Նոյեմբերի 13, ուրբաթ
Հ. Թումանյան
1

Տոկիոյի և Հյուսիսարևմտյան համալսարանների հետազոտողները լույսի օգնությամբ ծակոտկեն բյուրեղում ստեղծել են ռադիկալների զույգեր՝ ընտրողաբար բևեռացնելով դրանց սպինային վիճակներից մեկը։ Փորձում այդ բևեռացման պահպանման տևողությունը փոխվել է՝ կախված բյուրեղի ծակոտիներում գտնվող նյութից։

Հ. Թումանյան
9

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։

Հ. Թումանյան
8

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի ակադեմիան նոյեմբերի 12-ին ընդունել է չորս T-19A Kestrel ինքնաթիռ։ Դրանք ակադեմիայի առաջին ինքնաթիռներն են, որոնք նախատեսված են բարձրագույն օդաչուական վարժանքների համար։

Հ. Թումանյան
4

Ֆիզիկոսները պարզել են, որ իրար նկատմամբ մոտ 1,1 աստիճանով պտտված գրաֆենի երկու շերտի էլեկտրական դիմադրությունը կտրուկ փոխվում է, երբ նյութը ձգում կամ սեղմում են։ Դեֆորմացիայի նկատմամբ այդ զգայունությունը փորձի որոշ պայմաններում սովորական մետաղների ցուցանիշը գերազանցել է ավելի քան 100 անգամ։

Հ. Թումանյան
13

Հռոմի պապ Լևոն XIV-ը նոյեմբերի 12-ին Պերուի մայրաքաղաքում հանդիպել է վեց մարդու, որոնք, Վատիկանի հաղորդմամբ, բռնության են ենթարկվել հոգևորականների և եկեղեցական հաստատությունների ներկայացուցիչների կողմից։ Մեկ ժամից ավելի տևած հանդիպմանը քննարկվել է, թե ինչպես կարող է եկեղեցին ավելի լավ լսել ու աջակցել բռնությունից տուժածներին։

Հ. Թումանյան
15

Բրազիլիայում հետազոտված 47 տապիրներից ու հսկա մրջնակերներից 43-ի արյան մեջ միկրոպլաստիկ են հայտնաբերել։ Մասնիկներ են գտել նաև Պանտանալի ճահճային շրջանում հետազոտված բոլոր կենդանիների արյան մեջ, թեև նրանցից մի քանիսն ապրել են կառուցապատված տարածքներից ավելի քան 65 կիլոմետր հեռու։

Հ. Թումանյան
21

Ամերիկյան Kraus Hamdani Aerospace ընկերությունը նոյեմբերի 12-ին հայտնել է, որ ԱՄՆ բանակն իր գնումների ծրագրերից մեկի համար ընտրել է K1000ULE էլեկտրական անօդաչու թռչող սարքը։ Ընկերությունը չի հրապարակել պատվերի ծավալը կամ մատակարարման ժամկետները։

Հ. Թումանյան
24

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Հ. Թումանյան
29

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Հ. Թումանյան
3

Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովը նոյեմբերի 12-ին Դուբլինում համախմբել է ավելի քան 40 երկրի առաջնորդների։ Հանդիպման շրջանակում Եվրամիությունը հայտնել է, որ Ուկրաինայի համար իր պահուստներից հատկացնում է 500 գեներատոր։

Հ. Թումանյան
2

Մինչև 2100 թվականն ուսումնասիրված 993 տեսակի կակտուսների ավելի քան մեկ քառորդը կարող է կորցնել իր համար կլիմայապես պիտանի տարածքի առնվազն 80 տոկոսը։ Նոր գնահատականը զգալիորեն ավելի մտահոգիչ է, քանի որ հետազոտողները միջին ջերմաստիճանից ու տեղումներից բացի հաշվի են առել նաև ուժեղ երաշտները։

Հ. Թումանյան
2

Nvidia-ի համահիմնադիր Ջենսեն Հուանգը նոյեմբերի 12-ին հրաժարական է տվել՝ 33 տարի ընկերությունը ղեկավարելուց հետո։ Գլխավոր տնօրենի պաշտոնը ժամանակավորապես կստանձնի ֆինանսական տնօրեն Քոլեթ Քրեսը։

Հ. Թումանյան
2

Բելգիայի պաշտպանության նախարարությունը նախատեսում է «Blue Dome» նոր ցանցի համար ձեռք բերել «Thales»-ի արտադրության 14 շարժական ռադար։ Ծրագրի առաջին համակարգերը նախատեսվում է ստանալ և աստիճանաբար շահագործման հանձնել 2027 թվականից։

Հ. Թումանյան
3

Քեմբրիջի համալսարանի և Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի հետազոտողները պահպանված արյան նմուշներով վերականգնել են սուր միելոիդ լեյկեմիային նախորդող գենետիկական փոփոխությունների ընթացքը։ Նրանց հաշվարկով՝ հետագայում հիվանդացած 47 կանանց մոտ երկու երրորդի դեպքում առաջին մուտացիան, որը բջիջներին աճի առավելություն է տվել, առաջացել է մինչև 20 տարեկանը։

Հ. Թումանյան
5

Թայվանի նախագահ Լայ Ցինդեն նոյեմբերի 12-ին ներկայացրել է Չինաստանի Շենժեն քաղաքում կայանալիք Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցության (ԱԽՏՀ) գագաթնաժողովում իր ներկայացուցչին՝ Acer-ի հիմնադիր Սթեն Շիին։ Լայը հայտարարել է, որ Թայվանը հանդիպմանը կմասնակցի մյուս անդամների հետ հավասար հիմունքներով։

Հ. Թումանյան
2

Բրիտանական թանգարանի հետազոտողները պարզել են, որ Հին Եգիպտոսում կոկորդիլոսների զմռսման համար տարբեր խառնուրդներ են օգտագործել։ Կոմ Օմբոյում, սակայն, նույն բաղադրատոմսը պահպանվել է մի քանի դար։

Հ. Թումանյան
2

Ավստրալիայի պաշտպանության նախարարությունը նոյեմբերի 11-ին հայտնել է, որ Արևմտյան Ավստրալիայում սկսվել է բանակի նոր ծանր դեսանտային նավերի կառուցումը։ Առաջին նավերի համար պողպատը սկսել են կտրել հոկտեմբերի վերջին։

Հ. Թումանյան
2

Ինդոնեզիայի փոխնախագահ Ջիբրան Ռակաբումինգ Ռական նոյեմբերի 12-ին Ջակարտայում իր հրաժարականի դիմումը հանձնել է Ժողովրդական խորհրդակցական ժողովի ղեկավարությանը։ Ժողովի ղեկավարները կքննարկեն հետագա քայլերը։

Հ. Թումանյան
2

Աստղագետներն այլ մեթոդով վերամշակել են այն ռադիոդիտումների տվյալները, որոնց հիման վրա 2019-ին հրապարակվել էր սև խոռոչի առաջին պատկերը։ Նրանք կրկին ստացել են M87* սև խոռոչի ստվերը շրջապատող լուսավոր օղակը։

Հ. Թումանյան
3

Եվրահանձնաժողովը նոյեմբերի 11-ին ներկայացրել է առցանց գնումների և բաժանորդագրությունների նոր կանոնների նախագիծը։ Այն նախատեսում է արգելել գնորդներին շտապեցնող կեղծ ազդակները և սահմանափակել անչափահասներին ուղղված անհատականացված գովազդը։

Հ. Թումանյան
2

Հարավային Դակոտայում՝ մոտ 1,5 կիլոմետր խորության վրա, սկսել են հավաքել նեյտրինոների ուսումնասիրման DUNE փորձի առաջին կրիոստատը։ Այդ ջերմամեկուսացված տարայում կտեղադրվի դետեկտոր, որը կգրանցի Իլինոյսից ուղարկված նեյտրինոները։

Հ. Թումանյան
4

Իսպանիայում նոյեմբերի 11-ին համընդհանուր գործադուլ են սկսել՝ պահանջելով մատչելի բնակարաններ և ավելի բարձր աշխատավարձեր։ Երկրի երկու խոշորագույն արհմիությունների մասնակցությամբ նման գործադուլ չէր եղել 2012 թվականից ի վեր։

Հ. Թումանյան
2

Չինաստանի կենտրոնական հեռուստատեսությունը նոյեմբերի 9-ին ցուցադրել է երկրի ռազմաօդային ուժերի GJ-11 հարվածային անօդաչուն՝ գետնի վրա և թռիչքի ընթացքում։ Հեռուստաալիքը նաև հայտնել է, որ սարքն առաջին մարտական զինամթերքով փորձարկման ժամանակ խոցել է թիրախը։

Հ. Թումանյան
2

Պերուի հարավում՝ Նասկայի մշակույթի մոտ 1600 տարվա վաղեմության գերեզմանում, հնագետները երկու մանկան աճյուն են գտել նույն կավե անոթում։ Նրանցից մեկի գանգի կենտրոնում մեկ ակնակապիճ կար։ Հին ԴՆԹ-ի վերլուծությունը ցույց է տվել, որ երեխան ունեցել է 13-րդ քրոմոսոմի լրացուցիչ պատճեն։

Հ. Թումանյան
3

Արկտիկայից վերցված սառցանմուշները ցույց են տվել, որ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին Մոնտանայի Անակոնդայի պղնձաձուլարանի արտանետումները հասել են Գրենլանդիա։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ գործարանից տարածված մկնդեղն ու կապարն աղտոտել են Հյուսիսային Ամերիկայի զգալի մասը։

Հ. Թումանյան
3

Նոյեմբերի 11-ին Անթալիայում բացվել է ՄԱԿ-ի կլիմայական համաժողովի՝ COP31-ի առաջնորդների երկօրյա գագաթնաժողովը։ Թուրքիան առաջարկում է մինչև 2035 թվականն էլեկտրաէներգիայի բաժինը հասցնել համաշխարհային էներգասպառման 35 տոկոսի։

Հ. Թումանյան
2

ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատը նոյեմբերի 10-ին 211 կողմ և 204 դեմ ձայներով պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթի իմփիչմենթի բանաձևն ուղարկել է իրավական հարցերի հանձնաժողով։ Որոշմամբ նախաձեռնությունը չի հասել լիագումար քվեարկության, և Հեգսեթը շարունակում է պաշտոնավարել։

Հ. Թումանյան
2

Ֆրանսիական Thales ընկերությունը հայտնել է, որ կարող է արագացնել Ռումինիայի ռազմաօդային ուժերի համար նախատեսված առաջին երկու շարժական ռադարների մատակարարումը։ Խոսքը 12 ռադարների պատվերի մասին է, որը ֆինանսավորվում է Եվրամիության SAFE ծրագրով։

Հ. Թումանյան
2

«Ջեյմս Ուեբ» և Gemini North աստղադիտակների տվյալներում աստղագետները գտել են երկու լուսարձակող աղբյուր, որոնք տեսնում ենք Մեծ պայթյունից մոտ 900 միլիոն տարի անց եղած վիճակում։ Դրանց սպեկտրները հուշում են, որ գործ ունենք երկու գերզանգվածային սև խոռոչի հետ, թեև մեկ քվազարի կրկնապատկված պատկերի վարկածը դեռ լիովին չի բացառվել։

Հ. Թումանյան
3

Ուկրաինայի և Ռուսաստանի պատվիրակությունները նոյեմբերի 10-ին ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ հանդիպել են Աբու Դաբիում։ Փետրվարից ի վեր առաջին եռակողմ բանակցությունների ընթացքում, ըստ Կիևի, քննարկվել են անվտանգության երաշխիքներն ու ռազմագերիների ազատ արձակումը։ Հանդիպումը նախատեսվում է շարունակել նոյեմբերի 11-ին։

Հ. Թումանյան
29

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Հ. Թումանյան
24

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Հ. Թումանյան
21

Ամերիկյան Kraus Hamdani Aerospace ընկերությունը նոյեմբերի 12-ին հայտնել է, որ ԱՄՆ բանակն իր գնումների ծրագրերից մեկի համար ընտրել է K1000ULE էլեկտրական անօդաչու թռչող սարքը։ Ընկերությունը չի հրապարակել պատվերի ծավալը կամ մատակարարման ժամկետները։

Հ. Թումանյան
15

Բրազիլիայում հետազոտված 47 տապիրներից ու հսկա մրջնակերներից 43-ի արյան մեջ միկրոպլաստիկ են հայտնաբերել։ Մասնիկներ են գտել նաև Պանտանալի ճահճային շրջանում հետազոտված բոլոր կենդանիների արյան մեջ, թեև նրանցից մի քանիսն ապրել են կառուցապատված տարածքներից ավելի քան 65 կիլոմետր հեռու։

Հ. Թումանյան
13

Հռոմի պապ Լևոն XIV-ը նոյեմբերի 12-ին Պերուի մայրաքաղաքում հանդիպել է վեց մարդու, որոնք, Վատիկանի հաղորդմամբ, բռնության են ենթարկվել հոգևորականների և եկեղեցական հաստատությունների ներկայացուցիչների կողմից։ Մեկ ժամից ավելի տևած հանդիպմանը քննարկվել է, թե ինչպես կարող է եկեղեցին ավելի լավ լսել ու աջակցել բռնությունից տուժածներին։

Հ. Թումանյան
9

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։

Հ. Թումանյան
8

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի ակադեմիան նոյեմբերի 12-ին ընդունել է չորս T-19A Kestrel ինքնաթիռ։ Դրանք ակադեմիայի առաջին ինքնաթիռներն են, որոնք նախատեսված են բարձրագույն օդաչուական վարժանքների համար։

Հ. Թումանյան
5

Թայվանի նախագահ Լայ Ցինդեն նոյեմբերի 12-ին ներկայացրել է Չինաստանի Շենժեն քաղաքում կայանալիք Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցության (ԱԽՏՀ) գագաթնաժողովում իր ներկայացուցչին՝ Acer-ի հիմնադիր Սթեն Շիին։ Լայը հայտարարել է, որ Թայվանը հանդիպմանը կմասնակցի մյուս անդամների հետ հավասար հիմունքներով։

Հ. Թումանյան
4

Չիկագոյի համալսարանի Hyde Park Labs կենտրոնում սկսել է աշխատել IBM-ի՝ Իլինոյս նահանգում տեղակայված առաջին քվանտային համակարգիչը։ Այն նախատեսված է քվանտային ալգորիթմներ մշակելու և իրական սարքի վրա փորձարկելու համար։

Հ. Թումանյան
4

Ֆիզիկոսները պարզել են, որ իրար նկատմամբ մոտ 1,1 աստիճանով պտտված գրաֆենի երկու շերտի էլեկտրական դիմադրությունը կտրուկ փոխվում է, երբ նյութը ձգում կամ սեղմում են։ Դեֆորմացիայի նկատմամբ այդ զգայունությունը փորձի որոշ պայմաններում սովորական մետաղների ցուցանիշը գերազանցել է ավելի քան 100 անգամ։

Հ. Թումանյան
4

Մեծ յոթնյակի երկրների արտգործնախարարները նոյեմբերի 9-ին և 10-ին հանդիպում են Փարիզում։ Օրակարգում են Ուկրաինային տրամադրվող օգնությունը, Մերձավոր Արևելքի իրավիճակը և էներգամատակարարման անվտանգությունը։

Հ. Թումանյան
4

Ավստրալիացի հետազոտողները նեյրացանցերի ուսուցման արդյունքների տարբերությունը կապել են մեկնարկային պայմանների ֆրակտալ կառուցվածքի հետ։ Նրանց փորձերում նույնիսկ գրեթե նույն կարգավորումներով ուսուցանված ցանցերը կարող էին տարբեր պատասխաններ տալ։

Հ. Թումանյան
4

Իսպանիայում նոյեմբերի 11-ին համընդհանուր գործադուլ են սկսել՝ պահանջելով մատչելի բնակարաններ և ավելի բարձր աշխատավարձեր։ Երկրի երկու խոշորագույն արհմիությունների մասնակցությամբ նման գործադուլ չէր եղել 2012 թվականից ի վեր։

Հ. Թումանյան
4

Կլիմայական մոդելների համաձայն՝ այս դարում շոգի որոշ ալիքներ կարող են գերազանցել վերջին տարիների ռեկորդները նույնիսկ ցածր արտանետումների դեպքում։ Բարձր արտանետումների սցենարներում որոշ շրջաններում ծայրահեղ շոգը կարող է ամիսներ տևել։

Հ. Թումանյան
3

Նոյեմբերի 11-ին Անթալիայում բացվել է ՄԱԿ-ի կլիմայական համաժողովի՝ COP31-ի առաջնորդների երկօրյա գագաթնաժողովը։ Թուրքիան առաջարկում է մինչև 2035 թվականն էլեկտրաէներգիայի բաժինը հասցնել համաշխարհային էներգասպառման 35 տոկոսի։

Հ. Թումանյան
3

Իսրայելի նախագահ Իսահակ Հերցոգը նոյեմբերի 7-ին հայտարարել է, որ նոր կառավարություն կազմելու մանդատը կտա «Յաշար» կուսակցության առաջնորդ Գադի Էյզենկոտին։ Մանդատի պաշտոնական փոխանցումը նախատեսված է նոյեմբերի 8-ին՝ նախագահի նստավայրում։

Հ. Թումանյան
3

Արկտիկայից վերցված սառցանմուշները ցույց են տվել, որ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին Մոնտանայի Անակոնդայի պղնձաձուլարանի արտանետումները հասել են Գրենլանդիա։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ գործարանից տարածված մկնդեղն ու կապարն աղտոտել են Հյուսիսային Ամերիկայի զգալի մասը։

Հ. Թումանյան
3

Քեմբրիջի համալսարանի և Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի հետազոտողները պահպանված արյան նմուշներով վերականգնել են սուր միելոիդ լեյկեմիային նախորդող գենետիկական փոփոխությունների ընթացքը։ Նրանց հաշվարկով՝ հետագայում հիվանդացած 47 կանանց մոտ երկու երրորդի դեպքում առաջին մուտացիան, որը բջիջներին աճի առավելություն է տվել, առաջացել է մինչև 20 տարեկանը։

Հ. Թումանյան
3

Ամերիկյան Shield AI-ն հավաքել է ուղղաձիգ թռիչքի և վայրէջքի համար նախագծվող X-BAT մարտական անօդաչուի առաջին լիաչափ նախատիպը։ Այժմ այն պատրաստում են փորձարկումների. հավաքման ավարտի մասին ընկերությունը հայտնել է նոյեմբերի 4-ին։

Հ. Թումանյան
3

Մեծ Բրիտանիայի թագավորական նավատորմը Պորտսմուտում ծառայության է ընդունել անանձնակազմ կատերների համար նախատեսված իր առաջին էսկադրիլիան։ Ստորաբաժանումը կշահագործի Kraken K3 Scout և Rattler կատերները։

Հ. Թումանյան
29

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Հ. Թումանյան
24

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Հ. Թումանյան
21

Ամերիկյան Kraus Hamdani Aerospace ընկերությունը նոյեմբերի 12-ին հայտնել է, որ ԱՄՆ բանակն իր գնումների ծրագրերից մեկի համար ընտրել է K1000ULE էլեկտրական անօդաչու թռչող սարքը։ Ընկերությունը չի հրապարակել պատվերի ծավալը կամ մատակարարման ժամկետները։

Հ. Թումանյան
20

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Հ. Թումանյան
15

Բրազիլիայում հետազոտված 47 տապիրներից ու հսկա մրջնակերներից 43-ի արյան մեջ միկրոպլաստիկ են հայտնաբերել։ Մասնիկներ են գտել նաև Պանտանալի ճահճային շրջանում հետազոտված բոլոր կենդանիների արյան մեջ, թեև նրանցից մի քանիսն ապրել են կառուցապատված տարածքներից ավելի քան 65 կիլոմետր հեռու։

Հ. Թումանյան
13

Հռոմի պապ Լևոն XIV-ը նոյեմբերի 12-ին Պերուի մայրաքաղաքում հանդիպել է վեց մարդու, որոնք, Վատիկանի հաղորդմամբ, բռնության են ենթարկվել հոգևորականների և եկեղեցական հաստատությունների ներկայացուցիչների կողմից։ Մեկ ժամից ավելի տևած հանդիպմանը քննարկվել է, թե ինչպես կարող է եկեղեցին ավելի լավ լսել ու աջակցել բռնությունից տուժածներին։

Հ. Թումանյան
11

NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։

Հ. Թումանյան
9

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։

Հ. Թումանյան
8

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի ակադեմիան նոյեմբերի 12-ին ընդունել է չորս T-19A Kestrel ինքնաթիռ։ Դրանք ակադեմիայի առաջին ինքնաթիռներն են, որոնք նախատեսված են բարձրագույն օդաչուական վարժանքների համար։

Հ. Թումանյան
7

Binance կրիպտոարժութային բորսան հայտարարել է, որ կիբերհարձակման հետևանքները վերացնելու համար իր միջոցներից պահուստավորել է ավելի քան 6,34 միլիարդ դոլար։ Ընկերության նախնական գնահատմամբ՝ միջադեպի ընդհանուր վնասը մոտ 6,3 միլիարդ դոլար է։ Բորսան խոստացել է ամբողջությամբ ծածկել օգտատերերի կորուստները։

Հ. Թումանյան
7

ԱՄՆ-ում և Իսրայելում ավելի քան մեկ միլիոն կանանց լաբորատոր տվյալների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ դաշտանադադարի շրջանում փոփոխվում են ոչ միայն սեռական հորմոնները։ Մի շարք ցուցանիշներում հետազոտողները հայտնաբերել են կտրուկ անցում, իսկ հորմոնային փոփոխությունները՝ վերջին դաշտանից ավելի քան տասը տարի առաջ։

Հ. Թումանյան
7

NASA-ի նոր քարտեզները ցույց են տալիս, որ 2026 թվականի Էլ Նինյոյի ընթացքում Խաղաղ օվկիանոսի հասարակածային ջրերի որոշ հատվածներ ավելի կապույտ են դարձել։ Փոփոխությունը կապված է ֆիտոպլանկտոնի՝ ջրի վերին շերտում ապրող մանրադիտակային օրգանիզմների նվազման հետ։

Հ. Թումանյան
7

Շվեդիայի 10 հիվանդանոցի կոյուղաջրերի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ հակաբիոտիկների մնացորդները նպաստում են դեղակայուն բակտերիաների գերակշռմանը։ Գիտնականներն այդ ազդեցությունը հիմնականում կապել են ցիպրոֆլոքսացինի և ցեֆոտաքսիմի հետ։

Հ. Թումանյան
7

Սենեգալում հոկտեմբերի 31-ին բացվել են Դակար-2026 պատանեկան օլիմպիական խաղերը՝ Աֆրիկայում անցկացվող առաջին օլիմպիական մարզական իրադարձությունը։ Մինչև նոյեմբերի 13-ը Դակարում և հարակից երկու քաղաքներում կմրցեն շուրջ 2700 պատանի մարզիկներ։

Հ. Թումանյան
7

Հարավկորեական DAPA գործակալությունը հայտնել է ծովային հետևակի MAH հարվածային ուղղաթիռի մշակման ավարտի մասին։ Սերիական արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2027 թվականին՝ սպառազինության, նավերից շահագործման և շրջակա միջավայրի ազդեցության փորձարկումներից հետո։

Հ. Թումանյան
6

Գիտնականները նանոսարքի միջոցով կարդացել են ալտերմագնիսի ներքին մագնիսական վիճակը՝ այն վերածելով էլեկտրական ազդանշանի։ Փորձը ցույց է տվել, որ զրոյական ընդհանուր մագնիսացմամբ նյութից հնարավոր է ստանալ տեղեկություն կրող սպինային հոսանք։

Հ. Թումանյան
6

Չինական «Տյանգուն» տիեզերակայանում գիտնականները ռուբիդիումի մոտ 20 հազար ատոմից կազմված ամպ են ստացել, որի համարժեք ջերմաստիճանը գնահատել են 9,7 պիկոկելվին։ Սա բացարձակ զրոյից ընդամենը կելվինի տրիլիոներորդական մասերով բարձր ջերմաստիճան է։

Հ. Թումանյան
6

RIKEN-ի և գործընկեր հաստատությունների հետազոտողները նվազեցրել են սիլիցիումային քուբիթների միաժամանակյա կառավարման ժամանակ առաջացող սխալները։ Մեկ ընդհանուր միկրոալիքային գծով երեք քուբիթի զուգահեռ աշխատանքի դեպքում մեկքուբիթային գործողությունների ճշգրտությունը գերազանցել է 99,99%-ը, իսկ հինգի դեպքում կազմել է մոտ 99,9%։

Հ. Թումանյան
6

Գիտնականները պահպանված սնկային նմուշը կապել են Ganoderma lucidum-ի՝ 1781 թվականից եկող անվանման հետ՝ ստեղծելով տեսակի նույնականացման հուսալի հենակետ։ Այն կօգնի տարբերակել այս սունկը արևելաասիական ռեյշիից, որի հետ այն հաճախ շփոթում են։

Հ. Թումանյան
5

Չինաստանում հայտնաբերված երկու գրեթե ամբողջական կմախքները վկայում են, որ մոտ 237 միլիոն տարի առաջ ապրած երկկենցաղը կարող էր մշտապես բնակվել ծովում՝ առանց ցամաքի կամ քաղցրահամ ջրի կարիքի։ Հետազոտողները Gerrothorax maritimus անունով նկարագրված տեսակը համարում են ամբողջովին ծովային կենսակերպի առաջին հայտնի օրինակը երկկենցաղների շրջանում։

Բոլոր հոդվածները