716

Կարող է պարզվել, որ իններորդ մոլորակն իրականում մանր սև խոռոչ է

Գիտնականների առաջարկած տարօրինակ հիպոթեզը կարող է բացատրել, թե ինչու աստղադիտակների միջոցով չի հաջողվում տեսնել խորհրդավոր մոլորակը:

Սև խոռոչ
Սև խոռոչ / ©golos.ua / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Արեգակնային համակարգի ծայրամասում հնարավոր է՝ գոյություն ունենա Երկրի հինգ քաշից ոչ ավելի փոքր սև խոռոչ: Մեծբրիտանական Դարեմի համալսարանի աստղագետ Յակուբ Շտոլցը և ԱՄՆ-ի Իլլինոյսի համալսարանի աստղագետ Ջեյմս Անվինը կարծում են, որ այս տարօրինակ հիպոթեզը կարող է միանգամից պատասխանել աստղաֆիզիկայի երկու անոմալիաների. միկրոոսպնյակավորման իրադարձությունների առատություն և Կոյպերի գոտու տրանսնեպտունյան որոշ օբյեկտների անոմալ ուղեծրեր:

Միկրոոսպնյակավորումը աստղի կարճաժամկետ պայծառության աճն է այն ժամանակ, երբ նրա և դիտողի միջև անցնում է ինչ-որ օբյեկտ (գրավիտացիոն ոսպնյակ): Աստղագետները Ծիր Կաթինի կենտրոնի ուղղությամբ և Կոյպերի գոտուց անդին տեղակայված, Երկրի 0,5-20 մեծության ոսպնյակների համար դիտարկում են նմանատիպ իրադարձությունների առատությունը: Տարբերակներից մեկն այն է, որ միկրոոսպնյակավորումը կարող է առաջացնել թափառող մոլորակը, որը երբևէ «առևանգվել» է Արևի ձգողականության կողմից և այժմ գտնվում է Արեգակնային համակարգի ծայրամասում:

Այդպիսի մոլորակի գոյությունը կարող է բացատրել նաև այն, թե ինչու են Կոյպերի գոտում (Նեպտունի ուղեծրից դուրս գտնվող տիեզերք) գտնվող որոշ երկնային մարմիններ շարժվում արտասովոր հետագծով: Որոշ տրանսնեպտունյան մարմինների ուղեծրերը խիստ ձգված են, մյուսներինը՝ արևուղու հարթության նկատմամբ առավել կռացած: Ընդ որում՝ մարմինները հիմնականում խմբավորված են մեկ ուղղությամբ:

2016թ. հրապարակված հոդվածում աստղագետների խումբն առաջ է քաշել 9-րդ մոլորակի գոյության մասին հիպոթեզ: Այն Երկրի 5-15 չափի մարմին է, գտնվում է Արևից 300-1000 աստղագիտական միավոր հեռավորության վրա: Եվ հենց իններորդ մոլորակի ձգողականության ազդեցությունը կարող է փոխել տրանսնեպտունյան մարմինների ուղեծրերը:

Սակայն Շտոլցի և Անվինի հիպոթեզն ավելի առանձնահատուկ է և բացատրում է այն փաստը, թե ինչու մինչ օրս չի հաջողվել հանելուկային մոլորակը դիտել աստղադիտակով: Եվ միկրոոսպնյակավորումը, և ուղեծրերի անոմալիաները կարող են պայմանավորված լինել այսպես կոչված առաջնային սև խոռոչով: Ի տարբերություն զանգվածեղ սև խոռոչների, որոնք ձևավորվում են աստղի կոլլապսի արդյունքում, առաջնային խոռոչներն առաջացել են Տիեզերքի գոյության նախնական փուլերում՝ տաք պլազմայից:

Սև խոռոչի իրական չափն՝ ըստ գիտնականների (A4 թղթի վրա) / ©Jakub Scholtz and James Unwin

Առաջնային սև խոռոչները կարող են մանր լինել: Անվինի և Շտոլցի հաշվարկներով՝ նման մարմինը կարող է Երկրից 5 անգամ ծանր լինել, ունենալ 4,5 սմ շառավիղ: Այդպիսի առաջնային խոռոչի ճառագայթումն աննշան է, սակայն նրա շուրջը կարող է գոյություն ունենալ մութ մատերիայի մի քանի աստղագիտական միավոր ունեցող հալո (սկավառակ): Մութ մատերիայի շատ նմուշների ենթադրությամբ նրա մասնիկները գամմա-դիապազոնում երբեմն փոխադարձաբար անիհիլացնում են բռնկմամբ: Հոդվածի հեղինակների կարծիքով` միակ տարբերակն ապացուցելու, որ Արեգակնային համակարգի ծայրամասում իններորդ մոլորակի փոխարեն մանր սև խոռոչ է, հենց գամմա-ճառագայթման շարժվող աղբյուրի հայտնաբերումն է:

Բացի այդ, գիտնականները նմանատիպ 21 երևույթ հայտնաբերել են տարօրինակ առկայծող Տաբբի աստղի մոտ և առաջին անգամ արձանագրել, թե ինչպես է սև խոռոչը կործանել աստղին:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Հոկտեմբերի 14, 19:17
Հ. Թումանյան

Ֆիզիկոսների տեսական հաշվարկները ցույց են տվել, որ լույսի քվանտային տատանումները կարող են փոխել ատոմներից արձակվող էլեկտրոնների ազդանշանը։ Այդ փոփոխությունը չափման մեջ կարող է երևալ որպես մի քանի տասնյակ ատտովայրկյանի լրացուցիչ ուշացում՝ լույսի հատկությունները հետազոտելու նոր հնարավորություն տալով։

Հոկտեմբերի 14, 09:46
Հ. Թումանյան

Գերմանիայի Հելֆտա թագավորական նստավայրի պեղումներում հայտնաբերվել է X դարի քարե շենք՝ նկուղով և լավ պահպանված մուտքի աստիճաններով։ Դրա նշանակությունը դեռ պարզ չէ․ հնագետները քննարկում են հյուրատան կամ նստավայրի կառավարչի տան վարկածները։

Հոկտեմբերի 15, 12:06
Հ. Թումանյան

NASA-ի Roman տիեզերական աստղադիտակի լայնադաշտ տեսախցիկի օպտիկական սխալը կարգաբերումից հետո կազմել է 63 նանոմետր՝ նախատեսված մոտ 90 նանոմետրի փոխարեն։ Արդյունքը կարևոր է ապագա լայնածավալ դիտումների համար, սակայն աստղադիտակի գիտական աշխատանքին նախապատրաստումը դեռ շարունակվում է։

Հոկտեմբերի 11, 22:04
Հ. Թումանյան

Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը պայմանական թույլտվություն է տվել ամերիկյան Agenus ընկերության Botvymo և Evamplix դեղամիջոցների համատեղ կիրառմանը՝ աղիների քաղցկեղի որոշակի տեսակի բուժման համար։ Ընկերության հաղորդմամբ՝ սա երկու դեղամիջոցների առաջին պաշտոնական գրանցումն է աշխարհում։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 12, 00:18
Հ. Թումանյան

Էկվադորի Ամազոնիայում հայտնաբերված Taczanowskia waska սարդի մարմնի ելուստները սնկային գոյացություններ են հիշեցնում։ Հետազոտողների վարկածով՝ այդ նմանությունը կարող է օգնել նրան խուսափել գիշատիչներից կամ աննկատ որսալ։

Սեպտեմբերի 22, 12:47
Հ. Թումանյան

Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։

Սեպտեմբերի 19, 20:24
Հ. Թումանյան

Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։

Հոկտեմբերի 4, 23:46
Հ. Թումանյան

Մի ինքնաթիռի հետևում երկար սպիտակ գիծ է ձգվում, իսկ մյուսի հետևում երկինքը մնում է պարզ։ Այս տարբերությունը պայմանավորված է օդի վիճակով և շարժիչների աշխատանքով, ոչ թե ինքնին ապացուցում է «թունավոր նյութերի ցրում»։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն