Նոյեմբերի 19, հինգշաբթի
Հ. Թումանյան
2

Հարավային Չինաստանի երկու քարանձավներում հայտնաբերված ատամները վկայում են, որ հոմո էրեկտուսը հարմարվել էր խիտ արևադարձային անտառներում կյանքին։ Գտածոների տարիքը գնահատվում է մոտ 324–184 հազար տարվա միջակայքում․ սա մայրցամաքային Չինաստանում այս տեսակի ներկայության ամենաուշ շրջանի հուսալիորեն թվագրված վկայությունն է։

Հ. Թումանյան
2

Նոյեմբերի սկզբից Գազայի հատվածում հորդառատ անձրևները հեղեղել են տեղահանվածների ճամբարները։ ՄԱԿ-ի երկու գործակալություններ զգուշացնում են, որ սննդի ու կացարանների պակասը սրվում է, իսկ ֆինանսավորման պակասն ու մատակարարումների սահմանափակումները դժվարացնում են օգնության տրամադրումը։

Հ. Թումանյան
6

Չադի Էնեդի սարահարթում հայտնաբերված ոսկորների վնասվածքները հուշում են, որ արծիվները կարող են որսալ նույնիսկ 20 կիլոգրամից ծանր բաբուինների։ Հետազոտության հեղինակների կարծիքով՝ այդպիսի վտանգի կարող էին ենթարկվել նաև մարդու վաղ ազգակիցներից մի քանիսը։

Հ. Թումանյան
2

Մեծ Բրիտանիայի կառավարությունը նոյեմբերի 17-ին ներկայացրել է Եվրամիության հետ նախատեսվող համաձայնագրերի առանցքային դրույթները։ Փաթեթը վերաբերում է սննդամթերքի առևտրին, արտանետումների շուկաների կապակցմանը և երիտասարդների փոխանակմանը։

Հ. Թումանյան
4

Ռումինիայի պաշտպանության նախարարությունը նոյեմբերի 16-ին Կրայովայում ընդունել է արդիականացված IAR-99 SM ինքնաթիռների առաջին խմբաքանակը։ Ծրագիրն ընդգրկում է տասը ինքնաթիռ և նախատեսված է, ի թիվս այլ նպատակների, օդաչուներին F-16-ով թռիչքների նախապատրաստելու համար։

Հ. Թումանյան
6

Երկշաբաթյա լաբորատոր փորձի ընթացքում ամենաշատ մեղուները սատկել են այն խմբում, որտեղ ջերմաստիճանը բարձրացրել են փորձի կեսին։ Տարբերությունն առավել հստակ էր այն մեղուների դեպքում, որոնք ծաղկափոշի չէին ստացել։

Հ. Թումանյան
5

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը նոյեմբերի 18-ին ժամանել է չինական Շենժեն, որտեղ մեկնարկել է Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցության (APEC) գործարար համաժողովը։ Բացման ելույթում Չինաստանի նախագահ Սի Ծինփինը կոչ է արել նվազեցնել առևտրային խոչընդոտները և ընդլայնել տարածաշրջանի տնտեսական համագործակցությունը։

Հ. Թումանյան
7

Ճապոնացի հետազոտողները համակարգչային մոդելով պարզել են, թե մագնիսական դոմենների սահմանների որ հատվածներն են ամենաշատը խոչընդոտում մագնիսացման ուղղության փոփոխությանը։ Արդյունքը կարող է օգնել հասկանալ, թե բարձր հաճախականությամբ աշխատող սարքերում ինչից են առաջանում մագնիսական կորուստները։

Հ. Թումանյան
6

«Ռոբերտ Հեմփթոն Գրեյը» նոյեմբերի 16-ին պաշտոնապես համալրել է Կանադայի թագավորական ռազմածովային ուժերի կազմը։ Այն Արկտիկայում և առափնյա ջրերում աշխատելու համար նախատեսված «Հարի Դևուլֆ» դասի վեցերորդ նավն է։

Հ. Թումանյան
5

Համաամերիկյան առողջապահական կազմակերպությունը նոյեմբերի 17-ին հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ում, Մեքսիկայում և Բոլիվիայում վերականգնվել է կարմրուկի տեղական փոխանցումը։ Երեք երկրներից յուրաքանչյուրում վիրուսի նույն գենետիկական ճյուղն անընդհատ շրջանառվել է առնվազն 12 ամիս։

Հ. Թումանյան
7

ՆԱՍԱ-ն հայտարարել է, որ «Տերա» արբանյակը դեկտեմբերի 1-ից այլևս գիտական տվյալներ չի հավաքի։ Վեց տարվա համար նախատեսված սարքը Երկրի մակերևույթն ու մթնոլորտը դիտարկել է գրեթե 27 տարի։

Հ. Թումանյան
2

Սերբիայի նորընտիր պատգամավորները նոյեմբերի 17-ին Բելգրադում երդվել են և ստանձնել իրենց լիազորությունները։ Հոկտեմբերի ընտրություններում հաղթած «Ուսանողական ցուցակը» 250 մանդատից ստացել է 140-ը և կարող է կառավարություն ձևավորել առանց այլ խմբակցությունների աջակցության։

Հ. Թումանյան
6

Եվրոպայի և Ասիայի 783 հնավայրերի մարդկային մնացորդների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ մոտ 500-ից 1900 թվականներին ուսումնասիրված շրջանների մեծ մասում մարդկանց միջին հասակը նվազել է։ Տեխնոլոգիական զարգացումը կապ է ունեցել բնակչության ավելի մեծ խտության հետ, սակայն ավելի բարձր հասակի հետ հստակ կապ չի հայտնաբերվել։

Հ. Թումանյան
4

ԱՄՆ-ի, Հնդկաստանի, Ճապոնիայի և Ավստրալիայի առաջնորդները նոյեմբերի 17-ին Մանիլայում հանդիպել են Quad-ի ձևաչափով՝ ավելի քան երկու տարվա ընդմիջումից հետո։ Նրանք մտահոգություն են հայտնել տնտեսական հարկադրանքի, այդ թվում՝ արտահանման կամայական սահմանափակումների կապակցությամբ։

Հ. Թումանյան
7

Գերմանական Aerodata ընկերության AeroForce X հետախուզական օդանավի նախատիպը նոյեմբերի 14-ին առաջին թռիչքն է կատարել Բրանդենբուրգում։ Սարքը նախագծվել է առանց օդաչուի թռչելու համար, սակայն առաջին փորձարկման ժամանակ օդաչու է եղել խցիկում։

Հ. Թումանյան
7

«Փերսևերանս» մարսագնացի նոր չափումները ցույց են տվել, որ Ջեզերո խառնարանից դուրս՝ Իդուբի կոչվող տեղամասում, բաց գույնի ապարները հարուստ են հիդրատացված սիլիցիումի երկօքսիդով։ Դրանց ուսումնասիրությունը կարող է օգնել պարզելու, թե ինչ պայմաններում է ջուրը փոխազդել Մարսի հնագույն կեղևի հետ։

Հ. Թումանյան
8

Մոնղոլիայի նախագահ Ուխնաագիյն Խուրելսուխը նոյեմբերի 17-ին հայտարարել է, որ մտադիր է հեռանալ պաշտոնից։ Նա հերքել է պետական երկաթուղու նախագծից անձնական օգուտ ստանալու մեղադրանքը։ Հրաժարականը պետք է հաստատի խորհրդարանը։

Հ. Թումանյան
3

Ճապոնիայում ֆիզիկոսներն ադամանդի բյուրեղով ուժեղացուցիչ են փորձարկել բացարձակ զրոյին մոտ ջերմաստիճանում։ Սարքը միկրոալիքային ազդանշանի հզորությունն ավելացրել է ավելի քան հազար անգամ՝ քիչ աղմուկ ավելացնելով։

Հ. Թումանյան
7

Մեծ Բրիտանիայի ռազմածովային ուժերի դրոշակակիր «Փրինս օֆ Ուեյլս» ավիակիրը նոյեմբերի 16-ին վերադարձել է Պորտսմութ։ Նավն ավարտել է «Ֆայերքրեսթ» երկփուլ առաքելությունը Հյուսիսային Ատլանտիկայում և Արկտիկայի մերձակա ջրերում։

Հ. Թումանյան
5

Նոյեմբերի 17-ից Եվրամիությունը հակադեմպինգային մաքսատուրքեր է կիրառում Հնդկաստանից, Ճապոնիայից, Թայվանից, Թուրքիայից և Վիետնամից ներմուծվող սառը գլանվածքով հարթ պողպատե արտադրանքի որոշ տեսակների նկատմամբ։ Ամենաբարձր դրույքաչափը՝ 27,9 տոկոսը, սահմանվել է Ճապոնիայից ներմուծման համար։

Հ. Թումանյան
10

Հյուսիսատլանտյան հարթ կետերի հետազոտությամբ զբաղվող կոնսորցիումը 2025 թվականի համար գնահատել է այս տեսակի թվաքանակը մոտ 382 կենդանի։ Նոյեմբերի 16-ին հրապարակված գնահատականը 1,8 տոկոսով ցածր է 2024 թվականի վերանայված ցուցանիշից։

Հ. Թումանյան
21

ՄԱԿ-ի կլիմայական համաժողովի նախագահությունը նոյեմբերի 16-ին հրապարակել է Անթալիայում քննարկվող ընդհանուր որոշման նախագիծը։ Տեքստում ներառված է նաև զարգացող երկրներին կլիմայի փոփոխությանը հարմարվելու համար տրամադրվող ֆինանսավորումն առնվազն 120 միլիարդ դոլարի հասցնելու առաջարկը։

Հ. Թումանյան
26

Գերմանիան, Ավստրիան, Նիդեռլանդները, Դանիան և Հունաստանը նոյեմբերի 16-ին հայտարարել են Ռուանդայի հետ բանակցությունների մասին։ Նրանք ցանկանում են այնտեղ ընդունման կենտրոն ստեղծել այն մարդկանց համար, որոնք ԵՄ-ում մնալու իրավունք չունեն և չեն կարող վերադառնալ իրենց ծագման երկիր։

Հ. Թումանյան
28

Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։

Հ. Թումանյան
38

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։

Հ. Թումանյան
9

Դանիայի Սեյերո կղզում թաղված տղամարդը մանկության տարիներին հիմնականում սնվել է ծովից ստացած մթերքներով։ Նրա ատամների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ պատանեկությունից սկսած նա ավելի շատ ցամաքային սնունդ է օգտագործել՝ այն ժամանակ, երբ տարածաշրջանում արդեն հայտնվել էին առաջին երկրագործները։

Հ. Թումանյան
4

ՆԱՍԱ-ի հրապարակած արբանյակային նոր կադրում Ինդոնեզիայի Պունչակ Ջայա լեռան սառցադաշտերի տեղում երևում են սառույցի առանձին հատվածներ։ Դրանք այնքան են բարակել ու մասնատվել, որ այլևս չեն շարժվում սեփական ծանրության տակ։

Հ. Թումանյան
4

Միացյալ Նահանգներն ու ինը գործընկեր երկրներ նոյեմբերի 15-ին ստորագրել են Սան Ֆրանցիսկոյի հռչակագիրը։ Նրանք պայմանավորվել են համատեղ պաշտպանել առաջադեմ արհեստական բանականության զարգացման համար անհրաժեշտ տեխնոլոգիաներն ու ենթակառուցվածքները։

Հ. Թումանյան
5

Հարավկորեական HD Hyundai-ն Ուլսանում ջուրն է իջեցրել ամերիկյան Anduril-ի հետ կառուցած «Ալֆա» անանձնակազմ նավի նախատիպը։ Նավը նախ կփորձարկեն Հարավային Կորեայում, ապա՝ Միացյալ Նահանգներում։

Հ. Թումանյան
6

Ճապոնիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում նախորդ եռամսյակի համեմատ նվազել է 0,02 տոկոսով։ Մասնավոր սպառումն ու արտահանումը կրճատվել են, իսկ ներմուծումն աճել է։

Հ. Թումանյան
38

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։

Հ. Թումանյան
29

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Հ. Թումանյան
28

Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։

Հ. Թումանյան
26

Գերմանիան, Ավստրիան, Նիդեռլանդները, Դանիան և Հունաստանը նոյեմբերի 16-ին հայտարարել են Ռուանդայի հետ բանակցությունների մասին։ Նրանք ցանկանում են այնտեղ ընդունման կենտրոն ստեղծել այն մարդկանց համար, որոնք ԵՄ-ում մնալու իրավունք չունեն և չեն կարող վերադառնալ իրենց ծագման երկիր։

Հ. Թումանյան
24

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Հ. Թումանյան
23

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։

Հ. Թումանյան
21

Ամերիկյան Kraus Hamdani Aerospace ընկերությունը նոյեմբերի 12-ին հայտնել է, որ ԱՄՆ բանակն իր գնումների ծրագրերից մեկի համար ընտրել է K1000ULE էլեկտրական անօդաչու թռչող սարքը։ Ընկերությունը չի հրապարակել պատվերի ծավալը կամ մատակարարման ժամկետները։

Հ. Թումանյան
21

ՄԱԿ-ի կլիմայական համաժողովի նախագահությունը նոյեմբերի 16-ին հրապարակել է Անթալիայում քննարկվող ընդհանուր որոշման նախագիծը։ Տեքստում ներառված է նաև զարգացող երկրներին կլիմայի փոփոխությանը հարմարվելու համար տրամադրվող ֆինանսավորումն առնվազն 120 միլիարդ դոլարի հասցնելու առաջարկը։

Հ. Թումանյան
15

Բրազիլիայում հետազոտված 47 տապիրներից ու հսկա մրջնակերներից 43-ի արյան մեջ միկրոպլաստիկ են հայտնաբերել։ Մասնիկներ են գտել նաև Պանտանալի ճահճային շրջանում հետազոտված բոլոր կենդանիների արյան մեջ, թեև նրանցից մի քանիսն ապրել են կառուցապատված տարածքներից ավելի քան 65 կիլոմետր հեռու։

Հ. Թումանյան
13

Հռոմի պապ Լևոն XIV-ը նոյեմբերի 12-ին Պերուի մայրաքաղաքում հանդիպել է վեց մարդու, որոնք, Վատիկանի հաղորդմամբ, բռնության են ենթարկվել հոգևորականների և եկեղեցական հաստատությունների ներկայացուցիչների կողմից։ Մեկ ժամից ավելի տևած հանդիպմանը քննարկվել է, թե ինչպես կարող է եկեղեցին ավելի լավ լսել ու աջակցել բռնությունից տուժածներին։

Հ. Թումանյան
10

Հյուսիսատլանտյան հարթ կետերի հետազոտությամբ զբաղվող կոնսորցիումը 2025 թվականի համար գնահատել է այս տեսակի թվաքանակը մոտ 382 կենդանի։ Նոյեմբերի 16-ին հրապարակված գնահատականը 1,8 տոկոսով ցածր է 2024 թվականի վերանայված ցուցանիշից։

Հ. Թումանյան
9

Դանիայի Սեյերո կղզում թաղված տղամարդը մանկության տարիներին հիմնականում սնվել է ծովից ստացած մթերքներով։ Նրա ատամների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ պատանեկությունից սկսած նա ավելի շատ ցամաքային սնունդ է օգտագործել՝ այն ժամանակ, երբ տարածաշրջանում արդեն հայտնվել էին առաջին երկրագործները։

Հ. Թումանյան
9

Ֆրանսիայում կառուցված «Նեարխոս» ֆրեգատը նոյեմբերի 13-ին առաջին նավարկությունն է սկսել Հունաստանի դրոշի ներքո։ Հունաստանի ռազմածովային ուժերը նավը պաշտոնապես ընդունել էին հոկտեմբերի 30-ին։

Հ. Թումանյան
9

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերը նոյեմբերի 13-ին հայտնել են, որ B-21 Raider ռմբակոծիչի փորձանմուշից թռիչքի ընթացքում փորձնական զինամթերք են բաց թողել։ Գերատեսչությունը չի հրապարակել փորձարկման ճշգրիտ օրը կամ զինամթերքի տեսակը։

Հ. Թումանյան
9

Հարավային Աֆրիկայի Արևելյան Քեյփ նահանգում գտնված գանգն ու կմախքի մյուս ոսկորները պատկանել են գիտությանը մինչ այդ անհայտ դինոզավրի։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ առանձնյակը կշռել է մոտ 400 կիլոգրամ, թեև դեռ ակտիվորեն աճում էր։

Հ. Թումանյան
8

NASA-ն ավարտել է «Նենսի Գրեյս Ռոման» տիեզերական աստղադիտակի գործիքների փոխադարձ դիրքի ճշգրտումը։ Փորձնական դիտումներով թիմը պարզել է, թե ինչպես պետք է ուղղել աստղադիտակը, որպեսզի այն դիտման ընթացքում կայուն պահի թիրախը։

Հ. Թումանյան
8

Հետազոտողները կրծքագեղձի հյուսվածքի ավելի քան 850 հազար բջիջ են ուսումնասիրել և ախտահարված կաթնատար ծորանների շուրջ օղակաձև կառուցվածքներ հայտնաբերել։ Քաղցկեղի ներխուժող ձևին բնորոշ որոշ փոփոխություններ երևացել են դեռ այն փուլում, երբ ուռուցքային բջիջները չէին անցել ծորանի սահմաններից դուրս։

Հ. Թումանյան
8

Կաբո Վերդեում նոյեմբերի 15-ին նախագահական ընտրություններ են։ Գործող նախագահ Ժոզե Մարիա Նևեշը հավակնում է երկրորդ ժամկետի, իսկ նրա մրցակիցների թվում է արդարադատության նախկին նախարար Ժոանա Գոմեշ Ռոզան՝ երկրի նախագահի պաշտոնին հավակնող առաջին կինը։

Հ. Թումանյան
8

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի ակադեմիան նոյեմբերի 12-ին ընդունել է չորս T-19A Kestrel ինքնաթիռ։ Դրանք ակադեմիայի առաջին ինքնաթիռներն են, որոնք նախատեսված են բարձրագույն օդաչուական վարժանքների համար։

Հ. Թումանյան
8

Մեծ Բրիտանիան կմիանա Նորվեգիայի P1118 նավաշինական ծրագրին և երեք օժանդակ նավ կգնի ծովային ականների որոնման ու վնասազերծման համար։ Առաջին նավի մատակարարումը նախատեսված է 2031 թվականին։

Հ. Թումանյան
38

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։

Հ. Թումանյան
29

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Հ. Թումանյան
28

Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։

Հ. Թումանյան
26

Գերմանիան, Ավստրիան, Նիդեռլանդները, Դանիան և Հունաստանը նոյեմբերի 16-ին հայտարարել են Ռուանդայի հետ բանակցությունների մասին։ Նրանք ցանկանում են այնտեղ ընդունման կենտրոն ստեղծել այն մարդկանց համար, որոնք ԵՄ-ում մնալու իրավունք չունեն և չեն կարող վերադառնալ իրենց ծագման երկիր։

Հ. Թումանյան
24

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Հ. Թումանյան
23

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։

Հ. Թումանյան
21

Ամերիկյան Kraus Hamdani Aerospace ընկերությունը նոյեմբերի 12-ին հայտնել է, որ ԱՄՆ բանակն իր գնումների ծրագրերից մեկի համար ընտրել է K1000ULE էլեկտրական անօդաչու թռչող սարքը։ Ընկերությունը չի հրապարակել պատվերի ծավալը կամ մատակարարման ժամկետները։

Հ. Թումանյան
21

ՄԱԿ-ի կլիմայական համաժողովի նախագահությունը նոյեմբերի 16-ին հրապարակել է Անթալիայում քննարկվող ընդհանուր որոշման նախագիծը։ Տեքստում ներառված է նաև զարգացող երկրներին կլիմայի փոփոխությանը հարմարվելու համար տրամադրվող ֆինանսավորումն առնվազն 120 միլիարդ դոլարի հասցնելու առաջարկը։

Հ. Թումանյան
16

Տոկիոյի և Հյուսիսարևմտյան համալսարանների հետազոտողները լույսի օգնությամբ ծակոտկեն բյուրեղում ստեղծել են ռադիկալների զույգեր՝ ընտրողաբար բևեռացնելով դրանց սպինային վիճակներից մեկը։ Փորձում այդ բևեռացման պահպանման տևողությունը փոխվել է՝ կախված բյուրեղի ծակոտիներում գտնվող նյութից։

Հ. Թումանյան
15

Բրազիլիայում հետազոտված 47 տապիրներից ու հսկա մրջնակերներից 43-ի արյան մեջ միկրոպլաստիկ են հայտնաբերել։ Մասնիկներ են գտել նաև Պանտանալի ճահճային շրջանում հետազոտված բոլոր կենդանիների արյան մեջ, թեև նրանցից մի քանիսն ապրել են կառուցապատված տարածքներից ավելի քան 65 կիլոմետր հեռու։

Հ. Թումանյան
13

Հռոմի պապ Լևոն XIV-ը նոյեմբերի 12-ին Պերուի մայրաքաղաքում հանդիպել է վեց մարդու, որոնք, Վատիկանի հաղորդմամբ, բռնության են ենթարկվել հոգևորականների և եկեղեցական հաստատությունների ներկայացուցիչների կողմից։ Մեկ ժամից ավելի տևած հանդիպմանը քննարկվել է, թե ինչպես կարող է եկեղեցին ավելի լավ լսել ու աջակցել բռնությունից տուժածներին։

Հ. Թումանյան
10

Հյուսիսատլանտյան հարթ կետերի հետազոտությամբ զբաղվող կոնսորցիումը 2025 թվականի համար գնահատել է այս տեսակի թվաքանակը մոտ 382 կենդանի։ Նոյեմբերի 16-ին հրապարակված գնահատականը 1,8 տոկոսով ցածր է 2024 թվականի վերանայված ցուցանիշից։

Հ. Թումանյան
9

Հարավային Աֆրիկայի Արևելյան Քեյփ նահանգում գտնված գանգն ու կմախքի մյուս ոսկորները պատկանել են գիտությանը մինչ այդ անհայտ դինոզավրի։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ առանձնյակը կշռել է մոտ 400 կիլոգրամ, թեև դեռ ակտիվորեն աճում էր։

Հ. Թումանյան
9

Դանիայի Սեյերո կղզում թաղված տղամարդը մանկության տարիներին հիմնականում սնվել է ծովից ստացած մթերքներով։ Նրա ատամների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ պատանեկությունից սկսած նա ավելի շատ ցամաքային սնունդ է օգտագործել՝ այն ժամանակ, երբ տարածաշրջանում արդեն հայտնվել էին առաջին երկրագործները։

Հ. Թումանյան
9

Ֆրանսիայում կառուցված «Նեարխոս» ֆրեգատը նոյեմբերի 13-ին առաջին նավարկությունն է սկսել Հունաստանի դրոշի ներքո։ Հունաստանի ռազմածովային ուժերը նավը պաշտոնապես ընդունել էին հոկտեմբերի 30-ին։

Հ. Թումանյան
9

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերը նոյեմբերի 13-ին հայտնել են, որ B-21 Raider ռմբակոծիչի փորձանմուշից թռիչքի ընթացքում փորձնական զինամթերք են բաց թողել։ Գերատեսչությունը չի հրապարակել փորձարկման ճշգրիտ օրը կամ զինամթերքի տեսակը։

Հ. Թումանյան
8

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի ակադեմիան նոյեմբերի 12-ին ընդունել է չորս T-19A Kestrel ինքնաթիռ։ Դրանք ակադեմիայի առաջին ինքնաթիռներն են, որոնք նախատեսված են բարձրագույն օդաչուական վարժանքների համար։

Հ. Թումանյան
8

Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի գլխավորած խումբը ջրային էլեկտրոլիտ է մշակել, որը թույլ է տալիս յոդային էլեկտրոդում ավելի շատ լիցք կուտակել։ Այդ էլեկտրոլիտով փորձնական ցինկ-յոդային բջիջները լիցքավորման և լիցքաթափման 1000 ցիկլից հետո պահպանել են սկզբնական տարողության 96 տոկոսը։

Հ. Թումանյան
8

Մեծ Բրիտանիան կմիանա Նորվեգիայի P1118 նավաշինական ծրագրին և երեք օժանդակ նավ կգնի ծովային ականների որոնման ու վնասազերծման համար։ Առաջին նավի մատակարարումը նախատեսված է 2031 թվականին։

Հ. Թումանյան
8

Մոնղոլիայի նախագահ Ուխնաագիյն Խուրելսուխը նոյեմբերի 17-ին հայտարարել է, որ մտադիր է հեռանալ պաշտոնից։ Նա հերքել է պետական երկաթուղու նախագծից անձնական օգուտ ստանալու մեղադրանքը։ Հրաժարականը պետք է հաստատի խորհրդարանը։

Բոլոր հոդվածները