Նոյեմբերի 10, երեքշաբթի
Հ. Թումանյան
2

Ուկրաինայի և Ռուսաստանի պատվիրակությունները նոյեմբերի 10-ին ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ հանդիպել են Աբու Դաբիում։ Փետրվարից ի վեր առաջին եռակողմ բանակցությունների ընթացքում, ըստ Կիևի, քննարկվել են անվտանգության երաշխիքներն ու ռազմագերիների ազատ արձակումը։ Հանդիպումը նախատեսվում է շարունակել նոյեմբերի 11-ին։

Հ. Թումանյան
2

Հետազոտողները պարզել են, որ ձգումը բացում է տալին սպիտակուցի մի հատված, որի միջոցով դրա մոլեկուլները կապվում են միմյանց։ Այս մեխանիզմն օգնում է հասկանալ, թե ինչպես են բջիջները փոխում շրջակա հյուսվածքին ամրանալու ձևը մեխանիկական ուժերի ազդեցությամբ։

Հ. Թումանյան
2

Չինաստանը 2026 թվականի հունվարից հոկտեմբեր 1,04 տրիլիոն դոլարով ավելի շատ ապրանք է արտահանել, քան ներմուծել։ Երկիրն այդ շեմը հատել է նախորդ տարվանից մեկ ամիս շուտ։

Հ. Թումանյան
2

Նորվեգական Kongsberg Maritime ընկերությունը ներկայացրել է Arctic Hunter անանձնակազմ նավի նախագիծը։ Այն նախատեսված է սուզանավեր հայտնաբերելու համար և առաջարկվել է Մեծ Բրիտանիայի թագավորական նավատորմի Type 92 ծրագրի համար։

Հ. Թումանյան
2

Global Carbon Project-ի հաշվարկով՝ 2026 թվականին ածխաթթու գազի համաշխարհային արտանետումները կարող են հասնել 43,3 միլիարդ տոննայի՝ նախորդ տարվա 42,8 միլիարդի դիմաց։ Հանածո վառելիքից արտանետումների փոքր նվազումը չի փոխհատուցի հողօգտագործման փոփոխություններից արտանետումների աճը։

Հ. Թումանյան
2

Կալիֆոռնիայի ընտրողները մերժել են միլիարդատերերի ունեցվածքը միանվագ հարկելու նախաձեռնությունը։ Associated Press-ը նոյեմբերի 9-ին արձանագրել է, որ դեմ քվեարկածներն ապահովել են հաղթանակը։ Նահանգի պետքարտուղարը վերջնական արդյունքները կհաստատի դեկտեմբերի 11-ին։

Հ. Թումանյան
2

Մոտ վեց միլիոն տարի առաջ Պերուի ներկայիս ափերի մոտ ապրել է գաճաճ կաշալոտ, որի գանգի երկու կեսերը կտրուկ տարբերվել են։ Գանգի և պարանոցի կառուցվածքից գիտնականները ենթադրում են, որ կենդանին կեր է փնտրել ծովի հատակին։

Հ. Թումանյան
2

Թայվանը նոյեմբերի 8-ին ընդունել է ԱՄՆ-ից գնված F-16 Block 70 կործանիչների երկրորդ խմբաքանակը։ Նոր ինքնաթիռների թիվը հասել է հինգի՝ պատվիրված 66-ից։

Հ. Թումանյան
2

Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկին նոյեմբերի 9-ին հեռախոսով զրուցել է Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդիի հետ։ Կիևի հաղորդմամբ՝ Հնդկաստանը պատրաստ է միջնորդել Սև ծովում հացահատիկի արտահանման միջանցքներ ստեղծելու հարցում։

Հ. Թումանյան
3

AT 2016blu հսկա աստղը մոտավորապես 113 օրը մեկ կտրուկ պայծառանում է։ «Չանդրա» տիեզերական աստղադիտակի տվյալները հուշում են, որ բռնկումների պատճառը աստղից նյութ կլանող սև խոռոչը կամ նեյտրոնային աստղն է։

Հ. Թումանյան
2

Իսպանիայում նոյեմբերի 29-ի արտահերթ ընտրություններից առաջ հրապարակված երկու հարցմամբ Ժողովրդական կուսակցությունն առաջ է սոցիալիստներից։ Երկու գնահատականներով էլ պահպանողականները Vox-ի հետ կարող են անցնել խորհրդարանի ստորին պալատում մեծամասնության շեմը։

Հ. Թումանյան
4

Կլիմայական մոդելների համաձայն՝ այս դարում շոգի որոշ ալիքներ կարող են գերազանցել վերջին տարիների ռեկորդները նույնիսկ ցածր արտանետումների դեպքում։ Բարձր արտանետումների սցենարներում որոշ շրջաններում ծայրահեղ շոգը կարող է ամիսներ տևել։

Հ. Թումանյան
2

Ճապոնիան և Ֆիլիպինները Մանիլայում ստորագրել են 4,3 միլիարդ իենի (մոտ 27 միլիոն դոլարի) անվտանգության աջակցության փաստաթղթերը։ Դրանցով Տոկիոն նախատեսում է Ֆիլիպիններին տրամադրել առափնյա ռադիոլոկացիոն համակարգ և դիտարկման անօդաչուներ։

Հ. Թումանյան
3

Airbus A320 ATRA հետազոտական ինքնաթիռը Գերմանիայում ավարտել է ստուգիչ թռիչքները՝ Eurofighter Typhoon կործանիչի նոր ռադարի միացված վիճակում։ Այժմ այն ծառայելու է որպես թռչող լաբորատորիա՝ ռադարը փորձարկելու և կատարելագործելու համար։

Հ. Թումանյան
2

Ichneumonidae ընտանիքի որոշ կրետների թրթուրներ սնվում են կենդանի տիրոջ հաշվին, որը շարունակում է աճել։ 697 տեսակի գենետիկական տվյալների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ այդ կենսակերպը բազմիցս առաջացել է անկախ ճյուղերում, իսկ նախկին կենսակերպին վերադարձի հետքեր չեն գտնվել։

Հ. Թումանյան
3

Մեծ Բրիտանիայի թագավորական նավատորմը Պորտսմուտում ծառայության է ընդունել անանձնակազմ կատերների համար նախատեսված իր առաջին էսկադրիլիան։ Ստորաբաժանումը կշահագործի Kraken K3 Scout և Rattler կատերները։

Հ. Թումանյան
4

Մեծ յոթնյակի երկրների արտգործնախարարները նոյեմբերի 9-ին և 10-ին հանդիպում են Փարիզում։ Օրակարգում են Ուկրաինային տրամադրվող օգնությունը, Մերձավոր Արևելքի իրավիճակը և էներգամատակարարման անվտանգությունը։

Հ. Թումանյան
4

Չիկագոյի համալսարանի Hyde Park Labs կենտրոնում սկսել է աշխատել IBM-ի՝ Իլինոյս նահանգում տեղակայված առաջին քվանտային համակարգիչը։ Այն նախատեսված է քվանտային ալգորիթմներ մշակելու և իրական սարքի վրա փորձարկելու համար։

Հ. Թումանյան
2

Նոյեմբերի 9-ին Թուրքիայի Անթալիա քաղաքում բացվում է ՄԱԿ-ի կլիմայական համաժողովը։ Բանակցությունների նախաշեմին երկրներն առաջարկել են օրակարգում ընդգրկել կլիմայի փոփոխությանը հարմարվելու ֆինանսավորման և առևտրի հարցերը։

Հ. Թումանյան
3

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը հրապարակել է Դիդիմոս երկակի աստերոիդային համակարգի՝ «Հերայի» ստացած առաջին մոտիկից լուսանկարը։ Կադրում երևում է Դիդիմոսի այն կողմը, որը NASA-ի DART սարքը չէր տեսել 2022-ին հարևան Դիմորֆոսին բախվելուց առաջ։

Հ. Թումանյան
3

Մեծ խաղաղօվկիանոսյան աղբային գոտու որոշ հատվածներում ջուրը երկու տասնամյակի ընթացքում ավելի վառ կապտականաչավուն երանգ է ստացել։ Բերգենի համալսարանի հետազոտողները ենթադրում են, որ պատճառներից մեկը կարող է լինել ջրում կախված միկրոպլաստիկի կուտակումը, սակայն պատճառահետևանքային կապը դեռ վերջնականապես հաստատված չէ։

Հ. Թումանյան
2

Ուկրաինայի՝ Ռուսաստանի վերահսկողության տակ գտնվող Զապորոժիեի ատոմակայանը նոյեմբերի 8-ին անցել է վթարային դիզելային գեներատորների սնուցման։ ՄԱԳԱՏԷ-ի տեղեկացմամբ՝ դրանք ապահովում են ռեակտորների հովացումն ու միջուկային անվտանգության մյուս անհրաժեշտ գործառույթները։

Հ. Թումանյան
3

ԱՄՆ բանակը Լեհաստանում ավարտել է FD-1 որսիչ անօդաչուի հնգօրյա գնահատումը։ Զինվորականներն այն դիտարկում են որպես զանգվածային անօդաչու հարձակումներին հակազդելու ավելի մատչելի միջոց, սակայն խոցումների վիճակագրություն չեն հրապարակել։

Հ. Թումանյան
3

Ֆիզիկոսները պղնձօքսիդային գերհաղորդչի «կեղծ ճեղքի» էներգիան կապել են էլեկտրոնների զույգավորման հետ։ Արդյունքը հուշում է, որ ավելի բարձր ջերմաստիճանում գերհաղորդականության համար վճռորոշ կարող է լինել զույգերի քվանտային համաձայնեցվածությունը։

Հ. Թումանյան
2

Լեհաստանում նոյեմբերի 8-ին սկսվել է երկօրյա ազգային սուգ՝ Կրակովի գլխավոր հրապարակում տեղի ունեցած հրաձգության զոհերի հիշատակին։ Նոյեմբերի 7-ի հարձակման հետևանքով զոհվել է վեց մարդ, կան նաև վիրավորներ, այդ թվում՝ ոստիկաններ։

Հ. Թումանյան
4

Ավստրալիացի հետազոտողները նեյրացանցերի ուսուցման արդյունքների տարբերությունը կապել են մեկնարկային պայմանների ֆրակտալ կառուցվածքի հետ։ Նրանց փորձերում նույնիսկ գրեթե նույն կարգավորումներով ուսուցանված ցանցերը կարող էին տարբեր պատասխաններ տալ։

Հ. Թումանյան
3

Ամերիկյան Shield AI-ն հավաքել է ուղղաձիգ թռիչքի և վայրէջքի համար նախագծվող X-BAT մարտական անօդաչուի առաջին լիաչափ նախատիպը։ Այժմ այն պատրաստում են փորձարկումների. հավաքման ավարտի մասին ընկերությունը հայտնել է նոյեմբերի 4-ին։

Հ. Թումանյան
3

Իսրայելի նախագահ Իսահակ Հերցոգը նոյեմբերի 7-ին հայտարարել է, որ նոր կառավարություն կազմելու մանդատը կտա «Յաշար» կուսակցության առաջնորդ Գադի Էյզենկոտին։ Մանդատի պաշտոնական փոխանցումը նախատեսված է նոյեմբերի 8-ին՝ նախագահի նստավայրում։

Հ. Թումանյան
2

Սովորական ութոտնուկների մասնակցությամբ փորձերում գիտնականները նկարագրել են նեղ անցքերով անցնելու երեք կամ չորս քայլից բաղկացած հաջորդականություններ։ Դրանց տարբերությունը մարմինն ու շոշափուկները միասին կամ առանձին անցկացնելու մեջ է։

Հ. Թումանյան
3

Գիտնականները պարզել են, թե ինչպես է դրոզոֆիլան հարսնյակի անշարժ փուլում սահմանափակում ջրի կորուստը։ Պաշտպանող լիպիդային շերտը ձևավորվում է դեռ թրթուրի կուտակած պաշարներից, իսկ դրա սինթեզին մասնակցող ֆերմենտի բացակայությունը շոգ ու չոր պայմաններում կարող է մահացու լինել։

Հ. Թումանյան
5

CERN-ի LHCb փորձարարական խումբը ստացել է B⁰ մեզոնի՝ մյուոնի և հակամյուոնի տրոհման վկայություն։ Ըստ Ստանդարտ մոդելի՝ այս պրոցեսը տեղի է ունենում նման մեզոնների մոտավորապես յուրաքանչյուր տասը միլիարդ տրոհումից մեկում։

Հ. Թումանյան
5

Չինաստանի և Ֆիլիպինների արտգործնախարարները նոյեմբերի 3-ի հեռախոսազրույցում պայմանավորվել են պահպանել դիվանագիտական կապը։ Հարավչինական ծովում կողմերի հավակնությունները շարունակում են բախվել, իսկ վեճի կարգավորման նոր համաձայնության մասին չի հայտարարվել։

Հ. Թումանյան
4

Մեծ յոթնյակի երկրների արտգործնախարարները նոյեմբերի 9-ին և 10-ին հանդիպում են Փարիզում։ Օրակարգում են Ուկրաինային տրամադրվող օգնությունը, Մերձավոր Արևելքի իրավիճակը և էներգամատակարարման անվտանգությունը։

Հ. Թումանյան
4

Ավստրալիացի հետազոտողները նեյրացանցերի ուսուցման արդյունքների տարբերությունը կապել են մեկնարկային պայմանների ֆրակտալ կառուցվածքի հետ։ Նրանց փորձերում նույնիսկ գրեթե նույն կարգավորումներով ուսուցանված ցանցերը կարող էին տարբեր պատասխաններ տալ։

Հ. Թումանյան
4

Կլիմայական մոդելների համաձայն՝ այս դարում շոգի որոշ ալիքներ կարող են գերազանցել վերջին տարիների ռեկորդները նույնիսկ ցածր արտանետումների դեպքում։ Բարձր արտանետումների սցենարներում որոշ շրջաններում ծայրահեղ շոգը կարող է ամիսներ տևել։

Հ. Թումանյան
4

Ֆրանսիան պատրաստվում է MBDA ընկերությունից պատվիրել ծովային բազավորման MdCN թևավոր հրթիռի նոր՝ Mk2 տարբերակը։ Առաջին մատակարարումները նախատեսված են 2030 թվականին։

Հ. Թումանյան
4

Չիկագոյի համալսարանի Hyde Park Labs կենտրոնում սկսել է աշխատել IBM-ի՝ Իլինոյս նահանգում տեղակայված առաջին քվանտային համակարգիչը։ Այն նախատեսված է քվանտային ալգորիթմներ մշակելու և իրական սարքի վրա փորձարկելու համար։

Հ. Թումանյան
3

Ամերիկյան Shield AI-ն հավաքել է ուղղաձիգ թռիչքի և վայրէջքի համար նախագծվող X-BAT մարտական անօդաչուի առաջին լիաչափ նախատիպը։ Այժմ այն պատրաստում են փորձարկումների. հավաքման ավարտի մասին ընկերությունը հայտնել է նոյեմբերի 4-ին։

Հ. Թումանյան
3

Աստղի լույսը հեռացնելու նոր մեթոդով աստղագետներն առաջին անգամ ստացել են 51 Էրիդանի b հսկա էկզոմոլորակի պատկերը 4,3 միկրոմետր ալիքի երկարությամբ։ «Ջեյմս Ուեբ» տիեզերական աստղադիտակի նույն տվյալների նախորդ մշակման ժամանակ մոլորակի ազդանշանը չէր երևացել։

Հ. Թումանյան
3

Մեծ Բրիտանիայի թագավորական նավատորմը Պորտսմուտում ծառայության է ընդունել անանձնակազմ կատերների համար նախատեսված իր առաջին էսկադրիլիան։ Ստորաբաժանումը կշահագործի Kraken K3 Scout և Rattler կատերները։

Հ. Թումանյան
3

Նոյեմբերի 3-ի քվեարկության նախնական արդյունքներով՝ դեմոկրատները ԱՄՆ-ի Սենատում մեծամասնություն կազմելու համար բավարար թվով մանդատներ են ստացել։ Կուսակցությունը հանրապետականներից մանդատներ է վերցրել նաև Տեխասում և Կանզասում։

Հ. Թումանյան
3

Airbus A320 ATRA հետազոտական ինքնաթիռը Գերմանիայում ավարտել է ստուգիչ թռիչքները՝ Eurofighter Typhoon կործանիչի նոր ռադարի միացված վիճակում։ Այժմ այն ծառայելու է որպես թռչող լաբորատորիա՝ ռադարը փորձարկելու և կատարելագործելու համար։

Հ. Թումանյան
3

Ֆիզիկոսները պղնձօքսիդային գերհաղորդչի «կեղծ ճեղքի» էներգիան կապել են էլեկտրոնների զույգավորման հետ։ Արդյունքը հուշում է, որ ավելի բարձր ջերմաստիճանում գերհաղորդականության համար վճռորոշ կարող է լինել զույգերի քվանտային համաձայնեցվածությունը։

Հ. Թումանյան
3

ԱՄՆ բանակը Լեհաստանում ավարտել է FD-1 որսիչ անօդաչուի հնգօրյա գնահատումը։ Զինվորականներն այն դիտարկում են որպես զանգվածային անօդաչու հարձակումներին հակազդելու ավելի մատչելի միջոց, սակայն խոցումների վիճակագրություն չեն հրապարակել։

Հ. Թումանյան
3

Մեծ խաղաղօվկիանոսյան աղբային գոտու որոշ հատվածներում ջուրը երկու տասնամյակի ընթացքում ավելի վառ կապտականաչավուն երանգ է ստացել։ Բերգենի համալսարանի հետազոտողները ենթադրում են, որ պատճառներից մեկը կարող է լինել ջրում կախված միկրոպլաստիկի կուտակումը, սակայն պատճառահետևանքային կապը դեռ վերջնականապես հաստատված չէ։

Հ. Թումանյան
3

Մոնաշի և Օքսֆորդի համալսարանների ֆիզիկոսները պերովսկիտի բարակ թաղանթում հայտնաբերել են տեղային էլեկտրական բևեռացում։ Այն ի հայտ է գալիս բյուրեղի որոշ հատվածների սահմաններին և ընդգրկում է ընդամենը մի քանի ատոմային շերտ։

Հ. Թումանյան
3

AT 2016blu հսկա աստղը մոտավորապես 113 օրը մեկ կտրուկ պայծառանում է։ «Չանդրա» տիեզերական աստղադիտակի տվյալները հուշում են, որ բռնկումների պատճառը աստղից նյութ կլանող սև խոռոչը կամ նեյտրոնային աստղն է։

Հ. Թումանյան
3

Ֆրանսիան նոյեմբերի 4-ին Բիսկարոսի փորձադաշտից արձակել է SyLEx փորձարարական հրթիռը։ Այն սարքավորում է տարել մերձտիեզերք՝ սուզանավերից արձակվող M51.4 բալիստիկ հրթիռի մշակման համար անհրաժեշտ փորձերն անցկացնելու նպատակով։

Հ. Թումանյան
3

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը հրապարակել է Դիդիմոս երկակի աստերոիդային համակարգի՝ «Հերայի» ստացած առաջին մոտիկից լուսանկարը։ Կադրում երևում է Դիդիմոսի այն կողմը, որը NASA-ի DART սարքը չէր տեսել 2022-ին հարևան Դիմորֆոսին բախվելուց առաջ։

Հ. Թումանյան
3

Յուկատան թերակղզու երկու լճի հատակից վերցված նմուշները ցույց են տվել, որ հին մայաների բնակավայրերի մոտ սնդիկի պարունակությունը դարեր շարունակ գերազանցել է այսօր ջրային կենդանիների համար վտանգավոր համարվող շեմերը։ Նույն ժամանակաշրջանի նստվածքներում նվազել են ջրիմուռների և մի շարք այլ օրգանիզմների հետքերը։

Հ. Թումանյան
20

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Հ. Թումանյան
15

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հ. Թումանյան
11

NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։

Հ. Թումանյան
10

Էկվադորի Ամազոնիայում հայտնաբերված Taczanowskia waska սարդի մարմնի ելուստները սնկային գոյացություններ են հիշեցնում։ Հետազոտողների վարկածով՝ այդ նմանությունը կարող է օգնել նրան խուսափել գիշատիչներից կամ աննկատ որսալ։

Հ. Թումանյան
8

Ավստրալիայի Քվինսլենդ նահանգում անասնաբույժները վիրահատել են Սփայդեր անունով հորթին, որը ծնվել էր երկու լրացուցիչ ոտքով։ Կենդանին ապաքինվել է և վերադարձել մոր մոտ։

Հ. Թումանյան
7

NASA-ի նոր քարտեզները ցույց են տալիս, որ 2026 թվականի Էլ Նինյոյի ընթացքում Խաղաղ օվկիանոսի հասարակածային ջրերի որոշ հատվածներ ավելի կապույտ են դարձել։ Փոփոխությունը կապված է ֆիտոպլանկտոնի՝ ջրի վերին շերտում ապրող մանրադիտակային օրգանիզմների նվազման հետ։

Հ. Թումանյան
7

Շվեդիայի 10 հիվանդանոցի կոյուղաջրերի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ հակաբիոտիկների մնացորդները նպաստում են դեղակայուն բակտերիաների գերակշռմանը։ Գիտնականներն այդ ազդեցությունը հիմնականում կապել են ցիպրոֆլոքսացինի և ցեֆոտաքսիմի հետ։

Հ. Թումանյան
7

Սենեգալում հոկտեմբերի 31-ին բացվել են Դակար-2026 պատանեկան օլիմպիական խաղերը՝ Աֆրիկայում անցկացվող առաջին օլիմպիական մարզական իրադարձությունը։ Մինչև նոյեմբերի 13-ը Դակարում և հարակից երկու քաղաքներում կմրցեն շուրջ 2700 պատանի մարզիկներ։

Հ. Թումանյան
7

Հարավկորեական DAPA գործակալությունը հայտնել է ծովային հետևակի MAH հարվածային ուղղաթիռի մշակման ավարտի մասին։ Սերիական արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2027 թվականին՝ սպառազինության, նավերից շահագործման և շրջակա միջավայրի ազդեցության փորձարկումներից հետո։

Հ. Թումանյան
7

Արևմտյան Ավստրալիայի չորային տարածքները ձմեռային առատ անձրևներից հետո ծածկվել են վայրի ծաղիկներով։ Landsat 8 արբանյակի պատկերներում երևում է, թե մեկ տարվա ընթացքում ինչպես է փոխվել շրջանի բուսածածկը։

Հ. Թումանյան
7

Binance կրիպտոարժութային բորսան հայտարարել է, որ կիբերհարձակման հետևանքները վերացնելու համար իր միջոցներից պահուստավորել է ավելի քան 6,34 միլիարդ դոլար։ Ընկերության նախնական գնահատմամբ՝ միջադեպի ընդհանուր վնասը մոտ 6,3 միլիարդ դոլար է։ Բորսան խոստացել է ամբողջությամբ ծածկել օգտատերերի կորուստները։

