321

Օրգանիզմի վրա 4G-ի և 5G-ի ազդեցությունը ստուգել են ձկների վրա

Կենսաբանները պարզել են, թե ինչպիսի ազդեցություն են ունենում ռադիոալիքները ձկների սաղմերի վրա: Պարզվել է, որ դրանք էական ազդեցություն չեն ունենում մահացության, կազմաբանության և լույսին արձագանքելու վրա, սակայն որոշակիորեն ճնշում են զգայաշարժողական գործառույթները: Թե ինչպես դրանք կանդրադառնան հասուն առանձնյակների վրա, դեռ պետք է պարզել:

Դանիո-ռերիո ձկներ
Դանիո-ռերիո ձկներ / © aquarium-doma / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Փորձարկման համար Օրեգոնի համալսարանի գիտնականների խումբը Ֆարադեյի վանդակից պատրաստված խցիկում տեղադրել են դանիո-ռերիո՝ ակվարիումային հայտնի ձկան ձկնկիթները: Խցիկին միացրել են ալեհավաք և հաղորդիչ, որը ճառագայթել է 3.5 ԳՀց հաճախականությամբ (4G և 5G կապի աշխատանքի համար կիրառվող) ռադիոալիքներ: Որպեսզի լաբորատոր պայմանները չազդեն սաղմերի զարգացման վրա, գիտնականները հետևել են ջերմաստիճանին (28-29 աստիճան Ցելսիուս) և ջրի մակարդակին (ձկնկիթների նկատմամբ առնվազն 5 մմ բարձրություն):

Արգասավորումից հետո 6-րդ ժամից սկսած նմուշները 42 ժամվա ընթացքում ենթարկվել են ալիքների ազդեցությանը: Եվս 3 օր ճառագայթել են հնարավոր փոփոխությունների օրինակով: Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ մահացության և կազմաբանության (մորֆոլոգիա) վրա էական ազդեցություն տեղի չի ունեցել: Ճառագայթումը չի ազդել նմուշների՝ պայծառ և խավար լույսին արձագանքելու ունակության վրա: Սակայն հայտնաբերվել է վախի արձագանքման որոշակի արգելակում, ինչը խոսում է մի քանի զգայաշարժողական (սենսոմոտորային) խանգարումների մասին: Հեղինակների կարծիքով՝ դա կարող է նյարդամկանային համակարգի խանգարման վաղ ցուցիչ հանդիսանալ, որն ի հայտ է գալիս հասուն առանձնյակների մոտ:

Սաղմերի խցիկ: (A) հաղորդիչն արտադրում է 3.5 ԳՀց հաճախականությամբ ազդանշան, որն ալեհավաքի միջոցով փոխանցվում է Ֆարադեյի վանդակի մեջ: Խցիկի 6 շերտերն ապահովում են ջերմաստիճանը: Սլաքները ցույց են տալիս ուղղությունը՝ B) շերտի տեսքը վերևից (ձախ) և յուրաքանչյուր բացվածքի խոշորացված տեսքը կողքից (աջ): Յուրաքանչյուր բացվածք պարունակում է մոտ 3 մլ սաղմնային նյութ և 50 սաղմ: C) փորձնական տեխնոլոգիական սխեմա, որը ցույց է տալիս ներգործության սկիզբը, ավարտը և տվյալների հավաքագրման ժամանակը / © PLOS ONE

Արդյունքներն էականորեն տարբերվում են նախորդ հետազոտության տվյալներից: Նրա համաձայն՝ ակվարիումային ձկների սաղմի վրա 100 ՄՀց հաճախականությամբ ռադիոալիքների ազդեցությունը հանգեցնում է զարգացման հապաղման: Այսպիսի տարբերությունը կարելի է բացատրել փորձի մեկնարկի ժամանակից (նախորդ փորձում ալիքներով ազդեցությունը սկսել են անմիջապես արգասավորումից հետո, իսկ վերջինում՝ 6 ժամ հետո), մինչդեռ զարգացման վաղ փուլերում սաղմերն առավել զգայուն են, իսկ 100 ՄՀց հաճախականությունը, հնարավոր է, կենսաբանորեն առավել ակտիվ է եղել, քան 3,5 ԳՀՑ-ը:

Խումբն օգտագործել է ազդանշանի՝ արհեստականորեն բարձրացված մակարդակ, որպեսզի մեծ հավանականությամբ հայտնաբերի ճառագայթման հետևանքները: 8,27 Վտ/կգ ռադիոհաճախականությամբ ազդեցությունը շուրջ 200 անգամ ավելին է, քան այն, որը մարդը ստանում է բջջային հեռախոսից, և 100 անգամ ավելի շատ, քան մենք կարող ենք ստանալ՝ բնակչության ընդհանուր ճառագայթման դեպքում: Ազդանշանի նույնիսկ այդպիսի բարձր մակարդակի դեպքում խոշոր հետևանքների բացակայությունը ցույց է տալիս, որ մարդկանց համար 3,5 ԳՀց հաճախականությամբ ազդեցությունն, ամենայն հավանականությամբ, լավորակ կլինի:

Գիտնականները նշում են, որ իրենց եզրակացությունները դեռ ամբողջական չեն: Հեղինակների խոսքով՝ հնարավոր է, որ ռադիոճառագայթման՝ հետազոտությունում հայտնաբերված արդյունքները լինեն անցողիկ, և սաղմերը կարողանան վերականգնվել կամ համակերպվեն կայուն ազդանշանին՝ ազդեցության ավարտի (արգասավորումից 48 ժամ հետո) և փորձարարական չափումների միջև (արգասավորումից 120 ժամ հետո): Առաջիկա հետազոտություններում նրանք մտադիր են կիրառել բջջային կապի ազդանշանները՝ առավել տևական ազդեցությամբ և ալիքների հաճախականության արագ մոդուլավորմամբ: Բացի այդ, նախատեսվում է ուսումնասիրել սաղմնային կառուցվածքի վրա ռադիո և այլ տեսակի ճառագայթման կամ քիմիական սթրեսորների ազդեցությունները:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Հոկտեմբերի 10, 12:09
Հ. Թումանյան

Արյան բազմաթիվ քննությունների արդյունքները քիչ են կախված վերջին սնունդից անցած ժամանակից։ Հարավային Կորեայում անցկացված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ քաղցած մնալու պահանջը կարող է տարբեր լինել՝ կախված ստուգվող ցուցանիշից։

Հոկտեմբերի 11, 15:01
Հ. Թումանյան

Ավստրալիայի Քվինսլենդ նահանգում անասնաբույժները վիրահատել են Սփայդեր անունով հորթին, որը ծնվել էր երկու լրացուցիչ ոտքով։ Կենդանին ապաքինվել է և վերադարձել մոր մոտ։

Հոկտեմբերի 9, 12:22
Հ. Թումանյան

SpaceX-ը նախատեսում է 2027 թվականին սկսել Starmind հաշվարկային արբանյակների արձակումը։ Արհեստական բանականության համար նախատեսված սարքերը պետք է սնուցվեն արևային էներգիայով և միասին աշխատեն որպես ուղեծրային տվյալների կենտրոններ։

Հոկտեմբերի 4, 23:46
Հ. Թումանյան

Մի ինքնաթիռի հետևում երկար սպիտակ գիծ է ձգվում, իսկ մյուսի հետևում երկինքը մնում է պարզ։ Այս տարբերությունը պայմանավորված է օդի վիճակով և շարժիչների աշխատանքով, ոչ թե ինքնին ապացուցում է «թունավոր նյութերի ցրում»։

Հոկտեմբերի 5, 16:45
Հ. Թումանյան

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ Դավիթ Սանամյանն ազատվել է Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի տեղակալի պաշտոնից։ Հոկտեմբերի 5-ի որոշման մեջ պաշտոնանկության պատճառը չի նշվում։

Հոկտեմբերի 5, 16:47
Հ. Թումանյան

Կոտայքի մարզում ավտոմեքենայից արձակված կրակոցներից երկու պարեկային ծառայող վիրավորվել է։ Ոստիկանությունը ձերբակալել է դեպքին առնչություն ունենալու մեջ կասկածվող երկու անձի։

Սեպտեմբերի 22, 12:47
Հ. Թումանյան

Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։

Սեպտեմբերի 19, 20:24
Հ. Թումանյան

Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։

Սեպտեմբերի 29, 11:43
Հ. Թումանյան

2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն