Նոյեմբերի 8, կիրակի
Հ. Թումանյան
1

Ուկրաինայի՝ Ռուսաստանի վերահսկողության տակ գտնվող Զապորոժիեի ատոմակայանը նոյեմբերի 8-ին անցել է վթարային դիզելային գեներատորների սնուցման։ ՄԱԳԱՏԷ-ի տեղեկացմամբ՝ դրանք ապահովում են ռեակտորների հովացումն ու միջուկային անվտանգության մյուս անհրաժեշտ գործառույթները։

Հ. Թումանյան
2

ԱՄՆ բանակը Լեհաստանում ավարտել է FD-1 որսիչ անօդաչուի հնգօրյա գնահատումը։ Զինվորականներն այն դիտարկում են որպես զանգվածային անօդաչու հարձակումներին հակազդելու ավելի մատչելի միջոց, սակայն խոցումների վիճակագրություն չեն հրապարակել։

Հ. Թումանյան
3

Ֆիզիկոսները պղնձօքսիդային գերհաղորդչի «կեղծ ճեղքի» էներգիան կապել են էլեկտրոնների զույգավորման հետ։ Արդյունքը հուշում է, որ ավելի բարձր ջերմաստիճանում գերհաղորդականության համար վճռորոշ կարող է լինել զույգերի քվանտային համաձայնեցվածությունը։

Հ. Թումանյան
2

Լեհաստանում նոյեմբերի 8-ին սկսվել է երկօրյա ազգային սուգ՝ Կրակովի գլխավոր հրապարակում տեղի ունեցած հրաձգության զոհերի հիշատակին։ Նոյեմբերի 7-ի հարձակման հետևանքով զոհվել է վեց մարդ, կան նաև վիրավորներ, այդ թվում՝ ոստիկաններ։

Հ. Թումանյան
4

Ավստրալիացի հետազոտողները նեյրացանցերի ուսուցման արդյունքների տարբերությունը կապել են մեկնարկային պայմանների ֆրակտալ կառուցվածքի հետ։ Նրանց փորձերում նույնիսկ գրեթե նույն կարգավորումներով ուսուցանված ցանցերը կարող էին տարբեր պատասխաններ տալ։

Հ. Թումանյան
3

Ամերիկյան Shield AI-ն հավաքել է ուղղաձիգ թռիչքի և վայրէջքի համար նախագծվող X-BAT մարտական անօդաչուի առաջին լիաչափ նախատիպը։ Այժմ այն պատրաստում են փորձարկումների. հավաքման ավարտի մասին ընկերությունը հայտնել է նոյեմբերի 4-ին։

Հ. Թումանյան
3

Իսրայելի նախագահ Իսահակ Հերցոգը նոյեմբերի 7-ին հայտարարել է, որ նոր կառավարություն կազմելու մանդատը կտա «Յաշար» կուսակցության առաջնորդ Գադի Էյզենկոտին։ Մանդատի պաշտոնական փոխանցումը նախատեսված է նոյեմբերի 8-ին՝ նախագահի նստավայրում։

Հ. Թումանյան
2

Սովորական ութոտնուկների մասնակցությամբ փորձերում գիտնականները նկարագրել են նեղ անցքերով անցնելու երեք կամ չորս քայլից բաղկացած հաջորդականություններ։ Դրանց տարբերությունը մարմինն ու շոշափուկները միասին կամ առանձին անցկացնելու մեջ է։

Հ. Թումանյան
2

Գիտնականները պարզել են, թե ինչպես է դրոզոֆիլան հարսնյակի անշարժ փուլում սահմանափակում ջրի կորուստը։ Պաշտպանող լիպիդային շերտը ձևավորվում է դեռ թրթուրի կուտակած պաշարներից, իսկ դրա սինթեզին մասնակցող ֆերմենտի բացակայությունը շոգ ու չոր պայմաններում կարող է մահացու լինել։

Հ. Թումանյան
3

Նոյեմբերի 7-ին հորդառատ անձրևները հեղեղել են Գազայի հատվածի տեղահանված բնակիչների տասնյակ հազարավոր վրաններ, հայտնում է Reuters-ը՝ վկայակոչելով տեղական իշխանություններին։ Փրկարարների աշխատանքը դժվարացնում են վառելիքի և սարքավորումների պակասը, իսկ ՄԱԿ-ի տվյալներով՝ ձմռան համար անհրաժեշտ կացարանների պարագաները խիստ անբավարար են։

Հ. Թումանյան
2

MBDA-ի գլխավորած եվրոպական կոնսորցիումը նախատեսում է մինչև 2029 թվականի վերջը թռիչքի դուրս բերել HYDIS հակահրթիռային համակարգի ցուցադրական նմուշը։ Ընկերությունը նոր մանրամասներ է ներկայացրել Euronaval ցուցահանդեսում․ համակարգը նախագծվում է բալիստիկ հրթիռների և հիպերձայնային սավառնող մարտական բլոկների որսման համար։

Հ. Թումանյան
2

Կատալոնիայի Ֆոնտ Մաժոր քարանձավի պատերին և առաստաղին հետազոտողները նկարագրել են 280 փորագրված պատկեր ու նշան, որոնցից 55-ը կենդանիներ են ներկայացնում։ Նոյեմբերի 5-ին Antiquity ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրությունը նոր տվյալներ է տալիս Պիրենեյան թերակղզու հյուսիսարևելքում պալեոլիթյան արվեստի տարածման մասին։

Հ. Թումանյան
2

Նոյեմբերի 7-ի գիշերը ռուսական հարվածներից հետո Կիևում էլեկտրաէներգիայի, ջրի և ջերմության մատակարարման խափանումներ են առաջացել, հայտնել է քաղաքապետ Վիտալի Կլիչկոն։ Ուկրաինայի արտակարգ իրավիճակների պետական ծառայության առավոտյան թարմացված տվյալներով՝ մայրաքաղաքում տուժել է վեց մարդ, այդ թվում՝ երեխա։

Հ. Թումանյան
4

Միջազգային տիեզերակայանում տեղադրել և բացել են ութերորդ՝ վերջին նոր ծալվող արևային մարտկոցը։ NASA-ի տվյալներով՝ ամբողջ արդիականացմամբ կայանի էլեկտրաէներգիայի արտադրության հզորությունը 160 կիլովատից հասել է մոտ 215 կիլովատի։

Հ. Թումանյան
2

Նոր Զելանդիայում նոյեմբերի 7-ի խորհրդարանական ընտրությունների ձայների նախնական հաշվարկը ցույց է տալիս լեյբորիստների և Ազգային կուսակցության գրեթե հավասար արդյունք։ Ընտրական հանձնաժողովը վերջնական արդյունքները նախատեսում է հրապարակել նոյեմբերի 27-ին։

Հ. Թումանյան
2

F-35B կործանիչն առաջին անգամ ներքին սպառազինության խցիկից գցել է Meteor «օդ–օդ» հրթիռի փորձնական նմուշը։ MBDA-ն և F-35 ծրագրի միացյալ գրասենյակը նոյեմբերի 5-ին հայտնել են, որ հոկտեմբերի 7-ի փորձարկումը հաստատել է նմուշի անվտանգ անջատումն ինքնաթիռից։

Հ. Թումանյան
6

Չինական «Տյանգուն» տիեզերակայանում գիտնականները ռուբիդիումի մոտ 20 հազար ատոմից կազմված ամպ են ստացել, որի համարժեք ջերմաստիճանը գնահատել են 9,7 պիկոկելվին։ Սա բացարձակ զրոյից ընդամենը կելվինի տրիլիոներորդական մասերով բարձր ջերմաստիճան է։

Հ. Թումանյան
2

Տասը երկրի արտգործնախարարություններ նոյեմբերի 6-ին համատեղ հայտարարությամբ դատապարտել են հոնկոնգցի ակտիվիստ Ջոշուա Վոնգի դատավճիռը։ Հոնկոնգի դատարանը նախորդ օրը նրան ևս տասը տարվա ազատազրկման էր դատապարտել ազգային անվտանգության մասին օրենքով։

Հ. Թումանյան
3

Յուկատան թերակղզու երկու լճի հատակից վերցված նմուշները ցույց են տվել, որ հին մայաների բնակավայրերի մոտ սնդիկի պարունակությունը դարեր շարունակ գերազանցել է այսօր ջրային կենդանիների համար վտանգավոր համարվող շեմերը։ Նույն ժամանակաշրջանի նստվածքներում նվազել են ջրիմուռների և մի շարք այլ օրգանիզմների հետքերը։

Հ. Թումանյան
2

Պարագվայի Սենատը նոյեմբերի 6-ին շարունակել է նախագահ Սանտիագո Պենյային պաշտոնանկ անելու գործընթացը՝ մերժելով պաշտպանությունը նախապատրաստելու համար լրացուցիչ ժամանակ տրամադրելու նրա խնդրանքը։ Պենյան նախորդ օրը հրաժարականի դիմում էր ներկայացրել, սակայն Կոնգրեսի երկու պալատների համատեղ նիստում քվորում չի եղել, և դիմումը չի քննարկվել։

Հ. Թումանյան
3

Մոնաշի և Օքսֆորդի համալսարանների ֆիզիկոսները պերովսկիտի բարակ թաղանթում հայտնաբերել են տեղային էլեկտրական բևեռացում։ Այն ի հայտ է գալիս բյուրեղի որոշ հատվածների սահմաններին և ընդգրկում է ընդամենը մի քանի ատոմային շերտ։

Հ. Թումանյան
4

Ֆրանսիան պատրաստվում է MBDA ընկերությունից պատվիրել ծովային բազավորման MdCN թևավոր հրթիռի նոր՝ Mk2 տարբերակը։ Առաջին մատակարարումները նախատեսված են 2030 թվականին։

Հ. Թումանյան
2

Փրինսթոնի համալսարանի փորձերում այլ արուների կռիվը դիտած արու մկներն ավելի արագ են հարձակվել անծանոթ հակառակորդի վրա, քան կռիվ չտեսած մկները։ Սակայն նրանց հարձակումների ընդհանուր տևողությունը չի ավելացել։

Հ. Թումանյան
2

Հնդկաստանը նոյեմբերի 5-ին Օդիշա նահանգի ափերի մոտ փորձարկել է իր մշակած «Պրալայ» քվազիբալիստիկ հրթիռը։ Երկրի պաշտպանության նախարարության տվյալներով՝ փորձարկման բոլոր նպատակներն իրականացվել են։

Հ. Թումանյան
2

Վաշինգտոնը նոյեմբերի 5-ին Կուբայի հետ կապված պատժամիջոցներ է սահմանել ութ կազմակերպության և երկու անձի նկատմամբ ու հինգ նավ ճանաչել արգելափակված գույք։ Առանձին որոշմամբ ԱՄՆ ֆինանսների նախարարությունը պատժամիջոցներ կիրառելու հնարավորություն է բացել Կուբայի տնտեսության ևս չորս ոլորտներում։

Հ. Թումանյան
2

Եվրահանձնաժողովը նոյեմբերի 5-ին Ուկրաինային է փոխանցել Եվրամիության աջակցության վարկի հերթական գումարը։ Դրանից 3,7 միլիարդ եվրոն ուղղվել է պետական բյուջեին, մնացածը՝ պաշտպանական գնումներին։

Հ. Թումանյան
3

Աստղի լույսը հեռացնելու նոր մեթոդով աստղագետներն առաջին անգամ ստացել են 51 Էրիդանի b հսկա էկզոմոլորակի պատկերը 4,3 միկրոմետր ալիքի երկարությամբ։ «Ջեյմս Ուեբ» տիեզերական աստղադիտակի նույն տվյալների նախորդ մշակման ժամանակ մոլորակի ազդանշանը չէր երևացել։

Հ. Թումանյան
2

Գաբոնի վայրի մանդրիլների 11 տարվա դիտարկումները ցույց են տվել, որ մինչև մեկ տարեկան ձագ խնամող էգերի մոտ նոր հղիությունն ավելի հաճախ է ընդհատվում։ Կապն ավելի ուժեղ է եղել, երբ ձագերն ավելի հաճախ են ճիչերով ու տնքոցներով պահանջել մոր ուշադրությունը։

Հ. Թումանյան
3

Բրազիլիայում հայտնաբերված դինոզավրի ոտքի բրածո ոսկրում գիտնականները գտել են հեմի՝ հեմոգլոբինի բաղադրիչի հետքեր։ Դրանք պահպանվել են ոսկրի անոթային խողովակներում՝ հանքայնացած գոյացությունների ներսում, որոնք հետազոտողները համարում են արյան կարմիր բջիջների մնացորդներ։

Հ. Թումանյան
2

Չեռնոգորիայի՝ Եվրամիությանն անդամակցելու բանակցությունները կարող են ավարտվել մինչև 2026 թվականի վերջը, եթե անդամ երկրները համաձայնեն։ Եվրահանձնաժողովի գնահատմամբ՝ անդամակցության պայմանագիրը հնարավոր կլինի ստորագրել 2027 թվականի հունիսին։

Հ. Թումանյան
5

ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ Ուկրաինայի և Ռուսաստանի ներկայացուցիչները նոյեմբերի 10–11-ին Աբու Դաբիում աշխատանքային բանակցություններ կանցկացնեն։ Այդ մասին նոյեմբերի 2-ին հայտարարել է ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆը՝ նշելով, որ օրակարգում կլինեն հետպատերազմյան անվտանգության պայմանավորվածություններն ու պատերազմի ավարտին ուղղված քայլերը։

Հ. Թումանյան
5

Չինաստանի և Ֆիլիպինների արտգործնախարարները նոյեմբերի 3-ի հեռախոսազրույցում պայմանավորվել են պահպանել դիվանագիտական կապը։ Հարավչինական ծովում կողմերի հավակնությունները շարունակում են բախվել, իսկ վեճի կարգավորման նոր համաձայնության մասին չի հայտարարվել։

Հ. Թումանյան
5

Բջջային մշակույթների և մկների վրա կատարված փորձերը ցույց են տվել, որ cGAS սպիտակուցի կորուստը մեծացնում է բջիջներում խոլեստերինի կուտակումը և նպաստում ուռուցքի աճին։ Աշխատանքը բացահայտում է այս իմունային սպիտակուցի ևս մեկ գործառույթ՝ բջջակորիզում գեների ակտիվության կարգավորումը։

Հ. Թումանյան
5

CERN-ի LHCb փորձարարական խումբը ստացել է B⁰ մեզոնի՝ մյուոնի և հակամյուոնի տրոհման վկայություն։ Ըստ Ստանդարտ մոդելի՝ այս պրոցեսը տեղի է ունենում նման մեզոնների մոտավորապես յուրաքանչյուր տասը միլիարդ տրոհումից մեկում։

Հ. Թումանյան
4

Ֆրանսիան պատրաստվում է MBDA ընկերությունից պատվիրել ծովային բազավորման MdCN թևավոր հրթիռի նոր՝ Mk2 տարբերակը։ Առաջին մատակարարումները նախատեսված են 2030 թվականին։

Հ. Թումանյան
4

Լենինգրադի մարզի ղեկավար Ալեքսանդր Դրոզդենկոն նոյեմբերի 1-ին հայտնել է Լադոգա լճում «Պլոտ-47» փորձնական լողացող հարթակի կրակային փորձարկման մասին։ Նրա խոսքով՝ հարթակի վրա տեղադրված «Նարվալ» մարտական մոդուլը խոցել է օդային և ծովային անօդաչուներին նմանակող բոլոր թիրախները։

Հ. Թումանյան
4

Ավստրալիացի հետազոտողները նեյրացանցերի ուսուցման արդյունքների տարբերությունը կապել են մեկնարկային պայմանների ֆրակտալ կառուցվածքի հետ։ Նրանց փորձերում նույնիսկ գրեթե նույն կարգավորումներով ուսուցանված ցանցերը կարող էին տարբեր պատասխաններ տալ։

Հ. Թումանյան
3

Հնդկաստանի արևելյան ափին նոյեմբերի 2-ին սկսել են բնակիչների տարհանումը՝ «Մուրասու» ցիկլոնի մոտենալու պատճառով։ Օդերևութաբանների կանխատեսմամբ՝ այն Անդհրա Պրադեշի ափ կհասնի նոյեմբերի 2-ի լույս 3-ի գիշերը։

Հ. Թումանյան
3

Նոյեմբերի 3-ի քվեարկության նախնական արդյունքներով՝ դեմոկրատները ԱՄՆ-ի Սենատում մեծամասնություն կազմելու համար բավարար թվով մանդատներ են ստացել։ Կուսակցությունը հանրապետականներից մանդատներ է վերցրել նաև Տեխասում և Կանզասում։

Հ. Թումանյան
3

Ֆիզիկոսները պղնձօքսիդային գերհաղորդչի «կեղծ ճեղքի» էներգիան կապել են էլեկտրոնների զույգավորման հետ։ Արդյունքը հուշում է, որ ավելի բարձր ջերմաստիճանում գերհաղորդականության համար վճռորոշ կարող է լինել զույգերի քվանտային համաձայնեցվածությունը։

Հ. Թումանյան
3

Մոնաշի և Օքսֆորդի համալսարանների ֆիզիկոսները պերովսկիտի բարակ թաղանթում հայտնաբերել են տեղային էլեկտրական բևեռացում։ Այն ի հայտ է գալիս բյուրեղի որոշ հատվածների սահմաններին և ընդգրկում է ընդամենը մի քանի ատոմային շերտ։

Հ. Թումանյան
3

Հետազոտողները ցույց են տվել, որ նանոմասնիկների մակերեսի ճկուն պոլիմերային շղթաները կարող են ինքնուրույն վերադասավորվել և սահմանափակել հարևան մասնիկների հետ կապերի թիվը։ Դա թույլ է տալիս ստանալ ավելի նոսր բյուրեղային կառուցվածքներ՝ առանց մասնիկների ձևը բարդացնելու։

Հ. Թումանյան
3

Նոյեմբերի 7-ին հորդառատ անձրևները հեղեղել են Գազայի հատվածի տեղահանված բնակիչների տասնյակ հազարավոր վրաններ, հայտնում է Reuters-ը՝ վկայակոչելով տեղական իշխանություններին։ Փրկարարների աշխատանքը դժվարացնում են վառելիքի և սարքավորումների պակասը, իսկ ՄԱԿ-ի տվյալներով՝ ձմռան համար անհրաժեշտ կացարանների պարագաները խիստ անբավարար են։

Հ. Թումանյան
3

Ֆրանսիան նոյեմբերի 4-ին Բիսկարոսի փորձադաշտից արձակել է SyLEx փորձարարական հրթիռը։ Այն սարքավորում է տարել մերձտիեզերք՝ սուզանավերից արձակվող M51.4 բալիստիկ հրթիռի մշակման համար անհրաժեշտ փորձերն անցկացնելու նպատակով։

Հ. Թումանյան
3

Յուկատան թերակղզու երկու լճի հատակից վերցված նմուշները ցույց են տվել, որ հին մայաների բնակավայրերի մոտ սնդիկի պարունակությունը դարեր շարունակ գերազանցել է այսօր ջրային կենդանիների համար վտանգավոր համարվող շեմերը։ Նույն ժամանակաշրջանի նստվածքներում նվազել են ջրիմուռների և մի շարք այլ օրգանիզմների հետքերը։

Հ. Թումանյան
3

Բրազիլիայում հայտնաբերված դինոզավրի ոտքի բրածո ոսկրում գիտնականները գտել են հեմի՝ հեմոգլոբինի բաղադրիչի հետքեր։ Դրանք պահպանվել են ոսկրի անոթային խողովակներում՝ հանքայնացած գոյացությունների ներսում, որոնք հետազոտողները համարում են արյան կարմիր բջիջների մնացորդներ։

Հ. Թումանյան
3

Իսրայելի նախագահ Իսահակ Հերցոգը նոյեմբերի 7-ին հայտարարել է, որ նոր կառավարություն կազմելու մանդատը կտա «Յաշար» կուսակցության առաջնորդ Գադի Էյզենկոտին։ Մանդատի պաշտոնական փոխանցումը նախատեսված է նոյեմբերի 8-ին՝ նախագահի նստավայրում։

Հ. Թումանյան
3

Ամերիկյան Shield AI-ն հավաքել է ուղղաձիգ թռիչքի և վայրէջքի համար նախագծվող X-BAT մարտական անօդաչուի առաջին լիաչափ նախատիպը։ Այժմ այն պատրաստում են փորձարկումների. հավաքման ավարտի մասին ընկերությունը հայտնել է նոյեմբերի 4-ին։

Հ. Թումանյան
3

Աստղի լույսը հեռացնելու նոր մեթոդով աստղագետներն առաջին անգամ ստացել են 51 Էրիդանի b հսկա էկզոմոլորակի պատկերը 4,3 միկրոմետր ալիքի երկարությամբ։ «Ջեյմս Ուեբ» տիեզերական աստղադիտակի նույն տվյալների նախորդ մշակման ժամանակ մոլորակի ազդանշանը չէր երևացել։

Հ. Թումանյան
2

Նոր Զելանդիայում նոյեմբերի 7-ի խորհրդարանական ընտրությունների ձայների նախնական հաշվարկը ցույց է տալիս լեյբորիստների և Ազգային կուսակցության գրեթե հավասար արդյունք։ Ընտրական հանձնաժողովը վերջնական արդյունքները նախատեսում է հրապարակել նոյեմբերի 27-ին։

Հ. Թումանյան
20

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Հ. Թումանյան
15

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հ. Թումանյան
11

NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։

Հ. Թումանյան
10

Էկվադորի Ամազոնիայում հայտնաբերված Taczanowskia waska սարդի մարմնի ելուստները սնկային գոյացություններ են հիշեցնում։ Հետազոտողների վարկածով՝ այդ նմանությունը կարող է օգնել նրան խուսափել գիշատիչներից կամ աննկատ որսալ։

Հ. Թումանյան
8

Ավստրալիայի Քվինսլենդ նահանգում անասնաբույժները վիրահատել են Սփայդեր անունով հորթին, որը ծնվել էր երկու լրացուցիչ ոտքով։ Կենդանին ապաքինվել է և վերադարձել մոր մոտ։

Հ. Թումանյան
7

Binance կրիպտոարժութային բորսան հայտարարել է, որ կիբերհարձակման հետևանքները վերացնելու համար իր միջոցներից պահուստավորել է ավելի քան 6,34 միլիարդ դոլար։ Ընկերության նախնական գնահատմամբ՝ միջադեպի ընդհանուր վնասը մոտ 6,3 միլիարդ դոլար է։ Բորսան խոստացել է ամբողջությամբ ծածկել օգտատերերի կորուստները։

Հ. Թումանյան
7

ԱՄՆ-ում և Իսրայելում ավելի քան մեկ միլիոն կանանց լաբորատոր տվյալների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ դաշտանադադարի շրջանում փոփոխվում են ոչ միայն սեռական հորմոնները։ Մի շարք ցուցանիշներում հետազոտողները հայտնաբերել են կտրուկ անցում, իսկ հորմոնային փոփոխությունները՝ վերջին դաշտանից ավելի քան տասը տարի առաջ։

Հ. Թումանյան
7

NASA-ի նոր քարտեզները ցույց են տալիս, որ 2026 թվականի Էլ Նինյոյի ընթացքում Խաղաղ օվկիանոսի հասարակածային ջրերի որոշ հատվածներ ավելի կապույտ են դարձել։ Փոփոխությունը կապված է ֆիտոպլանկտոնի՝ ջրի վերին շերտում ապրող մանրադիտակային օրգանիզմների նվազման հետ։

Հ. Թումանյան
7

Շվեդիայի 10 հիվանդանոցի կոյուղաջրերի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ հակաբիոտիկների մնացորդները նպաստում են դեղակայուն բակտերիաների գերակշռմանը։ Գիտնականներն այդ ազդեցությունը հիմնականում կապել են ցիպրոֆլոքսացինի և ցեֆոտաքսիմի հետ։

Հ. Թումանյան
7

Սենեգալում հոկտեմբերի 31-ին բացվել են Դակար-2026 պատանեկան օլիմպիական խաղերը՝ Աֆրիկայում անցկացվող առաջին օլիմպիական մարզական իրադարձությունը։ Մինչև նոյեմբերի 13-ը Դակարում և հարակից երկու քաղաքներում կմրցեն շուրջ 2700 պատանի մարզիկներ։

Հ. Թումանյան
7

Հարավկորեական DAPA գործակալությունը հայտնել է ծովային հետևակի MAH հարվածային ուղղաթիռի մշակման ավարտի մասին։ Սերիական արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2027 թվականին՝ սպառազինության, նավերից շահագործման և շրջակա միջավայրի ազդեցության փորձարկումներից հետո։

Հ. Թումանյան
7

Արևմտյան Ավստրալիայի չորային տարածքները ձմեռային առատ անձրևներից հետո ծածկվել են վայրի ծաղիկներով։ Landsat 8 արբանյակի պատկերներում երևում է, թե մեկ տարվա ընթացքում ինչպես է փոխվել շրջանի բուսածածկը։

Հ. Թումանյան
6

Չինական «Տյանգուն» տիեզերակայանում գիտնականները ռուբիդիումի մոտ 20 հազար ատոմից կազմված ամպ են ստացել, որի համարժեք ջերմաստիճանը գնահատել են 9,7 պիկոկելվին։ Սա բացարձակ զրոյից ընդամենը կելվինի տրիլիոներորդական մասերով բարձր ջերմաստիճան է։

Հ. Թումանյան
6

Արյան բազմաթիվ քննությունների արդյունքները քիչ են կախված վերջին սնունդից անցած ժամանակից։ Հարավային Կորեայում անցկացված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ քաղցած մնալու պահանջը կարող է տարբեր լինել՝ կախված ստուգվող ցուցանիշից։

Հ. Թումանյան
6

RIKEN-ի և գործընկեր հաստատությունների հետազոտողները նվազեցրել են սիլիցիումային քուբիթների միաժամանակյա կառավարման ժամանակ առաջացող սխալները։ Մեկ ընդհանուր միկրոալիքային գծով երեք քուբիթի զուգահեռ աշխատանքի դեպքում մեկքուբիթային գործողությունների ճշգրտությունը գերազանցել է 99,99%-ը, իսկ հինգի դեպքում կազմել է մոտ 99,9%։

Հ. Թումանյան
6

Գիտնականները պահպանված սնկային նմուշը կապել են Ganoderma lucidum-ի՝ 1781 թվականից եկող անվանման հետ՝ ստեղծելով տեսակի նույնականացման հուսալի հենակետ։ Այն կօգնի տարբերակել այս սունկը արևելաասիական ռեյշիից, որի հետ այն հաճախ շփոթում են։

Հ. Թումանյան
6

Գիտնականները նանոսարքի միջոցով կարդացել են ալտերմագնիսի ներքին մագնիսական վիճակը՝ այն վերածելով էլեկտրական ազդանշանի։ Փորձը ցույց է տվել, որ զրոյական ընդհանուր մագնիսացմամբ նյութից հնարավոր է ստանալ տեղեկություն կրող սպինային հոսանք։

Հ. Թումանյան
5

Բրազիլիայի նախագահ Լուիս Ինասիու Լուլա դա Սիլվան հաղթել է հոկտեմբերի 25-ին անցկացված նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլում։ Նա երկիրը կգլխավորի չորրորդ ժամկետով՝ այս անգամ առաջ անցնելով սենատոր Ֆլավիու Բոլսոնարուից։

Հ. Թումանյան
5

Բրիստոլի համալսարանի հետազոտողները շոշափելիքի տվիչից ստացված տվյալները փոխանցել են մարդու ուղեղի լաբորատոր օրգանոիդներին և դրանց արձագանքներով տարբերակել Բրայլի 26 տառերը։ Երեք օրգանոիդի ազդանշանները համակցելիս համակարգի ճանաչման ճշտությունը հասել է 83 տոկոսի։

Հ. Թումանյան
5

Ֆիզիկոսները ցույց են տվել, որ բիսմութի սուլֆիդը կարող է ուժեղ կլանել լույսը և միաժամանակ դանդաղեցնել լուսային գրգռմամբ առաջացած էլեկտրոնների ու խոռոչների վերամիավորումը։ Այս համադրությունը կարող է օգտակար լինել ավելի արդյունավետ արևային տարրեր ստեղծելու համար։

Բոլոր հոդվածները