Տարեց շիմպանզեների սրտում ոսկոր են հայտնաբերել — Շեշտ.am (shesht.am)
4 րոպե
Խմբագրություն

Տարեց շիմպանզեների սրտում ոսկոր են հայտնաբերել

Գիտնականները համարում են, որ «սրտի ոսկորի» ձևավորումն այդ կենդանիների մոտ կապված է սրտի հիվանդությունների հետ, սակայն՝ թե հատկապես ինչո՞վ է պայմանավորված այդ կապը, դեռևս չի պարզվել:

Շիմպանզեներ / © Mirchudes.net

Որոշ տարեց շիմպանզեների սրտում հանքայնացված հյուսվածք է ձևավորվում՝ «սրտի ոսկոր»: Անսպասելի բացահայտման վերաբերյալ աշխատության հեղինակներից Քեթրին Ռուտլանդը (Նոթինգհեմի համալսարան) նշել է, որ նոր ոսկորի հայտնաբերումը ներկայումս հազվադեպ երևույթ է, հատկապես շիմպանզեների դեպքում, որոնց անատոմիան բավականին մոտ է մարդուն:

Իրականում «սրտի ոսկորը» (os cordis), իսկ երբեմն նաև՝ այդպիսի հանքայնացված նմուշների զույգը, հայտնի է այլ տեսակների մոտ, ինչպիսիք են՝ կովերը, ջրասամույրները, ուղտերը: Բայց նույնիսկ նրանց մոտ այն կմախքի «պարտադիր» մաս չի հանդիսանում և կարող է ձևավորվել միայն որոշ տարեց կենդանիների մոտ: Համարվում է, որ os cordis-ը մեխանիկական գործառույթ է կատարում՝ աջակցելով սրտի կծկումներին, մեծացնելով տարողունակությունը, սակայն դրա հստակության հարցը մնում է չպարզված:

Կռճիկի խտացած և կոշտ հատվածներ առկա են նաև մարդու սրտում, սակայն լիարժեք «սրտի ոսկորի» ի հայտ գալը միշտ պայմանավորված է տարբեր պաթոլոգիաներով: Մեր մոտ հարազատների՝ շիմպանզեների սիրտը նման է մեր սրտին, և տարիքի հետ նրանք նույնպես հանդիպում են սիրտ-անոթային համակարգի հիվանդությունների: Ուստի կենդանիների սրտում հանքայնացված հատվածների առաջացումը գիտնականները պայմանավորել են հիվանդությամբ:

Ռուտլանդը և նրա գործընկերները հետազոտել են 16 շիմպանզեների, որոնց տարիքն այդ տեսակի համար բավականին բարձր է եղել՝ 59: Ընդ որում՝ շիմպանզեներից երեքի մոտ հայտնաբերվել է մեծ տարիքում այդ կենդանիների համար սովորական ֆիբրոզ միոկարդ՝ միացնող հյուսվածքների կարծրացում, որը կարող է հանգեցնել սրտի կծկումների ռիթմի խանգարմանը՝ ընդհուպ մինչև դադարում: Այդ երեք հիվանդ կապիկներն էլ ունեցել են «սրտի ոսկոր»:

Շիմպանզեի «սրտի ոսկորի» անատոմիան / © Catrin Rutland, University of Nottingham

Բացի այդ՝ այն հայտնաբերվել է նաև յոթ՝ լիովին առողջ սրտով շիմպանզեների մոտ, ընդ որում՝ չորսի մոտ՝ նույն տեղում, որտեղ և՝ os cordis-ը: Իսկ մեկի մոտ գիտնականները նույնականացրել են կռճիկային կոշտացած հյուսվածքի հատված. ոսկորի հնարավոր ձևավորման նախանշան:

Գիտնականները համարում են, որ «սրտի ոսկորի» ձևավորումն այդ կենդանիների մոտ կապված է սրտի հիվանդությունների հետ, սակայն՝ թե հատկապես ինչո՞վ է պայմանավորված այդ կապը, դեռևս չեն կարող նշել: Ոսկրացումը կարող է հանդիսանալ պաթոլոգիական գործընթացների մաս, որոնք ի վերջո հանգեցնում են մահվան: Այն կարող է լինել նաև պաշտպանիչ մեխանիզմ, որն աջակցում է սրտի թուլացած հյուսվածքներին:

Ամենաընթերցվածը

1 րոպե
Խմբագրություն

Սոցցանցերում տարածված տեսանյութում երևում է կործանված ուղղաթիռը: Նշվում է, որ ադրբեջանական զինված ուժերի Մի 8/17 ուղղաթիռը կործանվել է օկուպացված Քարվաճառի շրջանում:

2 րոպե
Խմբագրություն

Էրիկ Մխիթարյանի գերության հանգամանքը հավաստող տեսանյութն ադրբեջանական սոցիալական ցանցերում տարածվել էր դեռևս նոյեմբերի 24-ին: Գերեվարված զինծառայողի մահվան լուրը հաստատվել է ապրիլի 8-ին. աճյունը նույնականացնելու համար երեք անգամ ԴՆԹ է անցկացվել:

2 րոպե
Խմբագրություն

Չավուշօղլուն նշել է, որ մեկ բառի փոփոխությամբ պատմությունը չի փոխվի, իսկ միջազգային իրավունքը չի տուժի, քանի որ դա իրավական որոշում չէ:

1 րոպե
Խմբագրություն

Սոցցանցերում տարածված տեսանյութում երևում է կործանված ուղղաթիռը: Նշվում է, որ ադրբեջանական զինված ուժերի Մի 8/17 ուղղաթիռը կործանվել է օկուպացված Քարվաճառի շրջանում:

2 րոպե
Խմբագրություն

Էրիկ Մխիթարյանի գերության հանգամանքը հավաստող տեսանյութն ադրբեջանական սոցիալական ցանցերում տարածվել էր դեռևս նոյեմբերի 24-ին: Գերեվարված զինծառայողի մահվան լուրը հաստատվել է ապրիլի 8-ին. աճյունը նույնականացնելու համար երեք անգամ ԴՆԹ է անցկացվել:

2 րոպե
Խմբագրություն

Անհետ կորած ադրբեջանցի զինծառայողների ծնողները Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանից խնդրում են օգնել իրենց զավակներին գտնելու հարցում, քանի որ Ադրբեջանում ոչ ոք իրենց խնդրանքներին չի արձագանքում:

2 րոպե
Խմբագրություն

Գերիների շահերի ներկայացուցիչ Սիրանուշ Սահակյանի խոսքով` մոտ 200 գերիների վերադարձման դիմաց առաջ քաշված պայմաններն են` ՀՀ զինված ուժերի դուրսբերումն Արցախի տարածքից, Տիգրանաշենի հանձնումը, Կարմիր Շուկա ավտոճանապարհի նկատմամբ վերահսկողությունը:

1 րոպե
Խմբագրություն

Հաղորդվում է, որ Արցախում մնալու են միայն այն ստորաբաժանումները, որոնք կազմված են տեղի բնակիչներից: Հայաստանի ժամկետային զինծառայողներին այլևս ծառայության չեն ուղարկելու Արցախ:

2 րոպե
Խմբագրություն

Նշվում է, որ զինտեխնիկայի տեղափոխման նպատակը Հայաստանի Սյունիքի մարզում գործողություններն են: Իրանական աղբյուրը շեշտում է, որ լայնամասշտաբ պատերազմը կանխելու նպատակով անհրաժեշտ է իրանական զինուժն անհապաղ տեղակայել հայ-նախիջևանյան սահմանի երկայնքով:

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանությունները

Գրել մեկնաբանություն
Հաստատեք
Մուտք գործեք
Մուտք գործելով Դուք համաձայնվում եք կայքի օգտագործման օրենքների հետ.