Գիտաշխատողների նվազագույն վարձատրության չափը կբարձրանա. ի՞նչ է որոշել Կառավարությունը
Եթե ներկայումս գիտաշխատողի ամսական միջին աշխատավարձը 90,400 դրամ է, փոփոխությունից հետո վարձատրությունը 2025թ. կհասնի 276,000 դրամի։ Գիտական ստորաբաժանման ղեկավարի աշխատավարձը ներկայումս 141,400 դրամ է, իսկ 2025 թ. կկազմի 477,200 դրամ։
Կառավարության մայիսի 13-ի նիստում ընդունված որոշմամբ նախատեսվում է, որ 2022թ.-ից սկսած մինչև 2025թ.-ը գիտաշխատողների նվազագույն վարձատրության չափն աստիճանաբար կբարձրանա:
Այսպես, եթե ներկայումս գիտաշխատողի ամսական միջին աշխատավարձը 90,400 դրամ է, փոփոխությունից հետո վարձատրությունը 2025թ. կհասնի 276,000 դրամի։ Գիտական ստորաբաժանման ղեկավարի աշխատավարձը ներկայումս 141,400 դրամ է, իսկ 2025 թ. կկազմի 477,200 դրամ։
Ի՞նչ է որոշվել
Որոշման համաձայն` պետբյուջեից ֆինանսավորվող գիտական կազմակերպություններում հիմնարար և կարևորագույն նշանակություն ունեցող կիրառական հետազոտությունների իրականացման, գիտական և գիտատեխնիկական գործունեության ենթակառուցվածքի պահպանման ու զարգացման, ազգային արժեք ներկայացնող գիտական օբյեկտների պահպանման գծով պետական ծրագրերում ներգրավված գիտական կադրերի պաշտոնային դրույքաչափի նվազագույն չափի հաշվարկի համար բազային աշխատավարձը 2022թ. հունվարի 1-ից սահմանվում է 66 140 դրամ:
Նշվում է, որ յուրաքանչյուր տարակարգի պաշտոնային աշխատավարձի նվազագույն չափը, ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված աշխատաժամանակի նորմալ տևողությամբ աշխատողների համար, հաշվարկվում է տվյալ տարվա համար սահմանված գործակցի և բազային աշխատավարձի արտադրյալով:
Աշխատաժամանակի ոչ լրիվ կամ կրճատ տևողությամբ աշխատողների համար որպես պաշտոնային աշխատավարձի նվազագույն չափի հաշվարկի գործակից է ընդունվում տվյալ տարվա համար սահմանված գործակցի նորմավորված արժեքը՝ ըստ աշխատանքային պայմանագրով սահմանված աշխատաժամանակի:
Նախատեսված կարգավորումները գործելու են 2022թ. հունվարի 1-ից` այն գիտական կազմակերպությունների համար, որոնք գիտական կադրերի որակավորում են իրականացրել նշված ամսաթվից առավելագույնը մեկ տարի առաջ:
2022թ. կամ դրանից հետո գիտական կադրերի որակավորում իրականացրած գիտական կազմակերպությունների համար նախատեսված կարգավորումները գործելու են որակավորմանը հաջորդող տարվանից` համապատասխան գործակիցներով: 2025թ. հետո գործելու է 2025թ. համար սահմանված գործակիցը:
Բացի այդ` նախատեսվում է ստեղծել համապատասխան իրավական հիմքեր 2021 թվականին գիտական անձնակազմի կամավոր արտահերթ ատեստավորում իրականացնելու համար, որը հնարավորություն կտա արտահերթ ատեստավորումն անցած գիտական կադրերին վարձատրվելու այս նախագծով առաջարկվող բազային նվազագույն աշխատավարձի համապատասխան դրույքաչափերով:
Նախատեսվում է նաև գիտական ղեկավար պաշտոնների, այդ թվում՝ գիտական խմբի ղեկավարի և գիտական ստորաբաժանման ղեկավար պաշտոնների (լաբորատորիայի վարիչ, բաժնի վարիչ, սեկտորի վարիչ, բաժանմունքի ղեկավար/վարիչ, կենտրոնի ղեկավար և այլն) աշխատավարձերի նորմավորում:
Այսպիսով, 2021 թվականին պետական ծրագրերում ներգրավված գիտական կադրերի բազային աշխատավարձի ֆոնդը նախնական հաշվարկով կազմում է 4,072,898.4 հազ. դրամ, իսկ նախագծի ընդունումից հետո 2022-2025 թվականների համար այն կկազմի համապատասխանաբար՝ 7,698,513.6, 9,970,200.0, 12,409,440.0 և 14,419,518.0 հազ. դրամ:
Գիտությունն արագ «ծերանում է» և այլ խնդիրներ
Նախարար Վահրամ Դումանյանի ներկայացրած նախագծի հիմնավորման մեջ նշվում է, որ ներկայումս գիտության ոլորտի առջև ծառացած կարևորագույն հիմնախնդիրներից մեկը գիտական կադրերի արդյունավետ վերարտադրության հարցն է:
Նշվում է, որ գիտական կադրերի, առաջին հերթին՝ երիտասարդների զգալի արտահոսք կա գիտության ոլորտից, այդ թվում նաև` դեպի արտերկիր, ինչի հետևանքով գիտությունն արագ «ծերանում է», գիտական հետազոտությունների մասնագիտական մակարդակը որակական փոփոխության է ենթարկվում, խախտվում է սերնդափոխության սահուն ընթացքը:
Գերատեսչությունն ընդգծում է, որ մի շարք համաշխարհային առաջատար ոլորտներում Հայաստանն ունի մասնագիտական ներուժի բացակայություն կամ ծայրահեղ ցածր թվաքանակ:
Ակնկալվող արդյունքը
Գիտաշխատողների աշխատավարձի ֆոնդի վերանայում չէր իրականացվել սկսած 2010թ.-ից, ինչի հետևանքով, հաշվի առնելով գնաճը և դրամի արժեզրկումը` գիտաշխատողների բազային պետական աշխատավարձը գտնվում է շատ ցածր մակարդակի վրա` միջինում կազմելով 100 000 ՀՀ դրամ (ներառյալ հարկերը), ինչը գիտության ոլորտը երիտասարդ կադրերի համար դարձնում է ոչ գրավիչ և միևնույն ժամանակ չի մոտիվացնում գիտաշխատողներին` պատրաստել նոր կադրեր:
Հիմնավորման համաձայն` որոշումը նպատակ ունի գիտական կադրերին ապահովել աշխատանքային և սոցիալ-տնտեսական բավարար պայմաններով, ներդնել աշխատանքային կարիերայի շարունակական զարգացման արդարացի մեխանիզմներ և հասարակության մեջ բարձրացնել գիտության գրավչությունն ու հեղինակությունը:
Բացի այդ` բազային աշխատավարձերի նորմավորումն ըստ գիտական կադրերի տարակարգի կփոխի գիտական ներուժի կադրային կառուցվածքը և կապահովի գիտության ոլորտում կադրերի բնականոն արտահոսքն ու ներհոսքը, կնպաստի գիտության ոլորտը երիտասարդ կադրերով համալրելու խնդրի լուծմանը, գիտական կադրերի սոցիալ-տնտեսական և աշխատանքային պայմանների բարելավմանը, գիտության և տեխնիկայի բնագավառի բարձր որակավորում ունեցող կադրերի թվաքանակի կայուն աճին և գիտական ներուժի արդյունավետ նպատակային վերարտադրության ապահովմանը:
2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։
Հայաստանում բենզինը կրկին թանկացել է․ ԱԻ-92 տեսակի մեկ լիտրի գինը հասել է 600 դրամի, իսկ ԱԻ-95-ինը՝ 620 դրամի։ Որոշ միջազգային ցանցերում գներն ավելի բարձր են, սակայն առանձին առաջարկներով վառելիքը կարելի է գնել նաև ավելի էժան։
Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։
Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։
Rocket Lab-ի Electron հրթիռը սեպտեմբերի 19-ին ուղեծիր է դուրս բերել ճապոնական Synspective ընկերության տասներկուերորդ StriX ռադարային արբանյակը։ Այն նախատեսված է Երկրի մակերևույթը դիտարկելու համար, սակայն շահագործման կհանձնվի առաջիկա ամիսների փորձարկումներից հետո։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
Վերջին մեկնաբանությունները