215

Սահարայի անապատացումը հանգեցրել է Ասիայի չորացմանը, որը տևել է հազար տարի

Գիտնականների կարծիքով՝ հոլոցենի կեսերին տեղի ունեցած չորացումը կարող էր բնակչության զանգվածային տեղաշարժերի ու կենսակերպի փոփոխության հանգեցնել:

Արևմտյան Սահարա
Արևմտյան Սահարա / © Bruno Barbey, Magnum / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Իրվայնի Կալիֆորնիական համալսարանից Քեթլին Ջոնսոնի գլխավորած գիտական խումբը վերստեղծել է անցյալի եղանակային պայմանները՝ ուսումնասիրելով Հյուսիսային Լաոսի քարանձավներից վերցված պտկաքարերի (ստալագմիտներ) նմուշները: Հետազոտելով թթվածնի, ածխածնի և մետաղների հետքերի իզոտոպերի մակարդակը՝ գիտնականները այդ տվյալները միավորել են կլիմայական մոդելների հետ և հայտնաբերել կապ 4-5 հազար տարի առաջ Սահարայի հողերի անապատացման և Ասիայի հարավ-արևելքում խիստ չորացման միջև:

Հետազոտողները պարզել են, որ Սահարայում բուսականության աճի նվազումը նպաստել է օդում փոշու քանակության մեծացմանը: Այն իր հերթին հանգեցրել է Հնդկական օվկիանոսի սառեցմանը, օդի հոսքին՝ դեպի արևելք և, ի վերջո, Հարավարևելյան Ասիայում խոնավության նվազմանը, ինչը տևել է առնվազն 1000 տարի: Հետազոտության համահեղինակ Ջոյ Ուայթի խոսքով՝ աշխատության արդյունքները նոր ու հավաստի բացատրություն են տրամադրել Ասիայի հարավ-արևելքում և այլ վայրերում ծագած գերչորացման վերաբերյալ: Գիտնականը նշել է, որ, հնագիտական տեսանկյունից, սա էականորեն փոխում է խաղի կանոնները՝ միջին հոլոցենի դարաշրջանը հասկանալու և վերստեղծելու փորձերի առումով:

Գիտնականների կարծիքով՝ հոլոցենի կեսերին տեղի ունեցած չորացումը կարող էր բնակչության զանգվածային տեղաշարժերի ու կենսակերպի փոփոխության հանգեցնել: Դա նաև բացատրում է այդ շրջանի հնագիտական ապացույցների բացակայությունն Ասիայի հարավ-արևելքում՝ ի տարբերություն պատմական ավելի վաղ և ուշ շրջանների:

Բացի այդ՝ հետազոտողները ենթադրում են, որ գերչորացումը պետք է դիտարկել որպես Հարավարևելյան Ասիայում նեոլիթյան հողագործության առաջացման հնարավոր պատճառ:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Հոկտեմբերի 30, 19:14
Հ. Թումանյան

Binance կրիպտոարժութային բորսան հայտարարել է, որ կիբերհարձակման հետևանքները վերացնելու համար իր միջոցներից պահուստավորել է ավելի քան 6,34 միլիարդ դոլար։ Ընկերության նախնական գնահատմամբ՝ միջադեպի ընդհանուր վնասը մոտ 6,3 միլիարդ դոլար է։ Բորսան խոստացել է ամբողջությամբ ծածկել օգտատերերի կորուստները։

Հոկտեմբերի 31, 14:11
Հ. Թումանյան

ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը հոկտեմբերի 30-ին չի ընդունել Արևմտյան Սահարայում MINURSO խաղաղապահ առաքելության մանդատը երկարաձգելու երկու մրցակից նախագծերը։ Գործող մանդատն ավարտվում է հոկտեմբերի 31-ին, և առաքելության շարունակության շուրջ համաձայնություն դեռ չկա։

Հոկտեմբերի 31, 20:02
Հ. Թումանյան

Երևանում ավարտված COP17 համաժողովում երկրներն ընդունել են «Երևանյան ուղին»՝ մինչև 2030 թվականը կենսաբազմազանության պահպանման նպատակների իրականացումն արագացնելու համար։ Ֆինանսավորման մի շարք հարցեր, այդ թվում՝ Կալի հիմնադրամի կառուցվածքը, մնացել են չլուծված։

Հոկտեմբերի 30, 08:07
Հ. Թումանյան

Շվեդիայի 10 հիվանդանոցի կոյուղաջրերի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ հակաբիոտիկների մնացորդները նպաստում են դեղակայուն բակտերիաների գերակշռմանը։ Գիտնականներն այդ ազդեցությունը հիմնականում կապել են ցիպրոֆլոքսացինի և ցեֆոտաքսիմի հետ։

Հոկտեմբերի 30, 11:14
Հ. Թումանյան

Հարավկորեական DAPA գործակալությունը հայտնել է ծովային հետևակի MAH հարվածային ուղղաթիռի մշակման ավարտի մասին։ Սերիական արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2027 թվականին՝ սպառազինության, նավերից շահագործման և շրջակա միջավայրի ազդեցության փորձարկումներից հետո։

Հոկտեմբերի 30, 19:14
Հ. Թումանյան

Binance կրիպտոարժութային բորսան հայտարարել է, որ կիբերհարձակման հետևանքները վերացնելու համար իր միջոցներից պահուստավորել է ավելի քան 6,34 միլիարդ դոլար։ Ընկերության նախնական գնահատմամբ՝ միջադեպի ընդհանուր վնասը մոտ 6,3 միլիարդ դոլար է։ Բորսան խոստացել է ամբողջությամբ ծածկել օգտատերերի կորուստները։

Հոկտեմբերի 4, 23:46
Հ. Թումանյան

Մի ինքնաթիռի հետևում երկար սպիտակ գիծ է ձգվում, իսկ մյուսի հետևում երկինքը մնում է պարզ։ Այս տարբերությունը պայմանավորված է օդի վիճակով և շարժիչների աշխատանքով, ոչ թե ինքնին ապացուցում է «թունավոր նյութերի ցրում»։

Հոկտեմբերի 4, 15:16
Հ. Թումանյան

ՌԴ անվտանգության խորհրդի նախագահի տեղակալ Դմիտրի Մեդվեդևը քննադատել է Հայաստանի ղեկավարության արտաքին քաղաքականությունը։ Իրանի պետական հեռուստառադիոընկերությանը տված հարցազրույցում նա Հայաստանի համար ամենավտանգավոր սցենարն անվանել է «նոր Ուկրաինայի» վերածվելը։

Հոկտեմբերի 16, 17:03
Հ. Թումանյան

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն