Թուրքիան ջրամբարներ է կառուցում դեպի Հայաստան հոսող գետերի վրա. փորձագետն ահազանգում է
Ջրային կոմիտեի նախկին ղեկավարի խոսքով` ոռոգող ենթակառուցվածքները մաշվել են, և ջրի կորուստը հասնում է մինչև 70%-ի: Միաժամանակ, թուրքական կողմում մտադիր են ջրամբարներ կառուցել, որոնք էականորեն կնվազեցնեն Հայաստանի ջրի պաշարը:
Ջրային կոմիտեի նախկին ղեկավար Ինեսսա Գաբայանի համոզմամբ` Արաքս և Ախուրյան գետերի թուրքական հատվածում ջրամբարների կառուցումն աղետալի հետևանքների կարող է հանգեցնել:
Ավելի վաղ մամուլում տեղեկություն էր տարածվել, որ Թուրքիան մտադիր է ջրամբարներ կառուցել Հայաստան մտնող գետերի վրա:
Գաբայանի խոսքով` այդ գետերի հոսքը կկրճատվի այնքանով, որքանով ջուրը կուղղվի դեպի ամբարները: Իսկ սահմանային գետերի ջուրը կբաժանվի Հայաստանի և Թուրքիայի միջև: Այսինքն, ինչպես նշում է, Թուրքիայի ջրային ռեսուրսները կավելանան, մինչդեռ Հայաստանինը` էականորեն կնվազեն: Նրա խոսքով` հենց Ախուրյան գետն է ոռոգում Թալինի և Բաղրամյանի տարածաշրջանները, որոնք գյուղատնտեսական հարուստ հողեր ունեն: Արաքս գետն իր հերթին ապահովում է Արմավիրի և Էջմիածնի հողատարածքների ոռոգումը:
Հետևաբար, ինչպես նշում է, ջրամբարների կառուցումը լրջագույն խնդիր կդառնա: Գաբայանն անհրաժեշտ է համարում ռեսուրսները պահպանել սեփական պահանջմունքների համար:
Փորձագետի խոսքով` ոռոգման ենթակառուցվածքները հնացել են, և ջրի կորուստը կազմումը 40-45%, որոշ վայրերում նույնիսկ` 60-70%: Գաբայանն ընդգծում է, որ որոշ հողատարածքներ հնարավոր չէ ոռոգել ավանդական եղանակներով, քանի որ հողն այդտեղ ավազոտ է. մեծ քանակությամբ ջուր է ներծծվում: Այդպիսին է Բաղրամյան գյուղում, որի բնակիչները վերջերս ճանապարհ էին փակել և պահանջում էին մեծացնել ոռոգման ջրի մատակարարման ծավալը:
Գաբայանն առաջարկում է նման դեպքերում անհրաժեշտ է կիրառել ոռոգման ժամանակակից մեթոդներ, որոնք էականորեն կկրճատեն ջրի կորուստը:
Կոմիտեի նախկին ղեկավարը վստահություն է հայտնել, որ անհրաժեշտ է գտնել ջրային պաշարների ավելացման այլընտրանքային միջոցներ և կրճատել Սևանա լճից իրականացվող ջրառը: Առաջարկում է, մասնավորապես, ջրամբար կառուցել Եղեգիս գետի վրա: Դա հնարավորություն կտա ոռոգել Եղեգնաձորի գյուղատնտեսական հողերը և բարձրացնել հիդրոէլեկտրակայանների արդյունավետությունը:
Գաբայանի խոսքով` որոշ ջրամբարներ տեխնիկապես մաշվել են, որն իր հերթին հանգեցնում է ջրի կորստի: Կարծում է, որ հնարավոր է այդ ջրամբարը վերանորոգել: Որոշ ջրամբարներից, ինչպես նշում է, ջուրը բաց է թողնվում «մինչև վերջին կաթիլը», որը բացասական հետևանքներ է ունենում, այդ թվում` բնապահպանական:
ԱԻՆ-ից ավելի վաղ հայտնել էին, որ Հայաստանի խոշոր ջրամբարների մեծ մասում ջրի ծավալն էականորեն ցածր է նախորդ տարվա համեմատ: Թուրքիայի հետ սահմանակից Ախուրյանի ջրամբարում, օրինակ, 2020-ի համեմատ 187 մլն խմ-ով պակաս ջուր է կուտակվել: Եվ դա այն դեպքում, երբ ջրամբարի ընդհանուր տարողունակությունը 525 մլն խմ է:
Ապարանի ջրամբարում 9,6 մլն խմ-ով պակաս ջուր է հավաքվել, Ազատի ջրամբարում` 20-ով, Մարմարիկում` 3,9-ով: Միայն Արփի լճում է, որ 15,4 մլն խմ-ով ավելի շատ ջուր է ամբարվել:
ՆԱՍԱ-ն հաստատել է, որ «Վոյաջեր-1»-ը դարձել է մարդու ստեղծած առաջին օբյեկտը, որը Երկրից մեկ լուսային օր՝ մոտ 25,9 միլիարդ կիլոմետր հեռավորության է հասել։ Այդ կետից ռադիոազդանշանին Երկիր հասնելու համար անհրաժեշտ է 24 ժամ։
Հարավային Չինաստանի երկու քարանձավներում հայտնաբերված ատամները վկայում են, որ հոմո էրեկտուսը հարմարվել էր խիտ արևադարձային անտառներում կյանքին։ Գտածոների տարիքը գնահատվում է մոտ 324–184 հազար տարվա միջակայքում․ սա մայրցամաքային Չինաստանում այս տեսակի ներկայության ամենաուշ շրջանի հուսալիորեն թվագրված վկայությունն է։
Անթալիայում ընթացող COP31 կլիմայական համաժողովի որոշման՝ նոյեմբերի 19-ին հրապարակված նոր նախագծում այլևս չկա հանածո վառելիքից հրաժարվելու կոչը։ Փաստաթուղթը դեռ վերջնական համաձայնագիր չէ․ դրա դրույթները մնում են բանակցությունների առարկա։
ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։
Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։
Գերմանիան, Ավստրիան, Նիդեռլանդները, Դանիան և Հունաստանը նոյեմբերի 16-ին հայտարարել են Ռուանդայի հետ բանակցությունների մասին։ Նրանք ցանկանում են այնտեղ ընդունման կենտրոն ստեղծել այն մարդկանց համար, որոնք ԵՄ-ում մնալու իրավունք չունեն և չեն կարող վերադառնալ իրենց ծագման երկիր։
ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա