Լուսնի վրա ժանգոտ երկաթ են հայտնաբերել — Շեշտ.am (shesht.am)
4 րոպե
Խմբագրություն

Լուսնի վրա ժանգոտ երկաթ են հայտնաբերել

Լուսնի մերձբևեռային շրջաններում հայտնաբերել են հեմատիտ՝ երկաթի օքսիդ: Նրա առկայությունն արբանյակի վրա, որտեղ թթվածին և հեղուկ ջուր չկա, գիտնականների համար իսկական անակնկալ է եղել:

Կապույտ գույնով հեմատիտի առկայությունն է / © ISRO, NASA, JPL-Caltech, Brown University, USGS

Լուսինը երկնային մարմիններից ամենաշատն ուսումնասիրվածն է. մարդիկ նույնիսկ ոտք են դրել նրա վրա: Հայտնի է, որ այնտեղ, ի տարբերություն Երկրի, չկա ոչ թթվածնային մթնոլորտ, ոչ էլ հեղուկ ջուր: Ավելին, Երկրի արբանյակի մակերեսը մշտապես ենթարկվում է արևային քամուն, որը բաղկացած է ջրածնից՝ ունակ էլեկտրոնների դոնոր հանդիսանալու և օքսիդները վերականգնելու: Այդուհանդերձ՝ անսպասելիորեն Լուսնի վրա հայտնաբերվել է հեմատիտ՝ երկաթի օքսիդ (III), որն այնտեղ ինչ-որ կերպ «ժանգոտվել» է:

Հեմատիտի առկայությունը բացահայտվել է հնդկական ուղեծրային Chandrayaan-1 զոնդի հավաքագրած միներալոգիական տվյալների հետազոտության արդյունքում: Աշխատանքի հեղինակներից մեկը՝ Հավայան համալսարանի ֆիզիկոս Մանոա Շուայ Լին, նշել է, որ Լուսինը հեմատիտի առաջացման համար լիովին անհամապատասխան վայր է:

Chandrayaan-1-ում գործել է NASA-յի կողմից ստեղծված Moon Mineralogy Mapper (M3) սարքավորումը, որը Լուսնի մակերեսի գերկենտրոնացված նկարահանում է իրականացրել: Ուսումնասիրելով լուսանկարները՝ Շուայ Լին և նրա գործընկերները մերձբևեռային շրջաններում հեմատիտ են հայտնաբերել: Այն տարածքները, որտեղ «ժանգն» առաջանում է, կորելացվում են ջրային սառույցի առկայությամբ: Երկնաքարերի անկմամբ այն կարող է հալչել, գոլորշիանալ՝ փոխազդվելով երկաթի հետ, թթվայնացնելով այն:

Բացի այդ՝ հեմատիտի ավելի մեծ քանակություն արբանյակի տեսանելի հատվածում էր, քան՝ հակառակ: Դա կարող է թթվեցման այլ մեխանիզմի մասին վկայել. թթվածնի հաշվին, որի մի փոքր մաս այստեղ հասնում է արևային քամու միջոցով՝ երկրային մթնոլորտի վերին շերտերից: Երբ մոլորակի շուրջը պտտվելիս Լուսինը հայտնվում է մագնիսային մթնոլորտի «պոչին» և նրա հոսքի ուղու վրա, նրա որոշ մասնիկներ կարող են հասնել արբանյակի մակերեսին:

Նաև այդ ժամանակահատվածում Երկիրը փակում է արևային քամու հոսքը դեպի Լուսին: Հնարավոր է, որ այդ երեք հանգամանքները, գործելով միլիարդավոր տարիներ, հանգեցրել են ժանգոտ երկաթի աստիճանական կուտակմանը Լուսնի բևեռային շրջաններում: Շուայ Լիի խոսքով՝ Երկիրը լուսնային մակերեսի էվոլյուցիայի հարցում կարևորագույն դերակատարում ունի:

Ամենաընթերցվածը

1 րոպե
Խմբագրություն

Սոցցանցերում տարածված տեսանյութում երևում է կործանված ուղղաթիռը: Նշվում է, որ ադրբեջանական զինված ուժերի Մի 8/17 ուղղաթիռը կործանվել է օկուպացված Քարվաճառի շրջանում:

2 րոպե
Խմբագրություն

Էրիկ Մխիթարյանի գերության հանգամանքը հավաստող տեսանյութն ադրբեջանական սոցիալական ցանցերում տարածվել էր դեռևս նոյեմբերի 24-ին: Գերեվարված զինծառայողի մահվան լուրը հաստատվել է ապրիլի 8-ին. աճյունը նույնականացնելու համար երեք անգամ ԴՆԹ է անցկացվել:

2 րոպե
Խմբագրություն

Չավուշօղլուն նշել է, որ մեկ բառի փոփոխությամբ պատմությունը չի փոխվի, իսկ միջազգային իրավունքը չի տուժի, քանի որ դա իրավական որոշում չէ:

1 րոպե
Խմբագրություն

Սոցցանցերում տարածված տեսանյութում երևում է կործանված ուղղաթիռը: Նշվում է, որ ադրբեջանական զինված ուժերի Մի 8/17 ուղղաթիռը կործանվել է օկուպացված Քարվաճառի շրջանում:

2 րոպե
Խմբագրություն

Էրիկ Մխիթարյանի գերության հանգամանքը հավաստող տեսանյութն ադրբեջանական սոցիալական ցանցերում տարածվել էր դեռևս նոյեմբերի 24-ին: Գերեվարված զինծառայողի մահվան լուրը հաստատվել է ապրիլի 8-ին. աճյունը նույնականացնելու համար երեք անգամ ԴՆԹ է անցկացվել:

2 րոպե
Խմբագրություն

Անհետ կորած ադրբեջանցի զինծառայողների ծնողները Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանից խնդրում են օգնել իրենց զավակներին գտնելու հարցում, քանի որ Ադրբեջանում ոչ ոք իրենց խնդրանքներին չի արձագանքում:

2 րոպե
Խմբագրություն

Գերիների շահերի ներկայացուցիչ Սիրանուշ Սահակյանի խոսքով` մոտ 200 գերիների վերադարձման դիմաց առաջ քաշված պայմաններն են` ՀՀ զինված ուժերի դուրսբերումն Արցախի տարածքից, Տիգրանաշենի հանձնումը, Կարմիր Շուկա ավտոճանապարհի նկատմամբ վերահսկողությունը:

1 րոպե
Խմբագրություն

Հաղորդվում է, որ Արցախում մնալու են միայն այն ստորաբաժանումները, որոնք կազմված են տեղի բնակիչներից: Հայաստանի ժամկետային զինծառայողներին այլևս ծառայության չեն ուղարկելու Արցախ:

2 րոպե
Խմբագրություն

Նշվում է, որ զինտեխնիկայի տեղափոխման նպատակը Հայաստանի Սյունիքի մարզում գործողություններն են: Իրանական աղբյուրը շեշտում է, որ լայնամասշտաբ պատերազմը կանխելու նպատակով անհրաժեշտ է իրանական զինուժն անհապաղ տեղակայել հայ-նախիջևանյան սահմանի երկայնքով:

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանությունները

Գրել մեկնաբանություն
Հաստատեք
Մուտք գործեք
Մուտք գործելով Դուք համաձայնվում եք կայքի օգտագործման օրենքների հետ.