739

Տեխասում հաջողվել է սպրայթ-մեդուզա տեսակի կայծակ նկարել

Այսօրինակ լիցքերի ճայթյունը տևում է գրեթե մեկ վայրկյան, և դրանք հնարավոր է որսալ միայն բարձրորակ տեսախցիկի միջոցով:

Սպրայթ-մեդուզա
Սպրայթ-մեդուզա / © Stephen Hummel / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Հազվադեպ երևույթն արձանագրել հաջողվել է Սթիվեն Համելին, ով Մակդոնալդի աստղադիտարանի մուգ երկնքի մասնագետն է: Նա որսացել է մեդուզայի տեսք ունեցող կայծակի «սպրայթ» տեսակը հուլիսի 2-ին՝ Տեխասի Լոք լեռան վրա:

Համելը նշել է, որ սպրայթները սովորաբար աչքի համար կարճատև, աղոտ կառուցվածքներ են երևում: Անհրաժեշտ է մեծ ջանք գործադրել, դրանք նկատելու համար: Մասնագետի խոսքով՝ տեսնելիս նույնիսկ դրանում համոզվում է պատկերը դիտելուց հետո:

Նա այդ օրը 4,5 ժամ տեսանյութ էր նկարել: Իսկ այս տարի՝ արդեն շուրջ 70 ժամ, որոնց արդյունքում որսացել է մոտ 70 սպրայթ: Նրա խոսքով՝ դրանց մի մասը մեկ որոտի ընթացքում է նկարել:

Ալյասկայի համալսարանի ֆիզիկայի պրոֆեսոր Դևիդ Սենթմանն է (մահացել է 2011թ.) նորահայտ կայծակնային երևույթն առաջարկել անվանել «սպրայթ»: Նրա խոսքով՝ անվանումը լավագույնս բնութագրում է նրա արտաքին տեսքը, քանի որ բառն ընդգծում է որոտի կախարդական, ակնթարթային երևույթը:

Որոշ սպրայթներ մեդուզայի տեսք ունեն: Այդպիսին է նաև Համելի նկարածը: Մյուսներն ուղղահայաց աղեղների նման են, կարմիր գույնի՝ դեպի ներքև ծավալվող արմատներով, որոնք այս տեսակին նմանեցնում են գազարի:

Մեդուզաների նման սպրայթները կարող են հսկայական չափերի հասնել: Համելը ենթադրել է, որ Տեխասում գրանցված կայծակը շուրջ 50 կմ երկարություն և նույնքան բարձրություն է ունեցել: Սպրայթներից որոշները տեսանելի են 500 կմ հեռավորությունից: Այդ վառ բռնկումներն առաջանում են 50-100 կմ բարձրության վրա, գտնվում են միջնոլորտում (մեզոսֆերա)՝ Երկրի մթնոլորտի ամենասառը շերտում:

Սպրայթները սառը պլազմայի էլեկտրական լիցքեր են: Դրանք հայտնվում են ուժգին կայծակի հարվածից վայրկանից էլ քիչ ժամանակ հետո և տևում է մինչև 100 մվ: Առաջին անգամ այդ երևույթը պատահաբար արձանագրվել է Մինեսոտայի համալսարանի ֆիզիկոսների կողմից՝ 1989թ.՝ նոր զգայուն տեսախցիկի փորձարկման ժամանակ: Մինչ օրս սպրայթների ֆիզիկական բնույթը քիչ է ուսումնասիրված:

Հաճախ դրանք խմբերով են հայտնվում, հազվադեպ՝ մեկական: Բռնկումների գույնը և կառուցվածքը կախված է բարձրությունից, ինչն էլ կապ ունի ճնշման և մթնոլորտի բաղադրության հետ: Օրինակ՝ եթե սպրայթը հայտնվում է 70 կմ բարձրության վրա, ապա ազոտի հաշվին այն կարմիր գույն կունենա:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Հոկտեմբերի 4, 15:16
Հովհաննես Թումանյան

ՌԴ անվտանգության խորհրդի նախագահի տեղակալ Դմիտրի Մեդվեդևը քննադատել է Հայաստանի ղեկավարության արտաքին քաղաքականությունը։ Իրանի պետական հեռուստառադիոընկերությանը տված հարցազրույցում նա Հայաստանի համար ամենավտանգավոր սցենարն անվանել է «նոր Ուկրաինայի» վերածվելը։

Սեպտեմբերի 29, 11:43
Հովհաննես Թումանյան

2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։

Սեպտեմբերի 28, 20:32
Հովհաննես Թումանյան

Հայաստանում բենզինը կրկին թանկացել է․ ԱԻ-92 տեսակի մեկ լիտրի գինը հասել է 600 դրամի, իսկ ԱԻ-95-ինը՝ 620 դրամի։ Որոշ միջազգային ցանցերում գներն ավելի բարձր են, սակայն առանձին առաջարկներով վառելիքը կարելի է գնել նաև ավելի էժան։

Հոկտեմբերի 4, 15:16
Հովհաննես Թումանյան

ՌԴ անվտանգության խորհրդի նախագահի տեղակալ Դմիտրի Մեդվեդևը քննադատել է Հայաստանի ղեկավարության արտաքին քաղաքականությունը։ Իրանի պետական հեռուստառադիոընկերությանը տված հարցազրույցում նա Հայաստանի համար ամենավտանգավոր սցենարն անվանել է «նոր Ուկրաինայի» վերածվելը։

Սեպտեմբերի 28, 20:32
Հովհաննես Թումանյան

Հայաստանում բենզինը կրկին թանկացել է․ ԱԻ-92 տեսակի մեկ լիտրի գինը հասել է 600 դրամի, իսկ ԱԻ-95-ինը՝ 620 դրամի։ Որոշ միջազգային ցանցերում գներն ավելի բարձր են, սակայն առանձին առաջարկներով վառելիքը կարելի է գնել նաև ավելի էժան։

Սեպտեմբերի 29, 11:43
Հովհաննես Թումանյան

2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։

Սեպտեմբերի 22, 12:47
Հովհաննես Թումանյան

Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։

Սեպտեմբերի 19, 20:24
Հովհաննես Թումանյան

Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։

Սեպտեմբերի 20, 13:12
Հովհաննես Թումանյան

Rocket Lab-ի Electron հրթիռը սեպտեմբերի 19-ին ուղեծիր է դուրս բերել ճապոնական Synspective ընկերության տասներկուերորդ StriX ռադարային արբանյակը։ Այն նախատեսված է Երկրի մակերևույթը դիտարկելու համար, սակայն շահագործման կհանձնվի առաջիկա ամիսների փորձարկումներից հետո։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն