / © Tesla, Tesla Gallery



Արագացման առանձին ցուցադրությունից հետո Tesla-ն հայտարարել է 0,81 վայրկյան արդյունք՝ 0-ից մինչև 60 մղոն/ժամ, այսինքն՝ մոտ 97 կմ/ժ արագություն զարգացնելու համար։ Սա հենց ցուցադրության ժամանակ ներկայացված չափումն է, ոչ արդեն վաճառվող սերիական մեքենայի անկախ փորձարկման արդյունք։ Ընկերությունը նաև հայտնել է ավելի քան 230 մղոն/ժամ՝ մոտ 370 կմ/ժ առավելագույն արագություն, իսկ Reuters-ի տվյալներով՝ մեկ լիցքավորմամբ ընթացքի հայտարարված պաշարը գերազանցում է 300 մղոնը՝ մոտ 480 կիլոմետրը։



Նոր մեքենայի արտաքին տեսքը զգալիորեն տարբերվում է նախկին նախատիպից․ այն ունի սրածայր դիմային հատված, թաքնվող լուսարձակներ և հետևի ամբողջ լայնքով ձգվող լուսային շերտ։ Սրահում տեղադրված են կենտրոնական էկրան ու վարորդի առջևի երկու փոքր էկրաններ, իսկ ղեկային կառավարումն իրականացվում է էլեկտրոնային ազդանշաններով՝ steer-by-wire համակարգով։ Ըստ Tesla-ի՝ քաշը նվազեցնելու համար օգտագործվել են մագնեզիում, տիտան և ածխաթելային նյութեր, իսկ նստատեղերի դիրքը ֆիքսված է։



2026-ին ներկայացված նոր Roadster-ի արտաքին տեսքը․ պաշտոնական մամուլի պատկեր / © Tesla, Tesla Gallery



Roadster-ը նախատեսվում է երեք տարբերակով։ Հիմնական Performance-ը երկտեղանի է և ունի ակտիվ աերոդինամիկա ու սեղմող ուժ ստեղծող օդափոխիչներ․ ընկերությունն այն նախատեսում է ճանապարհային շահագործման համար։ Երկտեղանի Thrust-ը հետևում տեղադրված սառը գազի ռեակտիվ սարքերով տարբերակն է, որի համար Tesla-ն խոստանում է մինչև 60 մղոն/ժամ արագացում մեկ վայրկյանից պակաս ժամանակում։



Օդային մանևրների համար նախատեսված Rocket-ը մեկտեղանի է և առաջարկվելու է միայն հրավերով։ Tesla-ի պաշտոնական էջում հստակ նշված է, որ այն հաստատված չէ ընդհանուր օգտագործման ճանապարհների համար և հասանելի չի լինի բոլոր տարածաշրջաններում։ Ներկայացման ընթացքում ցուցադրվել են կարճ օդային մանևրներ, իսկ շարունակական թռիչքի տևողության կամ հեռավորության մասին տվյալներ չեն հրապարակվել։



Մասկը արտադրության մեկնարկի նոր ժամկետ է նշել 2028 թվականը։ Ինչպես հաղորդում է Reuters-ը, վերջնական գինը դեռ չի հայտարարվել։ Tesla-ն Performance-ի ամրագրման համար պահանջում է 50 հազար դոլար՝ 5 հազարը անմիջապես և 45 հազարը տասն օրվա ընթացքում․ սա ամրագրման վճարն է, ոչ մեքենայի ամբողջական գինը։ Նոր սերնդի Roadster-ն առաջին անգամ ցուցադրվել էր 2017-ին՝ 2020-ին մատակարարումներ սկսելու խոստմամբ, սակայն նախագիծը բազմիցս հետաձգվել է։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/tesla-roadster-flight</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20453</guid>

            <pubDate>Fri, 09 Oct 2026 08:22:13 +0000</pubDate>

            <title>SpaceX-ը նախատեսում է 2027-ին սկսել ուղեծրային տվյալների կենտրոնների արձակումը</title>

            <description><![CDATA[<p>SpaceX-ը նախատեսում է 2027 թվականին սկսել Starmind հաշվարկային արբանյակների արձակումը։ Արհեստական բանականության համար նախատեսված սարքերը պետք է սնուցվեն արևային էներգիայով և միասին աշխատեն որպես ուղեծրային տվյալների կենտրոններ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/starmind-spacex-concept.webp"
                                            type="image/webp"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[SpaceX-ը նախատեսում է 2027-ին սկսել ուղեծրային տվյալների կենտրոնների արձակումը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Starlink-ի ավագ փոխնախագահ Մայքլ Նիկոլսը նախագծի նոր մանրամասները ներկայացրել է Անթալիայում անցկացվող Միջազգային տիեզերագնացության կոնգրեսում։ Նրա ելույթի մասին փոխանցում է Naked Science-ը։



Նիկոլսի խոսքով՝ յուրաքանչյուր արբանյակի հզորությունը կհասնի 250 կիլովատի։ Համեմատության համար նա նշել է Nvidia-ի Vera Rubin NVL72 համակարգը, որն օգտագործվում է արհեստական բանականության հաշվարկների համար։



Սարքերի մի մասը նախատեսվում է տեղակայել արևահամաժամ ուղեծրերում, որտեղ դրանք ժամանակի մեծ մասը լուսավորվելու են Արևով։ Արևային վահանակները կարտադրի հենց SpaceX-ը։



Արբանյակները նախատեսվում է խմբավորել միմյանց մոտ՝ դրանց միջև տվյալների փոխանցման ուշացումը նվազեցնելու համար։ Երկրի հետ կապը պետք է ապահովեն Starlink-ի արբանյակները։



Մեծ հզորության պատճառով կարևոր է նաև ջերմության հեռացումը։ Նախագիծը ներառում է ճառագայթման միջոցով ջերմությունը տիեզերք արտանետող ռադիատորներ։



SpaceX-ը հունվարին ԱՄՆ Հաղորդակցության դաշնային հանձնաժողովին՝ FCC-ին, հայտ է ներկայացրել մինչև մեկ միլիոն հաշվարկային արբանյակ գործարկելու համար։



Նիկոլսը, սակայն, ընդգծել է, որ համակարգի ընդհանուր կառուցվածքը դեռ նախնական է։ Տեխնիկական լուծումներն ու հայտարարված ցուցանիշները կարող են փոփոխվել գործնական փորձի արդյունքում։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/spacex-starmind-orbital-data-centers</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20351</guid>

            <pubDate>Tue, 29 Sep 2026 07:43:58 +0000</pubDate>

            <title>Պատմության ամենամեծ օբյեկտը ուղեծրում․ կկարողանա՞ Starship-ը երկու տարի անց մարդկանց հասցնել Լուսին</title>

            <description><![CDATA[<p>2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/09/starship-orbital-flight-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Պատմության ամենամեծ օբյեկտը ուղեծրում․ կկարողանա՞ Starship-ը երկու տարի անց մարդկանց հասցնել Լուսին]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Տիեզերական համակարգերը հաճախ տարիներ շարունակ են փորձարկել՝ կատարելով բազմաթիվ արձակումներ։ Խորհրդային «Զենիթ-2»-ը կամ «Պրոտոնը», օրինակ, անցել են տարիներ տևած փորձարկումներ՝ բառացիորեն տասնյակ արձակումներով։ Այդ դեպքում ինչո՞ւ է Starship-ի տասնչորս արձակումներից մեկն այսքան մեծ ուշադրության արժանանում։



Պատճառը աննախադեպ իրադարձությունն է, որն ազդում է տիեզերագնացության զարգացման վրա ոչ միայն ԱՄՆ-ում, այլև Ռուսաստանում։ 2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին մարդկությունն առաջին անգամ Երկրի ուղեծիր դուրս բերեց այսքան մեծ ու զանգվածեղ առանձին օբյեկտ։ Ինչ կողմից էլ նայենք, արձակումը պատմական էր։



Starship-ի արձակումը / © SpaceX



Մինչ այդ այս առումով առաջատարը Skylab ուղեծրային կայանն էր, որը տիեզերք էր ուղարկվել դեռ 1973 թվականին։ Դրա երկարությունը չէր հասնում երեսուն մետրի, իսկ տրամագիծը՝ յոթ մետրի։ Ծավալով ու զանգվածով և՛ այն, և՛ ավելի ուշ ստեղծված ամերիկյան շաթլներն ու խորհրդային «Բուրանը» զգալիորեն զիջում էին Starship-ին։



Կարելի է առարկել, որ Starship-ը միաժամանակ և՛ տիեզերանավ է, և՛ հրթիռի երկրորդ աստիճան, ուստի պատմական ռեկորդն այնքան էլ «արդար» չէ։ Բայց հենց երկրորդ աստիճանը՝ տիեզերանավաշինության համար աննախադեպ հսկայական բաքերով հանդերձ, ուղեծիր հասցնելն է տալիս հնարավորություններ, որոնք նախկինում ոչ ոք չուներ։ Այդ բաքերի շնորհիվ տիեզերանավը, ուղեծրում վերալիցքավորվելուց հետո, կկարողանա հասնել Լուսին կամ Մարս և վայրէջք կատարել այնտեղ։



Սակայն հարցը միայն ռեկորդները չեն։ Կան ավելի կարևոր հանգամանքներ։



Ի՞նչը խանգարեց ամբողջությամբ կատարել փորձարկման ծրագիրը



Տասնչորսերորդ փորձնական թռիչքն առաջին իսկ րոպեներից ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով։ Աստիճանների բաժանումից անմիջապես հետո առաջին աստիճանի երկու Raptor շարժիչ չվերագործարկվեց։ Մյուսները փոխհատուցեցին դրանց աշխատանքը, և առաջին աստիճանը հիմնականում իջնում էր նախատեսված պարամետրերով։ Իջեցման ավարտին տեղի ունեցած պայթյունը նախապես ծրագրված էր․ դրա համար պայթուցիկ նյութ էր տեղադրվել։



Երկրորդ աստիճանի խնդիրներն ի հայտ եկան դեռ բարձրանալու ընթացքում․ խափանվեց դրա վեց Raptor շարժիչներից մեկը։ Մի քանի րոպե թռիչքի շարունակությունը հարցականի տակ էր․ SpaceX-ը պետք է որոշեր՝ բավարար չափով վստահո՞ւմ է երկրորդ աստիճանի վիճակին, որպեսզի այն ուղեծիր դուրս բերի։ Ի վերջո որոշումն ընդունվեց, սակայն տատանվելու պատճառներն ավելի քան հասկանալի էին։



Skylab-ի չափերը թույլ էին տալիս տիեզերագնացներին վազել նաև այսպես՝ առանց վազքուղու։ Բայց նույնիսկ այս կայանի տրամագիծը մոտ մեկ քառորդով փոքր էր Starship-ի տրամագծից / © Wikimedia Commons



Երբ մեկ արձակմամբ ուղեծիր եք դուրս բերում երբևէ արձակված ամենամեծ օբյեկտը, դրա հնարավոր անկման ռիսկերը նույնպես մեծանում են։ Իսկ Starship-ի դեպքում խնդիրը սրվում է նաև նյութի պատճառով․ պողպատե կառուցվածքը մթնոլորտում այրվելու նկատմամբ շատ դիմացկուն է։



Հենց այդ ռիսկերի պատճառով էր, որ ԱՄՆ Դաշնային ավիացիոն վարչությունը՝ FAA-ն, ձգձգում էր 14-րդ արձակման արտոնագրի տրամադրումը։ Սկզբում այն նախատեսված էր սեպտեմբերի 22-ին։ Կարգավորող մարմինը պահանջում էր մշակել հնարավոր խափանումների սցենարները և պատրաստ լինել դրանցից յուրաքանչյուրի դեպքում ընդհատելու թռիչքը։



Ի վերջո նման անհրաժեշտություն առաջացավ․ արդեն ուղեծրում տիեզերանավ-երկրորդ աստիճանի համակարգերի ներքին ստուգումները կատարյալ արդյունք չտվեցին։ Թե հատկապես ինչն էր սխալ՝ հայտնի չէ։ Տեխնիկապես հնարավոր տարբերակները, սակայն, շատ չեն․ խնդիրը կարող էր լինել շարժիչում կամ վառելիքի պահպանման ու մատակարարման համակարգերում։ Կրկին ի հայտ եկան այն դժվարությունները, որոնց համակարգն արդեն բախվել էր՝ Raptor շարժիչների և դրանց հետ կապված հանգույցների վերագործարկումը։



Սա չի նշանակում, որ ամբողջ համակարգի վիճակը վատ է։ Իսկապես մեծ ու բարդ նախագծերն արագ չեն հասունանում։ Եթե նոր հրթիռի փորձարկումներն անցնում են ընդհանրապես առանց խնդիրների, հնարավոր է՝ հրթիռն այնքան էլ նոր չէ․ կիրառվել են արդեն փորձված լուծումներ, ուստի խափանումներն էլ քիչ են։



Հիշենք խորհրդային տիեզերագնացության պատմությունը։ Հեղինակի գնահատմամբ՝ ԽՍՀՄ-ում մշակված լավագույն հրթիռային համակարգը՝ Ն-1-ը, հենց շարժիչների խնդիրների պատճառով ձախողեց բոլոր չորս արձակումները։ Ինչպես նա գրել էր իր նախորդ վերլուծությունում, մշակողները համոզված էին, որ հինգերորդը հաջող կլիներ, և այդ տեսակետը շարունակում է պաշտպանել նաև «Ռոսկոսմոսը»։ Սակայն երկրի ղեկավարությունը բավարար ըմբռնում չցուցաբերեց, Ն-1-ի ծրագիրը փակվեց, իսկ դրան փոխարինելու եկած «Էներգիան», նույն գնահատմամբ, այնքան անարդյունավետ էր, որ դրանից ևս գրեթե անմիջապես հրաժարվեցին։



Raptor շարժիչներից մեկի խափանումը տեսանելի էր SpaceX-ի ուղիղ հեռարձակման ժամանակ։ Հեղինակը Raptor-ը համարում է աշխարհի ամենաարդյունավետ հեղուկահրթիռային շարժիչը՝ ընդգծելով դրա լրիվ հոսքով փուլային այրման սխեմայի նորարարությունն ու մշակման դժվարությունները / © SpaceX



Ինչո՞ւ հիշեցինք այս պատմությունը։ Շարժիչների հետ կապված դժվարությունները ոչ միայն Starship-ի տեխնիկական հասունության, այլև այն մշակողների հոգեբանական կայունության փորձությունն են։ Համարժեք արձագանքի դեպքում ԱՄՆ-ը տարիներով կարող է գրեթե մենաշնորհ ձեռք բերել մեծ օգտակար բեռով հեռավոր տիեզերական թռիչքների ոլորտում։ Չափազանց մեծ կամ, հակառակը, անբավարար ռիսկի գնալու դեպքում Starship-ի մշակողները կարող են կրկնել Ն-1-ի և խորհրդային լուսնային ծրագրի ճակատագիրը՝ խոշոր ձախողում առանց այն անխուսափելի դարձնող տեխնիկական պատճառների։



Իսկ ի՞նչ ցույց տվեց տասնչորսերորդ փորձարկումն այս տեսանկյունից։



Հանգստություն պահպանել փոթորկի մեջ



Հեղինակը շեշտում է, որ SpaceX-ում ամենաբարձր մակարդակի առանցքային տեխնիկական որոշումները կայացնում է Իլոն Մասկը՝ մարդ, որը բուհական ինժեներական կրթություն չունի, թեև ինքնուրույն բացառիկ խոր գիտելիքներ է ձեռք բերել։ Համարձակ ու անսպասելի լուծումների տեսանկյունից սա առավելություն է, սակայն ռիսկերի գնահատման առումով երբեմն դարձել է թե՛ նրա, թե՛ ընկերության թույլ կողմը։



Օրինակ՝ Starship-ը չժանգոտվող պողպատից կառուցելու նրա անձնական ընտրությունը սկզբում առաջացրել էր ինժեներների դիմադրությունը։ Սակայն Մասկը պնդեց իր որոշումը, և այն ճիշտ դուրս եկավ։ Նման դեպքերը միայն չժանգոտվող պողպատով չեն սահմանափակվում։



Միևնույն ժամանակ, ըստ հեղինակի, Մասկի՝ անձնական վտանգի զգացողությունը բավական բթացած է։ Մի անգամ նա խնջույքի ժամանակ, կատակելով, ազդրի վրայով նետել էր սումոյի ըմբիշի։ Վերջինս կշռում էր 150 կիլոգրամ, և նրանից զգալիորեն թեթև ձեռնարկատերը լուրջ վնասել էր պարանոցը։ Հետագա տարիներին նա ստիպված էր լինում քնել հատակին, սառույց դնել պարանոցին և մի քանի վիրահատության ենթարկվել։



Երբ նման բնավորությամբ մարդը կարևորագույն որոշումներ է ընդունում մարդկության երբևէ իրականացրած ամենաբարդ տիեզերական ծրագրերից մեկի համար, դա ակամա մտորումների տեղիք է տալիս։ Սակայն այս անգամ Մասկը ցույց տվեց, որ կարող է արագ, հենց ընթացքի մեջ կշռադատված որոշումներ ընդունել։ Վեց շարժիչներից մեկի խափանումից հետո նա, այնուամենայնիվ, համաձայնեց մյուսներից մեկի կրկնակի գործարկմանն ու արագությունը ուղեծիր դուրս գալու համար անհրաժեշտ մակարդակին հասցնելուն։ Բայց միայն այն բանից հետո, երբ երկրորդ աստիճանից ստացված տվյալների վերլուծությունը ցույց տվեց, որ խափանված շարժիչը չի վնասել երեք կենտրոնական Raptor-ների աշխատունակությանը։



Այնուհետև ընտրվեց ավելի զգուշավոր տարբերակը․ նախատեսված վեց պտույտի փոխարեն տիեզերանավը կատարեց ընդամենը երկուսը, որից հետո արգելակման իմպուլսով ուղղվեց դեպի օվկիանոս։ Ջրի մակերևույթի մոտ այն լրացուցիչ արգելակեց՝ նմանակելով աշտարակի մոտ վայրէջքը։



Առաջին աստիճանի իջեցումն ընդհանուր առմամբ ընթացավ նախատեսվածին մոտ․ վերջնական արագությունն այնքան փոքր չէր, որքան 13-րդ փորձարկման ժամանակ, բայց մնում էր ընդունելի։ Երկրորդ աստիճանը նույնպես վերահսկելիորեն վայրէջք կատարեց ջրի վրա։ Ջրի հետ շփումից հետո տեղի ունեցած պայթյունը հեղինակը բացատրում է տաք հրթիռի և սառը ջրի շփմամբ՝ այն համարելով սպասելի։



Starship-ը նախագծված է որպես ամբողջությամբ բազմակի օգտագործման համակարգ։ Սակայն երկու աստիճանների կրկնակի օգտագործմանը անցնելու համար դեռ անհրաժեշտ են լրացուցիչ վստահություն և նոր փորձարկումներ։ Երկու աստիճանների շարժիչների խափանումները՝ երկուսը ստորինում, մեկը վերինում, ըստ հեղինակի, գրեթե հաստատ կխանգարեն դրանք բռնել նաև հաջորդ՝ 15-րդ փորձարկման ժամանակ։ Այդուհանդերձ, այս թռիչքով օգտակար բեռն առաջին անգամ հասավ ուղեծիր, և հավաքվեցին շարժիչների աշխատանքի մասին նոր փորձնական տվյալներ։



Սա ծրագրի համար խիստ անհրաժեշտ, լուրջ հաջողություն է։ ԱՄՆ-ը շարունակում է ծրագրել մարդկանց վայրէջքը Լուսնի հարավային բևեռի շրջանում 2028 թվականի աշնանը։ Առաքելությունը չափազանց բարդ է մի շարք պատճառներով․ դրանց մի մասին հեղինակը նախկինում անդրադարձել էր լուսնային միջավայրի վտանգների մասին հոդվածում՝ պնդելով, որ որոշ խնդիրներ NASA-ում ևս դեռ լիարժեք չեն գիտակցում։



Չինաստանը դեռ հեռու է «Չանչժեն-10» լուսնային հրթիռի՝ մարդկանց Լուսին ուղարկելու տարբերակի լիարժեք պատրաստությունից։ Սակայն այս տարի դրա տարբերակներից մեկն արդեն բեռ է հասցրել ուղեծիր։ Հեղինակի գնահատմամբ՝ սա SpaceX-ին սխալները շտկելու համար քիչ լրացուցիչ ժամանակ է թողնում / © Wikimedia Commons



Որպեսզի վայրէջքն իրականություն դառնա, մեկնարկից հետո Starship-ը պետք է բազմիցս վառելիք ստանա Starship տանկերներից․ առանց դրա հեռավոր թռիչքի համար վառելիքը չի բավականացնի։ Իսկ բազմաթիվ վերալիցքավորումները նախ պահանջում են բազմաթիվ ուղեծրային թռիչքներ, որոնց ընթացքում պետք է փորձարկվի վառելիքի փոխանցումը։ Ֆիզիկայի տեսանկյունից այստեղ անլուծելի խնդիր չկա, բայց գործնականում ոչ ոք երբևէ ուղեծրում հեղուկացված գազեր չի փոխանցել նման մեծ ծավալներով։ Հետևաբար կարող են ի հայտ գալ տեխնիկական մանրամասներ, որոնց մասին առայժմ ոչ ոք չի պատկերացնում։



Այն երեք տարիների ընթացքում, որոնք երկաստիճան Starship-ին անհրաժեշտ եղան առաջին ուղեծրային թռիչքին հասնելու համար, մշակողները բարձրացնում էին համակարգերի հուսալիությունը։ Հենց դա պետք է կարգավորող մարմիններին թույլ տար թույլատրել տիեզերանավի երկարատև մնալը ուղեծրում։ Առանց այդ երկար «կանգառների» բազմաթիվ տանկերներով վերալիցքավորումն անհնար կլիներ։ Ուստի որքան շուտ տեղի ունենար առաջին ուղեծրային թռիչքը, այնքան լավ։



Նախորդ փորձնական թռիչքների ժամանակ Starship-ի բեկորներ արդեն ընկել են Երկիր։ Թեև այժմ դրանց նկատմամբ վերահսկողությունը կորցնելու հավանականությունը շատ ավելի փոքր է, քան առաջին տասը արձակումների ընթացքում, այն դեռ պահպանվում է և բարդացնում ուղեծրային թռիչքի որոշումը / © Dean Olson via X



Իհարկե, պայմանով, որ ռիսկն այնքան մեծ չլիներ, որ հանգեցներ Starship-ի բեկորների զանգվածային անկմանը Երկրի վրա։ Թեև երկու աստիճաններում էլ կա թռիչքն արտակարգ իրավիճակում ընդհատելու համակարգ, ողջամիտ քանակի պայթուցիկ նյութով պողպատե իրանը հեշտ չէ մանրացնել։ Իսկ դրա բեկորները մթնոլորտում վատ են այրվում։



SpaceX-ը կարողացավ պահել հավասարակշռությունը․ ռիսկի գնաց բավարար չափով, բայց ոչ չափազանց։ Հենց ստուգումները ցույց տվեցին արդեն Երկրի շուրջ պտտվող երկրորդ աստիճանի պարամետրերի շեղման առաջին նշանները, որոշվեց նախատեսված վեց պտույտի փոխարեն կատարել միայն երկուսը։ Այնուհետև տիեզերանավը վերահսկելիորեն իջեցրին Հավայան կղզիներից հյուսիս ընկած օվկիանոսային հատվածում՝ պահուստային վայրէջքի գոտիներից մեկում։



Ի՞նչ է հաջորդելու



Մի կողմից՝ փորձարկումները լուրջ լավատեսության հիմք են տալիս։ Եթե Starship-ը միանգամյա օգտագործման հրթիռ լիներ՝ ինչպես Մասկից առաջվա շրջանի համակարգերը, այն արդեն կարելի էր համարել հասուն կառուցվածք․ օգտակար բեռը ուղեծիր է հասցնում, ընդ որում՝ մեծ քանակությամբ։ Բազմակի օգտագործման ուղղությամբ ևս առաջընթացն ակնհայտ է։ Հաջորդ թռիչքը նախատեսվում է հոկտեմբերին։ Հեղինակը մեծ է համարում հավանականությունը, որ մինչև տարեվերջ կհաջողվի բռնել երկու աստիճաններն էլ, ապա կրկին օգտագործել նաև երկրորդը․ առաջինն արդեն կրկնակի օգտագործվել է։ Եթե գործը շարունակվի առանց մեկնարկային հարթակի անսպասելի պայթյունների, որոնք վերջին փորձարկումների արդյունքների ֆոնին նրան այնքան էլ հավանական չեն թվում, երկու տարի անց Starship-ը կարող է մարդկանց հասցնել Լուսին։



Այժմ շատ բան կախված է ոչ միայն Մասկից, նրա ինժեներներից ու աշխատողներից, այլև ամերիկյան բյուրոկրատիայից։ FAA-ն, ամենայն հավանականությամբ, յուրաքանչյուր հաջորդ թռիչքի պարամետրերն ավելի զգուշությամբ կստուգի՝ պահանջելով նոր պահուստային սցենարներ ու անվտանգության միջոցներ։ Եթե «որքան շատ թուղթ, այնքան քիչ պատասխանատվություն» տրամաբանությունը չափազանց ուժեղ դառնա, Starship-ի հետագա փորձարկումները կարող են դանդաղել։



Սա, որքան էլ տարօրինակ թվա, շահավետ չէր լինի ոչ միայն ԱՄՆ-ի, այլև Ռուսաստանի համար։ Ինչո՞ւ։



Հիշենք XXI դարի տիեզերագնացության պատմությունը․ մինչև 2010-ականների երկրորդ կեսը Ռուսաստանում ավելորդ էին համարում գումար ծախսել բազմակի օգտագործման հրթիռների մշակման վրա։ Falcon 9-ի հաջողությունից հետո որոշվեց ստեղծել նմանատիպ հրթիռ, բայց Starship-ի նման՝ մեթանային շարժիչներով։ Հասկանալի է, որ գործընթացն արագ չէ․ «Ամուր-СПГ»-ի թռիչքը սպասվում է ոչ շուտ, քան 2030 թվականին։



Սակայն գործընթացը սկսված է։ Եվ որքան շատ օգտակար բեռ է SpaceX-ը հասցնում տիեզերք, այնքան ավելի ուժեղ է ամերիկյան մրցակցության տված խթանը ռուսական տիեզերական ծրագրին։ Starship-ի ուղեծրային թռիչքների մեկնարկով Starlink-ի ակտիվ օգտագործումն ավելի արագ կընդլայնվի։



Առաջին ուղեծրային արձակման որոշումը հնարավորություն տվեց կապի ցանցի համար դուրս բերել 26 առանձնապես ծանր արբանյակ։ Դրանց ընդհանուր թողունակությունը նախկինում համեմատվում էր ավելի թեթև Falcon 9 հրթիռի տասը արձակմամբ դուրս բերվող սովորական Starlink արբանյակների թողունակության հետ։ Սակայն այս թռիչքի հեռարձակման ժամանակ ընկերության մեկնաբաններն այդ գնահատականը հասցրին քսան արձակման համարժեքի։



Նոր տեսակի արբանյակները՝ Starship-ից ուղեծրում տեղակայելուց առաջ։ Այս թռիչքով արձակվեց 26 արբանյակ, որոնց ընդհանուր զանգվածը, ըստ հոդվածի, զգալիորեն գերազանցում էր 40 տոննան։ Մինչ այս թռիչքը Starship-ն ուղեծիր օգտակար բեռ չէր հասցրել / © SpaceX



Նոր տիեզերանավը նշանակում է ամերիկյան արբանյակային խմբավորման ընդլայնման բոլորովին այլ արագություն։ Հոդվածում բերված տվյալներով՝ Երկրի շուրջ գործող մոտ 17 հազար արբանյակից 11 հազարը պատկանում է SpaceX-ին։ Հեղինակի կանխատեսմամբ՝ արդեն 2030-ականների առաջին կեսին ընկերության արբանյակների թիվը կհաշվվի տասնյակ հազարներով։



Նրա գնահատմամբ՝ դա նշանակում է, որ ռուսական «Ռասսվետ» արբանյակային խմբավորումը կստանա պետության հնարավոր ամբողջ աջակցությունը։ Նույնը վերաբերում է յուրաքանչյուր նոր հրթիռի, որը խոստանում է նվազեցնել արձակման արժեքը, այսինքն՝ ապահովել թեկուզ մասնակի բազմակի օգտագործում։



Ուստի Starship-ով արբանյակների առաջին ուղեծրային տեղակայումը պարզապես մեկ արձակմամբ ուղեծիր ուղարկված ամենամեծ օբյեկտի պատմությունը չէ։ Հեղինակի եզրակացությամբ՝ այն նաև ռուսական տիեզերագնացության զարգացման ամենաուժեղ խթաններից մեկն է, որ կարելի է պատկերացնել։



Ալեքսանդր Բերեզինի՝ Naked Science-ում հրապարակված վերլուծությունը։




]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/starship-first-orbit-moon-2028</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=19596</guid>

            <pubDate>Sat, 07 Aug 2021 19:47:00 +0000</pubDate>

            <title>SpaceX-ը մարդկության պատմության ամենամեծ հրթիռն է պատրաստել</title>

            <description><![CDATA[<p>Իլոն Մասկին պատկանող SpaceX ընկերությունը հավաքել է մինչ օրս ստեղծված ամենամեծ տիեզերանավը, որն ունի 120 մետր բարձրություն: Այն նախատեսվում է տիեզերք ուղարկել մինչև տարվա վերջ:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/08/IMG_2510.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[SpaceX-ը մարդկության պատմության ամենամեծ հրթիռն է պատրաստել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Տիեզերական տեխնիկա արտադրող ամերիկյան Space Exploration Technologies Corporation (SpaceX) ընկերությունը, որը պատկանում է գործարար Իլոն Մասկին, կառուցել է մարդկության պատմության ամենամեծ տիեզերանավը: 120 մետրանոց սարքավորումը բաղկացած է երկու մասից` Super Heavy (Booster 4) հրթիռ-կրիչից և Starship (SN20) տիեզերանավից:



Կառուցվածքի նախնական հավաքումն իրականացվել է Տեխաս նահանգում գտնվող Բոկա Չիկա գյուղի հարակից մասնավոր տիեզերակայանում: NASA գործակալությունն այդ կապակցությամբ տեսազեկույց է հրապարակել:




https://youtu.be/FXxM6Thj5YI
Ամենամեծ տիեզերանավի հավաքումը / © NASASpaceFlight



Հավաքումից և ստուգումից հետո մասնագետները տիեզերանավն առանձնացրել են հրթիռ-կրիչից: Այնուհետև Starship-ը տեղափոխել են արտադրական հրապարակ: Դա բացատրվել է նրանով, որ Super Heavy-ն և Starship-ը դեռ պետք է առանձին փորձարկումներ անցնեն, որից հետո դրանք վերջնական կհավաքեն` նախաթռիչքային ստուգումներ իրականացնելու:



Արձակման հստակ ամսաթիվ հայտնի չէ, սակայն SpaceX-ը նշել է, որ այն տեղի կունենա մինչև 2021թ. ավարտը: Ընկերությունում ակտիվորեն նախապատրաստվում են առաջին փորձնական ուղեծրային թռիչքին և հույս են, որ Starship-ը հետագայում կկարողանա տիեզերագնացներին ու բեռները հասցնել Միջազգային տիեզերակայան, Լուսին, Մարս և Արեգակնային համակարգի այլ օբյեկտների:



Բացի այդ, SpaceX-ը նախատեսում է ուղեծրային ևս երեք հավելյալ թռիչքներ իրականացնել Super Heavy (Booster 5) և Starship (SN21), Super Heavy (Booster 6) և Starship (SN22), Super Heavy (Booster 7) և Starship (SN23) զույգերով:



Ավելի վաղ ներկայացված Super Heavy (Booster 4) հրթիռ-կրիչի վրա տեղադրված է եղել 29 հատ հեղուկային հրթիռային շարժիչ` Raptor (SpaceX-ի արտադրության), սակայն Super Heavy-ի վերջնական տարբերակն ունենալու է այդպիսի 32 շարժիչ:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/hrtirn-e-patrastel</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=19165</guid>

            <pubDate>Wed, 23 Jun 2021 18:42:32 +0000</pubDate>

            <title>SpaceX-ը մտադիր է այս աշնանն ամբողջ աշխարհն ապահովել անլար ինտերնետով</title>

            <description><![CDATA[<p>Իլոն Մասկի ընկերությունը նախատեսում է ընդհանուր առմամբ 10 մլրդ դոլար արժողությամբ թվով 12 հազար արբանյակներ տեղակայել երկնքում: Սպասվում է, որ սեպտեմբերին ամբողջ աշխարհը Starlink արբանյակների միջոցով կապահովվի անլար ինտերնետով:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/06/star-w.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[SpaceX-ը մտադիր է այս աշնանն ամբողջ աշխարհն ապահովել անլար ինտերնետով]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
SpaceX ընկերությունը նախատեսում է արբանյակային Starlink համակարգի օգնությամբ սեպտեմբերին արդեն անլար ինտերնետով ապահովել ամբողջ Երկիր մոլորակը:



Հաղորդվում է, որ ներկայումս երկնքում են արդեն շուրջ 8 հազար արբանյակներ, և երբ նրանք հասնեն աշխատանքային ուղեծրի, ինտերնետը համաշխարհային ծածկույթ կունենա, սակայն դրանից հետո անհրաժեշտ կլինեն կարգավորող մարմինների թույլտվությունները:



SpaceX-ն ընդհանուր առմամբ նախատեսում է 12 հազար արբանյակներ ունենալ, որոնց ընդհանուր արժեքը կկազմի 10 մլրդ դոլար: Մայիսին Իլոն Մասկը հայտարարել էր, որ ընկերությունն ինտերնետին միանալու ավելի քան 500 հազար պատվեր է ստացել:



ԱՄՆ-ի Կապի դաշնային հանձնաժողովն այս տարի հավանություն են տվել SpaceX-ի ծրագրին` Starlink-ի որոշ արբանյակների մերձերկրյա ավելի ցածր տիրույթում տեղակայելու համար: Սա, ինչպես նշվում է, թույլ կտա մեծ արագությամբ ինտերնետ ապահովել այն մարդկանց համար, որոնք ներկայումս հասանելիություն չունեն:



Starlink ցանցը նախատեսված է մերձերկրյա ուղեծրում մինչև 500 կգ կշռող, մեծ քանակությամբ փոքր սարքավորումների տեղակայմամբ ինտերնետի հասանելիության ապահովման համար: Ծրագրի առաջին 60 արբանյակները տիեզերք են արձակվել 2019թ. մայիսին:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/it/anlar-internetov</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=17328</guid>

            <pubDate>Fri, 08 Jan 2021 13:01:14 +0000</pubDate>

            <title>SpaceX-ը թուրքական ընկերության պատվերով արբանյակ է արձակել</title>

            <description><![CDATA[<p>Արբանյակը Թուրքիայի տարածքում, Եվրոպայում, Մերձավոր Արևելքում, Աֆրիկայում, մի շարք այլ տարածաշրջաններում մատուցելու է հեռուստատեսային հեռարձակման ծառայություններ:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/01/turksat5a_chamber.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[SpaceX-ը թուրքական ընկերության պատվերով արբանյակ է արձակել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ամերիկյան SpaceX ընկերությունը Falcon 9 հրթիռ-կրիչով տիեզերք է տեղափոխել թուրքական Turksat 5A կապի արբանյակը:



Թռիչքն իրականացվել է ԱՄՆ-ի Ֆլորիդա նահանգի Կանավերալ տիեզերակայանից: Սպասվում է, որ արբանյակն իր աշխատանքները կսկսի արդեն այս տարվա երկրորդ կեսին:



Հաղորդվում է, որ հինգերորդ սերնդի արբանյակը շահագործվելու է 30 տարի: Նրա օգնությամբ Թուրքիայի տարածքում, Եվրոպայում, Մերձավոր Արևելքում, Աֆրիկայում, մի շարք այլ տարածաշրջաններում մատուցվելու են հեռուստատեսային հեռարձակման ծառայություններ:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/patverov-arbanyak</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=14030</guid>

            <pubDate>Fri, 14 Aug 2020 13:40:55 +0000</pubDate>

            <title>Starlink-ի արբանյակային համացանցի թեստավորման առաջին արդյունքները հրապարակվել են</title>

            <description><![CDATA[<p>«Իլոն Մասկի համացանցի» բետա տարբերակի բեռնման արագությունը տատանվել է 35,5-ից 60,2 Մբիթ/վ-ի միջակայքում: Starlink համակարգի ամբողջական գործարկումից հետո այն ապահովելու է բեռնման մինչև 1 Գբ/վ արագություն:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/08/starlink.gif"
                                            type="image/gif"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Starlink-ի արբանյակային համացանցի թեստավորման առաջին արդյունքները հրապարակվել են]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Համաշխարհային արբանյակային համացանցի նախագիծը ծավալել և ծավալում են մի շարք խոշոր ընկերություններ, ինչպիսիք են Amazon-ը, Boeing-ը, OneWeb-ը, Samsung-ը, SpaceX-ը: Բայց հատկապես վերջինն է այդ ոլորտում առավել մեծ հաջողություններ ձեռք բերել: Իլոն Մասկի հիմնադրած ընկերությունը վերջերս թողարկել է Starlink-ի՝ Երկրի բնակչությանը համացանցին համընդհանուր հասանելիությամբ ապահովման արբանյակային համակարգի նախագծի բետա թեստավորումը:



Ներկայումս արբանյակային ուղեծրային խմբավորման կազմում հաշվվում է 600 սարքավորում: Դրանցից 500-ը 1.0 տարբերակի շահագործման մոդելներն են: Starlink-ի բետա թեստավորման ծրագիրը դեռևս սահմանափակվում է ԱՄՆ-ի հյուսիսով և Կանադային հարավային տարածքներով:



SpaceX-ի արբանյակային համացանցի աշխատանքի արագության ստուգման առաջին արդյունքներն արդեն հրապարակվել են: Բեռնման արագությունը տատանվել է 35,5-60,2 Մբիթ/վ-ի սահմաններում, տվյալների ներբեռնման արագությունը՝ 4,6-17,7 Մբիթ/վ-ի տիրույթում: Մի շարք թեստավորումների արդյունքներով՝ միջին հապաղումը կազմել է 30-40 մվ՝ առանձին դեպքերում հասնելով 90 մվ-ի:



Starlink-ի թեստավորման արդյունքները / © ITC



SpaceX-ի ներկայացուցիչների խոսքով՝ Starlink համակարգի ամբողջական արձակումից հետո այն ապահովելու է բեռնման մինչև 1 Գբ/վ արագություն՝ 35 մվ-ից պակաս հապաղմամբ: Արբանյակային համացանցին հասանելիության արժեքը դեռևս չի հրապարակվում. ոլորտային մասնագետների գնահատմամբ՝ ԱՄՆ-ի և Կանադայի համար այն արժենալու է ամսական 100 դոլար: Համեմատության համար՝ ժամանցային Reddit հարթակի բազմաթիվ օգտատերեր ամսական շուրջ 150 դոլար են վճարում տվյալների ընդունման 10 Մբիթ/վ արագության համար:



Starlink համակարգի լիակատար տեղաբաշխումը նախատեսված է 2020-ականների կեսերին: Այդ նպատակով SpaceX ընկերությունն արդեն ունի 42 հազար արբանյակ մերձերկրյա ուղեծիր դուրս բերելու թույլտվություն:



Ավելի վաղ հայտնել էինք, որ, Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպան Ջոնաթան Լաքոթը հայտարարության համաձայն, Երևանում կբացվի RINA տեխնոլոգիայի` «ապագայի համացանցի» փորձնական առաջին կենտրոնն աշխարհում: Այդ առիթով ներկայացվել էր RINArmenia նախագիծը:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/it/arajin-ardyunqnery</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=13887</guid>

            <pubDate>Tue, 11 Aug 2020 15:42:44 +0000</pubDate>

            <title>Tesla-ն կզբաղվի տիեզերանավերի դիզայնով</title>

            <description><![CDATA[<p>Ամերիկյան ավտոարտադրողի պաշտոնական կայքում հրապարակվել է դիզայների հաստիքի մասին հայտարարություն, ով զբաղվելու է նաև այլ նախագծերի, այդ թվում՝ SpaceX-ի տիեզերանավերի դիզայնով:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/08/5ebc73ef14419231a8510803.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Tesla-ն կզբաղվի տիեզերանավերի դիզայնով]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ամերիկացի գործարար, ավտոմեքենա արտադրող Tesla և տիեզերական SpaceX ընկերությունների հիմնադիր Իլոն Մասկն, ինչպես հաղորդվում է, մտադիր է երկու բիզնեսը համադրել միմյանց. Tesla-յի դիզայներները կարող են ներգրավվել SpaceX-ի տիեզերանավերի ստեղծման գործին:



Էլեկտրոմոբիլներ արտադրող ընկերությունը փնտրում է դիզայներների, ովքեր պետք է աշխատեն ավտոմեքենաների արտաքին տեսքի վրա: Աշխատատեղի համար արված հայտարարությունում պայման է նշված, որ մասնագետին կարող են վստահել նաև այլ նախագծեր: Որպես օրինակ է նշված տիեզերանավի ուղղությամբ աշխատանքը:



Հայտարարված հաստիքը նախատեսում է մշտական զբաղվածություն Tesla-յի դիզայն-ստուդիայում, որը գտնվում է Կալիֆորնիա նահանգում (Հոութորն): Ուշագրավ է, որ նույն քաղաքում է տեղակայված նաև SpaceX ընկերության շտաբ-գրասենյակը:



Ավելի վաղ հայտնի էր դարձել, որ Tesla Model X էլեկտրաքրոսովերը դարձել է NASA-յի տիեզերագնացներին դեպի SpaceX-ի նոր առաքելությունների տիեզերանավերը տեղափոխող հիմնական տրանսպորտային միջոցը: Եթե նախկինում այդ տեղափոխումը կատարվում էր Astrovan-ներով, ապա Դագլաս Հառլին և Ռոբերտ Բենքենը Crew Dragon-ին են մոտեցել Tesla Model X-ի հետևի նստատեղերին նստած: SpaceX-ի տիեզերագնացները կրում են սեփական արտադրության սաղավարտներ՝ հրաժարվելով առկա տարբերակներից:



Բացի այդ՝ SpaceX-ի տիեզերական նոր սարքավորման փորձնական նախատիպն արդեն ստացել Tesla ավտոմեքենայի մարտկոց է ստացել, իսկ հետագայում նախատեսվում է ընդլայնել սերիական տիեզերական սարքավորումներում ավտոմոբիլային մարտկոցների կիրառումը:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/tiezeranaveri-dizaynov</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=13687</guid>

            <pubDate>Sun, 02 Aug 2020 18:09:49 +0000</pubDate>

            <title>Live. Crew Dragon տիեզերանավի վերադարձը</title>

            <description><![CDATA[<p>Այսօր, Երևանի ժամանակով 22:42-ին Crew Dragon տիեզերանավը վայրէջք կկատարի Ատլանտյան օվկիանոսում: Ուղիղ հեռարձակմանը կարող եք հետևել մեր կայքում:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/08/267174_5e9afb68_961_101021712_1477918262413504_1152478997661189479_n.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Live. Crew Dragon տիեզերանավի վերադարձը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Crew Dragon տիեզերանավն անջատվել է Միջազգային տիեզերակայանից և վերադառնում է Երկիր՝ հետ վերադարձնելով տիեզերագնացներ Դագլաս Հերլիին և Ռոբերտ Բենքենին: Ավելի վաղ հայտնի էր դարձել, որ սարքավորումը վայրէջք է կատարելու Ֆլորիդայի ափամերձ ջրերում:



Crew Dragon-ի առաջին թռիչքային մեկնարկը տեղի է ունեցել 2020թ. մայիսի 30-ին: Հաջորդ օրն այն ամրակցվել է Միջազգային տիեզերակայանին: Անձնակազմի փոխադրման ժամանակ խնդիրներ էին առացել, սակայն արդյունքում տիեզերագնացները կատարել են իրենց առջև դրված խնդիրները՝ ցույց տալով, որ տիեզերանավը կարող է թռիչքներ իրականացնել դեպի ՄՏԿ:




https://youtu.be/21X5lGlDOfg
Crew Dragon-ը վերադառնում է Երկիր, Ուղիղ միացում / © NASA



Տիեզերանավի հաջորդ առաքելությունը, որը SpaceX-ն անվանել է Crew-1, համատեղությամբ դառնալու է Crew Dragon-ի առաջին շահագործական առաքելությունը: Ավելի վաղ հաղորդված տվյալներով՝ այն իրականացվելու է սեպտեմբերին:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/tiezeranavi-veradardzy</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=12367</guid>

            <pubDate>Thu, 18 Jun 2020 11:09:01 +0000</pubDate>

            <title>Starship տիեզերանավերի արձակման համար SpaceX-ը լողացող հարթակներ է կառուցում</title>

            <description><![CDATA[<p>Իլոն Մասկի ընկերությունը մտադիր է լողացող հարթակներ կառուցել, որոնցից հնարավոր կլինի հրթիռներ արձակել դեպի Մարս և Լուսին: Այդպիսի հարթակ հնարավոր էր տեսնել նաև երկրային թռիչքների մասին տեսանյութում:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/06/5e330e3c5bc79c4089096025.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Starship տիեզերանավերի արձակման համար SpaceX-ը լողացող հարթակներ է կառուցում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
SpaceX-ն աշխատատեղերի հայտարարություններ է տեղադրել մասնագետների համար, ովքեր ներգրավվելու են նոր համալիրի աշխատանքներին:



Իլոն Մասկն իր թվիթերյան էջում հայտարարել է, որ ընկերությունը զբաղվելու է լողացող տիեզերակայանների շինարարությամբ: Նրա խոսքով՝ դրանք հնարավոր կլինի օգտագործել Starship-ները դեպի Մարս, Լուսին արձակելու և մեր մոլորակում շրջագայության համար:




https://twitter.com/elonmusk/status/1272972228326379520
SpaceX-ը կառուցում է լողացող տիեզերակայաններ, որոնք հնարավոր կլինի օգտագործել դեպի Մարս, Լուսին թռչելու և Երկրի վրա շրջագայության համար:



Նույնատիպ երևույթի հնարավոր էր ականատես լինել 2017թ., երբ SpaceX-ը ներկայացրել էր «հրթիռ-ինքնաթիռի» կոնցեպցիան: Այն ժամանակ Starship տիեզերանավն առաջարկվել էր օգտագործել Երկրի մեկ վայրից մյուսը թռիչքների համար:




https://youtu.be/zqE-ultsWt0
Starship-ի արձակումը / © SpaceX



Starship-ը նախատեսվում է արձակել Super Heavy կրիչի օգնությամբ: Ինչպես տիեզերանավը, այնպես էլ կրիչը բազմակի օգտագործման են լինելու:



Վերջին շրջանում նախագիծը բախվել է դժվարությունների և անհաջողության: Մայիսի 29-ին՝ Raptor շարժիչի փորձարկման ժամանակ, պայթել էր Starship-ի տեխնոլոգիաների հերթական ցուցադրիչը: Դա կես տարվա ընթացքում արդեն 4-րդ այդպիսի դեպքն էր: Հայտնի չէ, թե անհաջողությունների շարքն ինչպես կանդրադառնա SpaceX-ի ծրագրի վրա:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/loxacox-hartakner</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>