Հ. Թումանյան
7

ԱՄՆ-ում և Իսրայելում ավելի քան մեկ միլիոն կանանց լաբորատոր տվյալների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ դաշտանադադարի շրջանում փոփոխվում են ոչ միայն սեռական հորմոնները։ Մի շարք ցուցանիշներում հետազոտողները հայտնաբերել են կտրուկ անցում, իսկ հորմոնային փոփոխությունները՝ վերջին դաշտանից ավելի քան տասը տարի առաջ։

Հ. Թումանյան
6

Չինական «Տյանգուն» տիեզերակայանում գիտնականները ռուբիդիումի մոտ 20 հազար ատոմից կազմված ամպ են ստացել, որի համարժեք ջերմաստիճանը գնահատել են 9,7 պիկոկելվին։ Սա բացարձակ զրոյից ընդամենը կելվինի տրիլիոներորդական մասերով բարձր ջերմաստիճան է։

Հ. Թումանյան
6

RIKEN-ի և գործընկեր հաստատությունների հետազոտողները նվազեցրել են սիլիցիումային քուբիթների միաժամանակյա կառավարման ժամանակ առաջացող սխալները։ Մեկ ընդհանուր միկրոալիքային գծով երեք քուբիթի զուգահեռ աշխատանքի դեպքում մեկքուբիթային գործողությունների ճշգրտությունը գերազանցել է 99,99%-ը, իսկ հինգի դեպքում կազմել է մոտ 99,9%։

Հ. Թումանյան
6

Գիտնականները պահպանված սնկային նմուշը կապել են Ganoderma lucidum-ի՝ 1781 թվականից եկող անվանման հետ՝ ստեղծելով տեսակի նույնականացման հուսալի հենակետ։ Այն կօգնի տարբերակել այս սունկը արևելաասիական ռեյշիից, որի հետ այն հաճախ շփոթում են։

Հ. Թումանյան
6

Գիտնականները նանոսարքի միջոցով կարդացել են ալտերմագնիսի ներքին մագնիսական վիճակը՝ այն վերածելով էլեկտրական ազդանշանի։ Փորձը ցույց է տվել, որ զրոյական ընդհանուր մագնիսացմամբ նյութից հնարավոր է ստանալ տեղեկություն կրող սպինային հոսանք։

Հ. Թումանյան
5

NASA-ի Roman տիեզերական աստղադիտակի լայնադաշտ տեսախցիկի օպտիկական սխալը կարգաբերումից հետո կազմել է 63 նանոմետր՝ նախատեսված մոտ 90 նանոմետրի փոխարեն։ Արդյունքը կարևոր է ապագա լայնածավալ դիտումների համար, սակայն աստղադիտակի գիտական աշխատանքին նախապատրաստումը դեռ շարունակվում է։

Հ. Թումանյան
5

CERN-ի LHCb փորձարարական խումբը ստացել է B⁰ մեզոնի՝ մյուոնի և հակամյուոնի տրոհման վկայություն։ Ըստ Ստանդարտ մոդելի՝ այս պրոցեսը տեղի է ունենում նման մեզոնների մոտավորապես յուրաքանչյուր տասը միլիարդ տրոհումից մեկում։

Հ. Թումանյան
5

Բրիտանիայում դպրոցից հեռանալու նվազագույն տարիքը 15-ից 16 բարձրացրած բարեփոխման ազդեցությունը տեսանելի է եղել տասնամյակներ անց։ Նոր ուսումնասիրության համաձայն՝ լրացուցիչ կրթությունը նվազեցրել է Ալցհայմերի հիվանդության և հարակից դեմենցիաների ախտորոշումների հավանականությունը, սակայն ազդեցության ճշգրիտ չափը դեռ անորոշ է։

Հ. Թումանյան
5

Գիտնականները ստացել են ածխածնային նանոժապավեն, որը մոտ 0,9 նանոմետր լայնության դեպքում ցուցաբերում է մետաղական հաղորդականություն։ Լաբորատոր չափումներում դրա հաղորդականությունը մոտեցել է մեկ հաղորդականության քվանտի՝ էլեկտրոնների գրեթե բալիստիկ փոխադրման նշաններով։

Բոլոր հոդվածները