559

Ցերեկային քունը նվազեցնում է սրտի կաթվածի և ինսուլտի վտանգը

Գիտնականները պարզել են, որ շաբաթվա մեջ մի քանի անգամ ցերեկային ժամերին կարճատև ննջելու դեպքում հնարավոր է խուսափել սիրտ-անոթային հիվանդություններից:

Ցերեկային քուն
Ցերեկային քուն / ©am1.news / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Ցերեկային քունը հաճախ ուսումնասիրվում է աշխատունակության համատեքստում: Պարզված է, որ կարճատև ննջելու դեպքում քնկոտությունը նվազում է, իսկ աշխատելու ունակությունը՝ բարելավվում: Ցերեկային քնի և սիրտ-անոթային հիվանդությունների միջև կապի վերաբերյալ ավելի վաղ արված ուսումնասիրություններից հայտնի է դարձել, որ ցերեկային կարճատև քունը նվազեցնում է այդ հիվանդությունների պատճառով առաջացող մահերը:

Հետագայում, սակայն, ստացվել են տվյալներ, որ ցերեկային նինջը, ընդհակառակը, մեծացնում է սրտի և անոթների հիվանդության վտանգը: Վերջերս արված ուսումնասիրությունների տվյալների համաձայն՝ խնդիրը կարող է կապ ունենալ քնի տևողության հետ: Վերջինով պայմանավորված հիվանդության վտանգի գրաֆիկը կրում է J -աձև կառուցվածք: Քնի բացակայության դեպքում վտանգն ավելի մեծ է, քան կարճատև (մինչև 30 րոպե) քնի դեպքում: Իսկ ահա կես ժամից ավել քնելու դեպքում նշված հիվանդությունների վտանգը կրկին մեծանում է:

Հետազոտությունների մեծ մասը համեմատել են միայն ցերեկային քնի առկայությունը կամ բացակայությունը և միայն դրա տևողությունը, բայց ոչ՝ հաճախականությունը: Բացի այդ, ուսումնասիրված են միայն հիվանդության պատճառով մահացության դեպքերը, մինչդեռ սիրտ-անոթային ոչ մահացու հիվանդությունների առաջացումը: Աշխատանքների մեծ մասում հաշվի առնված չեն քնի խախտման և անկախ պայմանների փաստերը:

Նոր հետազոտությամբ գիտնականները դիտարկել են քնի հաճախականության, դրա միջին տևողության և սիրտ-անոթային մահացու և ոչ մահացու հիվանդություններով հիվանդացման միջև կապը: Ընտրվել է 3462 մարդ, միջին տարիքը՝ 57,1, ովքեր նշված հիվանդություններով տառապելու վերաբերյալ անամնեզ չունեն:

5,3 տարվա դիտարկման ընթացքում մասնակիցների մոտ սիրտ-անոթային հիվանդությունների զարգացման 155 դեպք է արձանագրվել: Վտանգն ընդհանրապես ցերեկը չքնածների համեմատ 48%-ով քիչ է նրանց մոտ, ովքեր շաբաթվա ընթացքում մեկ-երկու անգամ ննջել են ցերեկը: Հավելյալ տեղեկությունների՝ տարիք, սեռ, կրթություն, ծխել, նստակյաց կյանք, քաշ, գիշերվա քնի տևողություն, առողջության նախնական վիճակ, հաշվառման արդյունքում վտանգի մեծացումը, որը կապված է ամենօրյա ցերեկային քնով և որը ակնհայտ է եղել մասնակցի ընտրության ժամանակ, ավելի քիչ է եղել:

Բացի այդ, ոչ մի կապ չի հայտնաբերվել քնի տևողության և սիրտ-անոթային հիվանդությունների վտանգի ահագնացման միջև: 65 տարեկանից բարձր անձանց համար ցերեկային քունը քիչ օգտակար է, սակայն այստեղ կարող է ազդեցություն ունենալ նաև այլ հանգամանք: Տարեցները հաճախ են պատահական ննջում, ինչը անառողջության նշան է, ինչպես նաև նրանց օրն աշխատանքային գրաֆիկից կախում չունի, ուստի կարող են ավելի երկար քնել:

Ուսումնասիրության արդյունքները միանշանակ չեն պատասխանում այն հարցին, թե պե՞տք է ցերեկը քնել կամ ոչ, սակայն թույլ է տալիս եզրակացնել, որ պարբերաբար ննջելն օգտակար է սրտի համար՝ ի տարբերություն ընդհանրապես չննջելու:

