«Անդրկովկասյան Տրանսսիբ». Ինչի՞ վերաբերյալ են Ադրբեջանի և Ռուսաստանի հակասությունները
Համարվում է, որ եթե Բաքուն չհամաձայնի «Անդրկովկասյան Տրանսսիբի» գործարկմանը, ապա ռուսական «Որսորդ» անօդաչուները կարող են փորձարկվել նաև Արցախում:
Ռուսական կայքի հոդվածագիրը պնդում է, թե պատահականորեն` Ռուսաստանը Փաշինյան-Պուտին-Ալիև հանդիպման հենց հաջորդ օրը Աշուլուկ զորավարժարանում իրականացրեց ծանր հարվածային Ս-70 «Որսորդ» (С-70 «Охотник») անօդաչուի մարտական փորձարկումը: Սակայն նշվում է, որ ռուսական նորագույն անտեսանելի դրոնի իրական փորձարկումներն էական և ուժեղ ազդեցություն են ցուցաբերում Արցախյան 2-րդ պատերազմին հաջորդած գործընթացներում:
Համարվում է, որ Վլադիմիր Պուտինի համար այս հակամարտության կարգավորումը քաղաքական կարևոր խնդիր է: Հարցը ոչ միայն վարկանիշն է, այլև կարևոր է անդրկովկասյան «հետնամուտքը» փակելը, որտեղից սողոսկում են թուրքերն ու ամերիկացիները: Ընդգծվում է, որ Ադրբեջանը և Հայաստանը որոշակիորեն դժգոհություն ունեն իրենց հաշտեցնելու Մոսկվային ձգտումներից:
«Անդրկովկասյան Տրանսսիբը» և Ադրբեջանը
Թեև հունվարի 11-ին համատեղ հայտարարություն է ստորագրվել տրանսպորտային ապաշրջափակման մասին, սակայն Երևանը և Բաքուն, ինչպես նշվում է, այդ տեսակետներ ունեն կարգավորման հարցում. Հայաստանի համար կարևոր է Նախիջևանի տարածքով Իրանի հետ երկաթուղային կապ հաստատելը (Անդրկովկասյան Տրանսսիբ), սակայն դա Բաքվի «սրտով չէ»:
«Անդրկովկասյան Տրանսսիբը» Եվրոպան Իրանին ու Կենտրոնական Ասիային կապող ամենակարճ ճանապարհն է: Վերլուծության հեղինակը Մոսկվայի Երևանի «խաղադրույքի» չափը նկարագրելու համար հիշեցնում է, որ 1980-ականներին ԽՍՀՄ-ը տարեկան շուրջ 1 մլրդ դոլարի եկամուտ էր ստանում տարանցիկ ուղիների համար:
Անկարայի և Բաքվի համար այս նախագիծը ոչ միայն անցանկալի է համարվում, այլև` վտանգավոր: Ադրբեջանը փաստացի խոչընդոտող սակագներ է սահմանել իր տարածքով Ռուսաստանով Իրան գնացող երկաթուղային փոխադրումների համար: Նշվում է, որ հենց Ադրբեջանն է խաչ քաշել ռուս-իրանական տնտեսական բազմաթիվ նախագծերի վրա: Հոդվածագիրն ընդգծում է, որ «Փաշինյանը, Պուտինի դրդմամբ, պնդում է» «Անդրկովկասյան Տրանսսիբի» վերաբացման հարցում:
ՌԴ նախագահն ընդգծել է, որ համաձայնության իրագործումը շահավետ հայ և ադրբեջանցի ժողովուրդների ու տարածաշրջանի համար, ուստի Ռուսաստանի հետաքրքրությունների համար` ևս: Այստեղ հոդվածի հեղինակի համար անհասկանալի է, թե որն է Ադրբեջանի օգուտը: Դա կարող է լինել Նախիջանում 60 կմ-անոց հատվածի համար որոշակի միջնորդավճար կստանա, բայց առավել շահող են Հայաստանը, Իրանը և Ռուսաստանը: Նշվում է, որ Անկարան ու Վաշինգտոնը ճնշում կգործադրեն Ալիևի վրա` շարունակելու երկաթուղու շրջափակումը:
Ի՞նչ կլինի 5 տարի հետո
Հետևաբար, մեծ է հավանականությունը, որ Բաքուն խոչընդոտի Մոսկվայի ծրագրերին: Հաշվի առնելով, որ ռուսական խաղաղապահ առաքելությունն Արցախում 5 տարով է, ապա 2025թ. հնարավոր է համարվում, որ սկսվի Արցախյան նոր պատերազմ, և փաստ չէ, որ Ադրբեջանը կհաղթի:
Նշվում է, որ Ալիևի հաղթանակը մեծապես պայմանավորված էր Երևանի նկատմամբ ռազմական գերազանցությամբ: ՌԴ փոխվարչապետ Յու. Բորիսովի խոսքով` անօդաչուների կիրառմամբ փոխվել է ռազմական հակամարտությունների բնույթը. «Եթե սկզբում դա հետախուզության միջոց էր, ապա ներկայումս նաև` հարվածային: Արցախը ցույց տվեց, որ դա աշխատում է»:
Թուրքիայում նույնպես Ադրբեջանի հաղթանակի զենք են նշել Բայրաքթարները: Ադրբեջանում ԱՄՆ-ի նախկին դեսպան Մեթյու Բրայզան նշել է, որ Թուրքիայից ու Իսրայելից ձեռք բերված առաջատար անօդաչուները Բաքվին վստահություն են ներշնչել, որ Երևանի նկատմամբ ռազմական գերակայություն ունի:
Համարվում է, որ եթե 5 տարվա ընթացքում Ռուսաստանը վերջնական տեսքի բերի «Որսորդին», իսկ Հայաստանը ոչ միայն ձեռք բերի այն, այլև յուրացնի Սու-30-ները, ապա Ադրբեջանի ռազմական գերակայությունն ակնթարթորեն կչեզոքանա: Ընդգծվում է, որ այդ դեպքում նույնիսկ Երևանը գերակայություն կունենա: Ակնկալվում է, որ մինչև 2025թ. Ս-70 անօդաչուն կմտնի զինված ուժեր և կդառնա արտահանվող զինատեսակ:
Որքան էլ գովերգվի թուրքական Բայրաքթարը, Որսորդն առավել հզոր ու արագաշարժ է: Այն ստեղծվել է «թռչող թևի» սխեմայով և շատ նման է ամերիկյան գերգաղտնի անտեսանելի ինքնաթիռին` F-117A-ին: Ամերիկացի փորձագետները համարում են, որ ռուսական անօդաչուն չի զիջում Lockheed Martin RQ-170-ին:
44-օրյա պատերազմը ցույց է տվել, որ Ռուսաստանը և ԱՄՆ-ը թույլ չեն տա թուրքական զորքերի ուղիղ մասնակցություն Ադրբեջանի կողմից: Եթե Երևանը և Բաքուն 5 տարի անց կրկին բախվեն, ապա, ինչպես նշվում է, կռվելու են դեմ առ դեմ (один на один):
Նման կանխատեսում անում են բազմաթիվ փորձագետներ, այդ թվում` ամերիկացի: ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի ծովակալ Ջեյմս Ստավրիդիսը նշել է, որ մի քանի անգամ այցելել է երկու երկրներ և փոխադարձ թշնամանքի ականատես է եղել:
Ընդգծվում է, որ երկու պետություններին և, հատկապես, Ադրբեջանին, սեղանի շուրջ նստեցնելու համար Մոսկվան պետք է խստորեն պահպանի «քաղցրավենիքի ու մտրակի» քաղաքականությունը: Ընդ որում, մտրակը կարող է լինել հենց Որսորդը:
Համարվում է, որ Բաքվին, փաստացի, թույլ է տրվել նվաճել միայն այն տարածքները (փոքր-ինչ ավելի), որոնց շուրջ խոսվել է Մինսկի խմբի շրջանակներում: Այդ պատճառով ճիշտ չեն որակվում այն փորձագետների կարծիքները, ըստ որոնց` Մոսկվայի կողմից պատերազմին չմասնակցելը քաղաքական ճնշում էր հայկական «սորոսականների» վրա: Շեշտվում է, որ եթե Բաքվի վրա «Անդրկովկասյան Տրանսսիբի» հարցում ճնշում գործադրվի, ապա «ամեն ինչ կարող է սկզբից սկսվել»:
Rocket Lab-ի Electron հրթիռը սեպտեմբերի 19-ին ուղեծիր է դուրս բերել ճապոնական Synspective ընկերության տասներկուերորդ StriX ռադարային արբանյակը։ Այն նախատեսված է Երկրի մակերևույթը դիտարկելու համար, սակայն շահագործման կհանձնվի առաջիկա ամիսների փորձարկումներից հետո։
Bell Textron-ը Տեխասի Ամարիլոյի գործարանում սկսել է Նիգերիայի համար նախատեսված առաջին AH-1Z Viper հարվածային ուղղաթիռի արտադրությունը։ Ընկերությունը պետք է պատրաստի 12 ուղղաթիռ և արտադրությունն ավարտի 2029 թվականի սկզբին։
Apple-ը սեպտեմբերի 18-ին սկսել է iPhone 18 Pro և Pro Max սմարթֆոնների, Apple Watch Series 12 ու Ultra 4 ժամացույցների և AirPods 5 ականջակալների վաճառքը։ Սարքերը ներկայացվել էին սեպտեմբերի 9-ին, իսկ նոր հաղորդագրությունը վերաբերում է խանութներում դրանց հասանելի դառնալուն։
Rocket Lab-ի Electron հրթիռը սեպտեմբերի 19-ին ուղեծիր է դուրս բերել ճապոնական Synspective ընկերության տասներկուերորդ StriX ռադարային արբանյակը։ Այն նախատեսված է Երկրի մակերևույթը դիտարկելու համար, սակայն շահագործման կհանձնվի առաջիկա ամիսների փորձարկումներից հետո։
Մասաչուսեթսի Քեյփ Քոդ թերակղզում հայտնաբերվել է Malaclemys terrapin տեսակի երկգլխանի կրիայի հազվագյուտ ձագ։ Ընդամենը մոտ 5 գրամ կշռող կենդանու մոտ առկա է բիցեֆալիա՝ զարգացման անոմալիա, որի դեպքում ձևավորվում է երկու գլուխ։ Այժմ ձագը գտնվում է Cape Wildlife Center-ի մասնագետների հսկողության տակ, որոնք հետևում են նրա սնվելուն, աճին և շարժումներին։
Bell Textron-ը Տեխասի Ամարիլոյի գործարանում սկսել է Նիգերիայի համար նախատեսված առաջին AH-1Z Viper հարվածային ուղղաթիռի արտադրությունը։ Ընկերությունը պետք է պատրաստի 12 ուղղաթիռ և արտադրությունն ավարտի 2029 թվականի սկզբին։
Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։
Rocket Lab-ի Electron հրթիռը սեպտեմբերի 19-ին ուղեծիր է դուրս բերել ճապոնական Synspective ընկերության տասներկուերորդ StriX ռադարային արբանյակը։ Այն նախատեսված է Երկրի մակերևույթը դիտարկելու համար, սակայն շահագործման կհանձնվի առաջիկա ամիսների փորձարկումներից հետո։
Մասաչուսեթսի Քեյփ Քոդ թերակղզում հայտնաբերվել է Malaclemys terrapin տեսակի երկգլխանի կրիայի հազվագյուտ ձագ։ Ընդամենը մոտ 5 գրամ կշռող կենդանու մոտ առկա է բիցեֆալիա՝ զարգացման անոմալիա, որի դեպքում ձևավորվում է երկու գլուխ։ Այժմ ձագը գտնվում է Cape Wildlife Center-ի մասնագետների հսկողության տակ, որոնք հետևում են նրա սնվելուն, աճին և շարժումներին։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
Վերջին մեկնաբանությունները