Քաղցկեղը հնարավոր չէ կանգնեցնել, բայց կարելի է զգուշանալ
2017թ. աշխարհում քաղցկեղից մահացել է 9,6 մլն մարդ, և տարեցտարի այդ թիվն աճում է: Մամուլում կան բազմաթիվ խորհուրդներ. դրանք քիչ տոկոսով կարող են նվազեցնել հավանականությունը, բայց ամբողջությամբ վերացնել՝ ոչ:
Լրատվամիջոցներում հաճախ տարածվում են պատմություններ, թե ինչպես կարելի է պայքարել քաղցկեղի դեմ: Աղբյուրը նշում է, որ այդ հիվանդությունից մարդկությունը չի կարող ձերբազատվել, թեև արդեն հայտնի է, թե որ խավն է ավելի հաճախ տառապում այդ հիվանդությամբ:
Մարդությունը սովոր է, որ գիտնականները պարբերաբար նոր միջոցներ գտնեն՝ տարբեր հիվանդությունների դեմ պայքարում: Թվում, թե ուր որ է՝ կգտնվի նաև քաղցկեղի դեմ միջոցը: Բայց դա մոտ ապագայում հնարավոր չէ: Այդ հիվանդության դեմ պայքարի մի քանի մեթոդներ որոշակիորեն օգտակար են, մեծացնում են ողջ մնալու հավանականությունը: Սակայն պատվաստումները արդյունավետ են միայն բջիջների հստակ տեսակների կամ վիրուսների համար:
Պատվաստանյութը շատ կարճ ժամանակ հետո կորցնում է արդյունավետությունը, քանի որ վիրուսներն արագորեն փոփոխություններ են կրում: Այդպես է նաև գրիպը, իսկ ՄԻԱՎ-ի դեպքում մուտացիան ավելի արագ է տեղի ունենում: Քաղցկեղածին բջիջների դեպքում իրավիճակն այլ է. յուրաքանչյուր մարդու մոտ ԴՆԹ-ն տարբերվում է մյուսներից, ուստի անհրաժեշտ է ունենալ միլիարդավոր տեսակների պատվաստանյութեր՝ յուրաքանչյուր ԴՆԹ-ի համար:
Այդպես է նաև դեղամիջոցների դեպքում. սպանելով քաղցկեղածին բջիջները՝ չսպանելով դրա շուրջը գտնվող ԴՆԹ բջիջները, մեծ դժվարություններ են առաջացնում: Հաճախ ռադիացիայի կամ քիմիաթերապիայի միջոցով բուժման հետևանքով քաղցկեղածին բջիջները ցրվում են՝ տարածվելով այլ օրգաններում: Բժիշկները կարողանում են մեծացնել այդ հիվանդությունից հետո ողջ մնալու հավանականություն, բայց դրանից մահացությունները կանգնեցնել չեն կարողանում: Հաղորդվում է, որ առավել բարդ է պայքարելը երեխա չունեցողների կամ քիչ երեխա ունեցողների մոտ առկա հիվանդության դեմ:
Խորհուրդ է տրվում մեծ հույսեր չկապել նաև գենետիկ խմբագրման վրա, ինչի մասին խոսակցություններ են գնում: Մամուլի հրապարակումներում նշված գործընթացի հաջողությունների մասին շատ է հաղորդվում, բայց իրականությունն այլ է: Հայտնի է, որ բազմաթիվ ԴՆԹ-ների գործառույթներ դեռևս բացահայտված չեն, և հստակ չէ, թե որ ԴՆԹ-ն խմբագրելու դեպքում հնարավոր է քաղցկեղի դեմն առնել: Վտանգ կա նաև բուժելու փոխարեն այլ գործառույթներ ևս վնասելու:
Քաղցկեղից խուսափելու մի քանի մեթոդներ են խորհուրդ է տրվում հոդվածում, որոնցից մեկը վազքն է. սիրողական մակարդակի վազքն անարդյունք կլինի, անհրաժեշտ է մարզական վազքի դիմել: Հայտնի է, որ վազորդների մոտ հիվանդանալու հավանականությունն ավելի քիչ է:
Մյուս խորհուրդը շատ երեխա ունենալն է: Ներկայումս Եվրոպայում և «եվրոպական» բնույթի հասարակություններում նկատվում է ծնելիության նվազում: Ըստ ներկայացվող տվյալների՝ 4 և ավելի երեխաներ ունեցողների մոտ կրկնակի անգամ նվազում է քաղցկեղի առաջացման հավանականությունը:
Կան նաև այլ խորհուրդներ՝ չծխել, ապրել մաքուր շրջակա միջավայրում, չշնչել այրվող պլաստիկի, աղբի, տերևների ծուխը, հեռու մնալ խոշոր հրդեհից: Խորհուրդ է տրվում նաև քիչ խմել գազավորված ըմպելիքներ՝ օնկոլոգի մոտ չհայտնվելու համար: Բայց այս ամենը հիվանդանալու հավանականությունը նվազեցնում է միայն մի քանի տասնյակ տոկոսով, բայց ոչ՝ ամբողջությամբ:
Telegram 
Facebook 
Google News Կոտայքի մարզում ավտոմեքենայից արձակված կրակոցներից երկու պարեկային ծառայող վիրավորվել է։ Ոստիկանությունը ձերբակալել է դեպքին առնչություն ունենալու մեջ կասկածվող երկու անձի։
Երևանում ամռան ամիսներին օրական մոտ 1700 տոննա կենցաղային աղբ է գոյանում, ձմռանը՝ շուրջ 1200 տոննա։ Քաղաքի աղբահանությունն իրականացվում է 45 աղբատարով։
Carlsberg Group-ը համաձայնության է հասել Հայաստանում PepsiCo-ի շշալցնող JI Pepsi Cola Bottler Armenia ընկերությունը գնելու շուրջ։ Գործարքի ավարտի համար անհրաժեշտ է Հայաստանի կառավարության կարգավորիչ հավանությունը։
Մի ինքնաթիռի հետևում երկար սպիտակ գիծ է ձգվում, իսկ մյուսի հետևում երկինքը մնում է պարզ։ Այս տարբերությունը պայմանավորված է օդի վիճակով և շարժիչների աշխատանքով, ոչ թե ինքնին ապացուցում է «թունավոր նյութերի ցրում»։
ՌԴ անվտանգության խորհրդի նախագահի տեղակալ Դմիտրի Մեդվեդևը քննադատել է Հայաստանի ղեկավարության արտաքին քաղաքականությունը։ Իրանի պետական հեռուստառադիոընկերությանը տված հարցազրույցում նա Հայաստանի համար ամենավտանգավոր սցենարն անվանել է «նոր Ուկրաինայի» վերածվելը։
Երևանում կասեցվել է «Սիթի» ընկերությանը պատկանող հացի և լավաշի արտադրամասի գործունեությունը։ Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմինը ստուգման ընթացքում սանիտարահիգիենիկ խախտումներ է հայտնաբերել։
Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։
Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։
2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
Վերջին մեկնաբանությունները