Մեկ այլ հանգամանք է գիշերային քնի որակը: Ցերեկային նինջը դրական է անդրադառնում սրտի վրա այն դեպքում, երբ գիշերային քունը կազմում է նվազագույնը 6 ժամ: Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ ցերեկային երկար քունը մեծացնում է հիվանդանալու վտանգը, սակայն միայն նրանց մոտ, ովքեր երկար են քնել գիշերը: Գիշերային կարճ քնի դեպքում ցերեկային երկար քունն առաջինի պակասը լրացնում է:

Գիտնականները նշում են, որ ցերեկային քնի ժամանակի, տևողության և պատճառների ուսումնասիրման մեխանիզմը կատարյալ չէ, և այն սահմանափակում է նմանատիպ հետազոտությունների արդյունքների կիրառումը: Քնին նվիրված աշխատանքներում կարևորվում է նախատեսվածությունը կամ պատահականությունը, հաճախակիությունը, անառողջության նշան կամ կիսատ քնի պակաս հանդիսանալու հանգամանքները: Բացի այդ, սահմանափակումները վերաբերում են ննջի գնահատման օբյեկտիվ մեթոդին: Պոլիսոմնոգրաֆիան ընդունված մեթոդ է գիշերային քնի մակարդակի և տևողության գնահատման համար: Սակայն դա նպատակահարմար չէ ցերեկային քունը գնահատելու համար:

Ակտիոգրաֆիան, որն օգտագործվում է 24 ժամվա ընթացքում քնի ակտիվության և աշխատունակության գնահատման համար, առավել հուսալի է քնի ընդհանուր տևողության, արդյունավետության կանխատեսման համար: Սակայն այն ի վիճակի չէ տարբերել նինջը պասիվ աշխատունակությունից, հատկապես նստակյաց մարդկանց մոտ: Առկա է ննջի գնահատումն իրականացնելու համար անհրաժեշտ միջոցառման կարիք՝ առողջությանը սպառնացող վտանգի գնահատման համար:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Հոկտեմբերի 14, 19:17
Հ. Թումանյան

Ֆիզիկոսների տեսական հաշվարկները ցույց են տվել, որ լույսի քվանտային տատանումները կարող են փոխել ատոմներից արձակվող էլեկտրոնների ազդանշանը։ Այդ փոփոխությունը չափման մեջ կարող է երևալ որպես մի քանի տասնյակ ատտովայրկյանի լրացուցիչ ուշացում՝ լույսի հատկությունները հետազոտելու նոր հնարավորություն տալով։

Հոկտեմբերի 14, 09:46
Հ. Թումանյան

Գերմանիայի Հելֆտա թագավորական նստավայրի պեղումներում հայտնաբերվել է X դարի քարե շենք՝ նկուղով և լավ պահպանված մուտքի աստիճաններով։ Դրա նշանակությունը դեռ պարզ չէ․ հնագետները քննարկում են հյուրատան կամ նստավայրի կառավարչի տան վարկածները։

Հոկտեմբերի 15, 12:06
Հ. Թումանյան

NASA-ի Roman տիեզերական աստղադիտակի լայնադաշտ տեսախցիկի օպտիկական սխալը կարգաբերումից հետո կազմել է 63 նանոմետր՝ նախատեսված մոտ 90 նանոմետրի փոխարեն։ Արդյունքը կարևոր է ապագա լայնածավալ դիտումների համար, սակայն աստղադիտակի գիտական աշխատանքին նախապատրաստումը դեռ շարունակվում է։

Հոկտեմբերի 11, 22:04
Հ. Թումանյան

Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը պայմանական թույլտվություն է տվել ամերիկյան Agenus ընկերության Botvymo և Evamplix դեղամիջոցների համատեղ կիրառմանը՝ աղիների քաղցկեղի որոշակի տեսակի բուժման համար։ Ընկերության հաղորդմամբ՝ սա երկու դեղամիջոցների առաջին պաշտոնական գրանցումն է աշխարհում։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 12, 00:18
Հ. Թումանյան

Էկվադորի Ամազոնիայում հայտնաբերված Taczanowskia waska սարդի մարմնի ելուստները սնկային գոյացություններ են հիշեցնում։ Հետազոտողների վարկածով՝ այդ նմանությունը կարող է օգնել նրան խուսափել գիշատիչներից կամ աննկատ որսալ։

Սեպտեմբերի 22, 12:47
Հ. Թումանյան

Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։

Սեպտեմբերի 19, 20:24
Հ. Թումանյան

Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։

Հոկտեմբերի 4, 23:46
Հ. Թումանյան

Մի ինքնաթիռի հետևում երկար սպիտակ գիծ է ձգվում, իսկ մյուսի հետևում երկինքը մնում է պարզ։ Այս տարբերությունը պայմանավորված է օդի վիճակով և շարժիչների աշխատանքով, ոչ թե ինքնին ապացուցում է «թունավոր նյութերի ցրում»։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն