258

Գենոմոդիֆիկացված այծերը կարող են քաղցկեղը բուժող դեղամիջոցով կաթ տալ

Այծերի օգնությամբ ցետուկսիմաբ դեղամիջոցի զանգվածային արտադրության շնորհիվ գիտնականները հույս ունեն բուժել կոլոռեկտալային քաղցկեղը, թոքերի քաղցկեղը և այլ հիվանդություններ՝ ավելի մատչելի գներով:

Հետազոտական խմբի ղեկավար Գյոթց Լայբլե
Հետազոտական խմբի ղեկավար Գյոթց Լայբլե / © AgResearch / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Վերջին տասնամյակներում հետազոտողները քաղցկեղի դեմ պայքարի համար բազմիցս են դիմել հակամարմիններին՝ մարդու իմունային համակարգի հիմնական զենքին: Այն դեպքում, երբ իմունային համակարգը սովորաբար հակամարմինների մեծ խումբ է օգտագործում պաթոգենի տարբեր մասերի վրա ազդելու համար, որոշ հակամարմիններ ունակ են ճանաչելու միակ առանձնահատուկ թիրախը:

Այդ գործողությունն իրականացնում են այսպես կոչված մոնոկլոնային հակամարմինները կամ mAbs-ը, որոնք ի վիճակի են տարբերելու քաղցկեղային բջիջները սովորականներից:

«Մոնոկլոնային» տերմինը վերաբերում է բջիջների մեկ կլոնից մեկ հակամարմնի կրկնօրինակի ստեղծման գործընթացին: Խոսքը ծնողական մեկ յուրահատուկ բջջի և բջջի մասնատումից առաջացող հետնորդների մասին է: Որոշ մոնոկլոնային հակամարմիններ օգտագործվում են գենային ինժեներիայի մեջ՝ տարբեր աղբյուրների մասերը միավորելով բուժման համար ցանկալի բնութագիր ունեցող մեկ նոր հակամարմնի մեջ:

Նորզելանդական AgResearch պետական ինստիտուտից Գյոթց Լայբլեի ղեկավարած հետազոտական խումբը հաստատել է, որ գենային մոդիֆիկացիայի ենթարկված այծերը կարող են արտադրել քաղցկեղը բուժող դեղամիջոց՝ ցետուկսիմաբ: Ներկայումս այդ դեղամիջոցով բուժումը կարող է արժենալ ընդհուպ մինչև 13 հազար ԱՄՆ դոլար՝ ամսական:

Այծերի օգնությամբ դեղամիջոցի զանգվածային արտադրության շնորհիվ գիտնականները հույս ունեն բուժել կոլոռեկտալային քաղցկեղը, թոքերի քաղցկեղը և այլ հիվանդություններ՝ ավելի հասանելի գներով: Լայբլեն նշել է, որ կենդանիների օգնությամբ ցետուկսիմաբ արտադրելն ավելի մատչելի կլինի, քանի որ նրանց կաթնային երկաթը կարող է մեծ քանակությամբ սպիտակուցներ արտադրել:

Գիտնականի խոսքով՝ ինչպես արտադրողների, այնպես էլ օնկոլոգիական հիվանդություն ունեցողների համար ծախսերի նվազեցումը նոր հետազոտության հիմնական շարժիչ ուժն է դարձել:

Ցետուկսիմաբն արտադրման մեջ թանկարժեք է ոչ միայն այն պատճառով, որ լաբորատորիայում է ստեղծվում: Այդ նյութի սպիտակուցի քիմիական կառուցվածքն այնքան բարդ է, որ դեղագործական ընկերություններն առանձնահատուկ մոնոկլոնային հակամարմինների ստացծման համար կենսաբանական մեխանիզմներ են կիրառում մկների՝ հատուկ մոդիֆիկացված կուլտիվացված բջիջներում: Լայբլեն նշել է, որ դա երկարատև և ծախսատար գործընթաց է: Կաթնասունների բջիջների կուլտիվացման համար վերահսկելի միջավայր է անհրաժեշ, ինչը հանգեցնում է արտադրության և ծավալման ձգձգումների:

Նոր հետազոտությունում Լայբլեն և նրա գործընկերները նախատեսում են տրանսգենային այծերի կաթից ստանալ քաղցկեղի բուժման համար անհրաժեշտ քանակությամբ սպիտակուցներ, որպեսզի նրանց դարձնեն ցետուկսիմաբի արտադրության համար նպաստավոր հարթակ դարձնեն: Այդ նյութը կոմերցիոն արտադրությունում հայտնի է Էրբիտուկս անվամբ:

Կաթի մեջ mAb արտադրելու համար տեղեկություն պահպանող գեները ներդրվել են այծի բջիջներում, ինչից գիտնականները ստեղծել կենդանի այծերի՝ օգտագործելով միևնույն տեխնոլոգիան, ինչը հայտնի է դարձել Դոլլի այծի կլոնավորման շնորհիվ:

Լայբլեն նշել է, որ այծերի կաթից առանձնացված mAb-ը լիովին գործունյա է, իսկ կենդանիներն առողջ են, չեն տարբերվում մյուսներից:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Հոկտեմբերի 7, 12:56
Հ. Թումանյան

Գերմանիայի դաշնային հետախուզական ծառայության (BND) նախկին ղեկավար Ավգուստ Հանինգը, Der Spiegel-ի տվյալներով, գաղտնի փաստաթղթերի հիման վրա զեկույց է կազմել Ադրբեջանի հետախուզության ներկայացուցչի համար։ Քննությունը դեռ պարզում է՝ արդյոք այն հասել է հասցեատիրոջը։

Հոկտեմբերի 7, 09:15
Հ. Թումանյան

Շաքիում կալանավորված Ադրբեջանի զինծառայող Նասիմի Մուսաևի նկատմամբ սկսված քննությունը կշարունակվի Հայաստանում։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ այս միջադեպը չի կապվում Ադրբեջանում պահվող հայ գերիների հնարավոր փոխանակման հետ։

Հոկտեմբերի 7, 17:52
Հ. Թումանյան

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի խոսքով՝ Amazon-ի հնարավոր ներդրումների համար անհրաժեշտ է շուրջօրյա կայուն էլեկտրամատակարարում։ Ընկերության պահանջը նա կապել է 1000 ՄՎտ հզորությամբ կայանի առկայության հետ։

Հոկտեմբերի 4, 23:46
Հ. Թումանյան

Մի ինքնաթիռի հետևում երկար սպիտակ գիծ է ձգվում, իսկ մյուսի հետևում երկինքը մնում է պարզ։ Այս տարբերությունը պայմանավորված է օդի վիճակով և շարժիչների աշխատանքով, ոչ թե ինքնին ապացուցում է «թունավոր նյութերի ցրում»։

Հոկտեմբերի 4, 15:16
Հ. Թումանյան

ՌԴ անվտանգության խորհրդի նախագահի տեղակալ Դմիտրի Մեդվեդևը քննադատել է Հայաստանի ղեկավարության արտաքին քաղաքականությունը։ Իրանի պետական հեռուստառադիոընկերությանը տված հարցազրույցում նա Հայաստանի համար ամենավտանգավոր սցենարն անվանել է «նոր Ուկրաինայի» վերածվելը։

Հոկտեմբերի 5, 16:47
Հ. Թումանյան

Կոտայքի մարզում ավտոմեքենայից արձակված կրակոցներից երկու պարեկային ծառայող վիրավորվել է։ Ոստիկանությունը ձերբակալել է դեպքին առնչություն ունենալու մեջ կասկածվող երկու անձի։

Սեպտեմբերի 22, 12:47
Հ. Թումանյան

Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։

Սեպտեմբերի 19, 20:24
Հ. Թումանյան

Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։

Սեպտեմբերի 29, 11:43
Հ. Թումանյան

2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն