Փորձերը ցույց են տվել, որ մոլորակ-օվկիանոսները կարող են առանց հատակի լինել — Շեշտ.am (shesht.am)
4 րոպե
Խմբագրություն

Փորձերը ցույց են տվել, որ մոլորակ-օվկիանոսները կարող են առանց հատակի լինել

Լաբորատոր պայմաններում ստանալով բարձր ճնշում ու ջերմաստիճան, ինչպիսիք հեռավոր մոլորակ-օվկիանոսների ընդերքում են, գիտնականները հայտնաբերել են, որ նրանք, հնարավոր է, հատակ ընդհանրապես չունեն:

Գլիզե 1214b մոլորակ-օվկիանոսը / © picabu

Որքանով հայտնի է՝ մեր Գալակտիկայում տարածված են հարյուրավոր և նույնիսկ հազարավոր կիլոմետրերի հասնող հաստությամբ ջրի շերտով պատված ու սիլիկատային կոշտ մակերեսով մոլորակ-օվկիանոսները: Չնայած մեզ հայտնի նյութերի համակցությանը՝ այդ աշխարհների գեոքիմիան պետք է որ տարբերվի Երկրից: Այսպես, համաշխարհային օվկիանոսի հատակին ճնշումն այնքան մեծ է, որ այդ պայմաններում ջրի և սիլիկահողի բնույթը դեռևս հայտնի չէ:

Այդ իսկ պատճառով Արիզոնա նահանգի համալսարանի հանքաբանները վերջերս լաբորատոր պայմաններում վերստեղծել են նման միջավայր՝ դիտարկելով, թե ինչ է տեղի ունենում ջրի և սիլիկահողի հետ ամենաբարձր ճնշման դեպքում՝ մինչև 24 ԳՊա (համեմատության համար՝ 100 կմ խորության վրա ճնշումը մոտ 0,1 ԳՊա է): Հետազոտությունն իրականացրել են պրոֆեսոր Սան-Հոն Սիմը և նրա գործընկերները:

Նման բարձր ճնշումը ստանալու համար փորձարկումներ են արվել ալմաստե սալով (կոնաձև գերամուր զույգ ալմաստներ, որոնք սրածայրին սեղմում են հաղորդում): Տեխնոլոգիան թույլ է տալիս հասնել վիթխարի ճնշման` ընդհուպ մինչև 1000 ԳՊա-յի և ստանալ, օրինակ, մետաղական ջրածին. այն գոյություն ունի հսկայական մոլորակների ընդերքում: Սակայն այս անգամ սալերի սրածայրերի միջև գիտնականները տեղադրել են սիլիկահող ու ջուր պարունակող փոքր նմուշ՝ այն սեղմելով և միաժամանակ ջերմացնելով լազերային բարձր ջերմաստիճանի հասցնող ճառագայթներով, ինչպես մոլորակ-օվկիանոսների ներսում: Նմուշը լուսավորելով ռենտգենային ճառագայթների փնջով` նրանք հետևել են միկրոկառուցվածքի փոփոխություններին:

Փորձերը ցույց են տվել, որ նման փորձնական տարբերակներում նյութերն անցնում են բավականին տարօրինակ ֆազի. սիլիկատը և ջուրը «փոխադարձաբար լուծվում են»՝ ձևավորելով լուծույթ, որը պարունակում է ջրածնի և սիլիկահողի օքսիդների խառնուրդ: Ըստ այդ արդյունքների՝ մոլորակ-օվկիանոսները կարող են ընդհանրապես որևէ կոշտ ընդերք չունենալ, իսկ նրանց վիթխարի խորության վրա ջուրը սիլիկատային կեղևն անցնում է նման կիսահեղուկ լուծված շերտի միջով:

Աշխատության հեղինակներից Քերոլ Նիսրը նշել է, որ սկզբնապես համարվել է, թե ջուրն ու ջրային մոլորակների կոշտ շերտերը հստակ առանձնացած են միմյանցից, սակայն փորձարկումները ցույց են տվել ջրի և սիլիկատի՝ նախկինում անհայտ փոխազդեցություններ, որը ձևավորում է միջանկյալ կայուն ֆազ: Ջուրն և քարը, պարզվում է, բարձր ճնշման ու ջերմաստիճանի պայմաններում յուրօրինակ կերպով «ողողվում են»:

Ամենաընթերցվածը

2 րոպե
Խմբագրություն

Ռուսական պաշտպանական գերատեսչության հաղորդմամբ` Հայաստանի զինված ուժերի կազմում գտնվող բոլոր «Իսկանդեր» հրթիռները գտնվում են երկրի զինապահեստներում:

2 րոպե
Խմբագրություն

Ադրբեջանի նախագահը նաև հայտարարել է, որ «ազատագրված» տարածքում կառուցվող օդանավակայանը միջազգային է լինելու: Այն նախատեսվում է շահագործման հանձնել այս տարվա վաղ աշնանը:

1 րոպե
Խմբագրություն

Փաշինյանն ընդգծել է, որ այդ գործընթացում Հայաստանը մտադիր է առավել սերտ համագործակցություն հաստատել անվտանգության ոլորտում թիվ մեկ գործընկերոջ` Ռուսաստանի Դաշնության հետ:

2 րոպե
Խմբագրություն

Ռուսական պաշտպանական գերատեսչության հաղորդմամբ` Հայաստանի զինված ուժերի կազմում գտնվող բոլոր «Իսկանդեր» հրթիռները գտնվում են երկրի զինապահեստներում:

2 րոպե
Խմբագրություն

Հայկական Pride Systems ընկերությունը Արաբական Միացյալ Էմիրությունների մայրաքաղաք Աբու-Դաբիում ընթացող IDEX-2021 ցուցահանդեսին ներկայացրել է անշարժ թևով և փոփոխվող աղեղնաձև թևերով կամիկաձե դրոնը:

2 րոպե
Խմբագրություն

Պաշտպանության նախարարության հաղորդմամբ` մի խումբ զինծառայողների ծնողներ ու հարազատներ խոչընդոտել են պարտադիր ժամկետային զինծառայողների վերադարձն իրենց զորամասեր։ Զորամասը լքածներին հայտնաբերելու ուղղությամբ տարվում են համապատասխան աշխատանքներ:

4 րոպե
Խմբագրություն

Նշվում է, որ վերջնական որոշումը պետք է համաձայնեցվի ԱՄՆ-ի հետ: Այս գործընթացի մասն են համարվում նախագահ Արմեն Սարգսյանի հանդիպումները Լոնդոնում: Փարիզին կարող են միանալ նաև Աթենքի ներկայացուցիչները` ռազմական դիտորդների մակարդակով:

1 րոպե
Խմբագրություն

Տեսանյութում երևում է, որ ռուսական 102-րդ ռազմաբազայի ուժերը դուրս են բերվում մշտական տեղակայման վայրից: Գործողությունների պատճառ են համարվում այսօրվանից Կարսի մարզում մեկնարկած թուրք-ադրբեջանական զորավարժությունները:

2 րոպե
Խմբագրություն

Գեղարքունիքի մարզում երկրաշարժը զգացվել է 5-6 բալ ուժգնությամբ, Կոտայքի, Տավուշի, Լոռու և Արարատի մարզերի բազմաթիվ բնակավայրերում՝ 4-6 բալ ուժգնությամբ, Երևան քաղաքում՝ 3-4 բալ ուժգնությամբ:

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանությունները

Գրել մեկնաբանություն
Հաստատեք
Մուտք գործեք
Մուտք գործելով Դուք համաձայնվում եք կայքի օգտագործման օրենքների հետ.