«Խելացի քաղաք». ակնկալվում է 10-15 մլրդ դոլարի ներդրում՝ չինական կողմից, սակայն ծրագիրը բազմաթիվ հարցեր է առաջացնում

Չինաստանի Տեխնոլոգիաների Ակադեմիայի, Չինաստանի Տեխնիկական Զարգացման Ընկերության և հայկական ADKARS ընկերության միջև ստորագրվել է Հայաստանում «Խելացի գիտական քաղաք» հիմնելու մասին. որքանո՞վ է այն իրատեսական և ի՞նչ խնդրահարույց հարցեր է առաջացնում այն:

Ինչի՞ մասին է խոսքը

Օգոստոսի 6-ին հայտարարվել է Հայաստանի պատմության մեջ աննախադեպ մի ծրագրի մեկնարկի մասին. ստորագրվել է հայ-չինական «Խելացի գիտական քաղաքի» ստեղծման վերաբերյալ պայմանագիրը։ Պայմանագիրը ստորագրվել է առցանց տարբերակով՝ տեսակապի միջոցով՝ մի կողմից՝ Չինաստանի Տեխնոլոգիաների Ակադեմիայի, Չինաստանի Տեխնիկական Զարգացման Ընկերության և մյուս կողմից՝ ADKARS հայկական ընկերության (Հայաստանի Վերակառուցման և Զարգացման Գործակալություն) միջև:

ADKARS ընկերության տնօրեն Սարգիս Գևորգյանը նշել է, որ Չինաստանի կառավարության «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ» ծրագրի զարգացման փուլն ընդգրկում է նաև Հայաստանը: Նրա խոսքով՝ Չինաստանը մեծ շահագրգռվածություն ունի Հայաստանի հետ համագործակցել հատկապես նորարարական տեխնոլոգիաների ոլորտում։

Ինչո՞ւ է Հայաստանի համար աննախադեպ

Հաղորդվում է, որ պայմանագրի արդյունքում նախատեսվում է 15 տարվա ընթացքում Հայաստանում իրականացնել 10-15 մլրդ դոլարի ներդրում՝ մարզերից մեկում կառուցելու «Խելացի գիտական քաղաք»: Նշվում է, որ այն ունենալու է 15 հազար հայ և չինացի բնակչություն: «Խելացի գիտական քաղաքը» նոր սերնդի բնակավայր է լինելու, որտեղ բոլոր համակարգերը ղեկավարվելու են նորարարական տեխնոլոգիաների միջոցով՝ ապահովելով բնակչության կյանքի բարձր մակարդակ։

Հայ-չինական քաղաքում հիմնվելու են համատեղ ընկերություններ, որոնք, ինչպես նշվում է, աշխատելու են գիտական նորարարությունների, ինչպես նաև նորագույն տեխնոլոգիաների ստեղծման և զարգացման վրա։ Արդյունքում ստացված եկամուտը համաչափորեն բաշխվելու է երկու երկրների միջև: Հայտնի է նաև, որ չինական կողմը ակնկալում է, «Խելացի քաղաքի» համար Հայաստանը կհատկացնի 15-20 քառ.կմ տարածք:

«Խելացի քաղաքի» կառուցման վայրը դեռևս որոշված չէ. վերջնական որոշումը վերապահված է կառավարությանը, սակայն հայտնի է, որ այն լինելու է մարզերից մեկում: Տեսանյութում երևում է, որ ստորագրության արարողությանը մասնակցում է նաև Շիրակի մարզպետ Տիգրան Պետրոսյանը. ենթադրվում է, որ քննարկվում է հենց Շիրակի մարզի տարբերակը:

Որքանո՞վ է իրատեսական

Աննախադեպ, Հայաստանի համար մեծ նշանակություն ունեցող ներդրումային ծրագիրը, սակայն, աչքի է ընկնում լրջության որոշակի պակասով: Նախ՝ ADKARS ընկերությունը, որը պայմանագիրը ստորագրող կողմ է, ակտիվ գործունեությամբ հայտնի չէ. նրա կայքում վերջին հրապարակումն արված է 2015թ., որտեղ խոսվում է Հայաստանում կորեական համագործակցությամբ ԼԵԴ լամպերի գործարան կառուցելու մասին, ինչը, սակայն, այդպես էլ կյանքի չի կոչվել:

Վերլուծաբան Վախթանգ Սիրադեղյանը, օրինակ, ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ չինական կողմի հետ նման հսկայական ծրագրի վերաբերյալ պայմանագիրը ստորագրում է ոչ թե պետական կառույցը, այլ մասնավոր ընկերությունը:

«Պետական կառույցի» վերաբերյալ նշենք, որ հայ-չինական այսպիսի համագործակցության վերաբերյալ առկա չէ պաշտոնական ոչ մի տեղեկատվություն պետական մարմիններից: Չնայած դրան՝ քաղաքագետ Գագիկ Համբարյանն այս նախագիծը համարել է «նոր իշխանությունների հերթական խոստումը»:

Ակնկալվում էր, որ առնվազն Էկոնոմիկայի և Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարությունները պետք է որոշակի ներգրավվածություն ունենային, սակայն նրանց կայքերն ու էջերն այս հարցին ընդհանրապես չեն անդրադարձել:

Ծրագիրը հարցեր է առաջացնում, որոնց պատասխանը դեռևս տրված չէ

Ստորագրության արարողությանը թեև ներկա էր Շիրակի մարզպետը, սակայն ենթադրվում է, որ նա պարզապես հրավիրված էր. Պետրոսյանը խոսքով-ելույթով հանդես չի եկել: Այստեղ հարցեր են առաջանում. ինչո՞ւ ՉԺՀ պետական մարմինների հետ քննարկմանը ՀՀ պետական մասնակցություն չկա, ինչպիսի՞ն է ՀՀ կառավարության դիրքորոշումն այս ծրագրի կապակցությամբ:

Ստորագրման արարողության «անլրջությունն» ակնհայտ երևում է ADKARS ընկերության տնօրենի՝ չինական կողմի ներկայացուցիչների խոսելաձև վրա ծիծաղը զսպել չկարողանալու տեսարանից: Սա կասկածի տակ է դնում նման հսկայական ծրագրի ընթացքի վերաբերյալ. արդյո՞ք «չինացիների» հետ նման մեծ գործարքի շուրջ քննարկումներում Գևորգյանն առաջին անգամ էր չինարեն ելույթ լսում:

Պայմանագրի ստորագրման արարողություն / © Ա1+

Ստորագրված պայմանագիրը հրապարակված չէ: Հայկական ընկերության տնօրենը նշել է, որ «Խելացի քաղաքում» բնակվելու է 15 հազար հայ և չինացի: Ի՞նչ հարաբերակցությամբ է լինելու բնակչությունը, ի՞նչ կազմ է ունենալու՝ տարիքային, սեռային, կրոնական և այլն: Ենթադրվում է, որ այստեղ պետք է պարտադիր ներառվի նաև ՀՀ ժողովրդագրական կառույցների դիրքորոշումը:

Հայկական պետական կառույցների ներգրավվածության առերևույթ բացակայությանը, որոշակի անլրջությանը, պայմանագրում տեղ գտած ամբողական բովանդակության անհայտությանը կարող ենք գումարել նաև այն, որ «հայ-չինական» համագործակցության խոշորածավալ ծրագրի վերաբերյալ պայմանագիրը եռալեզու է՝ ռուսերեն, չինարեն և անգլերեն լեզուներով: Վերջին հարցը՝ ինչո՞ւ ոչ նաև հայերեն լեզվով:

Ակնկալում ենք, որ մենք և այս թեմայով հետաքրքրված բազմաթիվ մարդիկ առաջիկայում կստանանք այս և այլ հարցերի պատասխաններ:

Վերջին նորություններ

Ծրագրել են հարձակում Սյունիքի վրա, բայց «քամին այս անգամ նույն ուղղությամբ չի փչելու»

Իրանական աղբյուրը տեղեկացնում է, որ Թուրքիան ու Բաքուն մտադրություն են ունեցել հանկարծակի հարձակում ձեռնարկել Հայաստանի…

30.09.2021

Ադրբեջանը Թուրքիայի և Իսրայելի դոպինգի տակ է. Իրանում զգուշացնում են Բաքվին

Քանի դեռ վերլուծական շրջանակներում փորձում են վեր հանել Իրանի և Ադրբեջանի միջև լարվածության իրական պատճառներն…

29.09.2021

Ռուսներն Արցախում սադրանքները կանխելու և դիրքերի վրա հարձակումը հետ մղելու վարժանքներ են կատարել

Ռուսական խաղաղապահ ստորաբաժանումն Արցախի «Հյուսիս» տեղանքում հրադադարի հնարավոր խախտումների կանխման և դիտակետերի անվտանգության ապահովման վարժանքներ…

29.09.2021

Էկոլոգիական աղետ է սպասվում. Վանա լիճը ցամաքում է

Լճի ափամերձ եզրագիծը նահանջել է 1 կմ-ով, ջրի մակարդակն ընկել է 22-23 մ-ով: Ցամաքած հատվածներում…

28.09.2021

Ո՞ր հիմնական խնդիրների չլուծման պատճառով ունեցանք այս աղետալի իրավիճակը. Լևոն Մազմանյան

Վարչապետ Փաշինյանի նախկին խորհրդական Լևոն Մազմանյանն ուշագրավ վերլուծություն է հրապարակել իր ֆեյսբուքյան էջում, որտեղ անդրադարձել…

28.09.2021

ԵԽԽՎ-ն Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ կարևոր բանաձև է ընդունել

Ի հեճուկս Ալիևի փորձերին՝ «Լեռնային Ղարաբաղ» անվանումը միջազգային փաստաթղթերից դուրս մղելու ուղղությամբ, Ստրասբուրգում ընդունվել է…

27.09.2021