214

Սահարայի անապատացումը հանգեցրել է Ասիայի չորացմանը, որը տևել է հազար տարի

Գիտնականների կարծիքով՝ հոլոցենի կեսերին տեղի ունեցած չորացումը կարող էր բնակչության զանգվածային տեղաշարժերի ու կենսակերպի փոփոխության հանգեցնել:

Արևմտյան Սահարա
Արևմտյան Սահարա / © Bruno Barbey, Magnum / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Իրվայնի Կալիֆորնիական համալսարանից Քեթլին Ջոնսոնի գլխավորած գիտական խումբը վերստեղծել է անցյալի եղանակային պայմանները՝ ուսումնասիրելով Հյուսիսային Լաոսի քարանձավներից վերցված պտկաքարերի (ստալագմիտներ) նմուշները: Հետազոտելով թթվածնի, ածխածնի և մետաղների հետքերի իզոտոպերի մակարդակը՝ գիտնականները այդ տվյալները միավորել են կլիմայական մոդելների հետ և հայտնաբերել կապ 4-5 հազար տարի առաջ Սահարայի հողերի անապատացման և Ասիայի հարավ-արևելքում խիստ չորացման միջև:

Հետազոտողները պարզել են, որ Սահարայում բուսականության աճի նվազումը նպաստել է օդում փոշու քանակության մեծացմանը: Այն իր հերթին հանգեցրել է Հնդկական օվկիանոսի սառեցմանը, օդի հոսքին՝ դեպի արևելք և, ի վերջո, Հարավարևելյան Ասիայում խոնավության նվազմանը, ինչը տևել է առնվազն 1000 տարի: Հետազոտության համահեղինակ Ջոյ Ուայթի խոսքով՝ աշխատության արդյունքները նոր ու հավաստի բացատրություն են տրամադրել Ասիայի հարավ-արևելքում և այլ վայրերում ծագած գերչորացման վերաբերյալ: Գիտնականը նշել է, որ, հնագիտական տեսանկյունից, սա էականորեն փոխում է խաղի կանոնները՝ միջին հոլոցենի դարաշրջանը հասկանալու և վերստեղծելու փորձերի առումով:

Գիտնականների կարծիքով՝ հոլոցենի կեսերին տեղի ունեցած չորացումը կարող էր բնակչության զանգվածային տեղաշարժերի ու կենսակերպի փոփոխության հանգեցնել: Դա նաև բացատրում է այդ շրջանի հնագիտական ապացույցների բացակայությունն Ասիայի հարավ-արևելքում՝ ի տարբերություն պատմական ավելի վաղ և ուշ շրջանների:

Բացի այդ՝ հետազոտողները ենթադրում են, որ գերչորացումը պետք է դիտարկել որպես Հարավարևելյան Ասիայում նեոլիթյան հողագործության առաջացման հնարավոր պատճառ:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Հոկտեմբերի 10, 12:09
Հ. Թումանյան

Արյան բազմաթիվ քննությունների արդյունքները քիչ են կախված վերջին սնունդից անցած ժամանակից։ Հարավային Կորեայում անցկացված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ քաղցած մնալու պահանջը կարող է տարբեր լինել՝ կախված ստուգվող ցուցանիշից։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 10, 11:31
Հ. Թումանյան

Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը հոկտեմբերի 9-ին Թուրքմենստանում կայացած Անկախ պետությունների համագործակցության (ԱՊՀ) գագաթնաժողովում առաջարկել է ստեղծել «ԱՊՀ+1» ձևաչափ։ Այն նախատեսում է Իրանի և ԱՊՀ երկրների համագործակցության ընդլայնում՝ էներգետիկայի, առևտրի, տրանսպորտի, ներդրումների ու տեխնոլոգիաների ոլորտներում։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 11, 22:04
Հ. Թումանյան

Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը պայմանական թույլտվություն է տվել ամերիկյան Agenus ընկերության Botvymo և Evamplix դեղամիջոցների համատեղ կիրառմանը՝ աղիների քաղցկեղի որոշակի տեսակի բուժման համար։ Ընկերության հաղորդմամբ՝ սա երկու դեղամիջոցների առաջին պաշտոնական գրանցումն է աշխարհում։

Հոկտեմբերի 12, 00:18
Հ. Թումանյան

Էկվադորի Ամազոնիայում հայտնաբերված Taczanowskia waska սարդի մարմնի ելուստները սնկային գոյացություններ են հիշեցնում։ Հետազոտողների վարկածով՝ այդ նմանությունը կարող է օգնել նրան խուսափել գիշատիչներից կամ աննկատ որսալ։

Սեպտեմբերի 22, 12:47
Հ. Թումանյան

Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։

Սեպտեմբերի 19, 20:24
Հ. Թումանյան

Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։

Սեպտեմբերի 29, 11:43
Հ. Թումանյան

2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն