Նոյեմբերի 12, հինգշաբթի
Հ. Թումանյան
2

Քեմբրիջի համալսարանի և Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի հետազոտողները պահպանված արյան նմուշներով վերականգնել են սուր միելոիդ լեյկեմիային նախորդող գենետիկական փոփոխությունների ընթացքը։ Նրանց հաշվարկով՝ հետագայում հիվանդացած 47 կանանց մոտ երկու երրորդի դեպքում առաջին մուտացիան, որը բջիջներին աճի առավելություն է տվել, առաջացել է մինչև 20 տարեկանը։

Հ. Թումանյան
5

Թայվանի նախագահ Լայ Ցինդեն նոյեմբերի 12-ին ներկայացրել է Չինաստանի Շենժեն քաղաքում կայանալիք Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցության (ԱԽՏՀ) գագաթնաժողովում իր ներկայացուցչին՝ Acer-ի հիմնադիր Սթեն Շիին։ Լայը հայտարարել է, որ Թայվանը հանդիպմանը կմասնակցի մյուս անդամների հետ հավասար հիմունքներով։

Հ. Թումանյան
2

Բրիտանական թանգարանի հետազոտողները պարզել են, որ Հին Եգիպտոսում կոկորդիլոսների զմռսման համար տարբեր խառնուրդներ են օգտագործել։ Կոմ Օմբոյում, սակայն, նույն բաղադրատոմսը պահպանվել է մի քանի դար։

Հ. Թումանյան
2

Ավստրալիայի պաշտպանության նախարարությունը նոյեմբերի 11-ին հայտնել է, որ Արևմտյան Ավստրալիայում սկսվել է բանակի նոր ծանր դեսանտային նավերի կառուցումը։ Առաջին նավերի համար պողպատը սկսել են կտրել հոկտեմբերի վերջին։

Հ. Թումանյան
2

Ինդոնեզիայի փոխնախագահ Ջիբրան Ռակաբումինգ Ռական նոյեմբերի 12-ին Ջակարտայում իր հրաժարականի դիմումը հանձնել է Ժողովրդական խորհրդակցական ժողովի ղեկավարությանը։ Ժողովի ղեկավարները կքննարկեն հետագա քայլերը։

Հ. Թումանյան
2

Աստղագետներն այլ մեթոդով վերամշակել են այն ռադիոդիտումների տվյալները, որոնց հիման վրա 2019-ին հրապարակվել էր սև խոռոչի առաջին պատկերը։ Նրանք կրկին ստացել են M87* սև խոռոչի ստվերը շրջապատող լուսավոր օղակը։

Հ. Թումանյան
3

Եվրահանձնաժողովը նոյեմբերի 11-ին ներկայացրել է առցանց գնումների և բաժանորդագրությունների նոր կանոնների նախագիծը։ Այն նախատեսում է արգելել գնորդներին շտապեցնող կեղծ ազդակները և սահմանափակել անչափահասներին ուղղված անհատականացված գովազդը։

Հ. Թումանյան
2

Հարավային Դակոտայում՝ մոտ 1,5 կիլոմետր խորության վրա, սկսել են հավաքել նեյտրինոների ուսումնասիրման DUNE փորձի առաջին կրիոստատը։ Այդ ջերմամեկուսացված տարայում կտեղադրվի դետեկտոր, որը կգրանցի Իլինոյսից ուղարկված նեյտրինոները։

Հ. Թումանյան
4

Իսպանիայում նոյեմբերի 11-ին համընդհանուր գործադուլ են սկսել՝ պահանջելով մատչելի բնակարաններ և ավելի բարձր աշխատավարձեր։ Երկրի երկու խոշորագույն արհմիությունների մասնակցությամբ նման գործադուլ չէր եղել 2012 թվականից ի վեր։

Հ. Թումանյան
2

Չինաստանի կենտրոնական հեռուստատեսությունը նոյեմբերի 9-ին ցուցադրել է երկրի ռազմաօդային ուժերի GJ-11 հարվածային անօդաչուն՝ գետնի վրա և թռիչքի ընթացքում։ Հեռուստաալիքը նաև հայտնել է, որ սարքն առաջին մարտական զինամթերքով փորձարկման ժամանակ խոցել է թիրախը։

Հ. Թումանյան
2

Պերուի հարավում՝ Նասկայի մշակույթի մոտ 1600 տարվա վաղեմության գերեզմանում, հնագետները երկու մանկան աճյուն են գտել նույն կավե անոթում։ Նրանցից մեկի գանգի կենտրոնում մեկ ակնակապիճ կար։ Հին ԴՆԹ-ի վերլուծությունը ցույց է տվել, որ երեխան ունեցել է 13-րդ քրոմոսոմի լրացուցիչ պատճեն։

Հ. Թումանյան
3

Արկտիկայից վերցված սառցանմուշները ցույց են տվել, որ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին Մոնտանայի Անակոնդայի պղնձաձուլարանի արտանետումները հասել են Գրենլանդիա։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ գործարանից տարածված մկնդեղն ու կապարն աղտոտել են Հյուսիսային Ամերիկայի զգալի մասը։

Հ. Թումանյան
3

Նոյեմբերի 11-ին Անթալիայում բացվել է ՄԱԿ-ի կլիմայական համաժողովի՝ COP31-ի առաջնորդների երկօրյա գագաթնաժողովը։ Թուրքիան առաջարկում է մինչև 2035 թվականն էլեկտրաէներգիայի բաժինը հասցնել համաշխարհային էներգասպառման 35 տոկոսի։

Հ. Թումանյան
2

ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատը նոյեմբերի 10-ին 211 կողմ և 204 դեմ ձայներով պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթի իմփիչմենթի բանաձևն ուղարկել է իրավական հարցերի հանձնաժողով։ Որոշմամբ նախաձեռնությունը չի հասել լիագումար քվեարկության, և Հեգսեթը շարունակում է պաշտոնավարել։

Հ. Թումանյան
2

Ֆրանսիական Thales ընկերությունը հայտնել է, որ կարող է արագացնել Ռումինիայի ռազմաօդային ուժերի համար նախատեսված առաջին երկու շարժական ռադարների մատակարարումը։ Խոսքը 12 ռադարների պատվերի մասին է, որը ֆինանսավորվում է Եվրամիության SAFE ծրագրով։

Հ. Թումանյան
2

«Ջեյմս Ուեբ» և Gemini North աստղադիտակների տվյալներում աստղագետները գտել են երկու լուսարձակող աղբյուր, որոնք տեսնում ենք Մեծ պայթյունից մոտ 900 միլիոն տարի անց եղած վիճակում։ Դրանց սպեկտրները հուշում են, որ գործ ունենք երկու գերզանգվածային սև խոռոչի հետ, թեև մեկ քվազարի կրկնապատկված պատկերի վարկածը դեռ լիովին չի բացառվել։

Հ. Թումանյան
3

Ուկրաինայի և Ռուսաստանի պատվիրակությունները նոյեմբերի 10-ին ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ հանդիպել են Աբու Դաբիում։ Փետրվարից ի վեր առաջին եռակողմ բանակցությունների ընթացքում, ըստ Կիևի, քննարկվել են անվտանգության երաշխիքներն ու ռազմագերիների ազատ արձակումը։ Հանդիպումը նախատեսվում է շարունակել նոյեմբերի 11-ին։

Հ. Թումանյան
2

Հետազոտողները պարզել են, որ ձգումը բացում է տալին սպիտակուցի մի հատված, որի միջոցով դրա մոլեկուլները կապվում են միմյանց։ Այս մեխանիզմն օգնում է հասկանալ, թե ինչպես են բջիջները փոխում շրջակա հյուսվածքին ամրանալու ձևը մեխանիկական ուժերի ազդեցությամբ։

Հ. Թումանյան
3

Չինաստանը 2026 թվականի հունվարից հոկտեմբեր 1,04 տրիլիոն դոլարով ավելի շատ ապրանք է արտահանել, քան ներմուծել։ Երկիրն այդ շեմը հատել է նախորդ տարվանից մեկ ամիս շուտ։

Հ. Թումանյան
2

Նորվեգական Kongsberg Maritime ընկերությունը ներկայացրել է Arctic Hunter անանձնակազմ նավի նախագիծը։ Այն նախատեսված է սուզանավեր հայտնաբերելու համար և առաջարկվել է Մեծ Բրիտանիայի թագավորական նավատորմի Type 92 ծրագրի համար։

Հ. Թումանյան
2

Global Carbon Project-ի հաշվարկով՝ 2026 թվականին ածխաթթու գազի համաշխարհային արտանետումները կարող են հասնել 43,3 միլիարդ տոննայի՝ նախորդ տարվա 42,8 միլիարդի դիմաց։ Հանածո վառելիքից արտանետումների փոքր նվազումը չի փոխհատուցի հողօգտագործման փոփոխություններից արտանետումների աճը։

Հ. Թումանյան
2

Կալիֆոռնիայի ընտրողները մերժել են միլիարդատերերի ունեցվածքը միանվագ հարկելու նախաձեռնությունը։ Associated Press-ը նոյեմբերի 9-ին արձանագրել է, որ դեմ քվեարկածներն ապահովել են հաղթանակը։ Նահանգի պետքարտուղարը վերջնական արդյունքները կհաստատի դեկտեմբերի 11-ին։

Հ. Թումանյան
2

Մոտ վեց միլիոն տարի առաջ Պերուի ներկայիս ափերի մոտ ապրել է գաճաճ կաշալոտ, որի գանգի երկու կեսերը կտրուկ տարբերվել են։ Գանգի և պարանոցի կառուցվածքից գիտնականները ենթադրում են, որ կենդանին կեր է փնտրել ծովի հատակին։

Հ. Թումանյան
2

Թայվանը նոյեմբերի 8-ին ընդունել է ԱՄՆ-ից գնված F-16 Block 70 կործանիչների երկրորդ խմբաքանակը։ Նոր ինքնաթիռների թիվը հասել է հինգի՝ պատվիրված 66-ից։

Հ. Թումանյան
2

Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկին նոյեմբերի 9-ին հեռախոսով զրուցել է Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդիի հետ։ Կիևի հաղորդմամբ՝ Հնդկաստանը պատրաստ է միջնորդել Սև ծովում հացահատիկի արտահանման միջանցքներ ստեղծելու հարցում։

Հ. Թումանյան
3

AT 2016blu հսկա աստղը մոտավորապես 113 օրը մեկ կտրուկ պայծառանում է։ «Չանդրա» տիեզերական աստղադիտակի տվյալները հուշում են, որ բռնկումների պատճառը աստղից նյութ կլանող սև խոռոչը կամ նեյտրոնային աստղն է։

Հ. Թումանյան
2

Իսպանիայում նոյեմբերի 29-ի արտահերթ ընտրություններից առաջ հրապարակված երկու հարցմամբ Ժողովրդական կուսակցությունն առաջ է սոցիալիստներից։ Երկու գնահատականներով էլ պահպանողականները Vox-ի հետ կարող են անցնել խորհրդարանի ստորին պալատում մեծամասնության շեմը։

Հ. Թումանյան
4

Կլիմայական մոդելների համաձայն՝ այս դարում շոգի որոշ ալիքներ կարող են գերազանցել վերջին տարիների ռեկորդները նույնիսկ ցածր արտանետումների դեպքում։ Բարձր արտանետումների սցենարներում որոշ շրջաններում ծայրահեղ շոգը կարող է ամիսներ տևել։

Հ. Թումանյան
2

Ճապոնիան և Ֆիլիպինները Մանիլայում ստորագրել են 4,3 միլիարդ իենի (մոտ 27 միլիոն դոլարի) անվտանգության աջակցության փաստաթղթերը։ Դրանցով Տոկիոն նախատեսում է Ֆիլիպիններին տրամադրել առափնյա ռադիոլոկացիոն համակարգ և դիտարկման անօդաչուներ։

Հ. Թումանյան
3

Airbus A320 ATRA հետազոտական ինքնաթիռը Գերմանիայում ավարտել է ստուգիչ թռիչքները՝ Eurofighter Typhoon կործանիչի նոր ռադարի միացված վիճակում։ Այժմ այն ծառայելու է որպես թռչող լաբորատորիա՝ ռադարը փորձարկելու և կատարելագործելու համար։

Հ. Թումանյան
5

Թայվանի նախագահ Լայ Ցինդեն նոյեմբերի 12-ին ներկայացրել է Չինաստանի Շենժեն քաղաքում կայանալիք Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցության (ԱԽՏՀ) գագաթնաժողովում իր ներկայացուցչին՝ Acer-ի հիմնադիր Սթեն Շիին։ Լայը հայտարարել է, որ Թայվանը հանդիպմանը կմասնակցի մյուս անդամների հետ հավասար հիմունքներով։

Հ. Թումանյան
4

Մեծ յոթնյակի երկրների արտգործնախարարները նոյեմբերի 9-ին և 10-ին հանդիպում են Փարիզում։ Օրակարգում են Ուկրաինային տրամադրվող օգնությունը, Մերձավոր Արևելքի իրավիճակը և էներգամատակարարման անվտանգությունը։

Հ. Թումանյան
4

Ավստրալիացի հետազոտողները նեյրացանցերի ուսուցման արդյունքների տարբերությունը կապել են մեկնարկային պայմանների ֆրակտալ կառուցվածքի հետ։ Նրանց փորձերում նույնիսկ գրեթե նույն կարգավորումներով ուսուցանված ցանցերը կարող էին տարբեր պատասխաններ տալ։

Հ. Թումանյան
4

Իսպանիայում նոյեմբերի 11-ին համընդհանուր գործադուլ են սկսել՝ պահանջելով մատչելի բնակարաններ և ավելի բարձր աշխատավարձեր։ Երկրի երկու խոշորագույն արհմիությունների մասնակցությամբ նման գործադուլ չէր եղել 2012 թվականից ի վեր։

Հ. Թումանյան
4

Կլիմայական մոդելների համաձայն՝ այս դարում շոգի որոշ ալիքներ կարող են գերազանցել վերջին տարիների ռեկորդները նույնիսկ ցածր արտանետումների դեպքում։ Բարձր արտանետումների սցենարներում որոշ շրջաններում ծայրահեղ շոգը կարող է ամիսներ տևել։

Հ. Թումանյան
4

Ֆրանսիան պատրաստվում է MBDA ընկերությունից պատվիրել ծովային բազավորման MdCN թևավոր հրթիռի նոր՝ Mk2 տարբերակը։ Առաջին մատակարարումները նախատեսված են 2030 թվականին։

Հ. Թումանյան
4

Չիկագոյի համալսարանի Hyde Park Labs կենտրոնում սկսել է աշխատել IBM-ի՝ Իլինոյս նահանգում տեղակայված առաջին քվանտային համակարգիչը։ Այն նախատեսված է քվանտային ալգորիթմներ մշակելու և իրական սարքի վրա փորձարկելու համար։

Հ. Թումանյան
3

Իսրայելի նախագահ Իսահակ Հերցոգը նոյեմբերի 7-ին հայտարարել է, որ նոր կառավարություն կազմելու մանդատը կտա «Յաշար» կուսակցության առաջնորդ Գադի Էյզենկոտին։ Մանդատի պաշտոնական փոխանցումը նախատեսված է նոյեմբերի 8-ին՝ նախագահի նստավայրում։

Հ. Թումանյան
3

Արկտիկայից վերցված սառցանմուշները ցույց են տվել, որ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին Մոնտանայի Անակոնդայի պղնձաձուլարանի արտանետումները հասել են Գրենլանդիա։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ գործարանից տարածված մկնդեղն ու կապարն աղտոտել են Հյուսիսային Ամերիկայի զգալի մասը։

Հ. Թումանյան
3

Ամերիկյան Shield AI-ն հավաքել է ուղղաձիգ թռիչքի և վայրէջքի համար նախագծվող X-BAT մարտական անօդաչուի առաջին լիաչափ նախատիպը։ Այժմ այն պատրաստում են փորձարկումների. հավաքման ավարտի մասին ընկերությունը հայտնել է նոյեմբերի 4-ին։

Հ. Թումանյան
3

Աստղի լույսը հեռացնելու նոր մեթոդով աստղագետներն առաջին անգամ ստացել են 51 Էրիդանի b հսկա էկզոմոլորակի պատկերը 4,3 միկրոմետր ալիքի երկարությամբ։ «Ջեյմս Ուեբ» տիեզերական աստղադիտակի նույն տվյալների նախորդ մշակման ժամանակ մոլորակի ազդանշանը չէր երևացել։

Հ. Թումանյան
3

Մեծ Բրիտանիայի թագավորական նավատորմը Պորտսմուտում ծառայության է ընդունել անանձնակազմ կատերների համար նախատեսված իր առաջին էսկադրիլիան։ Ստորաբաժանումը կշահագործի Kraken K3 Scout և Rattler կատերները։

Հ. Թումանյան
3

Airbus A320 ATRA հետազոտական ինքնաթիռը Գերմանիայում ավարտել է ստուգիչ թռիչքները՝ Eurofighter Typhoon կործանիչի նոր ռադարի միացված վիճակում։ Այժմ այն ծառայելու է որպես թռչող լաբորատորիա՝ ռադարը փորձարկելու և կատարելագործելու համար։

Հ. Թումանյան
3

Չինաստանը 2026 թվականի հունվարից հոկտեմբեր 1,04 տրիլիոն դոլարով ավելի շատ ապրանք է արտահանել, քան ներմուծել։ Երկիրն այդ շեմը հատել է նախորդ տարվանից մեկ ամիս շուտ։

Հ. Թումանյան
3

Ֆիզիկոսները պղնձօքսիդային գերհաղորդչի «կեղծ ճեղքի» էներգիան կապել են էլեկտրոնների զույգավորման հետ։ Արդյունքը հուշում է, որ ավելի բարձր ջերմաստիճանում գերհաղորդականության համար վճռորոշ կարող է լինել զույգերի քվանտային համաձայնեցվածությունը։

Հ. Թումանյան
3

ԱՄՆ բանակը Լեհաստանում ավարտել է FD-1 որսիչ անօդաչուի հնգօրյա գնահատումը։ Զինվորականներն այն դիտարկում են որպես զանգվածային անօդաչու հարձակումներին հակազդելու ավելի մատչելի միջոց, սակայն խոցումների վիճակագրություն չեն հրապարակել։

Հ. Թումանյան
3

Եվրահանձնաժողովը նոյեմբերի 11-ին ներկայացրել է առցանց գնումների և բաժանորդագրությունների նոր կանոնների նախագիծը։ Այն նախատեսում է արգելել գնորդներին շտապեցնող կեղծ ազդակները և սահմանափակել անչափահասներին ուղղված անհատականացված գովազդը։

Հ. Թումանյան
3

Ուկրաինայի և Ռուսաստանի պատվիրակությունները նոյեմբերի 10-ին ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ հանդիպել են Աբու Դաբիում։ Փետրվարից ի վեր առաջին եռակողմ բանակցությունների ընթացքում, ըստ Կիևի, քննարկվել են անվտանգության երաշխիքներն ու ռազմագերիների ազատ արձակումը։ Հանդիպումը նախատեսվում է շարունակել նոյեմբերի 11-ին։

Հ. Թումանյան
3

Մեծ խաղաղօվկիանոսյան աղբային գոտու որոշ հատվածներում ջուրը երկու տասնամյակի ընթացքում ավելի վառ կապտականաչավուն երանգ է ստացել։ Բերգենի համալսարանի հետազոտողները ենթադրում են, որ պատճառներից մեկը կարող է լինել ջրում կախված միկրոպլաստիկի կուտակումը, սակայն պատճառահետևանքային կապը դեռ վերջնականապես հաստատված չէ։

Հ. Թումանյան
3

Մոնաշի և Օքսֆորդի համալսարանների ֆիզիկոսները պերովսկիտի բարակ թաղանթում հայտնաբերել են տեղային էլեկտրական բևեռացում։ Այն ի հայտ է գալիս բյուրեղի որոշ հատվածների սահմաններին և ընդգրկում է ընդամենը մի քանի ատոմային շերտ։

Հ. Թումանյան
20

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Հ. Թումանյան
11

NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։

Հ. Թումանյան
7

Հարավկորեական DAPA գործակալությունը հայտնել է ծովային հետևակի MAH հարվածային ուղղաթիռի մշակման ավարտի մասին։ Սերիական արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2027 թվականին՝ սպառազինության, նավերից շահագործման և շրջակա միջավայրի ազդեցության փորձարկումներից հետո։

Հ. Թումանյան
7

Արևմտյան Ավստրալիայի չորային տարածքները ձմեռային առատ անձրևներից հետո ծածկվել են վայրի ծաղիկներով։ Landsat 8 արբանյակի պատկերներում երևում է, թե մեկ տարվա ընթացքում ինչպես է փոխվել շրջանի բուսածածկը։

Հ. Թումանյան
7

Binance կրիպտոարժութային բորսան հայտարարել է, որ կիբերհարձակման հետևանքները վերացնելու համար իր միջոցներից պահուստավորել է ավելի քան 6,34 միլիարդ դոլար։ Ընկերության նախնական գնահատմամբ՝ միջադեպի ընդհանուր վնասը մոտ 6,3 միլիարդ դոլար է։ Բորսան խոստացել է ամբողջությամբ ծածկել օգտատերերի կորուստները։

Հ. Թումանյան
7

ԱՄՆ-ում և Իսրայելում ավելի քան մեկ միլիոն կանանց լաբորատոր տվյալների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ դաշտանադադարի շրջանում փոփոխվում են ոչ միայն սեռական հորմոնները։ Մի շարք ցուցանիշներում հետազոտողները հայտնաբերել են կտրուկ անցում, իսկ հորմոնային փոփոխությունները՝ վերջին դաշտանից ավելի քան տասը տարի առաջ։

Հ. Թումանյան
7

NASA-ի նոր քարտեզները ցույց են տալիս, որ 2026 թվականի Էլ Նինյոյի ընթացքում Խաղաղ օվկիանոսի հասարակածային ջրերի որոշ հատվածներ ավելի կապույտ են դարձել։ Փոփոխությունը կապված է ֆիտոպլանկտոնի՝ ջրի վերին շերտում ապրող մանրադիտակային օրգանիզմների նվազման հետ։

Հ. Թումանյան
7

Շվեդիայի 10 հիվանդանոցի կոյուղաջրերի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ հակաբիոտիկների մնացորդները նպաստում են դեղակայուն բակտերիաների գերակշռմանը։ Գիտնականներն այդ ազդեցությունը հիմնականում կապել են ցիպրոֆլոքսացինի և ցեֆոտաքսիմի հետ։

Հ. Թումանյան
7

Սենեգալում հոկտեմբերի 31-ին բացվել են Դակար-2026 պատանեկան օլիմպիական խաղերը՝ Աֆրիկայում անցկացվող առաջին օլիմպիական մարզական իրադարձությունը։ Մինչև նոյեմբերի 13-ը Դակարում և հարակից երկու քաղաքներում կմրցեն շուրջ 2700 պատանի մարզիկներ։

Հ. Թումանյան
6

Գիտնականները պահպանված սնկային նմուշը կապել են Ganoderma lucidum-ի՝ 1781 թվականից եկող անվանման հետ՝ ստեղծելով տեսակի նույնականացման հուսալի հենակետ։ Այն կօգնի տարբերակել այս սունկը արևելաասիական ռեյշիից, որի հետ այն հաճախ շփոթում են։

Հ. Թումանյան
6

Գիտնականները նանոսարքի միջոցով կարդացել են ալտերմագնիսի ներքին մագնիսական վիճակը՝ այն վերածելով էլեկտրական ազդանշանի։ Փորձը ցույց է տվել, որ զրոյական ընդհանուր մագնիսացմամբ նյութից հնարավոր է ստանալ տեղեկություն կրող սպինային հոսանք։

Հ. Թումանյան
6

Չինական «Տյանգուն» տիեզերակայանում գիտնականները ռուբիդիումի մոտ 20 հազար ատոմից կազմված ամպ են ստացել, որի համարժեք ջերմաստիճանը գնահատել են 9,7 պիկոկելվին։ Սա բացարձակ զրոյից ընդամենը կելվինի տրիլիոներորդական մասերով բարձր ջերմաստիճան է։

Հ. Թումանյան
6

RIKEN-ի և գործընկեր հաստատությունների հետազոտողները նվազեցրել են սիլիցիումային քուբիթների միաժամանակյա կառավարման ժամանակ առաջացող սխալները։ Մեկ ընդհանուր միկրոալիքային գծով երեք քուբիթի զուգահեռ աշխատանքի դեպքում մեկքուբիթային գործողությունների ճշգրտությունը գերազանցել է 99,99%-ը, իսկ հինգի դեպքում կազմել է մոտ 99,9%։

Հ. Թումանյան
5

Չինաստանում հայտնաբերված երկու գրեթե ամբողջական կմախքները վկայում են, որ մոտ 237 միլիոն տարի առաջ ապրած երկկենցաղը կարող էր մշտապես բնակվել ծովում՝ առանց ցամաքի կամ քաղցրահամ ջրի կարիքի։ Հետազոտողները Gerrothorax maritimus անունով նկարագրված տեսակը համարում են ամբողջովին ծովային կենսակերպի առաջին հայտնի օրինակը երկկենցաղների շրջանում։

Հ. Թումանյան
5

ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ Ուկրաինայի և Ռուսաստանի ներկայացուցիչները նոյեմբերի 10–11-ին Աբու Դաբիում աշխատանքային բանակցություններ կանցկացնեն։ Այդ մասին նոյեմբերի 2-ին հայտարարել է ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆը՝ նշելով, որ օրակարգում կլինեն հետպատերազմյան անվտանգության պայմանավորվածություններն ու պատերազմի ավարտին ուղղված քայլերը։

Հ. Թումանյան
5

Երևանում ավարտված COP17 համաժողովում երկրներն ընդունել են «Երևանյան ուղին»՝ մինչև 2030 թվականը կենսաբազմազանության պահպանման նպատակների իրականացումն արագացնելու համար։ Ֆինանսավորման մի շարք հարցեր, այդ թվում՝ Կալի հիմնադրամի կառուցվածքը, մնացել են չլուծված։

Հ. Թումանյան
5

Չինաստանի և Ֆիլիպինների արտգործնախարարները նոյեմբերի 3-ի հեռախոսազրույցում պայմանավորվել են պահպանել դիվանագիտական կապը։ Հարավչինական ծովում կողմերի հավակնությունները շարունակում են բախվել, իսկ վեճի կարգավորման նոր համաձայնության մասին չի հայտարարվել։

Հ. Թումանյան
5

Բրազիլիայի նախագահ Լուիս Ինասիու Լուլա դա Սիլվան հաղթել է հոկտեմբերի 25-ին անցկացված նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլում։ Նա երկիրը կգլխավորի չորրորդ ժամկետով՝ այս անգամ առաջ անցնելով սենատոր Ֆլավիու Բոլսոնարուից։

Հ. Թումանյան
5

Բրիստոլի համալսարանի հետազոտողները շոշափելիքի տվիչից ստացված տվյալները փոխանցել են մարդու ուղեղի լաբորատոր օրգանոիդներին և դրանց արձագանքներով տարբերակել Բրայլի 26 տառերը։ Երեք օրգանոիդի ազդանշանները համակցելիս համակարգի ճանաչման ճշտությունը հասել է 83 տոկոսի։

Հ. Թումանյան
5

Ֆիզիկոսները ցույց են տվել, որ բիսմութի սուլֆիդը կարող է ուժեղ կլանել լույսը և միաժամանակ դանդաղեցնել լուսային գրգռմամբ առաջացած էլեկտրոնների ու խոռոչների վերամիավորումը։ Այս համադրությունը կարող է օգտակար լինել ավելի արդյունավետ արևային տարրեր ստեղծելու համար։

Բոլոր հոդվածները