739

Տեխասում հաջողվել է սպրայթ-մեդուզա տեսակի կայծակ նկարել

Այսօրինակ լիցքերի ճայթյունը տևում է գրեթե մեկ վայրկյան, և դրանք հնարավոր է որսալ միայն բարձրորակ տեսախցիկի միջոցով:

Սպրայթ-մեդուզա
Սպրայթ-մեդուզա / © Stephen Hummel / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Հազվադեպ երևույթն արձանագրել հաջողվել է Սթիվեն Համելին, ով Մակդոնալդի աստղադիտարանի մուգ երկնքի մասնագետն է: Նա որսացել է մեդուզայի տեսք ունեցող կայծակի «սպրայթ» տեսակը հուլիսի 2-ին՝ Տեխասի Լոք լեռան վրա:

Համելը նշել է, որ սպրայթները սովորաբար աչքի համար կարճատև, աղոտ կառուցվածքներ են երևում: Անհրաժեշտ է մեծ ջանք գործադրել, դրանք նկատելու համար: Մասնագետի խոսքով՝ տեսնելիս նույնիսկ դրանում համոզվում է պատկերը դիտելուց հետո:

Նա այդ օրը 4,5 ժամ տեսանյութ էր նկարել: Իսկ այս տարի՝ արդեն շուրջ 70 ժամ, որոնց արդյունքում որսացել է մոտ 70 սպրայթ: Նրա խոսքով՝ դրանց մի մասը մեկ որոտի ընթացքում է նկարել:

Ալյասկայի համալսարանի ֆիզիկայի պրոֆեսոր Դևիդ Սենթմանն է (մահացել է 2011թ.) նորահայտ կայծակնային երևույթն առաջարկել անվանել «սպրայթ»: Նրա խոսքով՝ անվանումը լավագույնս բնութագրում է նրա արտաքին տեսքը, քանի որ բառն ընդգծում է որոտի կախարդական, ակնթարթային երևույթը:

Որոշ սպրայթներ մեդուզայի տեսք ունեն: Այդպիսին է նաև Համելի նկարածը: Մյուսներն ուղղահայաց աղեղների նման են, կարմիր գույնի՝ դեպի ներքև ծավալվող արմատներով, որոնք այս տեսակին նմանեցնում են գազարի:

Մեդուզաների նման սպրայթները կարող են հսկայական չափերի հասնել: Համելը ենթադրել է, որ Տեխասում գրանցված կայծակը շուրջ 50 կմ երկարություն և նույնքան բարձրություն է ունեցել: Սպրայթներից որոշները տեսանելի են 500 կմ հեռավորությունից: Այդ վառ բռնկումներն առաջանում են 50-100 կմ բարձրության վրա, գտնվում են միջնոլորտում (մեզոսֆերա)՝ Երկրի մթնոլորտի ամենասառը շերտում:

Սպրայթները սառը պլազմայի էլեկտրական լիցքեր են: Դրանք հայտնվում են ուժգին կայծակի հարվածից վայրկանից էլ քիչ ժամանակ հետո և տևում է մինչև 100 մվ: Առաջին անգամ այդ երևույթը պատահաբար արձանագրվել է Մինեսոտայի համալսարանի ֆիզիկոսների կողմից՝ 1989թ.՝ նոր զգայուն տեսախցիկի փորձարկման ժամանակ: Մինչ օրս սպրայթների ֆիզիկական բնույթը քիչ է ուսումնասիրված:

Հաճախ դրանք խմբերով են հայտնվում, հազվադեպ՝ մեկական: Բռնկումների գույնը և կառուցվածքը կախված է բարձրությունից, ինչն էլ կապ ունի ճնշման և մթնոլորտի բաղադրության հետ: Օրինակ՝ եթե սպրայթը հայտնվում է 70 կմ բարձրության վրա, ապա ազոտի հաշվին այն կարմիր գույն կունենա:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Հոկտեմբերի 7, 12:56
Հ. Թումանյան

Գերմանիայի դաշնային հետախուզական ծառայության (BND) նախկին ղեկավար Ավգուստ Հանինգը, Der Spiegel-ի տվյալներով, գաղտնի փաստաթղթերի հիման վրա զեկույց է կազմել Ադրբեջանի հետախուզության ներկայացուցչի համար։ Քննությունը դեռ պարզում է՝ արդյոք այն հասել է հասցեատիրոջը։

Հոկտեմբերի 7, 09:15
Հ. Թումանյան

Շաքիում կալանավորված Ադրբեջանի զինծառայող Նասիմի Մուսաևի նկատմամբ սկսված քննությունը կշարունակվի Հայաստանում։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ այս միջադեպը չի կապվում Ադրբեջանում պահվող հայ գերիների հնարավոր փոխանակման հետ։

Հոկտեմբերի 7, 17:52
Հ. Թումանյան

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի խոսքով՝ Amazon-ի հնարավոր ներդրումների համար անհրաժեշտ է շուրջօրյա կայուն էլեկտրամատակարարում։ Ընկերության պահանջը նա կապել է 1000 ՄՎտ հզորությամբ կայանի առկայության հետ։

Հոկտեմբերի 4, 23:46
Հ. Թումանյան

Մի ինքնաթիռի հետևում երկար սպիտակ գիծ է ձգվում, իսկ մյուսի հետևում երկինքը մնում է պարզ։ Այս տարբերությունը պայմանավորված է օդի վիճակով և շարժիչների աշխատանքով, ոչ թե ինքնին ապացուցում է «թունավոր նյութերի ցրում»։

Հոկտեմբերի 4, 15:16
Հ. Թումանյան

ՌԴ անվտանգության խորհրդի նախագահի տեղակալ Դմիտրի Մեդվեդևը քննադատել է Հայաստանի ղեկավարության արտաքին քաղաքականությունը։ Իրանի պետական հեռուստառադիոընկերությանը տված հարցազրույցում նա Հայաստանի համար ամենավտանգավոր սցենարն անվանել է «նոր Ուկրաինայի» վերածվելը։

Հոկտեմբերի 5, 16:47
Հ. Թումանյան

Կոտայքի մարզում ավտոմեքենայից արձակված կրակոցներից երկու պարեկային ծառայող վիրավորվել է։ Ոստիկանությունը ձերբակալել է դեպքին առնչություն ունենալու մեջ կասկածվող երկու անձի։

Սեպտեմբերի 22, 12:47
Հ. Թումանյան

Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։

Սեպտեմբերի 19, 20:24
Հ. Թումանյան

Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։

Սեպտեմբերի 29, 11:43
Հ. Թումանյան

2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն