Հայաստանը ժողովրդագրական աղետի առաջ է կանգնած. Mercatornet
Հարցադրում է հնչում. «Արդյո՞ք նախորդ 2500 տարիների տառապանքները, հավատը, արարչագործությունները, էներգետիկան ու ձեռքբերումներն ի չիք կդառնան գլոբալ ժողովրդագրական ծանր պայմաններում»: Նշվում է, որ դա բացառելու և մեծ ընտանիքներ ունենալու ցանկությունը հայերի մոտ վերարժևորելու համար անհրաժեշտ է ավելին, քան պետական փոխհատուցումներն են:
Առողջապահության նախարարության Մոր և մանկան առողջության պահպանման վարչության պետի պաշտոնակատար Նունե Փաշայանի խոսքով` Հայաստանին ժողովրդագրական աղետ է սպառնում:
Փաշայանը նշել է, որ Հայաստանում մեկ կնոջը բաժին ընկնող ծնունդների թիվը 1,6 է, մինչդեռ բնակչության թվաքանակի պահպանման համար անհրաժեշտ է 2,1: Վերջին տվյալներով` կանանց 14,9%-ը և տղամարդկանց 9,5%-ն անպտուղ են:
Ըստ որոշ հաշվարկների` 21-րդ դարի վերջին երկրի բնակչության թիվը կարող է պակասել 1,5 մլն-ից: Պտղաբերության կենտրոնի հիմնադիր, Վերարտադրողական առողջության ասոցիացիայի նախագահ Էդուարդ Համբարձումյանն այս ցուցանիշներն անվանել է «սողացող ցեղասպանություն»: Մեկ այլ խնդիր է սեռի ընտրությունը. ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի տվյալներով` Հայաստանում սեռի ընտրության ամենաբարձր ցուցանիշներն են: 2018թ. ծնված 100 աղջկան բաժին է ընկնում 111 տղա:
Հայաստանի ժողովրդագրական խնդիրներին անդրադարձած հոդվածում նշվում է, որ փոքր երկիրը մշտապես պատերազմի մեջ է հարևան Ադրբեջանի հետ: Հակամարտության հետևանքով հազարավոր զինվորներ ու խաղաղ բնակիչներ են զոհվել, հարյուր հազարավորները տեղահանվել են էթնիկ զտման պատճառով:
Մեջբերելով ղեկավարների հայտարարությունները` շեշտվում է, որ Սերժ Սարգսյանը 2017թ. կանխատեսել էր, որ 2040թ. երկրի բնակչության թիվը կարող է հասնել 4 մլն-ի: Նիկոլ Փաշինյանը 2019-ին հայտարարել էր 2050թ. 5 մլն բնակչությամբ Հայաստան ունենալու մասին:
Բեյրութի հայտնի պայթյունից հետո հազարավոր լիբանանահայեր տեղափոխվել էին Հայաստան: Սակայն նշվում է, որ աշխատատեղերի պակասի պատճառով այլ երկրների խոշոր համայնքներից մեծ հայրենադարձությունն անիրատեսական է: Նախկինում հրապարակված հոդվածներում Հայաստանի ժողովրդական թիվ մեկ խնդիր համարվել է ազգային անվտանգությունը:
Նշվում է, որ հայ ժողովուրդը պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում պարբերաբար ենթարկվել է աղետների, արհավիրքների, որոնք խոչընդոտել են բնակչության աճին: Սակայն ընդգծվում է, որ այդ ամենին զուգահեռ` հայերը գոյատևել են և պահպանել են իրենց յուրօրինակ ու արժանապատիվ մշակույթը:
Պատմական շրջափուլերի մասին խոսելիս հիշատակվում է 405թ. Մեսրոպ Մաշտոցի կողմից հայոց յուրօրինակ այբուբենի ստեղծումը: Ընդգծվում է նաև, որ Հայաստանն առաջինն է ընդունել քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն` 301թ.: Հայերն, ինչպես նշվում է, ամբողջ աշխարհում գաղթօջախներ են ստեղծել` իրենց ներդրումն ունենալով աշխարհի մշակութային ու հասարակական կյանքում: Ազդեցիկ հայերի շարքում թվարկվում են Քիմ Քարդաշյանի, Շառլ Ազնավուրի, Քըրք Քըրքորյանի անունները:
Հոդվածը հարցադրում է հնչեցնում. «Արդյո՞ք նախորդ 2500 տարիների տառապանքները, հավատը, արարչագործությունները, էներգետիկան ու ձեռքբերումներն ի չիք կդառնան գլոբալ ժողովրդագրական ծանր պայմաններում»: Նշվում է, որ դա բացառելու և մեծ ընտանիքներ ունենալու ցանկությունը հայերի մոտ վերարժևորելու համար անհրաժեշտ է ավելին, քան պետական փոխհատուցումներն են:
Հյուսիսատլանտյան հարթ կետերի հետազոտությամբ զբաղվող կոնսորցիումը 2025 թվականի համար գնահատել է այս տեսակի թվաքանակը մոտ 382 կենդանի։ Նոյեմբերի 16-ին հրապարակված գնահատականը 1,8 տոկոսով ցածր է 2024 թվականի վերանայված ցուցանիշից։
Դանիայի Սեյերո կղզում թաղված տղամարդը մանկության տարիներին հիմնականում սնվել է ծովից ստացած մթերքներով։ Նրա ատամների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ պատանեկությունից սկսած նա ավելի շատ ցամաքային սնունդ է օգտագործել՝ այն ժամանակ, երբ տարածաշրջանում արդեն հայտնվել էին առաջին երկրագործները։
Մոնղոլիայի նախագահ Ուխնաագիյն Խուրելսուխը նոյեմբերի 17-ին հայտարարել է, որ մտադիր է հեռանալ պաշտոնից։ Նա հերքել է պետական երկաթուղու նախագծից անձնական օգուտ ստանալու մեղադրանքը։ Հրաժարականը պետք է հաստատի խորհրդարանը։
ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։
ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա