300

Անտարկտիդայում առաջին անգամ գորտի մնացորդներ են հայտնաբերել

Հնագույն գտածոն, պարզվել է, ժամանակակից սաղավարտագլուխ սուլորդների ընտանիքից է, որոնք բնակվում են Հարավային Ամերիկայի լեռնային տաք ու խոնավ հովիտներում:

Գտածոն 40 մլն տարեկան է
Գտածոն 40 մլն տարեկան է / © Jonas Hagström, The Swedish Museum of Natural History / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Անտարկտիկայի թերակղզու հյուսիսային եզերքում գտնվող Սիմոր կղզում հետազոտություն իրականացնող գիտնականներն այնտեղ հայտնաբերել են գորտի կոնքազդրային հոդերի և գանգի նմուշներ: Այս գտածոն կարող է էականորեն փոխել Անտարկտիդայի հնագույն կլիմայի վերաբերյալ:

Նախկինում գիտնականներն այս մայրցամաքում բազմիցս են հայտնաբերել հսկա երկկենցաղների գոյության ապացույցներ. կենդանիներն այստեղ թագավորել են շուրջ 200 միլիոն տարի առաջ՝ Տրիասային դարաշրջանում: Սակայն ներկայումս գոյություն ունեցող երկկենցաղներին հիշեցնող մնացորդներ հետազոտողները մինչև վերջերս չեն հայտնաբերել:

Գտածոները շուրջ 40 միլիոն տարեկան են: Սիմոր կղզում հայտնաբերված ոսկորների կառուցվածքը ցույց է տալիս, որ այս գորտը պատկանել է Calyptocephalellidae ընտանիքին: Դրա ժամանակակից ներկայացուցիչները՝ սաղավարտագլուխ սուլորդները, ներկայումս բնակվում են Հարավային Ամերիկայում՝ Կենտրոնական Անդերի տաք ու խոնավ հովիտներում: Այս հանգամանքը փաստում է, որ ընդամենը 40 միլիոն տարի առաջ նմանատիպ բնակլիմայական պայմաններ են եղել նաև Անտարկտիդայում:

Հնագույն գորտի անթատակի ոսկորների մնացորդները / © Mors, Reguero & Vasilyan, Scientific Reports, 2020

Գտածոն փոխում է գիտնականների պատկերացումներն այն մասին, թե ինչ շեշտակիորեն է փոխվել կլիման այդ մայրցամաքում: Գիտնականների մեծ մասի խոսքով՝ Անտարկտիդան բավականին արագորեն է ծածկվել սառույցով՝ շուրջ 40 միլիոն տարի առաջ, Ավստրալիայից առանձնանալուց հետո (վերջինիս հետ մինչ այդ կազմել է Գոնդվանա գերմայրցամաքի մասը): Սակայն մի շարք տվյալներ մատնանշում են, որ Անտարկտիդայում սառցաշերտերի ձևավորումը մեկնարկել է դեռ մինչև Երկրի հարավային կիսագնդի ժամանակակից մայրցամաքներից լիովին անջատվելը:

Հետազոտության հեղինակներից հնէաբան Թոմաս Մերսը նշել է, որ հարցն այն է, թե ինչքանով է մայրցամաքում ցուրտ եղել և ինչեր են այնտեղ բնակվել, երբ սկսել է ձևավորվել սառցաշերտը: Նրա խոսքով՝ գորտը ևս մեկ ապացույց է այն բանի, որ այն ժամանակ առնվազն Անտարկտիկայի թերակղզում բնական միջավայրը դեռևս նպաստավոր է եղել սառնարյուն կենդանիների համար, ինչպիսիք են ռեպտիլիաները (սողուններ) և ամֆիբիաները (երկկենցաղներ):

Ավելի վաղ հաղորդվել է, որ Հարավային Ավստրալիայում հայտնաբերվել են ժամանակակից բազմաբջիջ կենդանիների հնարավոր նախնու մնացորդները, իսկ Մյանմայի տարածքում հնէաբանները գտել են «անցումային օղակը» իշամեղուների և մեղուների միջև:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Հոկտեմբերի 14, 19:17
Հ. Թումանյան

Ֆիզիկոսների տեսական հաշվարկները ցույց են տվել, որ լույսի քվանտային տատանումները կարող են փոխել ատոմներից արձակվող էլեկտրոնների ազդանշանը։ Այդ փոփոխությունը չափման մեջ կարող է երևալ որպես մի քանի տասնյակ ատտովայրկյանի լրացուցիչ ուշացում՝ լույսի հատկությունները հետազոտելու նոր հնարավորություն տալով։

Հոկտեմբերի 14, 09:46
Հ. Թումանյան

Գերմանիայի Հելֆտա թագավորական նստավայրի պեղումներում հայտնաբերվել է X դարի քարե շենք՝ նկուղով և լավ պահպանված մուտքի աստիճաններով։ Դրա նշանակությունը դեռ պարզ չէ․ հնագետները քննարկում են հյուրատան կամ նստավայրի կառավարչի տան վարկածները։

Հոկտեմբերի 15, 12:06
Հ. Թումանյան

NASA-ի Roman տիեզերական աստղադիտակի լայնադաշտ տեսախցիկի օպտիկական սխալը կարգաբերումից հետո կազմել է 63 նանոմետր՝ նախատեսված մոտ 90 նանոմետրի փոխարեն։ Արդյունքը կարևոր է ապագա լայնածավալ դիտումների համար, սակայն աստղադիտակի գիտական աշխատանքին նախապատրաստումը դեռ շարունակվում է։

Հոկտեմբերի 11, 22:04
Հ. Թումանյան

Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը պայմանական թույլտվություն է տվել ամերիկյան Agenus ընկերության Botvymo և Evamplix դեղամիջոցների համատեղ կիրառմանը՝ աղիների քաղցկեղի որոշակի տեսակի բուժման համար։ Ընկերության հաղորդմամբ՝ սա երկու դեղամիջոցների առաջին պաշտոնական գրանցումն է աշխարհում։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 12, 00:18
Հ. Թումանյան

Էկվադորի Ամազոնիայում հայտնաբերված Taczanowskia waska սարդի մարմնի ելուստները սնկային գոյացություններ են հիշեցնում։ Հետազոտողների վարկածով՝ այդ նմանությունը կարող է օգնել նրան խուսափել գիշատիչներից կամ աննկատ որսալ։

Սեպտեմբերի 22, 12:47
Հ. Թումանյան

Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։

Սեպտեմբերի 19, 20:24
Հ. Թումանյան

Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։

Հոկտեմբերի 4, 23:46
Հ. Թումանյան

Մի ինքնաթիռի հետևում երկար սպիտակ գիծ է ձգվում, իսկ մյուսի հետևում երկինքը մնում է պարզ։ Այս տարբերությունը պայմանավորված է օդի վիճակով և շարժիչների աշխատանքով, ոչ թե ինքնին ապացուցում է «թունավոր նյութերի ցրում»։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն