205

Յուրօրինակ քարացուկը պահպանել է կաղամարների վրա պտերոզավրերի որսի ապացույցները

Եվրոպացի հնէաբանները հայտնաբերել են թռչող պտերոզավրի ատամի կտորը, որը մնացել է մահից հրաշքով փրկված հնագույն գլխոտանու քարացած մարմնում:

Կաղամար որսացող պտերոզավր
Կաղամար որսացող պտերոզավր / ©Christian Klug / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Ժամանակակից թռչունների նախնիները՝ պտերոզավրերը, պատկանել են թռչող մողեսների ամենանշանավոր խմբին: Նրանց շարքում Rhamphorhynchus տեսակն առանձնացել է երկար, բարակ և ամուր պոչով՝ ծայրին փնջիկով: Ռամֆորինխները սնվել են հիմնականում ձկներով, որոնց որսացել են ջրի մեջ սուզվելով և օգտվելով երկար, ատամներով զինված երախով: Ձկան ոսկորներ ու թեփուկներ ոչ հաճախ են հանդիպում նրանց քարացուկներում:

Բոխումի Ռուրյան համալսարանից հնէաբան Ռենե Հոֆմանի գլխավորած խմբի կողմի կողմից ուսումնասիրված օրինակը ցույց է տվել, որ ռամֆորինխները որսացել են նաև ծովային այլ կենդանիների: Շուրջ 150 մլն տարի թվագրվող գլխոտանու մնացորդները պահպանել են նրան ճանկած մողեսի ատամը:

Յուրօրինակ գտածոն հայտնաբերվել է 2012թ. բավարական Այխշտետ քաղաքի մոտակայքում: Այստեղ, կրաքարի հին հանքավայր Զոլնհոֆենում գտնվում են յուրյան դարաշրջանի կենդանիների բազմաթիվ մնացորդներ, այդ թվում՝ դինոզավրերի ու պտերոզավրերի: Այդ հնագույն ժամանակներում այս քարքարոտ տեղանքը եղել է արևադարձային տաք ու ծանծաղուտ վայր՝ ոչ մեծ կղզյակներով:

 Окаменелость кальмара Plesioteuthis с четким следом зуба птерозавра, застрявшего в его мантии / ©René Hoffmann et al., 2020
Plesioteuthis կալմարի քարացուկ՝ պտերոզավրի ատամը նրա մարմնում / ©René Hoffmann et al., 2020

Իհարկե, այստեղ ծաղկում է ապրել ծովային կենդանիների համայնքը, որոնցով և սնվել են պտերոզավրերը: Նրանց շարքում հնէաբանները գտել են 30 սանտիմետրանոց կաղամարի հրաշալի պահպանված օրինակ, որը պատկանում է Plesioteuthis անհետացած տեսակին և պահպանել է գիշատիչ ռամֆորինխի ատամի հստակ հետքը:

Ենթադրվում է՝ պտերոզավրը սուզվել է կակղամորթի ետևից, ճանկել է նրան, բայց չի կարողացել դուրս բերել և ուտել: Որսը կարող էր, օրինակ, շատ մեծ և ուժեղ լինել կամ շատ խորը, և մողեսը չի կարողացել բարձրացնել նրան՝ վերջինի մարմնում թողնելով կոտրված ատամը:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 3, 10:10
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ Ուկրաինայի և Ռուսաստանի ներկայացուցիչները նոյեմբերի 10–11-ին Աբու Դաբիում աշխատանքային բանակցություններ կանցկացնեն։ Այդ մասին նոյեմբերի 2-ին հայտարարել է ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆը՝ նշելով, որ օրակարգում կլինեն հետպատերազմյան անվտանգության պայմանավորվածություններն ու պատերազմի ավարտին ուղղված քայլերը։

Նոյեմբերի 4, 14:03
Հ. Թումանյան

Չինաստանի և Ֆիլիպինների արտգործնախարարները նոյեմբերի 3-ի հեռախոսազրույցում պայմանավորվել են պահպանել դիվանագիտական կապը։ Հարավչինական ծովում կողմերի հավակնությունները շարունակում են բախվել, իսկ վեճի կարգավորման նոր համաձայնության մասին չի հայտարարվել։

Նոյեմբերի 3, 16:15
Հ. Թումանյան

Բջջային մշակույթների և մկների վրա կատարված փորձերը ցույց են տվել, որ cGAS սպիտակուցի կորուստը մեծացնում է բջիջներում խոլեստերինի կուտակումը և նպաստում ուռուցքի աճին։ Աշխատանքը բացահայտում է այս իմունային սպիտակուցի ևս մեկ գործառույթ՝ բջջակորիզում գեների ակտիվության կարգավորումը։

Հոկտեմբերի 30, 08:07
Հ. Թումանյան

Շվեդիայի 10 հիվանդանոցի կոյուղաջրերի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ հակաբիոտիկների մնացորդները նպաստում են դեղակայուն բակտերիաների գերակշռմանը։ Գիտնականներն այդ ազդեցությունը հիմնականում կապել են ցիպրոֆլոքսացինի և ցեֆոտաքսիմի հետ։

Նոյեմբերի 1, 20:00
Հ. Թումանյան

Սենեգալում հոկտեմբերի 31-ին բացվել են Դակար-2026 պատանեկան օլիմպիական խաղերը՝ Աֆրիկայում անցկացվող առաջին օլիմպիական մարզական իրադարձությունը։ Մինչև նոյեմբերի 13-ը Դակարում և հարակից երկու քաղաքներում կմրցեն շուրջ 2700 պատանի մարզիկներ։

Հոկտեմբերի 30, 11:14
Հ. Թումանյան

Հարավկորեական DAPA գործակալությունը հայտնել է ծովային հետևակի MAH հարվածային ուղղաթիռի մշակման ավարտի մասին։ Սերիական արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2027 թվականին՝ սպառազինության, նավերից շահագործման և շրջակա միջավայրի ազդեցության փորձարկումներից հետո։

Հոկտեմբերի 16, 17:03
Հ. Թումանյան

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 14, 09:35
Հ. Թումանյան

NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն