Ի՞նչ նշանակություն ունի Հայաստանի համար «ՀՀ-ԵՄ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը»
Համաձայնագիրն ուժի մեջ կմտնի 2021թ. մարտի 1-ից: Ներկայացնում ենք Հայաստանի համար կարևորություն ունեցող այն հնարավորությունները, որոնք կարող է ապահովել փաստաթուղթը` առևտրի, ծառայությունների, էներգետիկայի, աշխատատեղերի, միջուկային անվտանգության և մի շարք այլ ուղղություններով:
ՀՀ ԱԳՆ հաղորդմամբ` 2021թ. փետրվարի 10-ին Եվրոպական միությունը Հայաստանի Հանրապետությանը ծանուցել է Եվրամիության և Եվրամիության անդամ երկրների կողմից ՀՀ-ԵՄ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի (ՀԸԳՀ, CEPA) վավերացման գործընթացի ավարտի մասին։ Համաձայնագիրը լիարժեքորեն ուժի մեջ կմտնի 2021թ. մարտի 1-ից:
Նշվում է, որ 2017թ. նոյեմբերի 24-ին Բրյուսելում կայացած Արևելյան գործընկերության գագաթաժողովի շրջանակներում ստորագրված Համաձայնագիրը նոր՝ գործընկերային մակարդակի է բարձրացնում ՀՀ-ԵՄ երկկողմ հարաբերությունները, կանոնակարգում է ոլորտային համագործակցությունը, առևտրային հարաբերությունները, երկխոսությունը քաղաքական և տնտեսական բնագավառներում:
Ինչի՞ մասին է Համաձայնագիրը
Համաձայնագիրը ենթադրում է համագործակցություն տարբեր ոլորտներում` արդարադատություն, անվտանգություն, տնտեսություն, գյուղատնտեսություն, ենթակառուցվածքներ, շրջակա միջավայր և կլիմա, կրթություն և գիտություն, մշակույթ, առողջապահություն և այլն։
Համաձայնագիրն ուղղված է ԵՄ-Հայաստան համագործակցության մակարդակի բարձրացմանն ու շրջանակի ընդլայնմանը։ Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության շրջանակի, ինչպես նաև Համագործակցության ու Գործընկերության համաձայնագրի համեմատությամբ` ՀԸԳՀ-ն էլ ավելի է բարելավում երկկողմ առևտրի պայմանները։
ԱԳՆ մեկնաբանությամբ` Համաձայնագրի արդյունավետ կիրարկումը ժամանակի ընթացքում իր ազդեցությունն է ունենալու ՀՀ քաղաքացիների բարեկեցության և կենսակերպի վրա, շոշափելի արդյունքներ կապահովի և կխթանի Հայաստանում ժողովրդավարության, քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական կայունության ամրապնդմանը:
ՀՀ արտաքին գերատեսչությունն ընդգծում է, որ Համաձայնագրում խոսվում է նաև Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորման մասին: Վերահաստատվում է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին ու մոտեցումներին աջակցելու հանձնառությունը, շեշտվում է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հանգուցալուծման անհրաժեշտությունը ժողովուրդների իրավահավասարության և ինքնորոշման իրավունքի հիման վրա։
Ավելի պարզ. ի՞նչ հնարավորություններ է Համաձայնագիրը նախատեսում
Համաձայնագրի կարևորությունը գնահատելու համար ներկայացնենք այն հիմնական ուղղությունները, որոնց անդրադառնում է փաստաթուղթը:
Այսպես, այն նախատեսում է օրենսդրության կատարելագործում` բարելավելու գործարար միջավայրն ու ներդրումային հնարավորությունները: Խոսքն ինչպես հայկական ընկերությունների կողմից եվրոպական շուկայում վաճառվող ապրանքների և ծառայությունների ծավալների մեծացման մասին է, այնպես էլ` Հայաստանում ԵՄ ընկերությունների կողմից դուստր ձեռնարկությունների հիմնման հնարավորության: Ակնկալվող արդյունքը տնտեսական աճի խթանմանումն է և նոր աշխատատեղերի ստեղծումը:
Ներդրումային միջավայրի բարելավման կարևոր ուղղություններից է համարվում էներգիայի մաքուր, այլընտրանքային աղբյուրների ստեղծումը: Համաձայնագիրը ենթադրում է կանաչ կամ վերականգնվող էներգիայի ոլորտում նոր աշխատատեղերի ստեղծում: Բարձրանալու է էլեկտրաէներգիայի ոլորտի մրցակցությունը: Շուկայի ազատականացման արդյունքում հնարավոր է համարվում Հայաստանում էլեկտրաէներգիայի գնի նվազումը:
ՀԸԳՀ-ն նախատեսում է գործարար միջավայրի կանխատեսելիության և կայունության ապահովում: Փոքր և միջին ձեռնարկություններին Համաձայնագրի դրույթների իրականացման մասին տեղեկատվության և խորհրդատվության տրամադրումը կարող է նպաստել մասնավոր հատվածին վերաբերող օրենսդրական դաշտի թափանցիկության բարձրացմանը:
Համաձայնագիրը ծառայությունների մատուցման ոլորտում ԵՄ-ՀՀ առևտրի ազատականացման արդյունքում հայկական ընկերություններին իրավունք կվերապահի ծառայություններ մատուցել ԵՄ-ում: Դրանց շարքում են վարձակալության և լիզինգի ծառայությունները, խորհրդատվական, ինժեներական, լուսանկարչական, փաթեթավորման, փոստային, ֆինանսական, տրանսպորտային ծառայությունների մատուցումը և այլն:
ՀԸԳՀ-ն նախատեսում է, որ հայ գործարարները կկարողանան մասնակցել ԵՄ-ում իրականացվող պետական գնումներին և հակառակը: Պետական գնումների գործընթացների թափանցիկությունը բարձրացվելու է: Տրամադրվելու են լրացուցիչ թույլտվություններ, օրինակ` ջրամատակարարման և հանրային ծառայությունների մատուցման այլ ոլորտներում: Շեշտվում է գերիշխող դիրքի չարաշահման, ձեռնարկությունների միջև համաձայնությունների և մրցակցության այլ խոչընդոտների բացառումը: Հայկական և եվրոպական ընկերությունները կկարողանան դիմել անկախ մրցակցային մարմնին:
Համաձայնագիրը ենթադրում է առևտրի համար ոչ անհրաժեշտ խոչընդոտների նվազեցում: Օրինակ, պիտակավորման բարդ պահանջները կհանվեն: Արդյունքում ավելի շատ ընկերություններ կկարողանան իրենց արտադրանքը ներկայացնել հայկական և ԵՄ շուկաներում` մրցունակ գներով:
ՀԸԳՀ-ում շեշտվում է, որ ԵՄ-ն հաստատում է Հայաստանի միջուկային անվտանգության բարձրագույն մակարդակի ապահովման իր հանձնառությունը: Համաձայնագիրը նախատեսում է նաև ԵՄ-ի և ՀՀ-ի միջև համագործակցության հզորացում` հանցագործությունների կանխարգելման, կազմակերպված հանցավորության և ահաբեկչության դեմ պայքարի ուղղությամբ:
ՀԸԳՀ-ն Հայաստանին կօգնի տնտեսական աճ գրանցել և բարելավել շրջակա միջավայրը: Հայաստանի կողմից նախատեսվում է միջազգային չափանիշներին և համաձայնագրերի պահանջներին համապատասխանող՝ շրջակա միջավայրի պաշտպանությանն ուղղված միջոցառումների ընդունում և իրականացում: ԵՄ-ն և Հայաստանը կհամագործակցեն բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործման մակարդակի բարձրացման եւ կենսաբազմազանության պահպանման ուղղությամբ:
2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։
Հայաստանում բենզինը կրկին թանկացել է․ ԱԻ-92 տեսակի մեկ լիտրի գինը հասել է 600 դրամի, իսկ ԱԻ-95-ինը՝ 620 դրամի։ Որոշ միջազգային ցանցերում գներն ավելի բարձր են, սակայն առանձին առաջարկներով վառելիքը կարելի է գնել նաև ավելի էժան։
Հայաստանի՝ չեխական L-39 Skyfox ուսումնական ինքնաթիռներ ձեռք բերելու հնարավորության մասին ենթադրությունները կապում են երկու իրադարձության հետ՝ չբացահայտված պատվիրատուի համար չորս մեքենայի արտադրության և Վահագն Խաչատուրյանի՝ Aero Vodochody այցի։ Սակայն այս տեղեկությունները դեռ չեն հաստատում Հայաստանի հետ պայմանագրի առկայությունը։
2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։
Հայաստանում բենզինը կրկին թանկացել է․ ԱԻ-92 տեսակի մեկ լիտրի գինը հասել է 600 դրամի, իսկ ԱԻ-95-ինը՝ 620 դրամի։ Որոշ միջազգային ցանցերում գներն ավելի բարձր են, սակայն առանձին առաջարկներով վառելիքը կարելի է գնել նաև ավելի էժան։
Հայաստանի՝ չեխական L-39 Skyfox ուսումնական ինքնաթիռներ ձեռք բերելու հնարավորության մասին ենթադրությունները կապում են երկու իրադարձության հետ՝ չբացահայտված պատվիրատուի համար չորս մեքենայի արտադրության և Վահագն Խաչատուրյանի՝ Aero Vodochody այցի։ Սակայն այս տեղեկությունները դեռ չեն հաստատում Հայաստանի հետ պայմանագրի առկայությունը։
Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։
Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։
Rocket Lab-ի Electron հրթիռը սեպտեմբերի 19-ին ուղեծիր է դուրս բերել ճապոնական Synspective ընկերության տասներկուերորդ StriX ռադարային արբանյակը։ Այն նախատեսված է Երկրի մակերևույթը դիտարկելու համար, սակայն շահագործման կհանձնվի առաջիկա ամիսների փորձարկումներից հետո։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
Վերջին մեկնաբանությունները