Մարտի 20, 2020, 17:43
Խմբագրություն Hovhannisyan
547

Աստղագետները գտել են հեռավոր սև խոռոչների շուրջն առկա բարակ, լուսավոր օղակները տեսնելու միջոցը

Մութ ու անհատակ սև խոռոչները շրջապատված են ֆոտոնների բարակ, պայծառ սկավառակներով, որոնք ժամանակավորապես մնացել են ծայրամասային ուղեծրում: Աստղագետները վստահ են, որ շուտով կկարողանան տեսնել այդ սկավառակները և տարբերակել դրանց ներքին կառուցվածքը:

Սև խոռոչ
Սև խոռոչ / © Seeker / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Գրեթե մեկ տարի առաջ աստղագետները ներկայացրել էին սև խոռոչի շրջակայքի՝ պատմության մեջ առաջին լուսանկարը: Հայտնի լուսանկարի հերոսուհին ներկայումս գերզանգվածային M87* խոռոչն է՝ հեռավոր M 87 գալակտիկայի կենտրոնում: Այն գտնվում է ավելի քան 50 մլն լուսային տարվա հեռավորության վրա: Գլխավոր հեղինակը ռադիոաստղադիտակների EHT համաշխարհային ցանցն է: Այն ժամանակ ստացված լուսանկարը հաստատել է տեսական պատկերացումները սև խոռոչների ծագման մասին և դարձել է համաշխարհային սենսացիա:

Ներկայումս գիտնականների խումբը՝ Սմիթսոնի աստղաֆիզիկական աստղադիտարանից Մայքլ Ջոնսոնի գլխավորությամբ, ներկայացրել է EHT-ի հավաքած տվյալների նոր, ավելի մանրամասն հետազոտության արդյունքները: M87*-ի ճշգրտված պատկերում տեսանելի են դարձել մի շարք լուսային օղակներ, որոնք շրջապատում են սև խոռոչի կետրոնի անհատակ միատեսակությունը:

Սև խոռոչը վիթխարի ձգողականության տիրույթ է, որի կենտրոնը՝ իրադարձությունների հորիզոնականը, չեն կարող լքել նույնիսկ լույսի արագությամբ շարժվող ֆոտոնները: Չափավոր հեռավորությամբ անցնող մասնիկները շեղվում են իրենց ուղղագծից, իսկ մոտ տարածությամբ անցնողները կարող են մեկ կամ մի քանի պարույր գծել՝ մինչև դուրս պրծնելն ու ընթացքը շարունակելը: Նրանք ստեղծում են ֆոտոնային ոլորտը, ուր հավաքվում են ոչ երկար ժամանակով, ինչից հետո մի մասը հեռու է թռչում, իսկ մյուս մասը անհետանում խոռոչի միջուկում:

Ֆոտոնները և սև խոռոչը / © CfA

EHT-ի այն նույն նկարը, պարզվել է, այնքան էլ հստակ չէ, որպեսզի երևա ֆոտոնների ոլորտը: Այն պետք է ներկայացնի բարակ, լուսավոր օղակ՝ վառ աճանստվածքային (ակրեցիոն) սկավառակի ներքին ծայրամասում: Տեսությունը կանախատեսում է, որ ֆոտոնային ոլորտն ավելի քան բարդ է: Բավականաչափ կետայնության դեպքում այն պետք է խիտ, մեկը մյուսի մեջ դասավորված օղակների շարք. կենտրոնից ինչքան հեռու, այնքան աղոտ:

Վառ ակրացիոն սկավառակում, գերզանգվածային սև խոռոչում թաքնվում է ֆոտոնային ոլորտի բարակ օղակների մի ամբողջ շարք
Վառ ակրացիոն սկավառակում, գերզանգվածային սև խոռոչում թաքնվում է ֆոտոնային ոլորտի բարակ օղակների մի ամբողջ շարք / © George Wong, Michael Johnson, UIUC, CfA

Եթե նմանատիպ «ֆոտոնային օղակները» տեսանելի լինեին, ապա շատ բան կասեին չափերի, զանգվածի և իրենց սև խոռոչի շուրջը պտտվելու: M87*-ի համար նման պատկեր է ստացել նաև Ջոնսոնի խումբը՝ մոդելավորելով իրական դիտարկյալ տվյալների, ինչպես նաև տեսական հաշվարկների հիման վրա: Այդպիսով, աստղագետները մաթեմատիկական նոր գործիքներ են ստացել՝ սև խոռոչների դիտարկման հետազոտության համար, և վստահ են, որ շուտով դրանք թույլ կտան նման մարմիններն ավելի մեծ կետայնությամբ դիտելու:

Ջոնսոնը հայտարարել է, որ աստղադիտակների զանգվածի՝ ռադիոինտեֆերոմետրի համար այդ ներդրված օղակները պետք է հեշտությամբ զանազանելի լինեն: Գիտնականի խոսքով՝ EHT-ին պետք է ավելացնել ևս մեկ տիեզերական աստղադիտակ, և դա բավարար կլինի:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Yandex News-ում և VK-ում

Հանրաճանաչ

Սեպտեմբերի 25, 23:43
Ruslan

Հայաստանի՝ չեխական L-39 Skyfox ուսումնական ինքնաթիռներ ձեռք բերելու հնարավորության մասին ենթադրությունները կապում են երկու իրադարձության հետ՝ չբացահայտված պատվիրատուի համար չորս մեքենայի արտադրության և Վահագն Խաչատուրյանի՝ Aero Vodochody այցի։ Սակայն այս տեղեկությունները դեռ չեն հաստատում Հայաստանի հետ պայմանագրի առկայությունը։

Սեպտեմբերի 25, 23:43
Ruslan

Հայաստանի՝ չեխական L-39 Skyfox ուսումնական ինքնաթիռներ ձեռք բերելու հնարավորության մասին ենթադրությունները կապում են երկու իրադարձության հետ՝ չբացահայտված պատվիրատուի համար չորս մեքենայի արտադրության և Վահագն Խաչատուրյանի՝ Aero Vodochody այցի։ Սակայն այս տեղեկությունները դեռ չեն հաստատում Հայաստանի հետ պայմանագրի առկայությունը։

Սեպտեմբերի 21, 14:21
Ruslan

Այսօր մենք նշում ենք մեր Հայրենիքի պատմության կարևորագույն օրերից մեկը՝ Հայաստանի Անկախության օրը։ 35 տարի առաջ՝ 1991 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, Հայաստանի քաղաքացիները հանրաքվեով պատասխանեցին մի հարցի, որը որոշելու էր երկրի ապագան՝ արդյո՞ք Հայաստանը պետք է լինի անկախ ժողովրդավարական պետություն՝ ԽՍՀՄ կազմից դուրս։

Սեպտեմբերի 21, 12:19
Ruslan

Եղիշե Մելիքյանի ընտրանին սեպտեմբերի 25-ին Երևանում կընդունի Լատվիային, իսկ սեպտեմբերի 28-ին՝ Չեռնոգորիային։

Սեպտեմբերի 19, 20:24
Ruslan

Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։

Սեպտեմբերի 20, 13:12
Ruslan

Rocket Lab-ի Electron հրթիռը սեպտեմբերի 19-ին ուղեծիր է դուրս բերել ճապոնական Synspective ընկերության տասներկուերորդ StriX ռադարային արբանյակը։ Այն նախատեսված է Երկրի մակերևույթը դիտարկելու համար, սակայն շահագործման կհանձնվի առաջիկա ամիսների փորձարկումներից հետո։

Սեպտեմբերի 22, 12:47
Ruslan

Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն